آیه 9 سوره ق

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۲ توسط Aghajani (بحث | مشارکت‌ها) (معانی کلمات آیه)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً مُبَارَكًا فَأَنْبَتْنَا بِهِ جَنَّاتٍ وَحَبَّ الْحَصِيدِ

مشاهده آیه در سوره


<<8 آیه 9 سوره ق 10>>
سوره : سوره ق (50)
جزء : 26
نزول : مکه

ترجمه های فارسی

و ما از آسمان رحمت آب باران با برکت را نازل کردیم و باغهای میوه و دانه‌های درو شدنی برویانیدیم.

و از آسمان آبی بسیار پربرکت و سودمند نازل کردیم، پس به وسیله آن باغ ها و دانه های دروکردنی را رویاندیم.

و از آسمان، آبى پر بركت فرود آورديم، پس بدان [وسيله‌] باغها و دانه‌هاى دروكردنى رويانيديم.

و از آسمان، آبى پربركت فرستاديم و بدان باغها و دانه‌هاى دروشدنى رويانيديم.

و از آسمان، آبی پربرکت نازل کردیم، و بوسیله آن باغها و دانه‌هایی را که درو می‌کند رویاندیم،

ترجمه های انگلیسی(English translations)

We send down from the sky salubrious water, with which We grow gardens and the grain which is harvested,

And We send down from the cloud water abounding in good, then We cause to grow thereby gardens and the grain that is reaped,

And We send down from the sky blessed water whereby We give growth unto gardens and the grain of crops,

And We send down from the sky rain charted with blessing, and We produce therewith gardens and Grain for harvests;

معانی کلمات آیه

  • حصيد: درو شده. آن به معنى محصود است «حصد الزرع: قطعه بالمنجل» باسقات: بسوق: بالا رفتن، بلند شدن «بسق النخل بسوقا: ارتفعت اغصانه و طال». وَ النَّخْلَ باسِقاتٍ‏ يعنى نخلهاى بلند، مفرد آن باسق يا باسقه است، اين لفظ فقط يك بار در كلام اللَّه آمده است.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)


وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِيدِ «9» وَ النَّخْلَ باسِقاتٍ لَها طَلْعٌ نَضِيدٌ «10»

و از آسمان، آبى پر بركت نازل كرديم، پس به وسيله آن باغ‌ها و دانه‌هاى دروشدنى رويانديم. و نيز درختان بلند خرما با خوشه‌هاى پر و بر هم چيده.

تفسير نور(10جلدى)، ج‌9، ص: 212

رِزْقاً لِلْعِبادِ وَ أَحْيَيْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً كَذلِكَ الْخُرُوجُ «11»

تا رزق بندگان باشد و به باران، زمين مرده را زنده كرديم، خروج (از گور نيز) اين گونه است.

نکته ها

«حصيد» به معناى درو شده، «باسِقاتٍ» به معناى بلندقامت، «طَلْعٌ» شكوفه‌اى است كه تازه به خرما تبديل شده، «نَضِيدٌ» به معناى متراكم و برهم چيده شده است.

از بهترين و لذّت‌بخش‌ترين حالات كشاورز، هنگام رسيدن و درو كردن محصول است. «حَبَّ الْحَصِيدِ»

در اين آيات، براى تبيين معاد، از نزول باران و رويش گياهان استفاده شده است.

امام باقر عليه السلام درباره‌ «نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ» از پيامبراكرم فرمودند: هيچ آبى در زمين نيست مگر آنكه با آب آسمان مخلوط گشته است. «1»

حضرت على عليه السلام هنگام بارش باران، آب باران را بر سر و روى خود مى‌ريختند و مى‌فرمودند: اين بركتى از آسمان است كه هيچ دست و ظرفى به آن برخورد نكرده است. «2»

پیام ها

1- باريدن باران، اگرچه از طريق عوامل طبيعى است، امّا با اراده خداست. «نَزَّلْنا»

2- باران، وسيله حيات و بركت زمين است. نابودى آفات، رويش گياهان، لطافت هوا و جارى شدن چشمه‌ها، از خيرات و بركات باران است. «مُبارَكاً»

3- در ميان ميوه‌ها، خرما حساب ديگرى دارد. (درخت خرما جداگانه نام برده شده است) جَنَّاتٍ‌ ... وَ النَّخْلَ‌

4- پيدايش محصولات كشاورزى، حكيمانه و هدفدار است. «رِزْقاً لِلْعِبادِ»

5- رزق انسان بايد زمينه‌ى بندگى او باشد. «رِزْقاً لِلْعِبادِ»

«1». كافى، ج 6، ص 387.

«2». بحار، ج 59، ص 270.

جلد 9 - صفحه 213

6- براى بيان معقولات، از محسوسات استفاده كنيم. أَحْيَيْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً ... كَذلِكَ الْخُرُوجُ‌

7- نگاهى به قدرت خدا، مسئله زنده شدن مردگان را براى انسان آسان مى‌كند. بَنَيْنا، زينا، مددنا، أَلْقَيْنا، أَنْبَتْنا، نَزَّلْنا، فَأَنْبَتْنا، أَحْيَيْنا ... كَذلِكَ الْخُرُوجُ‌

8- كارهاى الهى از جامعيّت ويژه‌اى برخوردار است؛ خداوند، صنعت و حكمت و معرفت و هدايت را بهم درآميخته است. (بلندى نخل و زيبايى شكوفه‌هايش، نشانه صنعت و هنر الهى است. رزق بودن ميوه‌ها، نشانه حكمت الهى و از زمين مرده اين همه سرسبزى و محصول پديد آوردن، زمينه هدايت و معرفت انسان به قدرت الهى بر رستاخيز است.) باسِقاتٍ‌ ... نَضِيدٌ ... رِزْقاً ... كَذلِكَ الْخُرُوجُ‌

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِيدِ «9»

وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ: و نازل نموديم از جانب آسمان يا از ابر، ماءً مُبارَكاً:

آبى با بركت و بسيار با منفعت.

