هشام بن عبدالملک
«هشام بن عبدالملک» (م ۱۲۵ ق) دهمین خلیفه اموى است، که در شعبان سال ۱۰۵ قمرى پس از مرگ برادرش یزید بن عبدالملک به منصب خلافت و حکومت دست یافت. امام باقر علیهالسلام به دسیسه و دستور هشام در مدینه به شهادت رسید.
محتویات
دوران خلافت
هشام بن عبدالملک حاکمى جاهطلب و تنگنظر بود و براى ارضاى هواهاى نفسانى خویش بسیارى از شهرها، اقوام و ملت ها را مورد تاخت و تاز سپاهیان جنایتکار خویش قرار داد و تعداد بسیارى از مسلمانان و غیرمسلمانان را با بهانههایى غیرمنطقى و غیراخلاقى از میان برد. ابن واضح یعقوبی، مورخ نامدار اهل سنت درباره شخصیت اخلاقى و ویژگى هاى رفتارى وى نوشته است: «و کان هشام من أحزم بنى امیه و أرجلهم، و کان بخیلاً، حسوداً، فظّاً، غلیظاً، ظلوماً، شدید القسوة، بعید الرحمة، طویل اللسان»؛[۱] هشام از افراد برجسته و از مردان نامور بنى امیه بود. او مردى بخیل، حسود، خشن، سختگیر، ستمگر، سنگدل، بى رحم و دراز زبان بود.
هشام بن عبدالملک با اهل بیت علیهمالسلام و علویان نیز، کینه و دشمنى دیرینه اى داشت و اسباب سختى و آزار آنان را فراهم مى کرد و دست حاکمان و عاملان خویش در حجاز و عراق را در اعمال فشار و سخت گیرى آنان، باز مى گذاشت.
امام پنجم شیعیان، حضرت امام باقر علیهالسلام از سوى این خلیفه نابکار، سختى ها و فشارهاى زیادى را تحمل نمود و سرانجام در سال ۱۱۴ قمرى به دسیسه و دستور هشام و توسط ابراهیم بن ولید بن عبدالملک -عامل خلیفه در مدینه-، به شهادت رسید.[۲]
به خاطر طولانى بودن خلافت هشام، رویدادهاى فراوانى در عصر وى به ثبت و ضبط رسید و در منابع تاریخى ذکر شد. از جمله بیمارى طاعون در میان مسلمانان شایع شد و تعداد بى شمارى از مردم و حیوانات آنان را از میان برد.[۳]
وفات
هشام بن عبدالملک، به روایت یعقوبى پس از حدود ۱۹ سال حکومت در نهم ربیع الاول، و به روایت ابن اعثم در ششم ربیع الاول و به روایت ابن اثیر در ششم ربیع الثانی سال ۱۲۵ قمرى -در ۵۳ سالگى یا در ۶۱ سالگى- به هلاکت رسید.
پس از هشام، برادرزادهاش ولید بن یزید بن عبدالملک به خلافت رسید. مأموران ولید، خزانه هاى حکومتى و دارایى هاى دربار را تصاحب کرده و از هزینه کردن مخارج کفن و دفن هشام، جلوگیرى نمودند. بدین جهت، بدن هشام بدون کفن ماند و کسى حاضر به کفن دادن وى نشد، تا این که یکى از غلامان وى، کفنى تهیه کرد و بدنش را با آن پوشاند. سپس بدن وى را در رصافه شام در همان شهرى که در آن به هلاکت رسید به خاک سپردند.[۴]
پانویس
منابع
- روزشمار تاریخ اسلام، سید تقى واردى، جلد سوم، ماه ربیع الاول.
