آیه 18 سوره ق
| <<17 | آیه 18 سوره ق | 19>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
سخنی بر زبان نیاورد جز آنکه همان دم فرشتهای مراقب و آماده است.
هیچ سخنی را به زبان نمی گوید جز اینکه نزد آن [برای نوشتن و حفظش] نگهبانی آماده است؛
[آدمى] هيچ سخنى را به لفظ درنمىآورد مگر اينكه مراقبى آماده نزد او [آن را ضبط مىكند].
هيچ كلامى نمىگويد مگر آنكه در كنار او مراقبى حاضر است.
انسان هیچ سخنی را بر زبان نمیآورد مگر اینکه همان دم، فرشتهای مراقب و آماده برای انجام مأموریت (و ضبط آن) است!
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
- يلفظ: لفظ: انداختن. «لفظ ريقه: رمى به».
- عتيد: آماده و حاضر. «عتاد»: آماده شدن. «اعتاد»: آماده كردن سكرة: سكر: مستى. به معنى غفلت نيز آيد. سَكْرَةُ الْمَوْتِ شدت مرگ است كه هوش را از سر مىبرد.[۱]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيانِ عَنِ الْيَمِينِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعِيدٌ «17»
(ياد كن) آنگاه كه دو فرشته (ملازم انسان) از راست و چپ، (به مراقبت) نشسته (اعمال آدمى را) دريافت مىكنند.
ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ «18»
(انسان) هيچ سخنى به زبان نمىآورد، مگر آنكه در كنارش (فرشتهاى) نگهبان حاضر و آماده (ثبت) است.
وَ جاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذلِكَ ما كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ «19»
و بىهوشى مرگ به راستى فرا رسد (و به انسان گفته شود:) اين همان است كه همواره از آن مىگريختى.
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ ذلِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ «20»
و در صور (رستاخيز) دميده شود، اين است روز تحقّق وعده عذاب.
جلد 9 - صفحه 218
نکته ها
تعبير «قَعِيدٌ» كنايه از آن است كه دو فرشته همواره با انسانند و در كمين او نشستهاند، نه آنكه دو فرشته در سمت راست و چپ انسان نشسته باشند.
«رَقِيبٌ» به معناى مراقب و ناظر، «عَتِيدٌ» به معناى آماده به خدمت، «سَكْرَةُ» حالتى است كه هوش و عقل از انسان زايل شود و «تَحِيدُ» به معناى عدول و فرار كردن است.
وحشت و اضطراب انسان در هنگام مرگ به قدرى است كه قرآن از آن به «سكرة الموت» تعبير نموده است، چنانكه در قيامت نيز، هول دادگاه الهى، انسان را دچار چنان حالتى مىسازد كه به تعبير قرآن: «تَرَى النَّاسَ سُكارى» «1» مردم را همچون افراد مست، عقل پريده و بى اراده مىبينى.
در ميان اعضاى بدن، زير نظر بودن زبان مطرح شده است، شايد به خاطر آن كه عمل زبان، از همهى اعضا بيشتر، آسانتر، عمومىتر، عميقتر، دائمىتر و پر حادثهتر است.
توجّه به زير نظر بودن انسان و ثبت كليه اعمال او و توجّه به لحظه مرگ و حضور در قيامت، هشدارى بزرگ و زمينه ساز تقواى الهى است.
توجّه به تعدّد ناظران و شاهدان، در نحوهى عملكرد انسان مؤثّر است و هر چه شاهد و ناظر بيشتر باشد، انگيزه براى كار نيك و دورى از گناه بيشتر مىشود. عَنِ الْيَمِينِ ... عَنِ الشِّمالِ ... رَقِيبٌ عَتِيدٌ
پیام ها
1- با اينكه خداوند متعال، خود شاهد بر اعمال و افكار انسان است، امّا تشكيلات الهى حساب و كتاب دارد و فرشتگانى دائماً مشغول ثبت اعمال هستند. «إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيانِ»
2- ميان فرشتگان، تقسيم كار وجود دارد. (بر اساس روايات، فرشته يمين كارهاى خير را مىنويسد و فرشته شمال، كارهاى بد و شرّ را. «2») «الْمُتَلَقِّيانِ عَنِ الْيَمِينِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعِيدٌ»
«1». حج، 2.
«2». تفسير نورالثقلين.
جلد 9 - صفحه 219
3- انسان، نه فقط در برابر كردار، بلكه در برابر گفتار خود مسئول است و مورد محاسبه قرار مىگيرد. «ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ»
4- نظارتى داراى اعتبار و ارزش است كه همه چيز را به طور كامل زير نظر داشته باشد. عَنِ الْيَمِينِ ... عَنِ الشِّمالِ ... رَقِيبٌ عَتِيدٌ
5- انسان در لحظه مرگ، حالت عادّى خود را از دست مىدهد. «سَكْرَةُ الْمَوْتِ»
6- سكرات مرگ براى همه حتمى است. «سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ»
7- گريز از مرگ، ويژگى طبيعى انسان است. «كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ»
پانویس
- ↑ تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی، ج10، ص306
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
