حرکت پیامبر از مدینه برای حجةالوداع

تقویم هجری قمری

سال ۱۰ هجری قمری

پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله در آغاز ماه ذی‌القعده سال دهم هجری به تمام مناطق مسلمان‌نشین و طوائف و قبائل مسلمان عربستان خبر داد که وی در این ماه به مکه معظمه خواهد رفت و مراسم عمره و حج را به جای خواهد آورد و هر کسی مایل است وی را همراهی کند، زاد و توشه خویش برگیرد و به سوی مکه حرکت نماید.

حضرت علی علیه‌السلام که در این ایام از سوی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به منظور دعوت و تبلیغ اسلامی، در سرزمین "یمن" بسر می‌برد، پیکی به وی از سوی پیامبر صلی الله علیه و آله رسید که او نیز به سوی مکه معظمه حرکت نماید. امام علی علیه‌السلام به محض دریافت نامه پیامبر، به همراه یاران خویش عازم مکه شد.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله پس از فراهم آوری تدارکات سفر و امکانات لازم، به همراه دختر گرامی‌اش حضرت فاطمه سلام الله علیها و تمامی همسران خود، در ۲۵ یا ۲۶ ذی‌القعده، از مدینه خارج شد. در این سفر روحانی و به یاد ماندنی، در حدود یکصد و چهار هزار و یا یکصد و بیست و چهار هزار نفر از مسلمانان شرکت نمودند.

حضرت علی علیه‌السلام نیز که به همراه یاران خویش به سوی مکه عازم شده بود، یکی از یارانش را جانشین خویش در سپاه تحت فرمانش گذاشت و زودتر از آنان، به سوی مکه حرکت کرد و در نزدیکی‌های شهر مکه به پیامبر صلی الله علیه وآله و سایر مسلمانان رسید و پیامبر اکرم با دیدن وی بسیار خرسند و خوشحال شد.^[۱]

این سفر، چون آخرین سفر رسول خدا صلی الله علیه و آله به مکه معظمه جهت انجام مراسم حج بود، به "حجة الوداع" شهرت یافت. گفتنی است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در بازگشت از همین سفر زیارتی، در روز ۱۸ ذی‌الحجه در مکانی به نام "غدیر خم"، امام علی علیه‌السلام را به عنوان ولی و جانشین خویش معرفی کرد.