|
|
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده) |
| سطر ۴۱: |
سطر ۴۱: |
| | </tabber> | | </tabber> |
| | ==معانی کلمات آیه== | | ==معانی کلمات آیه== |
| − | «ثَمَرٌ»: حاصل. درآمد. دارائی. «کَانَ لَهُ ثَمَرٌ»: دارائی و درآمد دیگری جز این دو باغ داشت. یا این که: بدین ترتیب، صاحب این دو باغ، هرگونه میوه و درآمدی در اختیار داشت.
| + | يحاوره: حور: رجوع. گفتگو را از آن محاوره گويند كه طرفين سخن را به هم ديگر بر مى گردانند. |
| | + | |
| | + | نفر: (بر وزن شرف): گروه و دسته، در [[الکشاف عن حقائق غوامض التنزئل (کتاب)|كشاف]] ذيل آيه 47 [[سوره نمل]] گويد: فرق بين رهط و نفر آنست كه نفر از سه تا نه و رهط از سه تا ده يا از هفت تا ده نفر است.<ref>تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی</ref> |
| | | | |
| | == تفسیر آیه == | | == تفسیر آیه == |
| − | <tabber> | + | <tafsir sura="18" ayeh="34" /> |
| − | تفسیر نور=
| |
| − | | |
| − | ===تفسیر نور (محسن قرائتی)=== | |
| − | | |
| − | {{ نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ كانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقالَ لِصاحِبِهِ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا وَ أَعَزُّ نَفَراً «34»
| |
| − | | |
| − | و براى آن مرد ميوهاى (فراوان) بود. پس به دوستش در حالى كه با او گفتگو مىكرد، گفت: من از تو مالدارتر و از نظر نفرات، نيرومندترم.
| |
| − | | |
| − | ===نکته ها===
| |
| − | | |
| − | «ثَمَرٌ» به انواع ميوه و به انواع مال و دارايى و حتّى به درخت نيز گفته مىشود. چنانكه در آيهى 42 مىخوانيم: «أُحِيطَ بِثَمَرِهِ» كه قهر خدا تمام باغ و درختان را احاطه كرد، نه تنها ميوهى آن را.
| |
| − | | |
| − | «صاحب» يعنى همراه و هم سخن، چه مؤمن باشد مثل اين آيه، چه كافر مانند آيهى 37 اين سوره كه مىفرمايد: «قالَ لَهُ صاحِبُهُ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَ كَفَرْتَ»
| |
| − | | |
| − | ===پیام ها===
| |
| − | | |
| − | 1- دلبستگى وغرور به مال و قبيله، زمينهى طغيان است. «أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ»
| |
| − | | |
| − | 2- نه فقر نشانهى ذلّت است، نه ثروت دليل عزّت، پس بر فقرا فخر نفروشيم.
| |
| − | | |
| − | أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا وَ أَعَزُّ ...
| |
| − | | |
| − | خاكساران جهان را به حقارت منگر كوزه بىدسته چو بينى، به دو دستش بردار
| |
| − | | |
| − | تفسير نور(10جلدى)، ج5، ص: 170
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | |-|
| |
| − | اثنی عشری=
| |
| − | | |
| − | ===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===
| |
| − | | |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| | | | |
| | | | |
| − | وَ كانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقالَ لِصاحِبِهِ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالاً وَ أَعَزُّ نَفَراً (34)
| |
| | | | |
| − | وَ كانَ لَهُ ثَمَرٌ: و بود مر آن مرد كافر را همه ميوهجات غير از انگور و خرما، و اختصاص آنها به ذكر، به جهت غالبيت بوده.
| |
| − |
| |
| − | مفسرين نقل نمودهاند كه: يهودا برادر مؤمن محتاج شد، رجوع به برادر كافر فطرس نموده، از او در معيشت، توقع مساعدتى كرد. فطرس گفت: ماليه من و تو برابر بود، من اين همه باغ و متاع پيدا كردهام و غلامان و خادمان دارم، تو چرا تنگدست و پريشان و بدين حالى؟ يهودا گفت: اى برادر، تو بدان اموال متاع دنيا خريدى و من بوستان بهشت خريدم، تو سراى دنيا ساختى و من سراى عقبى طلبيدم، تو كدخدا شدى و من مهر حور العين دادم، تو غلام و كنيز را جمع كردى
| |
| − |
| |
| − | جلد 8 - صفحه 52
| |
| − |
| |
| − | و من ولدان و غلمان بهشتى خريدم. فطرس شروع به ملامت و سرزنش او نموده، گفت: طلاى نقد را به وعده نسيه از دست دادى و خود را خوار و محتاج و بىمقدار گردانيدى «1» فَقالَ لِصاحِبِهِ: پس گفت فطرس مر رفيق خود را، يعنى برادر خود يهودا را. وَ هُوَ يُحاوِرُهُ: در حالتى كه او مجادله مىكرد با او سخن را برمىگردانيد، يعنى اين مىگفت و او جواب مىداد. پس كافر گفت: أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا:
| |
| − |
| |
| − | من بيشترم از تو از جهت مال و منال. وَ أَعَزُّ نَفَراً: و عزيزترم از جهت اولاد و خدم و حشم.
| |
| − |
| |
| − | تذكره: غرض از چنين گزارشات كه صادق القول بيان فرمايد، آگاهى و هشيارى است بندگان را كه مال و منال و جاه و جلال دنيوى مغرور نگرداند و غافل نكند ايشان را از عقبات واپسين و شدائد روز بازپسين، چنانچه اين برادر كافر به مال و جلال، مغرور و از عذاب و نكال مأمون گرديده، عاقبت حسرت و ندامت او را حاصل شد.
| |
| − |
| |
| − | شيخ بهائى (رحمه اللّه) نقل از كمال الدين «2» فرموده حال انسان را در غرور به لذات فانيه مشوب به كدورات و غفلت از مرگ و اهوال بعد از آن، تشبيه نموده به شخصى كه آويزان شده به ريسمانى در وسط چاهى، و در پائين آن چاه مار عظيمى دهن باز كرده و متوجه به او و منتظر باشد افتادن او را، و در بالاى چاه دو موش سياه و سفيد مشغول بجائيدن ريسمان، و آنى غفلت نكنند، و اين شخص با آنكه مىبيند آن مار عظيم را و جائيدن موشان را، پيش رود مقدارى عسل كه به ديوار چاه خاك آلود و زنبوران بسيار اطراف آن جمع شده، مشغول ليسيدن آن عسل، و مخاصمه با زنبوران، و همّش مصروف به آن در حالى كه غافل باشد از بالا و پائين خود. پس چاه، دنيا باشد. ريسمان، عمر انسانى. و مار عظيم دهن باز، مرگ است. دو موش سياه و سفيد، شب و روز باشد كه مىبرند عمر را. و عسل خاك آلود، لذايذ دنياست كه ممزوج به آلام و كدورات
| |
| − |
| |
| − | «1» منهج الصادقين ج 5 صفحه 353.
| |
| − |
| |
| − | «2» كمال الدين ج 2 ص 594.
| |
| − |
| |
| − | جلد 8 - صفحه 53
| |
| − |
| |
| − | است. و زنبوران، ابناء دنيا كه مزاحمت كنند آن را. و اين مثل نهايت انطباق را دارد با ممثّل. پس سؤال مىكنيم خدا را هدايت و بينائى، و پناه مىبريم به ذات سبحانى از غفلت و گمراهى. فتدبّر ايّها العاقل.
| |
| − |
| |
| − |
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | روان جاوید=
| |
| − | ===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلاً رَجُلَيْنِ جَعَلْنا لِأَحَدِهِما جَنَّتَيْنِ مِنْ أَعْنابٍ وَ حَفَفْناهُما بِنَخْلٍ وَ جَعَلْنا بَيْنَهُما زَرْعاً (32) كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ آتَتْ أُكُلَها وَ لَمْ تَظْلِمْ مِنْهُ شَيْئاً وَ فَجَّرْنا خِلالَهُما نَهَراً (33) وَ كانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقالَ لِصاحِبِهِ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالاً وَ أَعَزُّ نَفَراً (34) وَ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَ هُوَ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ قالَ ما أَظُنُّ أَنْ تَبِيدَ هذِهِ أَبَداً (35) وَ ما أَظُنُّ السَّاعَةَ قائِمَةً وَ لَئِنْ رُدِدْتُ إِلى رَبِّي لَأَجِدَنَّ خَيْراً مِنْها مُنْقَلَباً (36)
| |
| − |
| |
| − | ترجمه
| |
| − |
| |
| − | و بزن براى آنها مثلى مانند دو مرد كه قرار داديم براى يكى از آن دو دو باغ از انگورها و پر نموديم اطراف آن دو را از درخت خرما و قرار داديم ميان آن دو را كشتزار
| |
| − |
| |
| − | هر دو باغ آوردند خوردنيهاى خود را و كم نكردند از آن چيزيرا و پيدا و روان نموديم ميان آندو نهر آبى
| |
| − |
| |
| − | و بود براى او انواع اموال پس گفت برفيقش وقتى كه با او صحبت ميكرد من افزونم از تو در مال و مزيّت دارم بر تو در اولاد و احفاد
| |
| − |
| |
| − | و داخل شد در باغش با آنكه ستمكار بود بر خودش گفت گمان نميكنم كه نابود شود اين هرگز
| |
| − |
| |
| − | و گمان نميكنم قيامت بر پا شود و اگر بر گردانيده شوم بسوى پروردگارم هر آينه مىيابم بهتر از اين جاى بازگشتى.
| |
| − |
| |
| − | تفسير
| |
| − |
| |
| − | قمّى ره فرموده نازل شد در باره مرديكه دو باغ بزرگ خوب پر ميوه داشت چنانچه خداوند حكايت فرموده داراى درختهاى خرما و كشتزار و آب جارى و همسايه فقيرى داشت كه بر او فخر نمود به دارائى خود و بعضى گفتهاند آن دو باغ داراى انواع ميوهها بود و اختصاص خرما و انگور بذكر براى زيادى آن دو است و باين جهت خداوند فرموده و بود براى او ثمر يعنى انواع ميوهها و بعضى ثمر بد و ضمّه قرائت نمودهاند كه جمع ثمار يا ثمره است و ثمر بدو فتحه كه قرائت
| |
| − |
| |
| − | جلد 3 صفحه 425
| |
| − |
| |
| − | مشهور است اگر چه بمعناى ميوه و فائده و انواع مال آمده ولى در اينجا چون در دو آيه قبل بيان ميوه و فائده دارى آنمرد شده بود مناسب معناى سوّم است تا كلام مستقلّ بافاده شود در هر حال خداوند در اين آيات شريفه براى بيان حال و مئال كسانيكه كافر شدند و كفران نعمت خدا را نمودند و مفاخره بكثرت مال و اولاد كردند و مغرور بدوام و ثبات متاع دنيا شدند و غفلت از آخرت و ترديد در آن داشتند و خود را مستحقّ نعمت دانستند مثلى زده و آن مثل دو مرد است كه خداوند بيكى از آنها دو باغ عطا فرموده بود كه در وسط آندو انواع درختان انگور بود و بر اطراف آنها درختان خرما احاطه داشت و بين آن دو باغ زمين زراعتى بود كه در آن انواع حبوبات كشت و زرع ميشد با منظره زيبا و جمال روح افزا و منافع بسياريكه در هر سال از آن عائد او ميشد و هر يك از آن دو باغ در هر سال ميوه كامل ميداد و از ميوه آن در هيچ سالى چيزى كم نميشد با آنكه رسم باغات است كه يك سال ميوه آن زياد و يك سال كم است بنابراين ضمير آتت در آيه دوم راجع بهر يك از آن دو جنّت است و ضمير منه راجع است به اكل كه ظاهرا اسم جنس است و مراد از آن ميوه است و اينكه تعبير بأكل شده كه بمعناى خوراكى است شايد براى آن باشد كه برگ موهم مأكول است با آنكه ميوه نيست و بعضى از افراد ميوه هم خوراكى نيست و در مقام بيان نعمت ذكر خوراكى انسب است با آنكه ميوه از جنس خوراكى است و ظلم در اينجا بمعناى نقص است و بعضى گفتهاند اين دو مرد دو برادر بودند يكى مؤمن و نامش يهودا بود و ديگرى كافر و اسمش قطروس و تفاصيلى ذكر كردهاند و چون مخالف با ظاهر آيات و فرموده قمى ره بود حقير از نقلش اعراض نمودم در هر حال مرد سابق الذكر بديگرى كه نسبت باو فقير بود افتخار نمود بمال و اولاد و اعوان و روزى با او وارد باغ خود شد در حاليكه ستمكار بود بر خود بعجب و غرور و براى غفلت از آخرت و اقبال بدنيا و طمع بدوام نعم آن و درازى آمال و آرزو گفت گمان نميكنم اين باغ فانى و نابود شود هرگز و گمان نميكنم قيامتى بر پا شود و بر فرض صحت و حضور من در پيشگاه الهى براى احترام و استحقاق من بهتر از اين باغ بمن داده خواهد شد و منهما نيز قرائت شده يعنى بهتر از اين دو باغ جاى باز گشت من خواهد بود و بملاحظه قرب كلمه هذه،
| |
| − |
| |
| − | جلد 3 صفحه 426
| |
| − |
| |
| − | منها احسن است ..
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | اطیب البیان=
| |
| − | ===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ كانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقالَ لِصاحِبِهِ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَنَا أَكثَرُ مِنكَ مالاً وَ أَعَزُّ نَفَراً (34)
| |
| − |
| |
| − | و بود از براي او ثمر پس از براي صاحبش که آن رجل آخر که مؤمن بود گفت من بيشتر از تو ماليه دارم و نفرات من عزيزتر از نفرات تو هستند همه متمكن متمول هستند وَ كانَ لَهُ ثَمَرٌ مرجع ضمير له سه احتمال ميرود.
| |
| − |
| |
| − | «1» خود آن شخص باشد و مراد از ثمر ساير اموال از ذهب و فضّه و دار و
| |
| − |
| |
| − | جلد 12 - صفحه 353
| |
| − |
| |
| − | اثاث البيت است که بعلاوه از اينکه اراضي اموال ديگري هم دارد.
| |
| − |
| |
| − | «2» مرجع بستان باشد که داراي ثمر ولي اينکه دو احتمال و لو مفسّرين گفتند بعيد بنظر ميآيد زيرا اطلاق ثمر بر ساير اموال بعيد است و ثمرات بستانها را هم قبلا تصريح فرموده بود و احتمال سيم اقرب بنظر ميآيد که مرجع همان نهر باشد که در كنار آن اشجار مثمره بوده فَقالَ لِصاحِبِهِ بآن يك رجل ديگر که مؤمن بود از روي افتخار و تكبر و سرزنش و اهانت وَ هُوَ يُحاوِرُهُ که با هم بحث داشتند در باب ايمان و كفر أَنَا أَكثَرُ مِنكَ مالًا اينکه دو باغ و اينکه كشتزار و ساير اموال وَ أَعَزُّ نَفَراً عدّة و عدّة و اصحاب و اتباع من همه عزيز و محترم هستند بخلاف تو که ايمان داري نه مالي داري و نه اصحابي.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | برگزیده تفسیر نمونه=
| |
| − |
| |
| − | ===برگزیده تفسیر نمونه===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | (آیه 34)- به این ترتیب «صاحب این باغ در آمد فراوانی داشت» (وَ کانَ لَهُ ثَمَرٌ).
| |
| − |
| |
| − | ولی از آنجا که انسان کم ظرفیت و فاقد شخصیت هنگامی که همه چیز بر وفق مراد او بشود غرور او را میگیرد، و طغیان و سر کشی آغاز میکند که نخستین مرحلهاش مرحله برتری جویی و استکبار بر دیگران است «به همین جهت (صاحب این دو باغ) به دوستش- در حالی که با او گفتگو میکرد- چنین گفت: من از نظر ثروت از تو برتر، و از نظر نفرات نیرومندترم» (فَقالَ لِصاحِبِهِ وَ هُوَ یُحاوِرُهُ أَنَا أَکْثَرُ مِنْکَ مالًا وَ أَعَزُّ نَفَراً).
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − |
| |
| − | سایر تفاسیر=
| |
| − | سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های فارسی==
| |
| − | ==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=18 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر خسروی|سوره=18 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر عاملی|سوره=18 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر جامع|سوره=18 |آیه=34}}===
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های عربی==
| |
| − | ==={{تفسیر المیزان|سوره=18 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=18 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=18 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الصافی|سوره=18 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الکاشف|سوره=18 |آیه=34}}===
| |
| − | </tabber>
| |
| | | | |
| | ==پانویس== | | ==پانویس== |
| − | <div style="font-size:smaller"><references/></div> | + | <div style="font-size:smaller"><references /></div> |
| | | | |
| | ==منابع== | | ==منابع== |
| − | * [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم | + | |
| − | * [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم | + | *[[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم |
| − | * [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول | + | *[[اطیب البیان فی تفسیر القرآن]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم |
| − | * [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم | + | *[[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول |
| − | * [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش | + | *[[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم |
| − | * [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم | + | *[[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش |
| | + | *[[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم |
| | | | |
| | [[رده:آیات سوره کهف]] | | [[رده:آیات سوره کهف]] |
| | [[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]] | | [[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]] |