ضمیری اصفهانی: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}} | {{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}} | ||
| − | ضمیری | + | '''«کمالالدین حسین ضمیری اصفهانی»''' (متوفای ۹۷۳ ق)، شاعر بزرگ [[ایران|ایرانی]] اهل [[اصفهان]]، [[تخلص|متخلص]] به «ضمیرى» و ملقب به «خسرو ثانى» است. |
| − | + | وى از روزگار جوانى به کسب دانش و ادب پرداخت و در محضر [[غیاث الدین منصور دشتکی|میر غیاث الدین منصور دشتکى شیرازى]] دانش آموخت و [[طب]] و [[ریاضی|ریاضى]] و [[علم هیئت|نجوم]] را فراگرفت. او در رمل مهارت یافت و از همین راه به خدمت شاه طهماسب صفوی و خاندان شاهى راه یافت و تا آخر عمر به همین شغل روزگار گذراند. | |
| − | |||
| − | |||
| − | + | مولانا کمالالدین در آغاز شاعرى به مناسبت شغل پدرش، «باغبان» [[تخلص]] مى کرد و بعد از آن تخلّص «ضمیرى» را اختیار نمود و به همین نام شهرت یافت. | |
| − | + | ضمیری اصفهانی با شاعران معروف زمان خود مانند شرف و [[محتشم کاشانی]] و [[حسابی نطنزی]] معاشر بود. ضمیرى از شاعران پرکار عهد خود و در [[قصیده]] و [[غزل]] و [[مثنوى]] توانا بود و از این جهت با [[امیرخسرو دهلوی|امیر خسرو دهلوى]] همانند بود و به همین سبب است که او را خسرو ثانى مى نامند. ضمیرى در [[اصفهان]] درگذشت و در همان جا مدفون شد. | |
| − | ==آثار== | + | ==آثار ضمیری== |
| − | + | *شش [[مثنوی (قالب شعر)|مثنوى]] به نامهاى: «ناز و نیاز»، «بهار و خزان»، «لیلى و مجنون»، «وامق و عذرا»، «جنة الأخیار» یا «حسنة الاخبار»، «اسکندرنامه»؛ | |
| + | *هفت [[دیوان (شعر)|دیوان]] به نامهاى: «سفینهى اقبال»، «صورت حال»، «کنز الأقوال»، «عشق بىزوال»، «صیقل ملال»، «عذر مقال»، «قدس خیال» یا «قدس خصال»؛ | ||
| + | |||
| + | *«مجموعهى اجلال»، شامل چهار دیوان در برابر [[غزل|غزلیات]] [[سعدی|سعدى]]، به نامهاى: «طاهرات»، «صنایع»، «بدایة الشعر»، «نهایة السحر»؛ | ||
| + | |||
| + | *«عیون الزلال» در جواب خواجه [[حافظ شیرازی]]؛ | ||
| + | *«آینه جمال» در جواب [[بابا فغانی شیرازی]]؛ | ||
| + | *«معراج الآمال» در جواب مولانا [[جامی|عبدالرحمن جامى]]؛ | ||
| + | *«انیس اللیالى» در جواب [[لسانی شیرازی]]. | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | *[[اثر آفرینان (کتاب)|اثرآفرینان]]، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۷۹، ج۴. |
{{شعر فارسی}} | {{شعر فارسی}} | ||
[[رده:شعرای پارسی گو]] | [[رده:شعرای پارسی گو]] | ||
[[رده:شعرای پارسی گوی قرن دهم]] | [[رده:شعرای پارسی گوی قرن دهم]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۰
«کمالالدین حسین ضمیری اصفهانی» (متوفای ۹۷۳ ق)، شاعر بزرگ ایرانی اهل اصفهان، متخلص به «ضمیرى» و ملقب به «خسرو ثانى» است.
وى از روزگار جوانى به کسب دانش و ادب پرداخت و در محضر میر غیاث الدین منصور دشتکى شیرازى دانش آموخت و طب و ریاضى و نجوم را فراگرفت. او در رمل مهارت یافت و از همین راه به خدمت شاه طهماسب صفوی و خاندان شاهى راه یافت و تا آخر عمر به همین شغل روزگار گذراند.
مولانا کمالالدین در آغاز شاعرى به مناسبت شغل پدرش، «باغبان» تخلص مى کرد و بعد از آن تخلّص «ضمیرى» را اختیار نمود و به همین نام شهرت یافت.
ضمیری اصفهانی با شاعران معروف زمان خود مانند شرف و محتشم کاشانی و حسابی نطنزی معاشر بود. ضمیرى از شاعران پرکار عهد خود و در قصیده و غزل و مثنوى توانا بود و از این جهت با امیر خسرو دهلوى همانند بود و به همین سبب است که او را خسرو ثانى مى نامند. ضمیرى در اصفهان درگذشت و در همان جا مدفون شد.
آثار ضمیری
- شش مثنوى به نامهاى: «ناز و نیاز»، «بهار و خزان»، «لیلى و مجنون»، «وامق و عذرا»، «جنة الأخیار» یا «حسنة الاخبار»، «اسکندرنامه»؛
- هفت دیوان به نامهاى: «سفینهى اقبال»، «صورت حال»، «کنز الأقوال»، «عشق بىزوال»، «صیقل ملال»، «عذر مقال»، «قدس خیال» یا «قدس خصال»؛
- «مجموعهى اجلال»، شامل چهار دیوان در برابر غزلیات سعدى، به نامهاى: «طاهرات»، «صنایع»، «بدایة الشعر»، «نهایة السحر»؛
- «عیون الزلال» در جواب خواجه حافظ شیرازی؛
- «آینه جمال» در جواب بابا فغانی شیرازی؛
- «معراج الآمال» در جواب مولانا عبدالرحمن جامى؛
- «انیس اللیالى» در جواب لسانی شیرازی.
منابع
- اثرآفرینان، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۷۹، ج۴.
 | |
| شعرشناسی | * شعر * علم عروض * قافیه * تخلص * دیوان * مصراع * بیت * مقفا * قالب * مطلع * تغزل * بحور شعری |
| قالبهای شعر | *مثنوی * قصیده * غزل * مسمط * مستزاد * ترجیعبند * ترکیببند * قطعه * رباعی |
| سبکهای شعر فارسی | * سبک خراسانی * سبک عراقی * سبک هندی * سبک بازگشت ادبی * شعر نو |
| شاعران پارسی گو: | همه*قرن 4 * قرن 5 * قرن 6 * قرن 7 * قرن 8 * قرن 9 * قرن 10 * قرن 11 * قرن 12 * قرن 13 * قرن 14 |
