سید علی فانی اصفهانی: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | ''' | + | '''«آیتالله سید على فانی اصفهانی» '''(۱۳۳۳-۱۴۰۹ ق)، فقیه اصولی، محدث رجالی، مفسر و متکلم بزرگ [[شیعه]] در قرن ۱۴ قمری و از شاگردان [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]] و [[محمدرضا نجفی اصفهانی|شیخ محمدرضا نجفى اصفهانى]] بود. علامه فانى عمرش را در تدریس و تألیف و تحقیق علوم [[اهل بیت]] علیهمالسلام سپرى کرد و کتابهاى ارزشمندى براى طالبان علم و حقیقت به یادگار گذاشت. |
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
| − | ||نام کامل = سید على حسینی فانی اصفهانی | + | ||نام کامل = سید على (حسینی) علامه فانی اصفهانی |
||تصویر= [[پرونده:Fani.jpg|200px]] | ||تصویر= [[پرونده:Fani.jpg|200px]] | ||
||زادروز = ۱۳۳۳ قمری | ||زادروز = ۱۳۳۳ قمری | ||
| سطر ۷: | سطر ۷: | ||
|وفات = ۱۴۰۹ قمری | |وفات = ۱۴۰۹ قمری | ||
|مدفن = [[قم]]، [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه]] | |مدفن = [[قم]]، [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه]] | ||
| − | |اساتید = [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]]، [[محمدرضا نجفی اصفهانی| | + | |اساتید = [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]]، [[محمدرضا نجفی اصفهانی|محمدرضا نجفى اصفهانى]]، [[شیخ محمدکاظم شیرازی|محمدکاظم شیرازى]]، سید علی نجفآبادی،... |
|شاگردان = [[سید محمدعلی صادقی|سید محمدعلى حسینى صادقى]]، سید محمود دهسرخى اصفهانى، سید نورالدین جزائرى،... | |شاگردان = [[سید محمدعلی صادقی|سید محمدعلى حسینى صادقى]]، سید محمود دهسرخى اصفهانى، سید نورالدین جزائرى،... | ||
| − | |آثار = آراء حول | + | |آثار = آراء حول القرآن، البداء عند الشیعه، الفوائد الرجالیة، قبسات العقول فى الفروع والاصول، حاشیه بر عروة الوثقى، مقدمات التفسیر،... |
}} | }} | ||
==تحصیلات و استادان== | ==تحصیلات و استادان== | ||
| − | سید على فانی فرزند سید محمدحسن، متولد سال ۱۳۳۳ هـ.ق در شهر [[اصفهان]] است. ایشان در اندک زمانى تحصیل | + | سید على حسینی فانی فرزند سید محمدحسن، متولد سال ۱۳۳۳ هـ.ق در شهر [[اصفهان]] است. ایشان در اندک زمانى تحصیل مقدماتی را به پایان رسانید. وى کتابهاى زیر را در نزد اساتید مختلف در اصفهان به سرعت آموخت و مدارج ترقى را طى نمود: |
| − | *[[قوانین الاصول (کتاب)|قوانین]]: نزد استاد شیخ محمد حکیم | + | *[[قوانین الاصول (کتاب)|قوانین الاصول]]: نزد استاد شیخ محمد حکیم خراسانى (متوفاى ۱۳۵۵ هـ.ق). |
| − | *[[فرائد الاصول (کتاب)|فرائد الاصول | + | *[[فرائد الاصول (کتاب)|فرائد الاصول]]: نزد سید مرتضى انصارى خراسانى (متوفاى ۱۳۵۸ هـ.ق). |
| − | *[[مکاسب (کتاب)|مکاسب]] و [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایة الاصول]]: در محضر استاد سید محمد نجف | + | *[[مکاسب (کتاب)|مکاسب]] و [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایة الاصول]]: در محضر استاد سید محمد نجف آبادى (متوفاى ۱۳۵۸ هـ.ق). |
| − | آن گاه درس خارج [[فقه]] و [[اصول]] را در مکتب مرحوم آیت الله | + | سید على فانی آن گاه درس خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] را در مکتب مرحوم آیت الله سید على نجفآبادى (متوفاى ۱۳۶۲ هـ.ق) آموخت و تا آخرین لحظات عمر آن عالم بزرگوار، در طول ۱۳ سال بهره هاى بسیار از او گرفت. وی همچنین از حوزۀ درسى [[محمدرضا نجفی اصفهانی|شیخ محمدرضا نجفى اصفهانى]] (متوفاى ۱۳۶۲ هـ.ق) استفاده هاى بسیار برد. |
| + | |||
| + | هوش و ذکاوت و سرعت درک سید على فانی چنان بود که در سن نوجوانى به درس خارج حاضر مى شد و در همان سن و سال، مجتهد و یا قریب به [[اجتهاد]] بود. | ||
'''هجرت به نجف:''' | '''هجرت به نجف:''' | ||
| − | + | سید على فانی پس از وفات دو استاد بزرگوار اخیر، شهر اصفهان را ترک گفت و به [[نجف]]؛ دیار علم و فضیلت کوچ کرد و از اساتید بزرگوارى بهره هاى فراوان گرفت. استادانى که هر کدام مرجعى بزرگ براى عالم [[تشیع]] بودند. از جمله از محفل درس آیات عظام [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]]، [[شیخ محمدکاظم شیرازی|شیخ محمدکاظم شیرازى]]، [[سید عبدالهادی شیرازی|سید عبدالهادى شیرازى]] و دیگران استفاده علمى فراوان برد. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
==تدریس و شاگردان== | ==تدریس و شاگردان== | ||
| − | + | در سال ۱۳۵۰ شمسى حکومت بعث [[عراق]]، ایرانیهاى مقیم در عراق را اخراج کرد و شهر [[کربلا]] و [[نجف]] را از [[شیعه|شیعیان]] به ویژه طلاب علوم دینى خالى کرد. از این رو علامه فانى در ماه [[رجب]] سال ۱۳۹۳ هـ.ق از عراق به [[ایران|ایران]] بازگشت و [[حوزه علمیه قم]] را براى سکونت و تدریس انتخاب کرد. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | سید على علامه فانى در مباحث علمى بیشتر از مبانى اصولى و فقهى استادش، سید على نجفآبادى یاد مى کرد و گاه به نقد مى کشید و برخى اوقات نیز یادى از سخنان پندآموز استاد مى کرد و در تذکرات [[اخلاق|اخلاقى]] به سخنانش استناد مى نمود. در سرودن [[شعر]] به فارسى و عربى نیز مهارت داشت و در زبان عربى، انگلیسى، فرانسوى به مرتبه استادى رسیده بود. به این خاطر زمانى که [[رساله]] توضیح المسائل او را به این سه زبان ترجمه کردند تصحیح متن را خود به عهده گرفت. | |
| − | + | سید على فانى هنگامى که در [[مسجد اعظم قم]] تدریس [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] را داشت، گاهى شاگردان او از صد نفر تجاوز مى کرد و در میان آن ها از فضلاى حوزه بسیار بودند. برخی شاگردان او عبارتند از: | |
| − | سید نورالدین شریعتمدار جزائرى از نوادگان [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزائرى]] است. برخی تألیفات وی عبارتند از: ۱- شرح استدلالى کتاب [[منهاج الصالحین (کتاب)|منهاج الصالحین]]؛ ۲- یک دوره اصول استدلالى؛ ۳- ترجمه کتاب الحجر والاختیار و ... . | + | * [[سید محمدعلی صادقی|سید محمدعلى حسینى صادقى]] (م، ۱۴۱۷ ق) از علماى بزرگوار حوزه علمیه [[اصفهان]] بود. وی به حلقه درس مرحوم آیت الله سید على علامه فانى اصفهانى پیوست و پیوسته به دنبال استادش روان بود و به مدت ۲۰ سال تحقیقات [[فقه]]، [[اصول فقه|اصول]]، [[کلام]]، [[رجال]] و [[تفسیر قرآن|تفسیر]] ایشان را ضبط و به رشته تحریر درآورد. |
| + | * <I>سید محمود ده سرخى اصفهانى:</I> از تألیفات اوست: ۱- سراج المبتدئین فى شرح منییة المرید [[شهید ثانى ]]؛ ۲- هدایة الطالبین فى شرح آداب المتعلمین؛ ۳- مفاتیح الصحة فى طب النبى والائمه علیهم السلام و... . | ||
| + | * <I>سید محمد کوه کمرى:</I> پس از ورود حضرت آیت الله علامه فانى اصفهانى به شهر [[قم]] در حلقه درسى فقه و اصول او پیوست و مدت ۱۲ سال در محضر ایشان کسب فیض نمود. | ||
| + | * <I>سید نورالدین جزائرى:</I> سید نورالدین شریعتمدار جزائرى از نوادگان [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزائرى]] است. برخی تألیفات وی عبارتند از: ۱- شرح استدلالى کتاب [[منهاج الصالحین (کتاب)|منهاج الصالحین]]؛ ۲- یک دوره اصول استدلالى؛ ۳- ترجمه کتاب الحجر والاختیار و ... . | ||
==آثار و تألیفات== | ==آثار و تألیفات== | ||
| − | در نوشته هاى | + | در نوشته هاى علامه فانی، دقت و تحقیق و نوآورى در سبک نوشتارى نمایان است. تألیفات ارزشمندى که از او برجاى مانده، به این ترتیب است: |
| + | [[پرونده:Bada.jpg|thumb|left|200px|البداء عند الشیعه؛ یکی از آثار آیتالله فانی اصفهانی]] | ||
| − | *۱- آراء حول | + | *۱- آراء حول [[قرآن|القرآن]]؛ ۱۳۹۹ هـ.ق، قم. |
*۲- آراء حول مبحث الارادة؛ ۱۴۰۵ هـ.ق. | *۲- آراء حول مبحث الارادة؛ ۱۴۰۵ هـ.ق. | ||
| − | *۳- | + | *۳- [[بداء|البداء]] عند الشیعه؛ ۱۳۹۴ هـ.ق. |
*۴- ترجمه تقویم المحسنین؛ تألیف [[فیض کاشانی|مولى محسن فیض کاشانى]]، ۱۳۶۸ هـ.ق. | *۴- ترجمه تقویم المحسنین؛ تألیف [[فیض کاشانی|مولى محسن فیض کاشانى]]، ۱۳۶۸ هـ.ق. | ||
| سطر ۷۴: | سطر ۶۴: | ||
*۹- توضیح المسائل؛ به زبانهاى فارسى، عربى، انگلیسى، فرانسوى و اردو. | *۹- توضیح المسائل؛ به زبانهاى فارسى، عربى، انگلیسى، فرانسوى و اردو. | ||
| − | *۱۰- حاشیه بر | + | *۱۰- حاشیه بر [[وسیلة النجاة (کتاب)|وسیلة النجاة]]؛ تألیف [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]]، چاپ دوم. |
| − | *۱۱- دستور [[حج]] و [[عمره]]؛ زبان عربى. | + | *۱۱- دستور [[حج]] و [[عمره]]؛ به زبان عربى. |
*۱۲- [[دیوان (شعر)|دیوان]] اشعار. | *۱۲- [[دیوان (شعر)|دیوان]] اشعار. | ||
| − | *۱۳- رسالة فى حکم الخراج. | + | *۱۳- رسالة فى حکم [[خراج|الخراج]]. |
*۱۴- رسالة فى الامر بالمعروف والنهى عن المنکر. | *۱۴- رسالة فى الامر بالمعروف والنهى عن المنکر. | ||
| سطر ۸۶: | سطر ۷۶: | ||
*۱۵- رسالة فى جوائز السلطان. | *۱۵- رسالة فى جوائز السلطان. | ||
| − | *۱۶- رسالة فى الذباحة. | + | *۱۶- رسالة فى [[ذبح|الذباحة]]. |
*۱۷- رسالة فى علم الامام علیه السلام. | *۱۷- رسالة فى علم الامام علیه السلام. | ||
| − | *۱۸- رسالة فى المعاملات | + | *۱۸- رسالة فى المعاملات الربویّة. |
*۱۹- رسالة فى المعاصى الکبیرة. | *۱۹- رسالة فى المعاصى الکبیرة. | ||
| − | *۲۰- غالیة البیان فى عدم تحریف القرآن. | + | *۲۰- غالیة البیان فى عدم [[تحریف قرآن|تحریف القرآن]]. |
*۲۱- الفوائد الرجالیة. | *۲۱- الفوائد الرجالیة. | ||
| − | *۲۲- قبسات العقول فى الفروع والاصول، که صاحب [[الذریعه الی تصانیف الشیعه|الذریعة]] نام آن را ذکر کرده است.<ref>الذریعة؛ ج ۱۷، ص ۳۴.</ref> | + | *۲۲- قبسات العقول فى الفروع والاصول، که صاحب [[الذریعه الی تصانیف الشیعه|الذریعة]] نام آن را ذکر کرده است.<ref>آقا بزرگ تهرانی، الذریعة؛ ج ۱۷، ص ۳۴.</ref> |
| − | *۲۳- المتعة | + | *۲۳- المتعة المشروعة؛ ۱۴۰۸، قم. |
*۲۴- المعارف العلویة فى الکلام. | *۲۴- المعارف العلویة فى الکلام. | ||
| سطر ۱۰۶: | سطر ۹۶: | ||
*۲۵- مقدمات التفسیر. | *۲۵- مقدمات التفسیر. | ||
| − | *۲۶- مناسک | + | *۲۶- مناسک حج، به فارسى، عربى و اردو. |
| − | *۲۷- منظومه چهارده معصوم علیهم السلام. | + | *۲۷- منظومه [[چهارده معصوم]] علیهم السلام. |
| − | *۲۸- [[ابن عباس|عبدالله بن عباس]]، علمه و تفسیره و منطقه و ورعه و علة اتهامه | + | *۲۸- [[ابن عباس|عبدالله بن عباس]]، علمه و تفسیره و منطقه و ورعه و علة اتهامه بالاختلاس؛ ۱۳۹۸ هـ.ق. |
'''تقریرات دروس به زبان عربى و فارسى:''' | '''تقریرات دروس به زبان عربى و فارسى:''' | ||
| − | بیشترین تقریرات دروس [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] استاد توسط | + | بیشترین تقریرات دروس [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] استاد فانی توسط شاگردش علامه [[سید محمدعلی صادقی|سید محمدعلى صادقى اصفهانى]]، به تحریر آمده است. |
*۱- بحوث فى فقه الرجال؛ ۱۴۱۰ هـ.ق. | *۱- بحوث فى فقه الرجال؛ ۱۴۱۰ هـ.ق. | ||
| سطر ۱۲۷: | سطر ۱۱۷: | ||
*۶- کتاب الاجارة؛ ۱ جلد. | *۶- کتاب الاجارة؛ ۱ جلد. | ||
| − | *۷- زن از دیدگاه شریعت اسلام | + | *۷- زن از دیدگاه شریعت اسلام. |
*۸- گناه و کیفر. | *۸- گناه و کیفر. | ||
| سطر ۱۳۵: | سطر ۱۲۵: | ||
==در نظر تراجم نویسان== | ==در نظر تراجم نویسان== | ||
| − | * محمد شریف رازى در وصف او گوید: سیدالفقهاء و المجتهدین آیت الله فى العالمین الحاج سید على.<ref>کتاب گنجینة دانشمندان؛ ج ۲، ص ۲۱۰.</ref> | + | *محمد شریف رازى در وصف او گوید: سیدالفقهاء و المجتهدین آیت الله فى العالمین الحاج سید على فانی... .<ref>کتاب گنجینة دانشمندان؛ ج ۲، ص ۲۱۰.</ref> |
| − | * نویسنده کتاب سبل الهدایة: حضرت آیت الله العظمى سید على علامه فانى فرزند مرحوم سید محمدحسن فانى یزدى اصفهانى از اکابر علما و فقها و مجتهدین معاصر.<ref>سبل الهدایة؛ ج ۲، ص ۳۲۹.</ref> | + | *نویسنده کتاب سبل الهدایة: حضرت آیت الله العظمى سید على علامه فانى فرزند مرحوم سید محمدحسن فانى یزدى اصفهانى از اکابر علما و فقها و مجتهدین معاصر.<ref>سبل الهدایة؛ ج ۲، ص ۳۲۹.</ref> |
| − | * [[علامه امینى]]: الشریف العلامة الحجة حسنة الوقت و مفخرة علماء العصر السید على الفانى الاصفهانى احد اساتذة النجف الاشرف دام فضله و معالیه.<ref>الغدیر؛ ج ۱۱.</ref> | + | *[[علامه امینى]]: الشریف العلامة الحجة حسنة الوقت و مفخرة علماء العصر السید على الفانى الاصفهانى احد اساتذة النجف الاشرف دام فضله و معالیه.<ref>الغدیر؛ ج ۱۱.</ref> |
| − | * نویسنده کتاب ارمغان اصفهان: عالم جلیل القدر آقاى حاج سید على بن سید | + | *نویسنده کتاب ارمغان اصفهان: عالم جلیل القدر آقاى حاج سید على بن سید محمدحسن علامه فانى اصفهانى از اعاظم علما و مجتهدین و اکابر مدرسین.<ref>ارمغان اصفهان؛ ص ۶۳.</ref> |
| − | * نویسنده کتاب رجال الفکر | + | *نویسنده کتاب رجال الفکر و الادب فى النجف: مجتهد محقق محدث عالم متتبع من اساتذة الفقه والاصول و ائمةالتقلید والجماعة والفُتیا.<ref>رجال الفکر والادب فى النجف؛ ص ۳۲۷.</ref> |
==وفات== | ==وفات== | ||
| − | مرحوم سید على فانى | + | مرحوم سید على فانى اصفهانی، سرانجام در ماه [[شوال]] ۱۴۰۹ هـ.ق (مطابق با ۱۳۶۸ ش) در [[تهران]] نداى حق را لبیک گفت و چشم از جهان فروبست. پیکر مطهرش پس از انتقال به [[قم]] و اقامه [[نماز میت|نماز]] توسط مرحوم [[سید محمدرضا موسوی گلپایگانی|آیت الله گلپایگانى]]، در یکى از حجره هاى صحن مطهر [[حضرت معصومه]] سلام الله علیها به خاک سپرده شد. |
| − | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | + | *"فانى اصفهانى"، سید نورالدین جزائرى، [[ستارگان حرم (کتاب)|ستارگان حرم]]، جلد ۵. | |
| − | * | + | ==آرشیو عکس و تصویر== |
| − | + | <gallery mode="packed" heights="170"> | |
| + | پرونده:فانی (4).jpg|سید على (حسینی) علامه فانی اصفهانی | ||
| + | پرونده:فانی (3).jpg|سید على (حسینی) علامه فانی اصفهانی | ||
| + | پرونده:فانی (1).jpg|سید على (حسینی) علامه فانی اصفهانی | ||
| + | پرونده:فانی (2).jpg|دستخط سید على علامه فانی اصفهانی | ||
| + | </gallery> | ||
[[رده:علمای معاصر|فانی اصفهانی،سید علی]] | [[رده:علمای معاصر|فانی اصفهانی،سید علی]] | ||
| + | [[رده:علماء شیعه]] | ||
[[رده:فقیهان]] | [[رده:فقیهان]] | ||
| + | [[رده:مفسرین قرآن]] | ||
| + | [[رده:متکلمان]] | ||
| + | [[رده:محدثان]] | ||
| + | [[رده:مدفونین در حرم حضرت معصومه (س)]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۰
«آیتالله سید على فانی اصفهانی» (۱۳۳۳-۱۴۰۹ ق)، فقیه اصولی، محدث رجالی، مفسر و متکلم بزرگ شیعه در قرن ۱۴ قمری و از شاگردان سید ابوالحسن اصفهانى و شیخ محمدرضا نجفى اصفهانى بود. علامه فانى عمرش را در تدریس و تألیف و تحقیق علوم اهل بیت علیهمالسلام سپرى کرد و کتابهاى ارزشمندى براى طالبان علم و حقیقت به یادگار گذاشت.
| |
| نام کامل | سید على (حسینی) علامه فانی اصفهانی |
| زادروز | ۱۳۳۳ قمری |
| زادگاه | اصفهان |
| وفات | ۱۴۰۹ قمری |
| مدفن | قم، حرم حضرت معصومه |
|
| |
| اساتید |
سید ابوالحسن اصفهانى، محمدرضا نجفى اصفهانى، محمدکاظم شیرازى، سید علی نجفآبادی،... |
| شاگردان |
سید محمدعلى حسینى صادقى، سید محمود دهسرخى اصفهانى، سید نورالدین جزائرى،... |
| آثار |
آراء حول القرآن، البداء عند الشیعه، الفوائد الرجالیة، قبسات العقول فى الفروع والاصول، حاشیه بر عروة الوثقى، مقدمات التفسیر،... |
محتویات
تحصیلات و استادان
سید على حسینی فانی فرزند سید محمدحسن، متولد سال ۱۳۳۳ هـ.ق در شهر اصفهان است. ایشان در اندک زمانى تحصیل مقدماتی را به پایان رسانید. وى کتابهاى زیر را در نزد اساتید مختلف در اصفهان به سرعت آموخت و مدارج ترقى را طى نمود:
- قوانین الاصول: نزد استاد شیخ محمد حکیم خراسانى (متوفاى ۱۳۵۵ هـ.ق).
- فرائد الاصول: نزد سید مرتضى انصارى خراسانى (متوفاى ۱۳۵۸ هـ.ق).
- مکاسب و کفایة الاصول: در محضر استاد سید محمد نجف آبادى (متوفاى ۱۳۵۸ هـ.ق).
سید على فانی آن گاه درس خارج فقه و اصول را در مکتب مرحوم آیت الله سید على نجفآبادى (متوفاى ۱۳۶۲ هـ.ق) آموخت و تا آخرین لحظات عمر آن عالم بزرگوار، در طول ۱۳ سال بهره هاى بسیار از او گرفت. وی همچنین از حوزۀ درسى شیخ محمدرضا نجفى اصفهانى (متوفاى ۱۳۶۲ هـ.ق) استفاده هاى بسیار برد.
هوش و ذکاوت و سرعت درک سید على فانی چنان بود که در سن نوجوانى به درس خارج حاضر مى شد و در همان سن و سال، مجتهد و یا قریب به اجتهاد بود.
هجرت به نجف:
سید على فانی پس از وفات دو استاد بزرگوار اخیر، شهر اصفهان را ترک گفت و به نجف؛ دیار علم و فضیلت کوچ کرد و از اساتید بزرگوارى بهره هاى فراوان گرفت. استادانى که هر کدام مرجعى بزرگ براى عالم تشیع بودند. از جمله از محفل درس آیات عظام سید ابوالحسن اصفهانى، شیخ محمدکاظم شیرازى، سید عبدالهادى شیرازى و دیگران استفاده علمى فراوان برد.
تدریس و شاگردان
در سال ۱۳۵۰ شمسى حکومت بعث عراق، ایرانیهاى مقیم در عراق را اخراج کرد و شهر کربلا و نجف را از شیعیان به ویژه طلاب علوم دینى خالى کرد. از این رو علامه فانى در ماه رجب سال ۱۳۹۳ هـ.ق از عراق به ایران بازگشت و حوزه علمیه قم را براى سکونت و تدریس انتخاب کرد.
سید على علامه فانى در مباحث علمى بیشتر از مبانى اصولى و فقهى استادش، سید على نجفآبادى یاد مى کرد و گاه به نقد مى کشید و برخى اوقات نیز یادى از سخنان پندآموز استاد مى کرد و در تذکرات اخلاقى به سخنانش استناد مى نمود. در سرودن شعر به فارسى و عربى نیز مهارت داشت و در زبان عربى، انگلیسى، فرانسوى به مرتبه استادى رسیده بود. به این خاطر زمانى که رساله توضیح المسائل او را به این سه زبان ترجمه کردند تصحیح متن را خود به عهده گرفت.
سید على فانى هنگامى که در مسجد اعظم قم تدریس فقه و اصول را داشت، گاهى شاگردان او از صد نفر تجاوز مى کرد و در میان آن ها از فضلاى حوزه بسیار بودند. برخی شاگردان او عبارتند از:
- سید محمدعلى حسینى صادقى (م، ۱۴۱۷ ق) از علماى بزرگوار حوزه علمیه اصفهان بود. وی به حلقه درس مرحوم آیت الله سید على علامه فانى اصفهانى پیوست و پیوسته به دنبال استادش روان بود و به مدت ۲۰ سال تحقیقات فقه، اصول، کلام، رجال و تفسیر ایشان را ضبط و به رشته تحریر درآورد.
- سید محمود ده سرخى اصفهانى: از تألیفات اوست: ۱- سراج المبتدئین فى شرح منییة المرید شهید ثانى ؛ ۲- هدایة الطالبین فى شرح آداب المتعلمین؛ ۳- مفاتیح الصحة فى طب النبى والائمه علیهم السلام و... .
- سید محمد کوه کمرى: پس از ورود حضرت آیت الله علامه فانى اصفهانى به شهر قم در حلقه درسى فقه و اصول او پیوست و مدت ۱۲ سال در محضر ایشان کسب فیض نمود.
- سید نورالدین جزائرى: سید نورالدین شریعتمدار جزائرى از نوادگان سید نعمت الله جزائرى است. برخی تألیفات وی عبارتند از: ۱- شرح استدلالى کتاب منهاج الصالحین؛ ۲- یک دوره اصول استدلالى؛ ۳- ترجمه کتاب الحجر والاختیار و ... .
آثار و تألیفات
در نوشته هاى علامه فانی، دقت و تحقیق و نوآورى در سبک نوشتارى نمایان است. تألیفات ارزشمندى که از او برجاى مانده، به این ترتیب است:
- ۱- آراء حول القرآن؛ ۱۳۹۹ هـ.ق، قم.
- ۲- آراء حول مبحث الارادة؛ ۱۴۰۵ هـ.ق.
- ۳- البداء عند الشیعه؛ ۱۳۹۴ هـ.ق.
- ۴- ترجمه تقویم المحسنین؛ تألیف مولى محسن فیض کاشانى، ۱۳۶۸ هـ.ق.
- ۵- حاشیه بر عروة الوثقى؛ ۱۳۹۱ جلد اول و سال ۱۳۹۴ جلد دوم.
- ۶- ترجمه نصایح الهدى؛ ۱۳۷۰ هـ.ق اصفهان.
- ۷- تفسیر سوره جمعه.
- ۸- تفسیر سوره حمد.
- ۹- توضیح المسائل؛ به زبانهاى فارسى، عربى، انگلیسى، فرانسوى و اردو.
- ۱۰- حاشیه بر وسیلة النجاة؛ تألیف سید ابوالحسن اصفهانى، چاپ دوم.
- ۱۲- دیوان اشعار.
- ۱۳- رسالة فى حکم الخراج.
- ۱۴- رسالة فى الامر بالمعروف والنهى عن المنکر.
- ۱۵- رسالة فى جوائز السلطان.
- ۱۶- رسالة فى الذباحة.
- ۱۷- رسالة فى علم الامام علیه السلام.
- ۱۸- رسالة فى المعاملات الربویّة.
- ۱۹- رسالة فى المعاصى الکبیرة.
- ۲۰- غالیة البیان فى عدم تحریف القرآن.
- ۲۱- الفوائد الرجالیة.
- ۲۳- المتعة المشروعة؛ ۱۴۰۸، قم.
- ۲۴- المعارف العلویة فى الکلام.
- ۲۵- مقدمات التفسیر.
- ۲۶- مناسک حج، به فارسى، عربى و اردو.
- ۲۷- منظومه چهارده معصوم علیهم السلام.
- ۲۸- عبدالله بن عباس، علمه و تفسیره و منطقه و ورعه و علة اتهامه بالاختلاس؛ ۱۳۹۸ هـ.ق.
تقریرات دروس به زبان عربى و فارسى:
بیشترین تقریرات دروس فقه و اصول استاد فانی توسط شاگردش علامه سید محمدعلى صادقى اصفهانى، به تحریر آمده است.
- ۱- بحوث فى فقه الرجال؛ ۱۴۱۰ هـ.ق.
- ۲- المختار فى الجبر والاختیار.
- ۳- آراء الاصول؛ ۲ جلد در مباحث الفاظ.
- ۴- کتاب الطهارة؛ ۵ جلد.
- ۵- کتاب الصلاة؛ ۵ جلد.
- ۶- کتاب الاجارة؛ ۱ جلد.
- ۷- زن از دیدگاه شریعت اسلام.
- ۸- گناه و کیفر.
- ۹- ترجمة المختار فى الجبر والاختیار.
در نظر تراجم نویسان
- محمد شریف رازى در وصف او گوید: سیدالفقهاء و المجتهدین آیت الله فى العالمین الحاج سید على فانی... .[۲]
- نویسنده کتاب سبل الهدایة: حضرت آیت الله العظمى سید على علامه فانى فرزند مرحوم سید محمدحسن فانى یزدى اصفهانى از اکابر علما و فقها و مجتهدین معاصر.[۳]
- علامه امینى: الشریف العلامة الحجة حسنة الوقت و مفخرة علماء العصر السید على الفانى الاصفهانى احد اساتذة النجف الاشرف دام فضله و معالیه.[۴]
- نویسنده کتاب ارمغان اصفهان: عالم جلیل القدر آقاى حاج سید على بن سید محمدحسن علامه فانى اصفهانى از اعاظم علما و مجتهدین و اکابر مدرسین.[۵]
- نویسنده کتاب رجال الفکر و الادب فى النجف: مجتهد محقق محدث عالم متتبع من اساتذة الفقه والاصول و ائمةالتقلید والجماعة والفُتیا.[۶]
وفات
مرحوم سید على فانى اصفهانی، سرانجام در ماه شوال ۱۴۰۹ هـ.ق (مطابق با ۱۳۶۸ ش) در تهران نداى حق را لبیک گفت و چشم از جهان فروبست. پیکر مطهرش پس از انتقال به قم و اقامه نماز توسط مرحوم آیت الله گلپایگانى، در یکى از حجره هاى صحن مطهر حضرت معصومه سلام الله علیها به خاک سپرده شد.
پانویس
منابع
- "فانى اصفهانى"، سید نورالدین جزائرى، ستارگان حرم، جلد ۵.
آرشیو عکس و تصویر
سید على (حسینی) علامه فانی اصفهانی
سید على (حسینی) علامه فانی اصفهانی
سید على (حسینی) علامه فانی اصفهانی
دستخط سید على علامه فانی اصفهانی
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
