سید رضی مؤلف نهج البلاغه (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(رده)
 
(یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۱: سطر ۱:
[[پرونده:Ketab294.jpg|بندانگشتی|سید رضی مؤلف نهج البلاغه]]
+
کتاب '''«سید رضى مؤلف نهج‌البلاغه»''' تألیف مرحوم حجت‌الاسلام على دوانى (م، ۱۳۸۵ ش)، در شرح زندگانى «[[سید رضی|سید رضى]]» است. مؤلف، این کتاب را به مناسبت تشکیل «کنگره هزاره [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]» در [[تهران]] در سال ۱۳۵۹ شمسی نگاشته است.
'''سيد رضى مؤلف نهج‌البلاغه''' كتابى است به زبان فارسى در شرح زندگانى سيد رضى، نوشته [[دوانی، علی|حجت‌الاسلام على دوانى]] از نويسندگان معاصر.
+
{{مشخصات کتاب
  
مؤلف اين كتاب را به مناسبت تشكيل كنگره هزاره نهج‌البلاغه در تهران در سال 1359ش. به نگارش درآورده است.
+
|عنوان=سید رضی مؤلف نهج‌البلاغه
  
== ساختار كتاب ==
+
|تصویر= [[پرونده:Ketab294.jpg|240px|وسط]]
كتاب مشتمل بر پيش‌گفتارى به قلم مؤلف و سيزده بخش مى‌باشد.
 
  
== گزارش محتوا ==
+
|نویسنده= على دوانى
در بخش اول كتاب، مؤلف با اشاره به اين كه درباره زندگى اين شخصيت ارزشمند كتاب‌هايى در روزگاران گذشته به نگارش درآمده؛ اما متاسفانه به دست ما نرسيده است، به معرفى برخى از آثارى كه در اين زمينه به نگارش درآمده و به دست ما رسيده، اشاره مى‌كند و از آثارى چون: الشريف الرضى؛ نوشته كاشف الغطاء، الشريف الرضى؛ به قلم دكتر حسينعلى محفوظ، عبقرية الشريف الرضى؛ تألیف دكتر زكى مبارك ياد مى‌كند.
 
  
در اين بخش مؤلف همچنين به نحو اختصار درباره عصرى كه سيد رضى در آن مى‌زيسته؛ يعنى قرن چهارم هجرى سخن مى‌گويد.
+
|موضوع= زندگینامه سید رضى
  
در بخش دوم به معرفى خاندان سيد رضى كه از خاندان‌هاى بزرگ علمى و دينى و پارساى شيعه بوده‌اند، پرداخته شده است. نسب سيد رضى با پنج واسطه به موسى بن جعفر(ع) مى‌رسد و او از طرف مادر و پدر، هر دو، علوى است.
+
|زبان= فارسی
  
ابواحمد حسين بن موسى ملقب به طاهر اوحد ذوالمناقب، پدر سيد رضى از مفاخر دودمان پيغمبر و شخصيتى بلندقدر و مردى شريف، نجيب و باتدبير و مورد احترام خاص و عام بوده است. وى در سال 400ق. در 97 سالگى درگذشته است.
+
|تعداد جلد= ۱
  
فاطمه، مادر سيد رضى بانويى علوى و دانشمند، دختر حسين بن احمد معروف به داعى صغير، نقيب طالبيان و نواده ناصر كبير بوده است.
+
|عنوان افزوده1=
  
ناصر كبير، جد مادرى سيد رضى نيز از مفاخر دودمان پيغمبر و از قهرمانان بزرگ اسلام و تشيع بوده است. وى از سرداران پسر عمويش محمد بن زيد علوى؛ معروف به داعى كبير است كه در سال 250ق. مازندران را فتح كرد و حكومت سلسله علويان را در آن سرزمين مستقر ساخت. ناصر كبير از دانشمندان بزرگ شيعه نيز به شمار مى‌رفت.
+
|افزوده1=
  
در اين بخش همچنين به معرفى [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد مرتضى]](علم الهدى)، برادر بزرگ سيد رضى پرداخته شده است.
+
|عنوان افزوده2=
  
بخش سوم به بررسى زندگى سيد رضى از ولادت تا و فات اختصاص يافته است. سيد رضى نامش محمد و القابش [[شریف الرضی، محمد بن حسین|شريف رضى]] و ذوالحسبين است و در سال 359ق. در بغداد به دنيا آمد و در سال 406ق. در سن 47 سالگى درگذشت.
+
|افزوده2=
  
در بخش چهارم به معرفى اساتيد سيد رضى، اعم از دانشمندان عامه و خاصه، پرداخته شده است. اين اساتيد عبارتند از:
+
|لینک=
 +
}}
 +
==محتوای کتاب==
 +
این کتاب مشتمل بر پیش‌گفتارى به قلم مؤلف و سیزده بخش به شرح زیر مى‌باشد:
  
ابوسعيد سيرافى، ابوعلى فارسى، ابوالفتح ابن جنى، ابوعبدالله هارون بن موسى تلّعكبرى، مرزبانى، [[شيخ مفيد]]، ابن نباته، على بن عيسى ربعى و ابواسحاق ابراهيم بن احمد طبرى.
+
*در بخش اول کتاب، مؤلف با اشاره به این که درباره زندگى شخصیت ارزشمند «[[سید رضی|سید رضى]]» کتاب‌هایى در روزگاران گذشته به نگارش درآمده؛ اما متاسفانه به دست ما نرسیده است، به معرفى برخى از آثارى که در این زمینه به نگارش درآمده و به دست ما رسیده، اشاره مى‌کند و از آثارى چون: «الشریف الرضى» نوشته کاشف الغطاء، «الشریف الرضى» نوشته دکتر حسینعلى محفوظ، «عبقریة الشریف الرضى» تألیف دکتر زکى مبارک یاد مى‌کند. در این بخش، مؤلف همچنین به اختصار درباره عصرى که سید رضى در آن مى‌زیسته؛ یعنى قرن چهارم هجرى سخن مى‌گوید.
 +
*در بخش دوم، به معرفى خاندان سید رضى که از خاندان‌هاى بزرگ علمى و دینى و پارساى [[شیعه|شیعه]] بوده‌اند، پرداخته شده است. نسب سید رضى با پنج واسطه به [[امام موسی کاظم علیه السلام|موسى بن جعفر]](ع) مى‌رسد و او از طرف مادر و پدر، هر دو، [[علویان|علوى]] است. ابواحمد حسین بن موسى ملقب به طاهر اوحد ذوالمناقب (م ۴۰۰ ق)، پدر سید رضى از مفاخر دودمان [[پیامبر اسلام|پیغمبر]] و شخصیتى بلندقدر و مردى شریف، نجیب و باتدبیر و مورد احترام خاص و عام بوده است. فاطمه، مادر سید رضى نیز بانویى علوى و دانشمند، دختر حسین بن احمد معروف به داعى صغیر، نقیب طالبیان و نواده [[ناصر کبیر علوی|ناصر کبیر]] بوده است. در این بخش همچنین به معرفى [[سید مرتضی|سید مرتضى]] (علم الهدى)، برادر بزرگ سید رضى پرداخته شده است.
 +
*بخش سوم، به بررسى زندگى سید رضى از ولادت تا وفات اختصاص یافته است. سید رضى نامش محمد و القابش شریف رضى و ذوالحسبَین است که در سال ۳۵۹ق. در [[بغداد]] به دنیا آمد و در سال ۴۰۶ق. در سن ۴۷ سالگى درگذشت.
 +
*در بخش چهارم، به معرفى اساتید سید رضى، اعم از دانشمندان [[عامه]] و خاصه، پرداخته شده است. این اساتید عبارتند از: ابوسعید سیرافى، ابوعلى فارسى، ابوالفتح ابن جنى، [[هارون بن موسی تلعکبری]]، مرزبانى، [[شیخ مفید]]، ابن نباته، على بن عیسى ربعى و ابواسحاق ابراهیم بن احمد طبرى.
 +
*در بخش پنجم، با عنوان "نگاهى به مقام علمى سید رضى"، به قدرت قلمى وى، جایگاه وى در [[شعر]] و ویژگى‌هاى شعر او پرداخته شده است.
 +
*در بخش ششم، به معرفى هم عصران مهم سید رضى مانند: [[صاحب بن عباد|صاحب ابن عباد]]، ابوالحسن عمرى از دودمان [[عمر بن علی|عمر بن على]](ع)، ابوالعلاء معرى، ابواسحاق صابى، شاپور ابن اردشیر، ابن حجاج بغدادى و... پرداخته شده است.
 +
*در بخش هفتم، به بررسى صفات و ملکات فاضله سید رضى اشاره شده است.
 +
*در بخش هشتم، به سفرهاى سید رضى پرداخته شده است.
 +
*در بخش نهم، مناصب سید رضى؛ همچون: نقابت، [[امیر الحاج|امارت حاج]] و نظارت [[دیوان (تشکیلات اداری)|دیوان]] مظالم معرفى گردیده است.
 +
*در بخش دهم، به اعتراض سید رضى به خلیفه [[سنی|سنى]] مذهب معاصر خویش؛ یعنى [[قادر(خلیفه عباسی)|القادر بالله عباسى]] و روح بزرگ سید رضى اشاره شده و دیدگاه علماى [[اهل سنت]] و [[شیعه]] درباره وى نقل گردیده است. در این بخش همچنین به موضوع سید رضى و [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسى]] پرداخته شده و مؤلف از اینکه شیخ طوسى در کتاب [[فهرست شیخ طوسی (کتاب)|فهرست]] و [[رجال شیخ طوسی (کتاب)|رجال]] خویش نامى از سید رضى نبرده و اظهار شگفتى مى‌کند، حال آنکه شیخ طوسى دو سال بعد از رحلت سید رضى؛ یعنى در سال ۴۰۶ق. وارد [[بغداد]] شده و از شاگردان با واسطه سید رضى به شمار مى‌رود. در ادامه به بررسى کوتاهى درباره شخصیت شیخ طوسى پرداخته شده است.
 +
*در بخش یازدهم، شاگردان سید رضى معرفى گردیده‌اند.
 +
*در بخش دوازدهم، تألیفات سید رضى و از جمله «[[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]» معرفى گردیده و سخنان شخصیت‌هایى چون [[ابن خلکان]]، [[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر عسقلانى]] و [[ابن تیمیه|ابن تیمیه]] درباره انتساب این کتاب به سید رضى نقل و نقد گردیده است.
 +
*در بخش سیزدهم، به وفات سید رضى اشاره شده و از فرزند او ابواحمد عدنان نام برده شده است.
  
در بخش پنجم با عنوان "نگاهى به مقام علمى سيد رضى" به قدرت قلمى وى، جايگاه وى در شعر و ويژگى‌هاى شعر او پرداخته شده است.
+
==منابع==
 
 
در بخش ششم به معرفى هم عصران مهم سيد رضى مانند: صاحب ابن عباد، ابوالحسن عمرى از دودمان عمر بن على(ع)، ابوالعلاء معرى، ابواسحاق صابى، شاپور ابن اردشير، ابن حجاج بغدادى و...پرداخته شده است.
 
 
 
در بخش هفتم به بررسى صفات و ملكات فاضله سيد رضى و در بخش هشتم به سفرهاى سيد رضى پرداخته شده است.
 
 
 
در بخش نهم مناصب سيد رضى؛ همچون: نقابت، امارت حاج و نظارت ديوان مظالم معرفى گرديده است.
 
 
 
در بخش دهم به اعتراض سيد رضى به خليفه سنى مذهب معاصر خويش؛ يعنى القادر بالله عباسى و روح بزرگ سيد رضى اشاره شده و ديدگاه علماى اهل سنت و شيعه درباره وى نقل گرديده است.
 
 
 
در اين بخش همچنين به موضوع سيد رضى و [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] پرداخته شده و مؤلف از اينكه [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] در كتاب فهرست و رجال خويش نامى از سيد رضى نبرده اظهار شگفتى مى‌كند، حال آنكه [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] دو سال بعد از رحلت سيد رضى؛ يعنى در سال 406ق. وارد بغداد شده و از شاگردان با واسطه سيد رضى به شمار مى‌رود. در ادامه به بررسى كوتاهى درباره شخصيت [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] پرداخته شده است.
 
 
 
در بخش يازدهم، شاگردان سيد رضى معرفى گرديده‌اند.
 
 
 
در بخش دوازدهم تأليفات سيد رضى و از جمله نهج‌البلاغه معرفى گرديده و سخنان شخصيت‌هايى چون [[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]]، [[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر عسقلانى]] و [[ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم|ابن تيميه]] درباره انتساب اين كتاب به سيد رضى نقل و نقد گرديده است.
 
 
 
در بخش سيزدهم به وفات سيد رضى اشاره شده و از فرزند او ابواحمد عدنان نام برده شده است.
 
 
 
== منبع ==
 
ویکی نور
 
  
 +
* [[نرم افزار دانشنامه علوی]]، [[مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی]].
 
{{نهج البلاغه}}
 
{{نهج البلاغه}}
 
[[رده:کتابهای با موضوع نهج البلاغه]]
 
[[رده:کتابهای با موضوع نهج البلاغه]]
 
[[رده:کتابهای شخصیت شناسی]]
 
[[رده:کتابهای شخصیت شناسی]]
 +
[[رده:سرگذشت نامه ها]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۵

کتاب «سید رضى مؤلف نهج‌البلاغه» تألیف مرحوم حجت‌الاسلام على دوانى (م، ۱۳۸۵ ش)، در شرح زندگانى «سید رضى» است. مؤلف، این کتاب را به مناسبت تشکیل «کنگره هزاره نهج‌البلاغه» در تهران در سال ۱۳۵۹ شمسی نگاشته است.

Ketab294.jpg
نویسنده على دوانى
موضوع زندگینامه سید رضى
زبان فارسی
تعداد جلد ۱

محتوای کتاب

این کتاب مشتمل بر پیش‌گفتارى به قلم مؤلف و سیزده بخش به شرح زیر مى‌باشد:

  • در بخش اول کتاب، مؤلف با اشاره به این که درباره زندگى شخصیت ارزشمند «سید رضى» کتاب‌هایى در روزگاران گذشته به نگارش درآمده؛ اما متاسفانه به دست ما نرسیده است، به معرفى برخى از آثارى که در این زمینه به نگارش درآمده و به دست ما رسیده، اشاره مى‌کند و از آثارى چون: «الشریف الرضى» نوشته کاشف الغطاء، «الشریف الرضى» نوشته دکتر حسینعلى محفوظ، «عبقریة الشریف الرضى» تألیف دکتر زکى مبارک یاد مى‌کند. در این بخش، مؤلف همچنین به اختصار درباره عصرى که سید رضى در آن مى‌زیسته؛ یعنى قرن چهارم هجرى سخن مى‌گوید.
  • در بخش دوم، به معرفى خاندان سید رضى که از خاندان‌هاى بزرگ علمى و دینى و پارساى شیعه بوده‌اند، پرداخته شده است. نسب سید رضى با پنج واسطه به موسى بن جعفر(ع) مى‌رسد و او از طرف مادر و پدر، هر دو، علوى است. ابواحمد حسین بن موسى ملقب به طاهر اوحد ذوالمناقب (م ۴۰۰ ق)، پدر سید رضى از مفاخر دودمان پیغمبر و شخصیتى بلندقدر و مردى شریف، نجیب و باتدبیر و مورد احترام خاص و عام بوده است. فاطمه، مادر سید رضى نیز بانویى علوى و دانشمند، دختر حسین بن احمد معروف به داعى صغیر، نقیب طالبیان و نواده ناصر کبیر بوده است. در این بخش همچنین به معرفى سید مرتضى (علم الهدى)، برادر بزرگ سید رضى پرداخته شده است.
  • بخش سوم، به بررسى زندگى سید رضى از ولادت تا وفات اختصاص یافته است. سید رضى نامش محمد و القابش شریف رضى و ذوالحسبَین است که در سال ۳۵۹ق. در بغداد به دنیا آمد و در سال ۴۰۶ق. در سن ۴۷ سالگى درگذشت.
  • در بخش چهارم، به معرفى اساتید سید رضى، اعم از دانشمندان عامه و خاصه، پرداخته شده است. این اساتید عبارتند از: ابوسعید سیرافى، ابوعلى فارسى، ابوالفتح ابن جنى، هارون بن موسی تلعکبری، مرزبانى، شیخ مفید، ابن نباته، على بن عیسى ربعى و ابواسحاق ابراهیم بن احمد طبرى.
  • در بخش پنجم، با عنوان "نگاهى به مقام علمى سید رضى"، به قدرت قلمى وى، جایگاه وى در شعر و ویژگى‌هاى شعر او پرداخته شده است.
  • در بخش ششم، به معرفى هم عصران مهم سید رضى مانند: صاحب ابن عباد، ابوالحسن عمرى از دودمان عمر بن على(ع)، ابوالعلاء معرى، ابواسحاق صابى، شاپور ابن اردشیر، ابن حجاج بغدادى و... پرداخته شده است.
  • در بخش هفتم، به بررسى صفات و ملکات فاضله سید رضى اشاره شده است.
  • در بخش هشتم، به سفرهاى سید رضى پرداخته شده است.
  • در بخش نهم، مناصب سید رضى؛ همچون: نقابت، امارت حاج و نظارت دیوان مظالم معرفى گردیده است.
  • در بخش دهم، به اعتراض سید رضى به خلیفه سنى مذهب معاصر خویش؛ یعنى القادر بالله عباسى و روح بزرگ سید رضى اشاره شده و دیدگاه علماى اهل سنت و شیعه درباره وى نقل گردیده است. در این بخش همچنین به موضوع سید رضى و شیخ طوسى پرداخته شده و مؤلف از اینکه شیخ طوسى در کتاب فهرست و رجال خویش نامى از سید رضى نبرده و اظهار شگفتى مى‌کند، حال آنکه شیخ طوسى دو سال بعد از رحلت سید رضى؛ یعنى در سال ۴۰۶ق. وارد بغداد شده و از شاگردان با واسطه سید رضى به شمار مى‌رود. در ادامه به بررسى کوتاهى درباره شخصیت شیخ طوسى پرداخته شده است.
  • در بخش یازدهم، شاگردان سید رضى معرفى گردیده‌اند.
  • در بخش دوازدهم، تألیفات سید رضى و از جمله «نهج‌البلاغه» معرفى گردیده و سخنان شخصیت‌هایى چون ابن خلکان، ابن حجر عسقلانى و ابن تیمیه درباره انتساب این کتاب به سید رضى نقل و نقد گردیده است.
  • در بخش سیزدهم، به وفات سید رضى اشاره شده و از فرزند او ابواحمد عدنان نام برده شده است.

منابع

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه