حَجّة الإسلام‌‌‌: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز
جز (مهدی موسوی صفحهٔ حجّة الإسلام‌‌‌ را به حَجّة الإسلام‌‌‌ منتقل کرد)
 
(یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۱: سطر ۱:
به [[حج|حجّى]] که به اصل [[شرع]] (فرمان مستقیم و ابتدایى شارع مقدس) تنها یک بار در طول عمر بر [[استطاعت در حج|مستطیع]]، [[واجب]] مى‌شود، «حَجّة الإسلام» گویند؛<ref> جواهرالکلام ج۱۷، ص۲۲۳؛ معتمد العروة ۱/۱۳. </ref> در مقابلِ حجّى که با [[نذر]] و مانند آن بر مکلّف واجب مى‌گردد، که سبب وجوب آن مکلف است که با ایجاد سبب (نذر)، مسبَّب (حج) را بر خود واجب مى‌کند؛ هر چند سبب وجوب، شرعى است.<ref> مسالک الافهام، ۲/۱۲۱. </ref> بر این اساس، ممکن است «حجة الاسلام» برای مکلفی [[حج تمتع|حج تمتّع]] و برای دیگری [[حج افراد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌|حج اِفراد]] یا [[حج قران‌‌‌|حج قِران]] (از تقسیمات دیگر [[حج]]) باشد.
+
به [[حج|حجّى]] که به اصل [[شرع]] (فرمان مستقیم و ابتدایى شارع مقدس) تنها یک بار در طول عمر بر [[استطاعت در حج|مستطیع]]، [[واجب]] مى‌شود، '''«حَجّة الإسلام»''' گویند؛<ref> جواهرالکلام ج۱۷، ص۲۲۳؛ معتمد العروة ۱/۱۳. </ref> در مقابلِ آن، حجّى است که با [[نذر]] و مانند آن بر مکلّف واجب مى‌گردد، که سبب وجوب آن، خود مکلّف است که با ایجاد سبب (نذر)، مسبَّب (حج) را بر خودش واجب مى‌کند؛ هر چند سبب وجوب، شرعى است.<ref> مسالک الافهام، ۲/۱۲۱. </ref>  
  
فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] افزون بر شرائط همگانی تکلیف یعنی [[عقل]]، قدرت و [[بلوغ‌|بلوغ]]، شرط [[استطاعت در حج|استطاعت]] که ویژه [[حج]] است را برای [[واجب]] شدن «حجة الاسلام» لازم می‌دانند. استطاعت حج، خود به چهار عنصر مالی، امنیتی، بدنی و زمانی تقسیم می‌شود. اگر کسی بدون داشتن هرکدام از این شرط‌ها به حج برود، حجی که انجام داده، «حجة الاسلام» نبوده و در صورتی که بعدها این شرائط به دست آید، حجی که انجام داده بود کافی نبوده و باید دوباره حجّ بجا آورد.<ref>شرائع الاسلام، ج۱، ص۱۶۴- ۱۶۵؛ جواهر الکلام، ج۱۷، ص۲۴۸.</ref>
+
«حَجة الاسلام» ممکن است برای مکلفی [[حج تمتع|حج تمتّع]] و برای دیگری [[حج افراد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌|حج اِفراد]] یا [[حج قران‌‌‌|حج قِران]] (از تقسیمات دیگر [[حج]]) باشد.
  
منشأ کاربرد عنوان یاد شده در کلمات [[فقیه|فقها]]، روایات است<ref> وسائل الشیعة، ج۱۱، ص ۲۷-۲۸. </ref> و علت نامیدن آن به «حجة‌الإسلام» بنابر آنچه در کلام برخى آمده، روایاتى است که مى‌گوید: [[اسلام]] بر پنج پایه استوار است: [[نماز]]، [[زکات]]، [[حج]]، [[روزه]] و [[ولایت]].<ref> جواهرالکلام ج۱۷، ص۲۲۳؛ العروة الوثقىٰ ۴/۳۱۷. </ref>  
+
فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] افزون بر شرائط همگانی [[تکلیف]] یعنی [[عقل]]، قدرت و [[بلوغ‌|بلوغ]]، شرط [[استطاعت در حج|استطاعت]] که ویژه [[حج]] است را برای [[واجب]] شدن «حَجة الاسلام» لازم می‌دانند. استطاعت حج، خود به چهار عنصر مالی، امنیتی، بدنی و زمانی تقسیم می‌شود. اگر کسی بدون داشتن هرکدام از این شرط‌ها به حج برود، حجی که انجام داده، «حجة الاسلام» نبوده و در صورتی که بعدها این شرائط به دست آید، حجی که انجام داده بود کافی نبوده و باید دوباره حجّ بجا آورد.<ref>شرائع الاسلام، ج۱، ص۱۶۴- ۱۶۵؛ جواهر الکلام، ج۱۷، ص۲۴۸.</ref>
 +
 
 +
منشأ کاربرد عنوان «حَجة الاسلام» در کلمات [[فقیه|فقها]]، روایات است<ref> وسائل الشیعة، ج۱۱، ص ۲۷-۲۸. </ref> و علت نامیدن آن به «حَجة‌ الإسلام» بنابر آنچه در کلام برخى آمده، روایاتى است که مى‌گوید: [[اسلام]] بر پنج پایه استوار است: [[نماز]]، [[زکات]]، [[حج]]، [[روزه]] و [[ولایت]].<ref> جواهرالکلام ج۱۷، ص۲۲۳؛ العروة الوثقىٰ ۴/۳۱۷. </ref>  
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
سطر ۱۳: سطر ۱۵:
 
*دانشنامه حج و حرمين شريفين، مدخل "حجة الاسلام"، [http://hzrc.ac.ir/post/22200/%D8%AD%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 پژوهشکده حج و زیارت].
 
*دانشنامه حج و حرمين شريفين، مدخل "حجة الاسلام"، [http://hzrc.ac.ir/post/22200/%D8%AD%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 پژوهشکده حج و زیارت].
  
== مطالب مرتبط ==
+
==مطالب مرتبط==
  
* [[حج|حجّ]]
+
*[[حج|حجّ]]
  
 
[[رده:حج]]
 
[[رده:حج]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۷

به حجّى که به اصل شرع (فرمان مستقیم و ابتدایى شارع مقدس) تنها یک بار در طول عمر بر مستطیع، واجب مى‌شود، «حَجّة الإسلام» گویند؛[۱] در مقابلِ آن، حجّى است که با نذر و مانند آن بر مکلّف واجب مى‌گردد، که سبب وجوب آن، خود مکلّف است که با ایجاد سبب (نذر)، مسبَّب (حج) را بر خودش واجب مى‌کند؛ هر چند سبب وجوب، شرعى است.[۲]

«حَجة الاسلام» ممکن است برای مکلفی حج تمتّع و برای دیگری حج اِفراد یا حج قِران (از تقسیمات دیگر حج) باشد.

فقیهان شیعه و اهل سنت افزون بر شرائط همگانی تکلیف یعنی عقل، قدرت و بلوغ، شرط استطاعت که ویژه حج است را برای واجب شدن «حَجة الاسلام» لازم می‌دانند. استطاعت حج، خود به چهار عنصر مالی، امنیتی، بدنی و زمانی تقسیم می‌شود. اگر کسی بدون داشتن هرکدام از این شرط‌ها به حج برود، حجی که انجام داده، «حجة الاسلام» نبوده و در صورتی که بعدها این شرائط به دست آید، حجی که انجام داده بود کافی نبوده و باید دوباره حجّ بجا آورد.[۳]

منشأ کاربرد عنوان «حَجة الاسلام» در کلمات فقها، روایات است[۴] و علت نامیدن آن به «حَجة‌ الإسلام» بنابر آنچه در کلام برخى آمده، روایاتى است که مى‌گوید: اسلام بر پنج پایه استوار است: نماز، زکات، حج، روزه و ولایت.[۵]

پانویس

  1. جواهرالکلام ج۱۷، ص۲۲۳؛ معتمد العروة ۱/۱۳.
  2. مسالک الافهام، ۲/۱۲۱.
  3. شرائع الاسلام، ج۱، ص۱۶۴- ۱۶۵؛ جواهر الکلام، ج۱۷، ص۲۴۸.
  4. وسائل الشیعة، ج۱۱، ص ۲۷-۲۸.
  5. جواهرالکلام ج۱۷، ص۲۲۳؛ العروة الوثقىٰ ۴/۳۱۷.

منابع

مطالب مرتبط

مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه