آیه 2 سوره حج
| <<1 | آیه 2 سوره حج | 3>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
آن روز که آن هنگامه بزرگ را مشاهده کنید خواهید دید که هر زن شیرده طفل خود را (از هول) فراموش کند و هر آبستن بار رحم را بیفکند، و مردم را (از وحشت آن روز) بیخود و مست بنگری در صورتی که مست نیستند و لیکن عذاب خدا سخت است.
روزی که آن را ببینید [مشاهده خواهید کرد که] هر مادر شیر دهنده ای از کودکی که شیرش می دهد، بی خبر می شود، و هر ماده بارداری بار خود را سقط می کند، و مردم را مست می بینی در حالی که مست نیستند، بلکه عذاب خدا بسیار سخت است.
روزى كه آن را ببينيد، هر شيردهندهاى آن را كه شير مىدهد [از ترس] فرو مىگذارد، و هر آبستنى بار خود را فرو مىنهد، و مردم را مست مىبينى و حال آنكه مست نيستند، ولى عذاب خدا شديد است.
آن روز كه ببينيدش، هر شيردهندهاى شيرخوارهاش را از ياد ببرد و هر آبستنى بار خود بر زمين گذارد و مردم را چون مستان بينى، حال آنكه مست نيستند بلكه عذاب خدا شديد است.
روزی که آن را میبینید، (آنچنان وحشت سراپای همه را فرامیگیرد که) هر مادر شیردهی، کودک شیرخوارش را فراموش میکند؛ و هر بارداری جنین خود را بر زمین مینهد؛ و مردم را مست میبینی، در حالی که مست نیستند؛ ولی عذاب خدا شدید است!
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
- تذهل: در صحاح گويد: ذهول به معنى غفلت و نسيان است «تذهل» غفلت مىكند.
- مرضعه: رضع و رضاعة: شير خوردن. ارضاع: شير دادن «مرضعه»: زن شير ده.
- سكارى: سكر (بر وزن قفل): مسى. سكران: مست. جمع آن سكارى است.[۱]
نزول
شأن نزول آیات 1 و 2:
عمران بن حصین و ابوسعید الخدرى گویند: این دو آیه در یکى از شبهاى جنگ بنىالمصطلق نازل گردید و بنىالمصطلق طایفه اى از بنىخزاعة بودند. در شب مزبور بانک زده شد که بایستند و توقف کنند.
مردم ایستادند رسول خدا صلی الله علیه و آله این آیات را که نازل شده بود. قرائت فرمود: مردم همه به گریه افتادند چون روز بر آمد هیچ یک از آنها زین برنگرفتند و خیمه نزدند و دیگ هم از براى پخت و پز آماده نکردند و همچنان مى گریستند و از نزول این آیات افسرده خاطر گشتند.
پیامبر فرمود: هیچ میدانید این روز چه روزى است. همه گفتند: خدا و رسول او بهتر میدانند. فرمود: روزى است که خداوند به آدم مى گوید برخیز و فرزندانت را که دوزخى هستند به دوزخ فرست.
آدم برمیخیزد و از میان هزار کس از فرزندان او نهصد و نود و نه نفر به دوزخ فرستاده شوند و فقط یک نفر به بهشت راه خواهد یافت. این گفتار نیز سخت مردم را رنجیده خاطر و افسرده دل کرد لذا دوباره گریستند و گفتند: یا رسول الله در آن وقت کسى نجات خواهد یافت یا نه؟
پیامبر فرمود: امیدوارم یک چهارم اهل بهشت از شما باشد. همه شکرگذارى کرده و صدا به تکبیر بلند نمودند سپس فرمود: باز امیدوارم که نصف اهل بهشت از شما باشند سپس فرمود گروه اهل بهشت صد و بیست صف هستند که هشتاد صف مزبور را امت من تشکیل خواهند داد و نیز فرمود: مسلمانان در جنب کافران مانند موى سیاه بر گاو سفیدى است. (یا مانند موى سفید بر پیشانى گاو سیاه است.)
سپس فرمود: هفتاد هزار نفر از امت فعلى من بدون حساب داخل بهشت شوند و در بعضى روایات مذکور است که در این میان عمر بن الخطاب با تعجب گفت: یا رسول الله هفتاد هزار نفر؟ فرمود: بلى بلکه با هر یک نفر نیز هفتاد هزار نفر به بهشت خواهند رفت سپس عکاشة بن محصن برخاست و گفت: یا رسول اللّه از خداوند بخواه که من از آن هفتاد هزار نفر باشم.
پیامبر فرمود: خدایا عکاشه را از آنان قرار بده سپس مردى از انصار از جا برخاست و گفت یا رسول الله براى من هم دعا کن که از آن هفتاد هزار نفر باشم. فرمود: عکاشه بر تو سبقت گرفته است.
ابن عباس گوید: این مرد انصارى که تقاضا کرده بود، از منافقین بوده است و رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم که او را مى شناخت از براى او دعا نفرمود.[۲]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
يَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى وَ ما هُمْ بِسُكارى وَ لكِنَّ عَذابَ اللَّهِ شَدِيدٌ «2»
روزى كه آن (زلزلهى بزرگ) را مشاهده كنيد (چنان ترس و وحشت وجودتان را فرا خواهد گرفت كه) هر شير دهندهاى، آن را كه شير مىدهد فراموش كند و هر باردارى جنين خود را سقط كند، و مردم را مست مىبينى، ولى مست نيستند، بلكه عذاب خداوند شديد است.
نکته ها
قرآن در معرفى سيماى قيامت، تعبيرات تكان دهندهاى دارد، از جمله:
- «يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً» «1» روزى كه كودكان را پير مىكند.
- «يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً» «2» روزى كه عبوس و سخت است.
- «يَوْماً كانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيراً» «3» روزى كه عذابش گسترده است.
علاقهى مادر به فرزند، قوىترين علاقههاست. لذا خداوند در بيان سختى قيامت، به قطع رابطهى مادر شيرده و مادر باردار با فرزندش مثال زده است. و گرنه در قيامت، هيچ مادر باردار يا شيردهى وجود ندارد.
پیام ها
1- حوادث سخت قيامت، هم عاطفه را مىگيرد، «تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ» هم عقل را.
«تَرَى النَّاسَ سُكارى»
2- در بيان مسائل تربيتى، از مثالهاى محسوس و عاطفى استفاده كنيم. مُرْضِعَةٍ ...
«1». مزمّل، 17.
«2». انسان، 10.
«3». انسان، 7.
جلد 6 - صفحه 16
ذاتِ حَمْلٍ»
3- تمثيل، لازم نيست با واقعيّت همراه باشد. كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ ... تَرَى النَّاسَ سُكارى
4- تمثيلات قرآن، با گذشت زمان كهنه نمىشود. كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ ...
5- عامل مستى، تنها شراب نيست. (گاهى، غرور، غفلت، ثروت ومقام نيز وسيلهى از دست دادن اعتدال مىشوند) تَرَى النَّاسَ سُكارى ... عَذابَ اللَّهِ شَدِيدٌ
6- پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از خطرهاى قيامت بيمه و مصون است. «تَرَى النَّاسَ سُكارى»
پانویس
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
- محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه.
