سید محمد حسینی همدانی

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

«آیت‌الله سید محمد حسینی همدانی» معروف به «آقا نجفی همدانی» (۱۴۱۷-۱۳۲۲ ق)، فقیه اصولی، مفسر و متکلم بزرگ شیعه معاصر و از شاگردان سید علی قاضی و محمدحسین غروی اصفهانی بود. این عالم ربانی، آثاری در تفسیر و فقه و کلام تألیف کرد که مشهورترین آنها «انوار درخشان در تفسیر قرآن» است.

حسینی همدانی.jpg
نام کامل سید محمد حسینی همدانی
زادروز ۱۳۲۲ قمری
زادگاه نجف
وفات ۱۴۱۷ قمری
مدفن مشهد، حرم امام رضا علیه‌السلام

Line.png

اساتید

میرزا محمدحسین نائینی، محمدحسین غروی اصفهانی، سید حسین بادکوبه‌ای، سید علی قاضی طباطبایی،...


آثار

انوار درخشان در تفسیر قرآن، درخشان پرتوی از اصول کافی، معاد جسمانی و روحانی، مسیحا مژده مهدی موعود،...

ولادت و نسب

سید محمد حسینی نجفی همدانی در سال ۱۳۲۲ قمری در نجف اشرف به دنیا آمد.

پدرش سید علی همدانی معروف به میرسید علی عرب، از شاگردان آخوند خراسانی، میرزا حسین خلیلی تهرانی و ملا حسینقلی همدانی و از نوادگان علامه محقق سید محسن حسینی اعرجی کاظمی بود.

تحصیل و استادان

سید محمد همدانی در ۱۳۳۰ق. به همراه پدرش به همدان رفت و به تحصیل علوم دینی نزد وی پرداخت. سپس در ۱۳۴۳ق. به نجف بازگشت و نزد علمای بنام آن شهر، مرحله سطوح را تکمیل کرد و پس از آن، در ۱۳۴۵ق. در آخرین دوره درس اصول علامه محمدحسین نائینی حاضر شد و مورد توجه وی قرار گرفت؛ تا آنجا که میرزای نائینی او را به دامادی خود برگزید.

برخی دیگر از اساتید ایشان عبارتند از: سید محمدهادی میلانی، محمدحسین غروی اصفهانی، سید حسین بادکوبه ای در فقه، اصول، کلام و فلسفه، سید علی قاضی در اخلاق و عرفان، سید عبدالغفار مازندرانی (عالم اخلاقی نجف) در اخلاق.

آیت الله سید محمد همدانی پس از بهره‌مندی از استادان بزرگ نجف و اخذ اجتهاد از آیات عظام میرزای نائینی، غروی اصفهانی، آقا ضیاءالدین عراقی، شیخ محمدکاظم شیرازی و شیخ عبدالکریم حائری، در سال ۱۳۶۷ق به همدان بازگشت.

آثار و تألیفات

یکی از آثار سید محمد حسینی همدانی

برخی از آثار منتشر شده آیت الله سید محمد همدانی عبارت است از:

  1. انوار درخشان در تفسیر قرآن، مهمترین اثر وی که تفسیر فارسی همه قرآن در هجده جلد است.
  2. درخشان پرتوی از اصول کافی، در شش جلد، شرح کتاب التوحید کافی.
  3. معاد جسمانی و روحانی
  4. مسیحا مژده مهدی موعود

همچنین آثار منتشر نشده ایشان عبارت است از:

  1. تقریرات درس اصول میرزای نائینی (از مباحث الفاظ تا تعادل و تراجیح)
  2. تقریرات درس فقه محمدحسین غروی اصفهانی (بحث مکاسب)
  3. تقریرات درس اصول محمدحسین غروی اصفهانی
  4. رساله های متعدد در فلسفه، کلام و شرح احادیث اخلاقی.

ویژگی‌های اخلاقی

آیت الله سید محمد همدانی پس از وفات پدر گرامی‌اش، مسجد کولانج در همدان را مرکز وعظ و ارشاد و اقامه نماز جماعت خویش قرار داد. او دارای مجلسی خوش و گفتاری شیرین و چهره ‌ای بشاش بود. زندگی ‌اش ساده‌ و رفتارش آمیخته با تواضع بود. به مستحبات اهتمام فراوان داشت و از مکروهات دوری می‌جست. رفتار و کردارش آدمی را به خدا سوق می ‌داد.

ایشان از وقت خویش بهره کافی می ‌برد و به مطالعه و نگارش می‌پرداخت. از شهره شدن گریزان بود. با برپایی کنگره برای بزرگداشت خود، به شدت مخالفت کرد.

به امام خمینی و انقلاب اسلامی ایران عشق می‌ورزید و این امر از محتوای مصاحبه ‌هایش با مجله حوزه کاملاً هویداست. حفظ نظام را از اهم واجبات شرعی می ‌دانست. عاشق جوانان بسیجی بود و چهره برخی از آنها و حالات و معنویات آنها را مشابه مرحوم سید علی قاضی می ‌دانست. به اهل بیت (علیهم السلام) بسیار علاقه داشت و بر مصائب آنان می ‌گریست. در اواخر عمر مشق نام امیرالمؤمنین می ‌کرد. حافظه عجیبی داشت.

علامه حسن زاده آملی پس از وفات مرحوم آقا نجفی همدانی به فرزندان ایشان فرموده بودند: شما پدرتان را نشناختید. پدر شما از حوزوی‌های فعلی نبودند. ما هم این اواخر فهمیدیم، حیف شد.

وفات

مرحوم آیت الله سید محمد حسینی همدانی، سرانجام در ۱۵ جمادی الاول ۱۴۱۷ق. (۸ مهر ۱۳۷۵ش) در همدان وفات یافت. پیکر مطهرش پس از تشییع، به مشهد مقدس انتقال داده شد و در رواق دارالزهد حرم امام رضا (علیه السلام) به خاک سپرده شد.

منابع

  • "سید محمد حسینی (آقا نجفی همدانی)"، سایت فرهیختگان تمدن شیعه.

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه