شعب ابوطالب
«شِعب ابىطالب» یکی از وادیهاى کوچک در شهر مکه و نزدیک كعبه است. بنیهاشم در این شِعب -از سال هفتم تا دهم بعثت-، توسط قریش مورد محاصره اقتصادی و اجتماعی قرار گرفتند.
محتویات
موقعیت شعب ابىطالب
شهر مکه، شهرى است با کوههاى فراوان که در لابلاى آنها دامنهها و وادیهاى کوچکى است که عرب به آن «شِعب» مىگوید. ساکنان مکه که عبارت از طوایف مختلف بودند، هر کدام در یکى از این شعبها سکونت داشتند؛ به همین مناسبت، هر شعبى را به نام آن طایفه مىشناختند. آنچه که به نام «شعب ابىطالب» معرفى شده، در آغاز به عنوان «شعب ابىیوسف» معروف بوده و گویا در عصر بعثت، «شعب ابىطالب» نام گرفته است، که بعدها «شعب بنىهاشم» نامیده شده و در حال حاضر با نام «شعب على(ع)» شهرت دارد.
شعب ابىطالب در شرق كعبه معظمه، در ميان كوه ابوقُبَيس و شعب ابن عامر قرار دارد و فاصله تقريبى آن با كعبه بين دويست تا سيصد متر است.[۱]
اهمیت شعب ابىطالب
شعب ابى طالب محل ولادت رسول خدا(صلی الله علیه وآله) و نیز محل تولد فاطمه زهرا(علیهاالسلام) است. خانۀ خدیجه کبری(علیهاالسلام) و محل زندگی وی با پیامبر(صلی الله علیه وآله) نیز در این منطقه بوده است. همچنین عبدالله بن عباس در این شعب متولد شد و زندگی کرد.
محاصره بنیهاشم در شعب ابىطالب
در تاریخ صدر اسلام معمولاً پس از واقعه هجرت به حبشه، از شعب ابى طالب و حصر بنى هاشم در آن سخن به میان می آید.[۲] قریش در سال ۷ بعثت[۳] برای تحت فشار گذاشتن بنى هاشم و به منظور تسلیم رسول خدا صلى الله علیه و آله به آنان، تصمیم گرفتند تا پیمانى بر ضد بنى هاشم و بنى عبدالمطلب منعقد کنند؛ بر این اساس که با آنان ازدواج نکرده و خرید و فروشی نداشته باشند. این امر سبب شد تا بنى هاشم نزد ابوطالب رفته و در شعب او، گرد هم جمع شوند.[۴] محاصره اقتصادی و اجتماعی بنی هاشم در شعب ابی طالب تا سال ۱۰ بعثت (مجموعا ۳ سال) به طول انجامید.
در نقلی آمده است که خداوند به پیامبرش خبر داد که موریانه، پیمان نامه را خورده و تنها جمله «بِاسمک اللّهم» از آن باقی مانده است. پیامبر نیز ابوطالب را از آن باخبر ساخت و ابوطالب به انجمن قریش رفت و گفت: برادرزادهام میگوید موریانه پیمان نامهای را که نوشته اید خورده و تنها نام خدا را باقی گذاشته؛ ببینید اگر سخن او راست است محاصره ما را بشکنید و اگر دروغ میگوید او را به شما خواهم سپرد. چون سراغ نامه رفتند دیدند موریانه همه آن را -جز نام خدا- خورده است. بدین ترتیب پیمان محاصره بنی هاشم شکسته شد و آنان از شعب ابی طالب بیرون آمدند.[۵]
پانویس
- ↑ "شعب ابیطالب"، زينب ابراهيمی، دانشنامه پژوهه.
- ↑ سیره رسول خدا صلى الله وآله (تاریخ سیاسى اسلام)، رسول جعفریان، ص۳۵۹.
- ↑ همان، ص۳۵۹، به نقل از طبقات الکبرى، ج۱، ص۲۰۹.
- ↑ مطابق با روایت ابن اسحاق نقل از سیره رسول خدا صلى الله وآله (تاریخ سیاسى اسلام)، رسول جعفریان، ص۳۵۹.
- ↑ طبرسی، اعلام الوری، ۱۳۹۰ق، ص۷۳-۷۴.
پیوندها
آرشیو عکس و تصویر
وضعیت کنونی شعب ابیطالب
محل ولادت پیامبر اکرم در شعب ابیطالب که اکنون کتابخانهای به نام "مکتبة مکة المکرمة" شده است
