عثمان بن علی

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عثمان بن علی علیه السلام از فرزندان امام علی علیه السلام است که در کربلا به شهادت رسیده است.

مادر عثمان

ابوعمر، عثمان فرزند حضرت علی علیه السلام و مادرش ام البنین دختر حزام است.

علت نامگذاری عثمان

وی دو سال پس از برادرش عبدالله دیده به جهان گشود و هنگام تولدش، امیرالمومنین علی علیه السلام فرمود: به یاد برادرم، «عثمان بن مظعون» او را «عثمان» نامیدم.

طول عمر عثمان

وی چهار سال با پدر و چهارده سال با برادرش امام حسن علیه السلام و سی و سه سال با برادرش امام حسین علیه السلام زندگی کرد و مدت عمر او نیز سی و سه سال بود. برخی مدت عمرش را ۲۱ سال نوشته‌اند.

رد امان‌نامه شمر

عثمان و برادرانش (عباس و عبدالله و جعفر) با وجود این که شمر به آنها امان داد، نپذیرفتند و برادر خویش امام حسین علیه السلام را تنها نگذاردند.

نبرد عثمان در عاشورا

روز عاشورا وقتی حضرت عباس علیه السلام کشته‌های فراوان خاندانش را مشاهده کرد به برادران مادری خود که از فرزندان حضرت علی علیه السلام بودند، فرمود: پدر و مادرم به فدای شما باد! پیش بروید تا شما را بنگرم که آنها با اقدامی شجاعانه به لشکر عمر سعد حمله کردند و سینه خویش را آماج تیر و نیزه و شمشیر قرار دادند. برخی آورده‌اند: پس از عبدالله برادرش عثمان به میدان رفت ولی اکثر مورخان آورده‌ا‌ند: وی پس از برادرش عمر بن علی علیه السلام رهسپار میدان شد.

رجز عثمان در میدان

عثمان در میدان چنین رجز خواند:


إِنّی انَا عُثْمانُ ذُوالمَفاخِرِ شَیخی عَلِی ذُو الْفَعالِ الظّاهِرِ

وَإِبْنُ عَّمِ النَّبِی الطّاهِرِ أَخُو حُسَینٌ خَیرَةُ الأَخائِرِ

وَ سَیدُ الکبّارِ وَالأَصاغِرِ بَعْدَ الَّرسوُلِ وَ الْوَصِی النّاصِرِ

من عثمان صاحب افتخاراتم، آقایم علی علیه السلام است که کارهای نیکش آشکار و عموزاده پیامبر پاک است، برادرم حسین علیه السلام از بهترین نیکان و پس از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و علی علیه السلام، سرور هر کوچک و بزرگ است.

شهادت عثمان

درباره شهادت وی آورده‌اند: خَولی بن یزید اصْبُحی تیری به پهلوی عثمان بن علی علیه السلام زد از اسب به زمین افتاد، آنگاه فردی از ابان بن حازم (دارم) وی را به شهادت رساند.

زیارتنامه عثمان

در زیارت ناحیه بر وی چنین درود فرستاده شده است: «السَّلامُ عَلی‌ عُثْمانَ بْنِ أَمِیرِالْمُؤمِنینَ سُمِّی عُثْمانَ بْنَ مَظْعُونٍ، لَعَنَ الله رامِیهُ بِالسَّهْمِ خوْلی بن یزِیدِ الأَصْبَحِّی الأَیادِی - الأَبانِی‌ - الدّارِمِی»؛ درود بر عثمان بن علی علیه السلام که هم نام عثمان بن مظعون بود، خدا تیر زننده به وی خولی بن یزید اصبحی ابانی دارمی را لعنت کن.

عثمان بن علی بن ابی‌طالب

یکی از شهدای کربلا، وی برادر عباس است. مادرش ام‌البنین و پدرش امیرالمومنین علیه السلام است. از آن حضرت نقل شده که نام او را به یاد برادرم عثمان بن مظعون، «عثمان» نامیدم.[۱] وی به تیر خولی بن یزید، در روز عاشورا مجروح شد و بر زمین افتاد و یکی دیگر از سپاه ابن سعد او را کشت. هنگام شهادت 21 سال داشت، نامش در زیارت ناحیه مقدسه آمده است.

پانویس

  1. تنقیح المقال، مامقانی، ج2، ص247، بحارالانوار، ج45، ص38.

منابع

  • جواد محدثی، فرهنگ عاشورا.
  • جمعی از نویسندگان، پژوهشى پيرامون شهداى كربلا، جلد: 1، صفحه: 256، در دسترس در کتابخانه مدرسه فقاهت، بازیابی: 5 اسفند 1392.
11.jpg
واقعه عاشورا
امام حسین علیه السلام
کاروان حسینی قبل از واقعه
واقعه
کاروان حسینی پس از واقعه
بازتاب واقعه
مجموعه صوتی و تصویری