آیه 40 سوره هود

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

حَتَّىٰ إِذَا جَاءَ أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ قُلْنَا احْمِلْ فِيهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَمَنْ آمَنَ ۚ وَمَا آمَنَ مَعَهُ إِلَّا قَلِيلٌ

مشاهده آیه در سوره


<<39 آیه 40 سوره هود 41>>
سوره : سوره هود (11)
جزء : 12
نزول : مکه

ترجمه های فارسی

(نوح به ساختن کشتی و قوم به تمسخر پرداختند) تا وقتی که فرمان (قهر) ما فرا رسید و از تنور آتش آب بجوشید، در آن هنگام به نوح خطاب کردیم که از هر جفت حیوان دو فرد (نر و ماده) با جمیع خانواده‌ات-جز آن (پسرت کنعان و زنت) که وعده هلاکش در علم ازلی گذشته-و هر که ایمان آورده همه را در کشتی سوار کن (که از غرقاب برهند). و گرویدگان به نوح عده قلیلی بیش نبودند.

[رویاروییِ نوح و قومش هم چنان ادامه داشت] تا هنگامی که فرمان ما فرا رسید و تنور فوران کرد، گفتیم: از هر [نوع حیوانی] یک زوج دوتایی [یک نر و یک ماده] و نیز خاندانت و آنان را که ایمان آورده اند، در کشتی سوار کن مگر کسی که پیش تر فرمان غرق شدن را بر ضد او لازم کرده ایم. و جز اندکی همراه او ایمان نیاوردند.

تا آنگاه كه فرمان ما دررسيد و تنور فوران كرد، فرموديم: «در آن [كشتى‌] از هر حيوانى يك جفت، با كسانت -مگر كسى كه قبلا در باره او سخن رفته است- و كسانى كه ايمان آورده‌اند، حمل كن.» و با او جز [عدّه‌] اندكى ايمان نياورده بودند!

چون فرمان ما فراز آمد و تنور جوشيد، گفتيم: از هر نر و ماده دو تا و نيز خاندان خود را در كشتى بنشان -مگر آن كس را كه حكم در باره‌اش از پيش صادر شده باشد- و نيز آنهايى را كه به تو ايمان آورده‌اند. و جز اندكى به او ايمان نياورده بودند.

(این وضع همچنان ادامه یافت) تا آن زمان که فرمان ما فرا رسید، و تنور جوشیدن گرفت؛ (به نوح) گفتیم: «از هر جفتی از حیوانات (از نر و ماده) یک زوج در آن (کشتی) حمل کن! همچنین خاندانت را (بر آن سوار کن) -مگر آنها که قبلاً وعده هلاک آنان داده شده [= همسر و یکی از فرزندانت‌]- و همچنین مؤمنان را!» اما جز عده کمی همراه او ایمان نیاوردند!

ترجمه های انگلیسی(English translations)

When Our edict came and the oven gushed [a stream of water], We said, ‘Carry in it a pair of every kind [of animal], along with your family—except those [of them] against whom the edict has already been given—and those who have faith.’ And none believed with him except a few.

Until when Our command came and water came forth from the valley, We said: Carry in it two of all things, a pair, and your own family-- except those against whom the word has already gone forth, and those who believe. And there believed not with him but a few.

(Thus it was) till, when Our commandment came to pass and the oven gushed forth water, We said: Load therein two of every kind, a pair (the male and female), and thy household, save him against whom the word hath gone forth already, and those who believe. And but a few were they who believed with him.

At length, behold! there came Our command, and the fountains of the earth gushed forth! We said: "Embark therein, of each kind two, male and female, and your family - except those against whom the word has already gone forth,- and the Believers." but only a few believed with him.

معانی کلمات آیه

فار: فور: غليان و جوشيدن. اصل آن ، به معنى بالا آمدن است‏ . فارَ التَّنُّورُ : يعنى آب از تنور فوران كرد.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)

حَتَّى إِذا جاءَ أَمْرُنا وَ فارَ التَّنُّورُ قُلْنَا احْمِلْ فِيها مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَ أَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَ مَنْ آمَنَ وَ ما آمَنَ مَعَهُ إِلَّا قَلِيلٌ «40»

(كفر و استهزا ادامه داشت) تا زمانى كه قهر ما آمد و تنور فوران كرد. ما (به نوح) گفتيم كه از هر زوج (حيوان و موجود زنده) يك جفت (نر و ماده) در آن (كشتى) سوار كن، و (همچنين) خانواده‌ى خودت را، جز (همسر و يكى ازفرزندان و) كسانى كه قبلًا در مورد آنها قول (عذاب) داده شده بود. و (نيز سوار كن) افرادى را كه ايمان آورده‌اند، (امّا) جز گروه كمى، كسى همراه او ايمان نياورده بود.

نکته ها

مراد از «تنور» در آيه، همان تنور فارسى است و مراد از فوران آب از تنور، يا شدّت قهر الهى است كه حتّى‌ از تنورى كه محل آتش است، آب جوشيد و يا مُراد، تنور مخصوصى است كه جوشيدن آب از آن، نشانه‌ى شروع عذاب الهى بوده است. «1»

طبق برخى روايات، حضرت نوح عليه السلام علاوه بر حيوانات، درختان را نيز با خود به كشتى برده است، «2» كه اين مطلب با توجّه به اينكه زوجيّت و نر و ماده بودن مخصوص حيوانات نيست، با آيه سازگار است كه‌ «مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ» يعنى از هر موجودى يك جفت.

البتّه در روايتى مى‌خوانيم كه مراد از «مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ» اين است كه از هر نر و مادّه‌اى دو زوج (يعنى نر ومادّه‌ى اهلى و نر ومادّه‌ى وحشى) سوار كشتى كن. «3»

به گفته‌ى تفسير روح‌المعانى، حضرت نوح عليه السلام چهار پسر داشت: كنعان كه هلاك شد، سام پدر عرب، حام پدر سودان و يافِث پدر تركان بوده‌اند.

در روايتى آمده است كه نوح دخترى داشت مؤمنه كه همراه حضرت سوار بر كشتى شد. «4»


«1». تفسير نورالثقلين.

«2». تفسير روح‌المعانى.

«3». تفسير نورالثقلين.

«4». تفسير نورالثقلين.

جلد 4 - صفحه 59

در حديث آمده است كه وقتى خداوند خواست قوم نوح را عذاب كند، تا چهل سال زنان را عقيم كرد تا فرزندى تولّد پيدا نكند. «1»

پیام ها

1- مسخره كردن كفّار تا لحظه‌ى آمدن قهر الهى ادامه داشت. «حَتَّى إِذا جاءَ أَمْرُنا»

2- داستان حضرت نوح بسيار مهم بود. «أَمْرُنا»

3- هرگونه جوشش و فوران آب، تحت امر الهى است. «جاءَ أَمْرُنا وَ فارَ التَّنُّورُ»

4- خداوند هم سبب ساز است و هم سبب سوز، تنورِ آتش را محل فوران آب قرار مى‌دهد، چنانكه آتش را بر ابراهيم عليه السلام گلستان مى‌كند. آب كه مايه‌ى حيات است، سبب هلاكت و انقراض يك نسل مى‌شود. «فارَ التَّنُّورُ»

5- نسل حيوانات وموجودات زنده بايد حفظ شود. «احْمِلْ فِيها مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ»

6- ضابطه نه رابطه، پيوندهاى مكتبى، بر روابط خانوادگى حاكم است. زن و فرزند نوح، حقّ سوار شدن به كشتى را نداشتند. «إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ»

7- ياران حقّ، در طول تاريخ اندك بوده‌اند. «ما آمَنَ مَعَهُ إِلَّا قَلِيلٌ» در روايتى مراد از «قليل» را هشتاد نفر دانسته كه به نوح ايمان آوردند. «2»


«1». بحار، ج 11، ص 312.

«2». تفسير نورالثقلين.



پانویس

  1. تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی

منابع

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه