خط شکسته نستعلیق: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
[[پرونده:شکسته.jpg|200px|بندانگشتی|خط شکسته نستعلیق]] | [[پرونده:شکسته.jpg|200px|بندانگشتی|خط شکسته نستعلیق]] | ||
| − | از انواع [[خوشنویسی در اسلام|خوشنویسی]] در [[ایران]]، «'''خط شکسته نستعلیق'''» است که دارای پیچشها و حرکتهای بسیار زیبایی است. مشخصهٔ بارز آن، رواننویسی و تندنویسی است. این خط از ابداعات ایرانیان است که مستقیماً در پیوند با [[خط تعلیق]] و [[نستعلیق]] میباشد. | + | از انواع [[خوشنویسی در اسلام|خوشنویسی]] در [[ایران]]، «'''خط شکسته نستعلیق'''» است که دارای پیچشها و حرکتهای بسیار زیبایی است. مشخصهٔ بارز آن، رواننویسی و تندنویسی است. این [[خط]] از ابداعات ایرانیان است که مستقیماً در پیوند با [[خط تعلیق]] و [[نستعلیق]] میباشد. |
از اوایل قرن یازدهم و آخر دورهٔ [[صفویه]]، خط شکسته نستعلیق بدلیل کثرت کاربرد و نیاز به تندنویسی بوجود آمد. مهمترین خوشنویس این خط، [[درویش عبدالمجید طالقانی]] (۱۱۷۰ - ۱۱۸۵ ق) است. ابداع و استخراج شکسته نستعلیق را از [[نستعلیق]] در اوایل قرن یازدهم به مرتضی قلیخان شاملو و برخی نیز به [[شفیعای هروی|محمد شفیع هروی]] معروف به شفیعا نسبت دادهاند. هنرمندان دیگر این خط میرزا غلامرضا اصفهانی و سید علی اکبر گلستانه در قرن سیزدهم میباشند که شیوهٔ [[درویش عبدالمجید طالقانی|درویش عبدالمجید]] را ادامه دادند. | از اوایل قرن یازدهم و آخر دورهٔ [[صفویه]]، خط شکسته نستعلیق بدلیل کثرت کاربرد و نیاز به تندنویسی بوجود آمد. مهمترین خوشنویس این خط، [[درویش عبدالمجید طالقانی]] (۱۱۷۰ - ۱۱۸۵ ق) است. ابداع و استخراج شکسته نستعلیق را از [[نستعلیق]] در اوایل قرن یازدهم به مرتضی قلیخان شاملو و برخی نیز به [[شفیعای هروی|محمد شفیع هروی]] معروف به شفیعا نسبت دادهاند. هنرمندان دیگر این خط میرزا غلامرضا اصفهانی و سید علی اکبر گلستانه در قرن سیزدهم میباشند که شیوهٔ [[درویش عبدالمجید طالقانی|درویش عبدالمجید]] را ادامه دادند. | ||
| سطر ۹: | سطر ۹: | ||
*[http://www.ical.ir/index.php?option=com_k2&view=item&id=11330:%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%AE%D8%B7%D9%88%D8%B7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%B4%D8%B9%D8%B4%D8%B9%DB%8C&Itemid=9&tmpl=component&print=1| انواع خطوط ایرانی، غلامرضا مشعشعی کتابخانه مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی]، بازدید در ۱۵ بهمن ۱۳۹۳. | *[http://www.ical.ir/index.php?option=com_k2&view=item&id=11330:%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%AE%D8%B7%D9%88%D8%B7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%B4%D8%B9%D8%B4%D8%B9%DB%8C&Itemid=9&tmpl=component&print=1| انواع خطوط ایرانی، غلامرضا مشعشعی کتابخانه مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی]، بازدید در ۱۵ بهمن ۱۳۹۳. | ||
| − | + | {{خوشنویسی}} | |
{{ترتیب:شكسته نستعلیق، خط}} | {{ترتیب:شكسته نستعلیق، خط}} | ||
[[رده:خوشنویسی]] | [[رده:خوشنویسی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۷ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۰
از انواع خوشنویسی در ایران، «خط شکسته نستعلیق» است که دارای پیچشها و حرکتهای بسیار زیبایی است. مشخصهٔ بارز آن، رواننویسی و تندنویسی است. این خط از ابداعات ایرانیان است که مستقیماً در پیوند با خط تعلیق و نستعلیق میباشد.
از اوایل قرن یازدهم و آخر دورهٔ صفویه، خط شکسته نستعلیق بدلیل کثرت کاربرد و نیاز به تندنویسی بوجود آمد. مهمترین خوشنویس این خط، درویش عبدالمجید طالقانی (۱۱۷۰ - ۱۱۸۵ ق) است. ابداع و استخراج شکسته نستعلیق را از نستعلیق در اوایل قرن یازدهم به مرتضی قلیخان شاملو و برخی نیز به محمد شفیع هروی معروف به شفیعا نسبت دادهاند. هنرمندان دیگر این خط میرزا غلامرضا اصفهانی و سید علی اکبر گلستانه در قرن سیزدهم میباشند که شیوهٔ درویش عبدالمجید را ادامه دادند.
شکسته نستعلیق بعد از یک دوران کوتاه رکود، امروزه مورد توجه خوشنویسان واقع شده است. حروف و کلمات در این نوع خوشنویسی از شکلهای متنوع زیبایی برخوردار است. حرکت در این خط از نستعلیق آزادتر است. از شکسته نستعلیق برای نوشتن متنهای ادبی و شاعرانه فارسی، بهره گرفته میشود. این نوع خوشنویسی در نقاشیخط و گرافیک نیز کاربرد وسیعی دارد.
منابع
- انواع خطوط ایرانی، غلامرضا مشعشعی کتابخانه مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، بازدید در ۱۵ بهمن ۱۳۹۳.
| خط کوفی | |
| خط محقق | ابن مقله * ابن بواب * یاقوت مستعصمی * شیخ زاده سهروردی * ارغون کابلی * احمد رومی * میرزا بایسنغر * میرزا سلطان ابراهیم و ... |
| خط ریحان | ابن مقله * یاقوت مستعصمی * عمر اقطع * ابن هلال * ابن بواب * عبدالله بلخ * ارغون * امیر مجدالدین * میرزا بایسنغر *احمد رومی و ... |
| خط ثلث | یاقوت مستعصمی * میرزا سلطان ابراهیم * عبدالحی * سید ولی میرزا بایسنغر * عمر اقطع * عبدالحی * عبدالباقی * عبدالله و ... |
| خط نسخ | میر منشی حسین قمی * شیخ كمال سبزواری * آقا ابراهیم قمی *میرزا احمد تبریزی * میرزا احمد نیریزی * اشرف الکتاب اصفهانی * سلطان الکتاب اصفهانی * وصال شیرازی * میرزا شفیع تبریزی و ... |
| خط توقیع | یاقوت مستعصمی * احمد رومی * ارغون كابلی * بایسنغر و ... |
| خط رقاع | علی ابن مقله * ابن بواب * شیخ زاده سهروردی * احمد رومی * خواجه حافظ شیرازی * مجدالدین فیروز آّبادی * یاقوت مستعصمی * و ... |
| خط تعلیق | خواجه تاج سلمانی واضع * خواجه عبدالحی منشی * درویش عبدالله بلخی * میر منصور منشی * خواجه اختیار منشی * میر عبدالله * ابراهیم خوشنویس * میرزا کافی * مجد الدین ابراهیم * میرزا علی اکبر شیرازی و ... |
| خط نستعلیق | میر علی تبریزی واضع * سیمی نیشابوری * میرزا بوتراب اصفهانی * عبدالرشید دیلمی * میرزا محمد صالح * میرزا اسد الله شیرازی * آقا مهدی تهرانی * سید حسین خوشنویس باشی * میرزا غلامرضا * میرزا عمو * میرزا رضای کلهر * میرزا کاظم * عماد الکتاب *عباسقلیان باتمانقلیج تبریزی *کمال الدین اظهر *سلطان علی مشهدی * سلطان محمد خندان * سیدعلی حسینی * میرعلی هروی * میرعماد حسنی * میرزا محمد حسین تبریزی * علیرضا عباسی و ... |
| خط شكسته | مرتضی قلی شاملو * شفیعا * میر احسن كرمانی * درویش عبدالمجید طالقانی * میرزا کوچک * میرزا عبدالجواد اصفهانی و ... |
| خط طغری | اسماعیل طغرائی * خواجه عتیق منشی * خواجه كمال طغرائی و ... |
| خط تحریر | میرزا رضی تبریزی * میرزا رضای بغدادی * میرزا علیخان امین الدوله * نشاط اصفهانی * میرزا ابوالقاسم قائم مقام * میرزا سعید وزیر * مرحوم حسنعلیخان امیر نظام گرویی * مجد الدین منشی السلطان تبریزی و ... . |
| منبع: انواع خطوط خوشنویسان معروف ایران، محمد نقشی تبریزی، هنر و مردم، تیر 1343، شماره 21 | |
