سلیم بن قیس هلالی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} {{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=نرم افزار}} == ولادت‏ == شيخ ا...' ایجاد کرد)
 
 
(۱۰ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{نیازمند ویرایش فنی}}
 
 
{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=نرم افزار}}
 
{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=نرم افزار}}
 +
{{خوب}}
 +
'''«سُلَیم بن قیس هلالى»''' (م، ۷۶ ق)، از علما و محدثان موثق [[شیعه]] در قرن اول هجری است. او دوران حیات [[امام علی]]، [[امام حسن]]، [[امام حسین]]، [[امام سجاد]] و [[امام باقر]] علیهم‌السلام را درک نموده و از علوم سرشار آنان بهره‌مند شده بود. شهرت سُلیم بیشتر به خاطر تألیف «[[کتاب سلیم بن قیس|کتاب سلیم بن قیس]]» یا «أسرار آل محمد» است که در آن حوادث و وقایع پس از [[رحلت پیامبر اسلام]] صلى اللّه علیه وآله آمده بود.
 +
{{شناسنامه عالم
 +
||نام کامل = سلیم بن قیس هلالى
 +
||تصویر=
 +
||زادروز = دو سال قبل از هجرت
 +
|زادگاه =
 +
|وفات =  ۷۶ هجری
 +
|مدفن =
 +
|اساتید = 
 +
|شاگردان = [[ابان بن‌ ابی عیاش|ابان بن ابى‌عیاش]]،...
 +
|آثار = [[کتاب سلیم بن قیس|کتاب سلیم بن قیس]]،...
 +
}}
 +
==زندگی‌نامه==
 +
ابوصادق سلیم بن قیس هلالى عامرى کوفى، دو سال قبل از [[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت]] به دنیا آمده و در نتیجه، هنگام شهادت [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلى الله علیه وآله ۱۲ سال داشته است.
  
== ولادت‌ ==
+
سلیم بن قیس در ۱۶ سالگى وارد [[مدینه]] شده و در ابتداى ورود با حوادث دردناکى روبرو شد. سلیم مشاهده کرد که [[امام علی علیه السلام|امیرالمؤمنین على]] علیه السلام خانه نشین شده و مردم [[قرآن|کتاب خدا]] را با رأى و دلخواه خود [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[تأویل|تأویل]] کرده ‌اند. از طرفى دستگاه [[خلافت]]، عموم مردم را از نقل [[حدیث]] منع کرده و آنها را وادار کرده ‌اند که فقط به قرائت کلمات [[قرآن]] اکتفا کنند.
  
 +
===در رکاب امیرالمؤمنین===
  
شيخ ابو صادق، سليم بن قيس هلالى عامرى كوفى، از خواص اصحاب امير المؤمنين و امام حسن و امام حسين و امام زين العابدين و امام باقر عليهم السلام است.
+
اولین اقدام سلیم، ملازمت [[امیرالمؤمنین]] على علیه السلام بود که آن را در تمام حالات بر خود لازم دانست و خود را به منابع [[وحى]] متصل نمود. سپس با اصحاب آن حضرت به خصوص [[سلمان فارسی|سلمان]] و [[ابوذر غفاری|ابوذر]] و [[مقداد بن اسود|مقداد]] ارتباط خصوصى پیدا کرد.
  
سليم، دو سال قبل از هجرت به دنيا آمده و در نتيجه، هنگام شهادت پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلم 12 سال داشته است.
+
او در سن ۲۵ سالگى به سفر [[حج]] رفت و خطابه ابوذر را در کنار [[خانه خدا]] شنید و آن را نوشت. سپس به مدینه بازگشت و در مدینه بود تا زمانى که ابوذر را در سال ۳۴ هجرى به [[ربذه]] تبعید کردند. او به عنوان [[عیادت بیماران|عیادت]] ابوذر به ربذه رفت و در آنجا مطالبى از ابوذر پرسید و جواب‌هاى او را در کتابش ([[کتاب سلیم بن قیس|کتاب سلیم بن قیس]]) ثبت کرد.
  
او در 16 سالگى وارد مدينه شده و در ابتداى ورود با حوادث دردناكى روبرو شد.
+
در ابتداى [[خلافت]] حضرت علی علیه السلام، سلیم هلالی به سن ۳۷ سالگى رسیده بود و زمینه براى ثبت و ضبط حقایق برایش آماده‌تر بود، ولى برخى به جاى قدردانى و استفاده از مقام والاى [[امامت]] و [[عصمت]]، به خاطر منافع دنیوى، بناى مخالفت با [[امام علی]] علیه السلام را گذاشتند و مقدمات جنگ با آن حضرت را فراهم کردند. در همه این قضایا سلیم در کنار امام بود و از اولیا و خواص اصحاب آن حضرت به شمار مى‌آمد.
  
 +
سلیم از فدائیان لشکر امیرالمؤمنین علیه السلام بود که معروف به‌ «[[شرطة الخمیس|شرطة الخمیس]]» بودند. شرطة الخمیس عده زیادى از اصحاب امیرالمؤمنین علیه السلام بودند که با خود عهد کرده بودند شمشیر را بدست گرفته و هر چه مولایشان دستور داد بدون هیچ گونه سؤال و توضیح خواستن، آن را عمل نمایند و آن حضرت نیز [[بهشت]] را براى آنان تضمین نماید.
  
== مقام و منزلت‌ ==
+
او پس از پیروزى در [[جنگ جمل]]، همراه حضرت على علیه السلام وارد [[بصره]] شد و خطبه آن حضرت را در شهر بصره و در خانه [[زیاد بن ابیه|زیاد ابن ابیه]] نوشت. سلیم در [[جنگ صفین]] نیز در لشگر امیرالمؤمنین علیه السلام بود و با یک دست شمشیر و با دست دیگر قلم بدست گرفته بود و به دفاع از آن حضرت و ثبت وقایع مى‌پرداخت.
  
 +
در طول ایام خلافت امیرالمؤمنین علیه السلام، سلیم [[خطبه|خطبه‌ها]] و سخنان آن حضرت را ثبت نموده و در موارد مختلفى از کتابش آورده است.
  
سليم، در پيشگاه معصومين عليهم السلام مورد وثوق بوده و از علوم سرشار آنان بهره‌مند شده است. او از قدماى علماى اهل بيت عليهم السلام است و از بزرگان اصحاب آنان محسوب شده و نزد آنان محبوبيت خاصى داشته است.
+
سلیم قیس بعد از [[شهادت امام علی]] علیه السلام در سال ۴۰ هجرى، از اصحاب [[امام حسن]] علیه السلام بود و بعد از شهادت آن حضرت در سال ۵۰ هجرى، در شمار اصحاب [[امام حسین]] علیه السلام درآمد. پس از شهادت آن حضرت نیز در شمار اصحاب [[امام زین العابدین]] علیه السلام قرار گرفت.
  
او صاحب« كتاب اسرار آل محمد صلى الله عليهم اجمعين» يا« كتاب سليم بن قيس» است كه كتابى مشهور بوده و شهرت سليم نيز بيشتر به خاطر همين كتاب اوست، زيرا اين كتاب اولين كتابى است كه بعد از پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم تأليف شده و به دست ما رسيده است.
+
===وفات‌===
  
 +
سلیم بن قیس هلالی در زمان [[حجاج بن یوسف|حجاج بن یوسف]] در سال ۷۵ هجرى متوارى شد و از شهرى به شهر دیگر فرار مى‌کرد تا خود را از ستم او حفظ کند و سرانجام در سرزمین فارس به شهر بزرگى به نام‌ «نوبندجان» (نوبندگان) در نزدیکى [[شیراز|شیراز]] رسید.
  
== حوادث تلخ‌ ==
+
سلیم در آنجا اقامت گزید و پس از تربیت نوجوانى به نام‌ «[[ابان بن‌ ابی عیاش|ابان بن ابى‌عیاش]]»، کتاب خود -معروف به «[[کتاب سلیم بن قیس|کتاب سلیم بن قیس]]»- را به او سپرد و در سال ۷۶ هجرى، در سن ۷۸ سالگى درگذشت.
  
 +
==منابع==
  
سليم بن قيس مشاهده كرد كه امير المؤمنين على عليه السلام خانه نشين شده و كتاب خدا را با رأى و دلخواه خود تفسير و تأويل كرده‌اند. از طرفى عموم مردم را از نقل حديث منع كرده و آنها را وادار كرده‌اند كه فقط به قرائت كلمات قرآن اكتفا كنند.
+
*[[نرم افزار جامع الاحادیث ۵ / ۳|نرم افزار جامع الاحادیث]] [لوح فشرده]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
 
 
اولين اقدام سليم ملازمت امير المؤمنين على عليه السلام بود كه آن را در تمام حالات بر خود لازم دانست و خود را به منابع وحى متصل نمود. سپس با اصحاب آن حضرت به خصوص سلمان و ابو ذر و مقداد ارتباط خصوصى پيدا كرد.
 
 
 
 
 
== دوران جوانى‌ ==
 
 
 
 
 
در سن 25 سالگى به سفر حج رفت و خطابه ابوذر را در كنار خانه خدا شنيد و آن را نوشت. سپس به مدينه باز گشت و در مدينه بود تا زمانى كه ابوذر را در سال 34 هجرى به ربذه تبعيد كردند. او به عنوان عيادت ابوذر به ربذه رفت و در آنجا مطالبى از ابوذر پرسيد و جواب‌هاى او را در كتابش ثبت كرد.
 
 
 
 
 
== ياور امام على( ع) ==
 
 
 
 
 
در ابتداى خلافت حضرت، سليم به سن 37 سالگى رسيده بود و زمينه براى ثبت و ضبط حقايق برايش آماده‌تر بود، ولى برخى به جاى قدردانى و استفاده از مقام والاى امامت و عصمت، به خاطر منافع دنيوى بناى مخالفت با امير المؤمنين على عليه السلام را گذاشتند و مقدمات جنگ با آن حضرت را فراهم كردند.
 
 
 
در همه اين قضايا سليم در كنار آن حضرت بود و از اوليا و خواص اصحاب آن حضرت به شمار مى‌آمد.
 
 
 
سليم از فدائيان لشكر امير المؤمنين عليه السلام بود كه معروف به‌«شرطة الخميس» بودند شرطة الخميس عده زيادى از اصحاب امير المؤمنين عليه السلام بودند كه با خود عهد كرده بودند شمشير را به دست گرفته و هر چه مولايشان دستور داد بدون هيچ گونه سؤال و توضيح خواستن، آن را عمل نمايند و آن حضرت نيز بهشت را براى آنان تضمين نمايد.
 
 
 
او پس از پيروزى در جنگ جمل همراه حضرت على عليه السلام وارد بصره شد و خطبه آن حضرت را در شهر بصره و در خانه زياد نوشت.
 
 
 
سليم در جنگ صفين نيز در لشگر امير المؤمنين عليه السلام بود و با يك دست شمشير و با دست ديگر قلم به دست گرفته بود و به دفاع از آن حضرت و ثبت وقايع مى‌پرداخت.
 
 
 
در طول ايام خلافت امير المؤمنين عليه السلام، سليم خطبه‌هاى حضرت را ثبت نموده و در موارد مختلفى از كتابش آورده است.
 
 
 
بعد از شهادت آن حضرت در سال 40 هجرى، سليم از اصحاب امام حسن عليه السلام و بعد از شهادت آن حضرت در سال 50 هجرى در شمار اصحاب امام حسين عليه السلام در آمد پس از شهادت آن حضرت نيز در شمار اصحاب امام زين العابدين عليه السلام قرار گرفت.
 
 
 
 
 
== وفات‌ ==
 
 
 
 
 
سليم در زمان حجاج بن يوسف در سال 75 هجرى متوارى شد و از شهرى به شهر ديگر فرار مى‌كرد تا خود را از ستم او حفظ كند و سرانجام در سرزمين فارس به شهر بزرگى به نام‌«نوبند جان» در نزديكى شيراز رسيد.
 
 
 
سليم در آنجا اقامت گزيد و پس از تربيت نوجوانى به نام‌«ابان بن ابى عياش» كتاب خود را به او سپرد و در سال 76 هجرى، در سن 78 سالگى، پس از عمرى خدمت در راه محمد و آل محمد عليهم السلام به سوى معشوق و معبود خويش پر كشيد.
 
 
 
 
 
 
 
==منبع==
 
* مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع الاحادیث [لوح فشرده]، نسخه 3.5، بخش کتابشناسی، معرفی کتاب مشارق انوارالیقین.
 
  
 
[[رده:اصحاب امام علی علیه السلام]]
 
[[رده:اصحاب امام علی علیه السلام]]
[[رده:علمای قرن اول]]
+
[[رده:اصحاب اهل البیت علیهم السلام]]
 +
[[رده:علمای قرن اول]][[رده:علماء شیعه]][[رده:راویان حدیث]][[رده:تاریخ نویسان]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۷

این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.

Icon-computer.png
محتوای فعلی مقاله یکی از نرم افزار های معتبر متناسب با عنوان است.

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)

«سُلَیم بن قیس هلالى» (م، ۷۶ ق)، از علما و محدثان موثق شیعه در قرن اول هجری است. او دوران حیات امام علی، امام حسن، امام حسین، امام سجاد و امام باقر علیهم‌السلام را درک نموده و از علوم سرشار آنان بهره‌مند شده بود. شهرت سُلیم بیشتر به خاطر تألیف «کتاب سلیم بن قیس» یا «أسرار آل محمد» است که در آن حوادث و وقایع پس از رحلت پیامبر اسلام صلى اللّه علیه وآله آمده بود.

نام کامل سلیم بن قیس هلالى
زادروز دو سال قبل از هجرت
وفات ۷۶ هجری

Line.png

شاگردان

ابان بن ابى‌عیاش،...

آثار

کتاب سلیم بن قیس،...

زندگی‌نامه

ابوصادق سلیم بن قیس هلالى عامرى کوفى، دو سال قبل از هجرت به دنیا آمده و در نتیجه، هنگام شهادت پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله ۱۲ سال داشته است.

سلیم بن قیس در ۱۶ سالگى وارد مدینه شده و در ابتداى ورود با حوادث دردناکى روبرو شد. سلیم مشاهده کرد که امیرالمؤمنین على علیه السلام خانه نشین شده و مردم کتاب خدا را با رأى و دلخواه خود تفسیر و تأویل کرده ‌اند. از طرفى دستگاه خلافت، عموم مردم را از نقل حدیث منع کرده و آنها را وادار کرده ‌اند که فقط به قرائت کلمات قرآن اکتفا کنند.

در رکاب امیرالمؤمنین

اولین اقدام سلیم، ملازمت امیرالمؤمنین على علیه السلام بود که آن را در تمام حالات بر خود لازم دانست و خود را به منابع وحى متصل نمود. سپس با اصحاب آن حضرت به خصوص سلمان و ابوذر و مقداد ارتباط خصوصى پیدا کرد.

او در سن ۲۵ سالگى به سفر حج رفت و خطابه ابوذر را در کنار خانه خدا شنید و آن را نوشت. سپس به مدینه بازگشت و در مدینه بود تا زمانى که ابوذر را در سال ۳۴ هجرى به ربذه تبعید کردند. او به عنوان عیادت ابوذر به ربذه رفت و در آنجا مطالبى از ابوذر پرسید و جواب‌هاى او را در کتابش (کتاب سلیم بن قیس) ثبت کرد.

در ابتداى خلافت حضرت علی علیه السلام، سلیم هلالی به سن ۳۷ سالگى رسیده بود و زمینه براى ثبت و ضبط حقایق برایش آماده‌تر بود، ولى برخى به جاى قدردانى و استفاده از مقام والاى امامت و عصمت، به خاطر منافع دنیوى، بناى مخالفت با امام علی علیه السلام را گذاشتند و مقدمات جنگ با آن حضرت را فراهم کردند. در همه این قضایا سلیم در کنار امام بود و از اولیا و خواص اصحاب آن حضرت به شمار مى‌آمد.

سلیم از فدائیان لشکر امیرالمؤمنین علیه السلام بود که معروف به‌ «شرطة الخمیس» بودند. شرطة الخمیس عده زیادى از اصحاب امیرالمؤمنین علیه السلام بودند که با خود عهد کرده بودند شمشیر را بدست گرفته و هر چه مولایشان دستور داد بدون هیچ گونه سؤال و توضیح خواستن، آن را عمل نمایند و آن حضرت نیز بهشت را براى آنان تضمین نماید.

او پس از پیروزى در جنگ جمل، همراه حضرت على علیه السلام وارد بصره شد و خطبه آن حضرت را در شهر بصره و در خانه زیاد ابن ابیه نوشت. سلیم در جنگ صفین نیز در لشگر امیرالمؤمنین علیه السلام بود و با یک دست شمشیر و با دست دیگر قلم بدست گرفته بود و به دفاع از آن حضرت و ثبت وقایع مى‌پرداخت.

در طول ایام خلافت امیرالمؤمنین علیه السلام، سلیم خطبه‌ها و سخنان آن حضرت را ثبت نموده و در موارد مختلفى از کتابش آورده است.

سلیم قیس بعد از شهادت امام علی علیه السلام در سال ۴۰ هجرى، از اصحاب امام حسن علیه السلام بود و بعد از شهادت آن حضرت در سال ۵۰ هجرى، در شمار اصحاب امام حسین علیه السلام درآمد. پس از شهادت آن حضرت نیز در شمار اصحاب امام زین العابدین علیه السلام قرار گرفت.

وفات‌

سلیم بن قیس هلالی در زمان حجاج بن یوسف در سال ۷۵ هجرى متوارى شد و از شهرى به شهر دیگر فرار مى‌کرد تا خود را از ستم او حفظ کند و سرانجام در سرزمین فارس به شهر بزرگى به نام‌ «نوبندجان» (نوبندگان) در نزدیکى شیراز رسید.

سلیم در آنجا اقامت گزید و پس از تربیت نوجوانى به نام‌ «ابان بن ابى‌عیاش»، کتاب خود -معروف به «کتاب سلیم بن قیس»- را به او سپرد و در سال ۷۶ هجرى، در سن ۷۸ سالگى درگذشت.

منابع

مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه