علامت

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۵۲ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها) (ویرایش)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Icon-encycolopedia.jpg

این صفحه مدخلی از کتاب فرهنگ عاشورا است

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


«علامت» از ابزار و وسایل عزادارى امام حسین علیه السلام است که در هیئت ها و دسته‌هاى مذهبى بکار گرفته‌ مى‌شود. علامت به معناى نشانه است. این علامت ها هم نشانه‌هاى گروه هاى عزادار محسوب مى‌شده است و کسانى هم که آن را حمل مى‌کردند، «علامت کش‌» بودند یعنى ‌علم بردار.

به نوشته دهخدا: «صلیب مانندى که بر چوب یا آهن افقى آن از سوى پایین ‌شالهاى ترمه آویزند و از سوى زبر لاله و تندیس هایى از مرغ و جز آن نصب کنند و در میان زبانه‌اى از فلز طویل دارد و بر نوک آن فلز پر یا گلوله‌اى از شیشه الوارن نصب کنند و این زبانه‌هاى فلزى که به‌ «تیغ‌» مشهور است، سه یا پنج باشد و در مراسم عزادارى ‌محرم پیشاپیش دسته‌ها به حرکت آرند».[۱]

«شیئى است فلزى و کار صنعتگران اصفهان‌ که قدمت آن به عهد سلاطین صفوى مى‌رسد، داراى تعدادى زبانه، گنبد، گلدان و طاووس بوده و آن را با شالهاى سبز و سیاه و قهوه‌اى و پر طاووس و سکه‌هاى نقره و شمشیر و قمه و خنجر زینب مى‌کنند و در آخر دسته‌ها به حرکت درمى‌آورند... عده‌اى‌از جوانان هم نذر مى‌کنند که همه ساله باید در بردن علمات، سهم داشته باشند».[۲]

به‌ آن علمات هم مى‌گویند. شباهت آن به صلیب، مى‌رساند که پس از ارتباط ایران با اروپایی ها در عصر قاجار، از آیین هاى مذهبى مسیحیت اقتباس شده است. به هر حال، نمودها و مظاهرى است که گاهى عزاداران را از محتوا و اصل عزادارى و اقامه‌ شعائر دینى بازمى‌دارد.

پانویس

  1. لغت نامه، دهخدا.
  2. تاریخ تکایا و عزادارى قم، ص ۲۱۴.

منابع

  • جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
11.jpg
واقعه عاشورا
قبل از واقعه
شرح واقعه
پس از واقعه
بازتاب واقعه
وابسته ها