علی بن یونس عاملی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (مهدی موسوی صفحهٔ علی بن يونس عامـلی را به علی بن یونس عاملی منتقل کرد)
 
(یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۱: سطر ۱:
على بن محمد بن يونس عاملى نباطى بياضى بقاعى، ملقب به زين‌الدين و مكنى به ابومحمد، متكلم، مفسر، منطقى، اديب و شاعر امامى قرن نهم است.
+
'''«زین‌الدین على بن محمد بن یونس عاملى نباطى بیاضى»''' (۸۰۵-۸۷۷ ق)، متکلم، مفسر، فقیه، ادیب و شاعر بزرگ [[شیعه]] در قرن نهم هجری است. شیخ علی نباطی علاوه بر مدارج علمی، در کمالات روحی و سیر معنوی نیز به درجات بالایی رسیده و [[ولایت|ولایت]] ناب در سراسر نوشته‌های او مشهود است. کتاب «[[الصراط المستقیم إلی مستحقی التقدیم (کتاب)|الصراط المستقیم إلی مُستحقّیِ التقدیم]]» در زمینه اثبات ولایت [[امیرالمؤمنین]] علیه‌السلام از مهمترین آثار اوست.
 +
{{شناسنامه عالم
 +
||نام کامل = على بن محمد عاملى نباطى بیاضى
 +
||تصویر=
 +
||زادروز =  ۸۰۵ قمری
 +
|زادگاه = جبل عامل، [[لبنان]]
 +
|وفات =  ۸۷۷ قمری
 +
|مدفن =
 +
|اساتید =  سید زین‌الدین علی بن دقماق، جمال‌الدین احمد بن حسین بن مطهر،...
 +
|شاگردان = [[ابراهیم کفعمی|شیخ ابراهیم بن علی کفعمی]]، شیخ ناصر بویهی، شیخ شرف‌الدین بن سلیمان،...
 +
|آثار = [[الصراط المستقیم إلی مستحقی التقدیم (کتاب)|الصراط المستقیم إلی مُستحقّی التقدیم]]، زبدة البیان و إنسان الإنسان، الباب المفتوح إلی ما قیل فی النفس والروح، مختصر الصحاح، المقام الأسنی فی تفسیر أسماء الله الحسنی، ذخیرة الإیمان،...
 +
}}
 +
==زندگی‌نامه==
  
==ولادت علی بن يونس عاملی==
+
زین الدین ابومحمد علی بن یونس نباطی بیاضی، به گفتۀ شیخ [[آقا بزرگ تهرانی]] در حدود سالهای ۸۰۴ یا ۸۰۵ هجری متولد شده است.
  
تاریخ دقیق ولادت شیخ زین الدین، ابومحمد، علی بن یونس نباطی بیاضی مشخص نیست؛ اما آنچه شیخ [[آقا بزرگ تهرانی]] نیز تأیید كرده، ولادت او را در حدود سالهای 804 یا 805 هجری نشان می دهد.
+
در کلمات و سخنان بزرگان از علما پیرامون شخصیت او جز مدح و ستایش هیچ نمی بینیم؛ او عالمی فاضل و محقق، [[فقیه]]، مفسر و متکلم بوده و در عین حال ادیبی فرزانه و شاعر بوده است. همچنان که با اندک تأملی در آثار او به خوبی جنبه های فراوان علمی و روحی او بر انسان آشکار می گردد.
  
==شخصیت زین الدین==
+
بیاضی ذهنی نقّاد داشت و خصوصاً در بررسی مسائل [[علم کلام|کلامی]] و [[تاریخ اسلام|تاریخ صدر اسلام]] و نیز در دفاع از مبانی اعتقادی [[شیعه]] سختکوش بود. از این رو بزرگانی چون [[علامه مجلسى]]<ref>بحارالانوار، ج۱، ص۳۳.</ref>، [[شیخ حر عاملی]]<ref>امل الآمل، ج۱، ص۱۳۵.</ref>، [[کفعمی]]<ref>به نقل ریاض العلما، افندی اصفهانی، ج۴، ص۲۵۵ـ۲۵۶.</ref> و [[سید محمدباقر موسوی خوانساری|سید خوانساری]]،<ref>روضات الجنات، ج۴، ص۳۵۳ـ۳۵۴.</ref> او را با عنوانهای ستایش آمیزی چون دانشمند ثقه، علامه و وحید عصر ستوده و کمالات و فضایل وی را برشمرده اند.
  
بنابر شهادت بزرگان از علما و شاگردان، او عالمی فاضل و محقق، فقیه، مفسر و متكلم بوده و در عین حال ادیبی فرزانه و شاعر بوده است. همچنان كه با اندك تأملی در آثار او به خوبی جنبه های فراوان علمی و روحی او بر انسان آشكار می گردد.
+
'''وفات:'''
  
شیخ علی نباطی در كمالات روحی و سیر معنوی نیز به بالاترین درجات ممكن رسیده و ولایت ناب در سراسر نوشته های او مشهود است. در كلمات و سخنان بزرگان پیرامون شخصیت او جز مدح و ستایش هیچ نمی بینیم؛ چرا كه هر كس نظر به شخصیت والای او كرده جز كمالات روحی و اخلاقی ندیده است.
+
برادر بزرگ مرحوم [[ابراهیم کفعمی]] که هم عصر علامه علی بن یونس نباطی بوده، تاریخ وفات او را در سال ۸۷۷ هجری ذکر کرده است.  
  
بیاضی ذهنی نقّاد داشت و خصوصاً در بررسی مسائل کلامی و تاریخ صدر اسلام و نیز در دفاع از مبانی اعتقادی [[شیعه]] سختکوش بود. از این رو بزرگانی چون [[مجلسی]]<ref>ج1، ص33.</ref>، [[حر عاملی]]<ref>ج1، ص135.</ref>، [[کفعمی]]<ref>به نقل افندی اصفهانی، ج4، ص255ـ256.</ref> و خوانساری<ref>ج4، ص353ـ354.</ref> او را با عنوانهای ستایش آمیزی چون دانشمند ثقه، علامه و وحید عصر ستوده و کمالات و فضایل وی را برشمرده اند.
+
==استادان و شاگردان==
  
==اساتید علی بن يونس عاملی==
+
با آنکه در خطّه جبل عامل، علمای فراوانی می زیسته اند و قاعدتا هر طالب علم از محضر بسیاری از آنان بهره می برد، اما از اساتید شیخ علی نباطی تنها نام دو نفر یافت شده که عبارتند از:
  
با آنكه در خطّه جبل عامل علمای فراوانی می زیسته اند و قاعده هر طالب علم از محضر بسیاری از آنان بهره می برد، اما از اساتید شیخ علی نباطی تنها نام دو نفر یافت شده كه عبارتند از:
+
#سید زین الدین علی بن دقماق
 +
#شیخ جمال الدین احمد بن حسین بن مطهر
  
# سید زین الدین علی بن دقماق
+
او که حدود ۷۰ سال در مهد علم و دانش می زیسته و دریای موّاج علم و دانش بوده، یقیناً شاگردان فراوانی تربیت نموده است؛ برخی از شاگردان او عبارتند از:
# شیخ جمال الدین احمد بن حسین بن مطهر
 
  
==شاگردان زین الدین==
+
#شیخ ناصر بویهی (م ۸۵۳ هجری)
 +
#[[ابراهیم کفعمی|شیخ ابراهیم بن علی کفعمی]]، صاحب [[مصباح کفعمی (کتاب)|مصباح]] (م ۹۰۵ هجری)
 +
#شیخ شرف الدین بن سلیمان
  
او كه حدود 70 سال در مهد علم و دانش می زیسته و دریای موّاج علم و دانش بوده، یقیناً شاگردان فراوانی تربیت نموده است؛ اما حوادث روزگار تنها اجازه رسیدن نام سه تن از آنان را به ما داده است:
+
==آثار و تألیفات==
  
# شیخ ناصر بویهی م853 هجری
+
از شیخ زین الدین نباطی بیاضی کتاب های فراوانی به یادگار مانده که در علوم و موضوعات مختلفی هستند و در اینجا تنها به ذکر چند کتاب بسنده می کنیم:
# شیخ ابراهیم بن علی كفعمی، صاحب مصباح، م905 هجری
 
# شیخ شرف الدین بن سلیمان
 
  
==علت شهرت بیاضی چست؟==
+
#[[الصراط المستقیم إلی مستحقی التقدیم (کتاب)|الصراط المستقیم إلی مُستَحقّیِ التَّقدیم]]، کتابی ارزشمند در اثبات [[ولایت]] [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام است. شهرت بیاضی بیشتر به سبب تألیف این کتاب است که قوّت علمی و قدرت بیان او را نشان می دهد و برخی آن را در مباحث [[امامت]]، بهترین کتاب بعد از «الشافی» [[سید مرتضی]] و چه بسا برتر از آن می دانند.<ref>خوانساری، روضات، ج۴، ص۳۵۳ـ۳۵۴.</ref> به گفته مؤلف، در تألیف آن از ۲۸۲ اثر [[اهل سنت|عامه]] و [[امامیه]] استفاده شده است. در این کتاب مسائل مهم کلامی مطرح شده است، از جمله: اثبات خدا و صفات او؛ [[جبر]] و [[تفویض]]؛ وجوب [[مبعث حضرت محمد صلی الله علیه و آله|بعثت]]؛ [[عصمت]] انبیا؛ [[معجزه]]؛ اثبات وصی و صفات او؛ اثبات امامت [[امام علی]] علیه السلام؛ وجوب عصمت امام؛ نصّ [[پیامبر اسلام|پیامبر]] بر امامت علی و اولاد او علیهم السلام؛ علائم ظهور [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|امام مهدی]] علیه السلام؛ ردّ شبهات وارد شده بر [[شیعه]] امامیه. از اشاره بیاضی در «الصراط المستقیم»<ref>ج۱، ص۱۷۳.</ref> به «کیمیای سعادت» غزالی، می توان احتمال داد که وی با زبان فارسی آشنا بوده است. [[علامه مجلسی]]<ref>بحارالانوار، ج۱، ص۴۷.</ref> این اثر بیاضی را از مصادر «[[بحارالأنوار (کتاب)|بحارالأنوار]]» ذکر کرده است. این کتاب از منابع «[[الغدير (کتاب)|الغدیر]]» نیز هست که [[علامه امینی]] به آن علاقه بسیار داشته و برای دستیابی به آن کوشش بسیار کرده و یافتن آن را از عنایات [[اهل البیت|اهل بیت]] علیهم السلام شمرده است.<ref>نجومی حسینی، ص۸.</ref> «الصراط المستقیم» در سه مجلد با مقدمه ای از آیت اللّه [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی]] در شرح احوال بیاضی در جلد اول و مقدمه ای از شیخ [[شیخ آقا بزرگ تهرانی|آقا بزرگ تهرانی]] در جلد دوم به چاپ رسیده است.
 
+
#الرسالة الیونسیة، که شرح «المقالة التکلیفیة» [[شهید اول]] است.
شهرت بیاضی بیشتر به سبب تألیف کتاب الصراط المستقیم الی مُستَحقّیِ التَّقدیم مشهور به الصراط المستقیم در کلام است که قوّت علمی و قدرت بیان او را نشان می دهد و برخی آن را در مباحث امامت، بهترین کتاب بعد از الشافی سید مرتضی و چه بسا برتر از آن می دانند .<ref>خوانساری، ج4، ص353ـ354؛ قمی، ج1، ص342.</ref> به گفته مؤلف <ref>ج1، ص4ـ11.</ref> در تألیف آن از 282 اثر عامه و امامیه با واسطه یا بی واسطه استفاده شده است.
+
#زبدة البیان و إنسان الإنسان، که منتخب تفسیر «[[مجمع البیان (کتاب)|مجمع البیان]]» است.
 
+
#الباب المفتوح إلی ما قیل فی النفس والروح، که [[علامه مجلسى|علامه مجلسی]] تمام آن را در باب السماء و العالم «[[بحارالانوار]]» آورده است.
این کتاب دارای هفده باب است و در فصول متعدد هر باب، مسائل مهم کلامی مطرح و درباره آنها بحث شده است، از جمله: اثبات واجب و صفات او؛ جبر و تفویض؛ وجوب بعثت؛ عصمت انبیا؛ معجزه؛ اثبات وصی و صفات او؛ اثبات امامت علی علیه السلام؛ وجوب عصمت امام؛ نصّ پیامبر صلی اللّه علیه و آله و سلم بر امامت علی و اولاد او علیهم السلام؛ علائم ظهور امام مهدی علیه السلام؛ ردّ شبهات وارد شده بر شیعة امامیه.
+
#مختصر الصحاح، در [[علم لغت]].
 
+
#منخل الفلاح، که مختصر «[[مختلف الشيعة (کتاب)|مختلف الشیعه]]» [[علامه حلی]] است.
از اشاره بیاضی در الصراط المستقیم<ref>ج1، ص173.</ref> به کیمیای سعادت غزالی، می توان احتمال داد که وی با زبان فارسی آشنا بوده است. مجلسی<ref>ج1، ص47.</ref> این اثر بیاضی را از مصادر بحار ذکر کرده است. الصراط المستقیم از منابع الغدیر نیز هست که علامه امینی به آن علاقه بسیار داشته و برای دستیابی به این کتاب کوشش بسیار کرده و یافتن آن را از عنایات و الهامات اهل بیت علیهم السلام شمرده است.<ref>نجومی حسینی، ص8.</ref> الصراط المستقیم در سه مجلد با مقدمه ای از آیت اللّه سید شهاب الدین مرعشی نجفی در شرح احوال بیاضی در جلد اول و مقدمه ای از شیخ آقا بزرگ تهرانی در جلد دوم به چاپ رسیده است.
+
#المقام الأسنی فی تفسیر أسماء الله الحسنی.
 
+
#ذخیرة الإیمان یا أرجوزه فی الکلام، که منظومه ای است در [[علم کلام]].
==تألیفات علی بن يونس عاملی==
+
#دیوان اشعار.
 
 
گرچه حوادث تلخ تاریخ ما را از دستیابی به شرح حال بسیاری از بزرگان محروم كرده، اما خوشبختانه مؤلفات و كتب آنان زبانی گویا در بیان فضائل و شخصیت های علمی و دینی آن بزرگواران دارد.
 
 
 
از شیخ بزرگوار، زین الدین نباطی بیاضی كتاب های فراوانی به یادگار مانده كه در علوم و موضوعات مختلفی هستند و در اینجا تنها به ذكر چند كتاب بسنده می كنیم:
 
 
 
# الصراط المستقیم إلی مستحقی التقدیم، كتابی ارزشمند در اثبات ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام است.
 
# الرساله الیونسیه كه شرح المقاله التكلیفیه شهید اول است.
 
# زبده البیان و إنسان الإنسان، منتخب مجمع البیان است.
 
# الباب المفتوح إلی ما قیل فی النفس والروح (علامه مجلسی تمام آن را در جلد السماء والعالم بحار آورده است.)
 
# مختصر الصحاح، در علم لغت.
 
# منخل الفلاح كه مختصر «مختلف الشیعه» علامه حلی است.
 
# المقام الأسنی فی تفسیر أسماء الله الحسنی.
 
# دیوان اشعار.
 
# ذخیره الإیمان یا أرجوزه فی الكلام كه منظومه ای است در علم كلام و...
 
 
 
==رحلت زین الدین==
 
 
 
در زندگی مرحوم بیاضی مسئله وفات و سال و تاریخ آن بسیار روشن است، چرا كه برادر بزرگ مرحوم كفعمی كه هم عصر او بوده، تاریخ وفات او را ذكر كرده است.
 
 
 
علامه بیاضی پس از یك عمر سراسر تلاش و مجاهده در سال 877 هجری در حالی كه حدود 70 سال از عمرش می گذشت به سوی دوست شتافت و غمی بزرگ بر جان و دل شاگردان و اطرافیان خود گذاشت.
 
  
 
==پانویس==  
 
==پانویس==  
<references/>
+
<references />
  
 
==منابع==
 
==منابع==
* الصراط المستقيم إلى مستحقي التقديم، تلخیص عباسعلی مردی، [http://al-athar.ir/home/Content?id=3394&code=3 پایگاه اطلاع رسانی و موسسه کتاب شناسی شیعه]، بازیابی: 20 اسفند 1392.
+
* [[دانشنامه جهان اسلام]]، "مدخل بیاضی" از سید علی میرشریفی.
*  دانشنامه جهان اسلام، "مدخل بیاضی" از سید علی میرشریفی.
+
*الصراط المستقیم إلى مستحقی التقدیم، تلخیص عباسعلی مردی، [http://al-athar.ir/home/Content?id=3394&code=3 پایگاه مؤسسه کتاب‌شناسی شیعه]، بازیابی: ۲۰ اسفند ۱۳۹۲.
  
'''پيوندها'''
+
[[رده:علمای قرن نهم]][[رده:علماء شیعه]]
* '''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=35476&scope=To7aJ9yLnliPbV5MJNqA3gILADADRHEMILADADRHEM&flowLastAction=view&from=search&query=%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%8A&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true زندگينامه]'''
+
[[رده:متکلمان]]
* '''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=74900&scope=qxIL6uFPREY7qwCVwr98FwILADADRHEMILADADRHEM&flowLastAction=view&from=search&query=%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%8A&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب الصراط المستقيم]'''
 
 
 
[[رده:علمای قرن نهم]]
 
[[رده:شعرای عرب]]
 
 
[[رده:مفسرین قرآن]]
 
[[رده:مفسرین قرآن]]
[[رده:متکلمان]]
 
 
[[رده:ادیبان]]
 
[[رده:ادیبان]]
 +
[[رده:شعرای عرب]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۱

«زین‌الدین على بن محمد بن یونس عاملى نباطى بیاضى» (۸۰۵-۸۷۷ ق)، متکلم، مفسر، فقیه، ادیب و شاعر بزرگ شیعه در قرن نهم هجری است. شیخ علی نباطی علاوه بر مدارج علمی، در کمالات روحی و سیر معنوی نیز به درجات بالایی رسیده و ولایت ناب در سراسر نوشته‌های او مشهود است. کتاب «الصراط المستقیم إلی مُستحقّیِ التقدیم» در زمینه اثبات ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام از مهمترین آثار اوست.

نام کامل على بن محمد عاملى نباطى بیاضى
زادروز ۸۰۵ قمری
زادگاه جبل عامل، لبنان
وفات ۸۷۷ قمری

Line.png

اساتید

سید زین‌الدین علی بن دقماق، جمال‌الدین احمد بن حسین بن مطهر،...

شاگردان

شیخ ابراهیم بن علی کفعمی، شیخ ناصر بویهی، شیخ شرف‌الدین بن سلیمان،...

آثار

الصراط المستقیم إلی مُستحقّی التقدیم، زبدة البیان و إنسان الإنسان، الباب المفتوح إلی ما قیل فی النفس والروح، مختصر الصحاح، المقام الأسنی فی تفسیر أسماء الله الحسنی، ذخیرة الإیمان،...

زندگی‌نامه

زین الدین ابومحمد علی بن یونس نباطی بیاضی، به گفتۀ شیخ آقا بزرگ تهرانی در حدود سالهای ۸۰۴ یا ۸۰۵ هجری متولد شده است.

در کلمات و سخنان بزرگان از علما پیرامون شخصیت او جز مدح و ستایش هیچ نمی بینیم؛ او عالمی فاضل و محقق، فقیه، مفسر و متکلم بوده و در عین حال ادیبی فرزانه و شاعر بوده است. همچنان که با اندک تأملی در آثار او به خوبی جنبه های فراوان علمی و روحی او بر انسان آشکار می گردد.

بیاضی ذهنی نقّاد داشت و خصوصاً در بررسی مسائل کلامی و تاریخ صدر اسلام و نیز در دفاع از مبانی اعتقادی شیعه سختکوش بود. از این رو بزرگانی چون علامه مجلسى[۱]، شیخ حر عاملی[۲]، کفعمی[۳] و سید خوانساری،[۴] او را با عنوانهای ستایش آمیزی چون دانشمند ثقه، علامه و وحید عصر ستوده و کمالات و فضایل وی را برشمرده اند.

وفات:

برادر بزرگ مرحوم ابراهیم کفعمی که هم عصر علامه علی بن یونس نباطی بوده، تاریخ وفات او را در سال ۸۷۷ هجری ذکر کرده است.

استادان و شاگردان

با آنکه در خطّه جبل عامل، علمای فراوانی می زیسته اند و قاعدتا هر طالب علم از محضر بسیاری از آنان بهره می برد، اما از اساتید شیخ علی نباطی تنها نام دو نفر یافت شده که عبارتند از:

  1. سید زین الدین علی بن دقماق
  2. شیخ جمال الدین احمد بن حسین بن مطهر

او که حدود ۷۰ سال در مهد علم و دانش می زیسته و دریای موّاج علم و دانش بوده، یقیناً شاگردان فراوانی تربیت نموده است؛ برخی از شاگردان او عبارتند از:

  1. شیخ ناصر بویهی (م ۸۵۳ هجری)
  2. شیخ ابراهیم بن علی کفعمی، صاحب مصباح (م ۹۰۵ هجری)
  3. شیخ شرف الدین بن سلیمان

آثار و تألیفات

از شیخ زین الدین نباطی بیاضی کتاب های فراوانی به یادگار مانده که در علوم و موضوعات مختلفی هستند و در اینجا تنها به ذکر چند کتاب بسنده می کنیم:

  1. الصراط المستقیم إلی مُستَحقّیِ التَّقدیم، کتابی ارزشمند در اثبات ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام است. شهرت بیاضی بیشتر به سبب تألیف این کتاب است که قوّت علمی و قدرت بیان او را نشان می دهد و برخی آن را در مباحث امامت، بهترین کتاب بعد از «الشافی» سید مرتضی و چه بسا برتر از آن می دانند.[۵] به گفته مؤلف، در تألیف آن از ۲۸۲ اثر عامه و امامیه استفاده شده است. در این کتاب مسائل مهم کلامی مطرح شده است، از جمله: اثبات خدا و صفات او؛ جبر و تفویض؛ وجوب بعثت؛ عصمت انبیا؛ معجزه؛ اثبات وصی و صفات او؛ اثبات امامت امام علی علیه السلام؛ وجوب عصمت امام؛ نصّ پیامبر بر امامت علی و اولاد او علیهم السلام؛ علائم ظهور امام مهدی علیه السلام؛ ردّ شبهات وارد شده بر شیعه امامیه. از اشاره بیاضی در «الصراط المستقیم»[۶] به «کیمیای سعادت» غزالی، می توان احتمال داد که وی با زبان فارسی آشنا بوده است. علامه مجلسی[۷] این اثر بیاضی را از مصادر «بحارالأنوار» ذکر کرده است. این کتاب از منابع «الغدیر» نیز هست که علامه امینی به آن علاقه بسیار داشته و برای دستیابی به آن کوشش بسیار کرده و یافتن آن را از عنایات اهل بیت علیهم السلام شمرده است.[۸] «الصراط المستقیم» در سه مجلد با مقدمه ای از آیت اللّه سید شهاب الدین مرعشی نجفی در شرح احوال بیاضی در جلد اول و مقدمه ای از شیخ آقا بزرگ تهرانی در جلد دوم به چاپ رسیده است.
  2. الرسالة الیونسیة، که شرح «المقالة التکلیفیة» شهید اول است.
  3. زبدة البیان و إنسان الإنسان، که منتخب تفسیر «مجمع البیان» است.
  4. الباب المفتوح إلی ما قیل فی النفس والروح، که علامه مجلسی تمام آن را در باب السماء و العالم «بحارالانوار» آورده است.
  5. مختصر الصحاح، در علم لغت.
  6. منخل الفلاح، که مختصر «مختلف الشیعه» علامه حلی است.
  7. المقام الأسنی فی تفسیر أسماء الله الحسنی.
  8. ذخیرة الإیمان یا أرجوزه فی الکلام، که منظومه ای است در علم کلام.
  9. دیوان اشعار.

پانویس

  1. بحارالانوار، ج۱، ص۳۳.
  2. امل الآمل، ج۱، ص۱۳۵.
  3. به نقل ریاض العلما، افندی اصفهانی، ج۴، ص۲۵۵ـ۲۵۶.
  4. روضات الجنات، ج۴، ص۳۵۳ـ۳۵۴.
  5. خوانساری، روضات، ج۴، ص۳۵۳ـ۳۵۴.
  6. ج۱، ص۱۷۳.
  7. بحارالانوار، ج۱، ص۴۷.
  8. نجومی حسینی، ص۸.

منابع

مسابقه از خطبه ۱۸۳ نهج البلاغه