شیخ حسنعلی تهرانی: تفاوت بین نسخهها
(←منابع) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | ''' | + | '''«آیتالله حسنعلی تهرانی»''' (۱۲۲۷-۱۳۲۵ ق)، [[فقیه|فقیه]] ربانی و عالم زاهد [[شیعه]] در قرن چهارده هجری و از شاگردان [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزای شیرازی]] بود. آیتاللّه تهرانی در کنار درس و بحث، از [[امام جماعت|ائمه جماعت]] مخلص [[مسجد گوهرشاد|مسجد گوهرشاد]] در [[مشهد]] بود و به جهت کثرت [[تقوا|تقوی]] و [[زهد]] و [[اخلاص]]، صاحب کرامات گردید. |
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
| − | ||نام کامل = حسنعلی تهرانی | + | ||نام کامل = شیخ حسنعلی تهرانی |
||تصویر= | ||تصویر= | ||
||زادروز = ۱۲۲۷ قمری | ||زادروز = ۱۲۲۷ قمری | ||
|زادگاه = [[تهران]] | |زادگاه = [[تهران]] | ||
|وفات = ۱۳۲۵ قمری | |وفات = ۱۳۲۵ قمری | ||
| − | |مدفن = [[مشهد]]، [[حرم امام رضا علیه السلام]] | + | |مدفن = [[مشهد]]، [[حرم امام رضا علیه السلام|حرم امام رضا علیهالسلام]] |
|اساتید = [[میرزا محمدحسن شیرازی]]، ملا علی نهاوندی،... | |اساتید = [[میرزا محمدحسن شیرازی]]، ملا علی نهاوندی،... | ||
|شاگردان = محمدعلی فاضل خراسانی، [[میرزا علی اکبر نوقانی]]، سید محمدباقر رضوی، سید محمدتقی مدرس رضوی،... | |شاگردان = محمدعلی فاضل خراسانی، [[میرزا علی اکبر نوقانی]]، سید محمدباقر رضوی، سید محمدتقی مدرس رضوی،... | ||
| − | |آثار = تقریرات درس میرزای شیرازی، رسالة فی الکبائر،... | + | |آثار = تقریرات درس میرزای شیرازی، رسالة فی الکبائر، منتخب رساله عملیه [[وحید بهبهانی]]،... |
}} | }} | ||
==ولادت و خاندان== | ==ولادت و خاندان== | ||
| سطر ۱۶: | سطر ۱۶: | ||
آیت الله [[حسنعلی مروارید|حسنعلی مروارید]] فرزند حجةالاسلام شیخ محمدرضا مروارید (م، ۱۳۳۸ ق)، نوه دختری آیت الله حسنعلی تهرانی است. | آیت الله [[حسنعلی مروارید|حسنعلی مروارید]] فرزند حجةالاسلام شیخ محمدرضا مروارید (م، ۱۳۳۸ ق)، نوه دختری آیت الله حسنعلی تهرانی است. | ||
==فعالیتهای علمی== | ==فعالیتهای علمی== | ||
| − | + | '''تحصیل و استادان:''' | |
| − | تهرانی در | + | حسنعلی تهرانی مقدمات علوم دینی را در [[تهران]] فراگرفت و سپس در جوانی برای ادامه تحصیل عازم [[نجف]] اشرف گردید و مدتها از حضور علامه ملاعلی نهاوندی استفاده نمود و سپس سالها در [[سامرا]] از کرسی درس [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزای شیرازی]] برخوردار بود و خود به مقام استادی رسید. آیت اللّه تهرانی هر روز در آغاز درس مرحوم میرزا مقداری از «[[نهج البلاغة|نهج البلاغه]]» را می خواند و در مواقعی نیز به جای ایشان، [[نماز جماعت]] را اقامه می کرد. |
| − | + | '''تدریس و شاگردان:''' | |
| − | *سید حسین | + | آیت الله تهرانی در زمان حیات استاد خود به سلک فضلای مدرسین و ائمه متقین قرار گرفت. وی دو سالی پس از فوت میرزا در جمله مدرسین [[عتبات عالیات|عتبات]] بود، اما در سال ۱۳۱۴ هجری از سامرا و نجف عازم تهران گردید و مورد اکرام و احترام مردم خداجو قرار گرفت. حسنعلی تهرانی به علت رکون امرا و شاهان قاجار به او، ناراحت بود و عاقبت، زادگاه خویش را به قصد [[مشهد]] برای همیشه ترک نمود. او در آنجا، سالیان متمادی در رأس علمای پارسا و مدرسین بزرگ [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] قرار داشت و در بحثهای او بسیاری از فضلا و مدرّسان حوزه علمیه مشهد حاضر میشدند. برخی از شاگردان وی عبارتند از: |
| + | |||
| + | *سید حسین موسوی، معروف به ادیب بجنوردی | ||
*ملا محمدعلی فاضل خراسانی | *ملا محمدعلی فاضل خراسانی | ||
*[[میرزا علی اکبر نوقانی]] | *[[میرزا علی اکبر نوقانی]] | ||
*سید محمدباقر رضوی | *سید محمدباقر رضوی | ||
| − | *سید محمدتقی مدرس | + | *سید محمدتقی مدرس رضوی، مؤلف «شجره طیّبه»؛ وی از استادش [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه روایت]] هم داشته است. |
| + | |||
| + | '''آثار و تألیفات:''' | ||
برخی از تألیفات و آثار علمی شیخ حسنعلی تهرانی به این شرح است: | برخی از تألیفات و آثار علمی شیخ حسنعلی تهرانی به این شرح است: | ||
| + | *تقریرات درس [[میرزای شیرازی]] در [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]]، که تحریری از اول بحث «بیع» تا آخر «خیارات» است. | ||
*منتخبی از [[رساله]] عملیه فارسی [[وحید بهبهانی]] معروف به «متاجر» که به زبان عربی و با [[فتوا|فتاوی]] میرزای شیرازی مطابق بود. | *منتخبی از [[رساله]] عملیه فارسی [[وحید بهبهانی]] معروف به «متاجر» که به زبان عربی و با [[فتوا|فتاوی]] میرزای شیرازی مطابق بود. | ||
| − | * | + | *رسالة فی الکبائر، درباره [[گناهان]] کبیره. |
| − | |||
==ویژگیهای اخلاقی و اجتماعی== | ==ویژگیهای اخلاقی و اجتماعی== | ||
| سطر ۳۹: | سطر ۴۳: | ||
آیت الله تهرانی از [[امام جماعت|ائمه جماعت]] مخلص [[مسجد گوهرشاد|مسجد گوهرشاد]] بود و به جهت کثرت [[تقوا|تقوی]] و کمال و [[زهد]] و [[اخلاص]]، صاحب کراماتی باهر گردید. وی به سبب عشق و علاقه وافر به اولیاء و پیمودن راه و رسم بندگی [[الله|خدا]] از مقربان درگاه رضوی بود و عجایبی از او گرفت. | آیت الله تهرانی از [[امام جماعت|ائمه جماعت]] مخلص [[مسجد گوهرشاد|مسجد گوهرشاد]] بود و به جهت کثرت [[تقوا|تقوی]] و کمال و [[زهد]] و [[اخلاص]]، صاحب کراماتی باهر گردید. وی به سبب عشق و علاقه وافر به اولیاء و پیمودن راه و رسم بندگی [[الله|خدا]] از مقربان درگاه رضوی بود و عجایبی از او گرفت. | ||
| − | + | [[شیخ آقا بزرگ تهرانی]] در توصیف ایشان در «[[طبقات اعلام الشیعه (کتاب)|طبقات اعلام شیعه]]» آورده است: «کان کثیر البُکاء، دائم المراقبه». بر اثر همین [[اخلاص]] و مراقبت دائم، کراماتی از ایشان به ظهور رسیده که شرح آن ها در برخی کتب آمده است. | |
| − | آیت اللّه تهرانی، اهتمام ویژه ای به اقامه [[نماز جماعت]] و احیای [[مسجد|مساجد]] متروکه داشت. چنین نقل شده که آن مرحوم مدت مدیدی برای اقامه [[نماز]] به مساجد متروکه می رفت. قبل از آن که ایشان به مسجد بروند، به مردم محل خبر می دادند که یکی از علمای [[سامرا]] قرار است برای اقامه نماز به مسجد بیایند. با انتشار این خبر، مردم برای شرکت در نماز جماعت به آن مسجد هجوم برده و مسجد متروکه و احیاناً مخروبه را مهیای نماز می کردند و حاج شیخ چند صباحی در آن جا اقامه نماز می کردند؛ سپس عزم رفتن به مسجد دیگری با همین کیفیت می نمودند. آن مرحوم از این | + | آیت اللّه تهرانی، اهتمام ویژه ای به اقامه [[نماز جماعت]] و احیای [[مسجد|مساجد]] متروکه داشت. چنین نقل شده که آن مرحوم مدت مدیدی برای اقامه [[نماز]] به مساجد متروکه می رفت. قبل از آن که ایشان به مسجد بروند، به مردم محل خبر می دادند که یکی از علمای [[سامرا]] قرار است برای اقامه نماز به مسجد بیایند. با انتشار این خبر، مردم برای شرکت در نماز جماعت به آن مسجد هجوم برده و مسجد متروکه و احیاناً مخروبه را مهیای نماز می کردند و حاج شیخ چند صباحی در آن جا اقامه نماز می کردند؛ سپس عزم رفتن به مسجد دیگری با همین کیفیت می نمودند. آن مرحوم از این راه، مساجد زیادی را در [[مشهد]] احیا و آباد کرد. |
==وفات== | ==وفات== | ||
| − | سرانجام | + | مرحوم آیت اللّه شیخ حسنعلی تهرانی، سرانجام پس از یک عمر تلاش صادقانه و خدمت به مکتب [[اهل البیت|اهل بیت]] عصمت و طهارت، چند صباحی در بستر بیماری افتاد و در چهارم [[ماه رمضان]] ۱۳۲۵ هجری به دیار باقی شتافت. پیکر پاک آن عبدصالح خدا در حرم مطهر [[امام رضا|حضرت علی بن موسی الرضا]] علیه السلام به خاک سپرده شد. |
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | *پایگاه | + | *پایگاه اطلاعرسانی حوزه |
*سايت شعائر | *سايت شعائر | ||
*ویکی شیعه | *ویکی شیعه | ||
| − | [[رده:علمای قرن چهاردهم|تهرانی،حسنعلی]] | + | [[رده:علمای قرن چهاردهم|تهرانی،حسنعلی]][[رده:علماء شیعه]][[رده:فقیهان]][[رده:عارفان]] |
| − | [[رده:فقیهان]] | ||
[[رده:مدفونین در حرم امام رضا علیه السلام]] | [[رده:مدفونین در حرم امام رضا علیه السلام]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۹
«آیتالله حسنعلی تهرانی» (۱۲۲۷-۱۳۲۵ ق)، فقیه ربانی و عالم زاهد شیعه در قرن چهارده هجری و از شاگردان میرزای شیرازی بود. آیتاللّه تهرانی در کنار درس و بحث، از ائمه جماعت مخلص مسجد گوهرشاد در مشهد بود و به جهت کثرت تقوی و زهد و اخلاص، صاحب کرامات گردید.
| نام کامل | شیخ حسنعلی تهرانی |
| زادروز | ۱۲۲۷ قمری |
| زادگاه | تهران |
| وفات | ۱۳۲۵ قمری |
| مدفن | مشهد، حرم امام رضا علیهالسلام |
|
| |
| اساتید |
میرزا محمدحسن شیرازی، ملا علی نهاوندی،... |
| شاگردان |
محمدعلی فاضل خراسانی، میرزا علی اکبر نوقانی، سید محمدباقر رضوی، سید محمدتقی مدرس رضوی،... |
| آثار |
تقریرات درس میرزای شیرازی، رسالة فی الکبائر، منتخب رساله عملیه وحید بهبهانی،... |
ولادت و خاندان
حسنعلی تهرانی در اوایل قرن چهاردهم هجری در تهران متولد شد. پدرش حاج محمود تبریزی، یکی از اساتید بزرگ و اعلام مشهور حوزه مشهد رضوی بود.
آیت الله حسنعلی مروارید فرزند حجةالاسلام شیخ محمدرضا مروارید (م، ۱۳۳۸ ق)، نوه دختری آیت الله حسنعلی تهرانی است.
فعالیتهای علمی
تحصیل و استادان:
حسنعلی تهرانی مقدمات علوم دینی را در تهران فراگرفت و سپس در جوانی برای ادامه تحصیل عازم نجف اشرف گردید و مدتها از حضور علامه ملاعلی نهاوندی استفاده نمود و سپس سالها در سامرا از کرسی درس میرزای شیرازی برخوردار بود و خود به مقام استادی رسید. آیت اللّه تهرانی هر روز در آغاز درس مرحوم میرزا مقداری از «نهج البلاغه» را می خواند و در مواقعی نیز به جای ایشان، نماز جماعت را اقامه می کرد.
تدریس و شاگردان:
آیت الله تهرانی در زمان حیات استاد خود به سلک فضلای مدرسین و ائمه متقین قرار گرفت. وی دو سالی پس از فوت میرزا در جمله مدرسین عتبات بود، اما در سال ۱۳۱۴ هجری از سامرا و نجف عازم تهران گردید و مورد اکرام و احترام مردم خداجو قرار گرفت. حسنعلی تهرانی به علت رکون امرا و شاهان قاجار به او، ناراحت بود و عاقبت، زادگاه خویش را به قصد مشهد برای همیشه ترک نمود. او در آنجا، سالیان متمادی در رأس علمای پارسا و مدرسین بزرگ فقه و اصول قرار داشت و در بحثهای او بسیاری از فضلا و مدرّسان حوزه علمیه مشهد حاضر میشدند. برخی از شاگردان وی عبارتند از:
- سید حسین موسوی، معروف به ادیب بجنوردی
- ملا محمدعلی فاضل خراسانی
- میرزا علی اکبر نوقانی
- سید محمدباقر رضوی
- سید محمدتقی مدرس رضوی، مؤلف «شجره طیّبه»؛ وی از استادش اجازه روایت هم داشته است.
آثار و تألیفات:
برخی از تألیفات و آثار علمی شیخ حسنعلی تهرانی به این شرح است:
- تقریرات درس میرزای شیرازی در فقه و اصول، که تحریری از اول بحث «بیع» تا آخر «خیارات» است.
- منتخبی از رساله عملیه فارسی وحید بهبهانی معروف به «متاجر» که به زبان عربی و با فتاوی میرزای شیرازی مطابق بود.
- رسالة فی الکبائر، درباره گناهان کبیره.
ویژگیهای اخلاقی و اجتماعی
حاج شیخ حسنعلی تهرانی علاوه بر مقام علمی، در بعد اخلاقی و کرامات نفسانی نیز شخصیتی برجسته و انسانی وارسته بود.
آیت الله تهرانی از ائمه جماعت مخلص مسجد گوهرشاد بود و به جهت کثرت تقوی و کمال و زهد و اخلاص، صاحب کراماتی باهر گردید. وی به سبب عشق و علاقه وافر به اولیاء و پیمودن راه و رسم بندگی خدا از مقربان درگاه رضوی بود و عجایبی از او گرفت.
شیخ آقا بزرگ تهرانی در توصیف ایشان در «طبقات اعلام شیعه» آورده است: «کان کثیر البُکاء، دائم المراقبه». بر اثر همین اخلاص و مراقبت دائم، کراماتی از ایشان به ظهور رسیده که شرح آن ها در برخی کتب آمده است.
آیت اللّه تهرانی، اهتمام ویژه ای به اقامه نماز جماعت و احیای مساجد متروکه داشت. چنین نقل شده که آن مرحوم مدت مدیدی برای اقامه نماز به مساجد متروکه می رفت. قبل از آن که ایشان به مسجد بروند، به مردم محل خبر می دادند که یکی از علمای سامرا قرار است برای اقامه نماز به مسجد بیایند. با انتشار این خبر، مردم برای شرکت در نماز جماعت به آن مسجد هجوم برده و مسجد متروکه و احیاناً مخروبه را مهیای نماز می کردند و حاج شیخ چند صباحی در آن جا اقامه نماز می کردند؛ سپس عزم رفتن به مسجد دیگری با همین کیفیت می نمودند. آن مرحوم از این راه، مساجد زیادی را در مشهد احیا و آباد کرد.
وفات
مرحوم آیت اللّه شیخ حسنعلی تهرانی، سرانجام پس از یک عمر تلاش صادقانه و خدمت به مکتب اهل بیت عصمت و طهارت، چند صباحی در بستر بیماری افتاد و در چهارم ماه رمضان ۱۳۲۵ هجری به دیار باقی شتافت. پیکر پاک آن عبدصالح خدا در حرم مطهر حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام به خاک سپرده شد.
منابع
- پایگاه اطلاعرسانی حوزه
- سايت شعائر
- ویکی شیعه