در كافى- از حضرت صادق عليه السّلام، فرمود رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله در اين آيه: نيست هيچ آبى در زمين مگر آنكه مخلوط شده با آن آب آسمان‌ «2».

و در حديث مفضل حضرت فرمايد: باران بتدريج و قطره قطره مى‌آيد، زمين را سيراب و زراعات را مى‌روياند و زمين را آبادان و بدنها را نرم و ملايم، و هوا

«1» توحيد المفضل (با تعليق كاظم المظفر، مكتبة الدوارى- قم) ص 157 (خلق الورق و وصفه)

«2» برهان ج 4 ص 217 بنقل از كافى.

جلد 12 - صفحه 218

را از كدورت جلا مى‌بخشد وبا و طاعون و امراضى كه از فساد هوا بهم مى‌رسد زايل مى‌نمايد و آفت درختان و زراعات را رفع كند «1».

فَأَنْبَتْنا بِهِ‌: پس برويانيم به آن باران، جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِيدِ: سبزه‌ها و دانه‌هاى نباتى كه از شأن آن آنست كه محصود و درو كرده شود در وقت رسيدن مانند گندم و جو و برنج و ارزن و غير آن.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا إِلَى السَّماءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْناها وَ زَيَّنَّاها وَ ما لَها مِنْ فُرُوجٍ «6» وَ الْأَرْضَ مَدَدْناها وَ أَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ وَ أَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ «7» تَبْصِرَةً وَ ذِكْرى‌ لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ «8» وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِيدِ «9» وَ النَّخْلَ باسِقاتٍ لَها طَلْعٌ نَضِيدٌ «10»

رِزْقاً لِلْعِبادِ وَ أَحْيَيْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً كَذلِكَ الْخُرُوجُ «11»

ترجمه‌

آيا نظر نكردند بآسمان بالاى سرشان كه چگونه بنا كرديم آنرا و آراستيمش و نيست براى آن هيچ شكافى‌

و زمين را گسترده و پهن نموديم و افكنديم در آن كوههاى استوار و رويانديم در آن از هر صنف نيكو منظرى‌

بجهت بينائى و تذكّر براى هر بنده بازگشت كننده‌

و فرو فرستاديم از آسمان آبى با بركت پس رويانديم بآن بوستانها و حبوبات درو شدنى را

و درختان خرماى بلند بارور را كه براى آنها است شكوفه رويهم چيده شده‌

براى روزى بندگان‌

جلد 5 صفحه 51

و زنده گردانديم بدان آب زمين مرده را اينچنين است بيرون آمدن مردگان.

تفسير

خداوند سبحان بعد از نفى استبعاد از معاد در آيات سابقه اثبات فرموده است آنرا باين تقريب كه آيا منكرين معاد نظر ننمودند بسوى آسمان در بالاى سرشان كه چگونه سقف مرتفع سبز نقّاشى شده بستارگانرا بدون عمود و ستون و خلل و فرج خداوند براى بندگان بنا فرموده و چگونه خوان احسان خود را كه زمين پهناور است براى آنها گسترده و بكوههاى راسخ ثابت آنرا ميخ‌كوب نموده كه متزلزل نشود و در آن خوان از هر نوع گل و ريحان و هر صنف ميوه و سبزيجات خوش منظر بهجت آوريرا رويانده و مهيّا فرموده براى بصيرت و بينائى و تذكّر و تنبّه هر بنده‌ئى كه بفكر معرفت حق و تشكّر از نعمت او افتد و در اين ميدان بكوشد تا شربت مراد بنوشد و فرود آورده از آسمان باران پرخير و بركت را و رويانده بوسيله آن بوستانهاى پردرخت و بستانهاى پرزرع و حبوبات قابل درو شدن را و چون در جزيرة العرب بيشتر از هر درخت ميوه‌اى درخت خرما است كه از ساير درختها بلندتر و باشكوه‌تر و پرفائده‌تر است آنرا مخصوص بذكر فرموده با اشاره بجلوه مخصوصى كه براى آن حاصل ميشود در وقت شكوفه كردن و بسته شدن حبّه‌هاى خرما در خوشه بنظم و ترتيب موزون خوشى كه انظار را بخود جلب مينمايد و طلع در لغت عرب بر شكوفه خرما و بر حبه‌هاى منعقد متراكم رويهم چيده شده آن در خوشه‌ها اطلاق ميشود و ظاهرا اينجا مراد اين معنى است و تمام اين نعم و اين تشريفات براى ارتزاق بندگان و شكر گذارى از خداوند منّان است و خداوند زمين موات خشك بى‌آب و علف را بوسيله ريزش باران رحمت خود زنده و رخشنده نموده همچنين در قيامت بوسيله آن اجساد خاك شده را زنده نموده از زمين بيرون ميآورد و صفحه محشر را از آنها پر ميكند آيا ميشود كسى قادر بر آن اموريكه ديده‌ايد و مى‌بينيد باشد و قادر بر اين امر كه نديده‌ايد و مانند آنها است نباشد با آنكه حكم امثال عقلا يكى است و كسيكه قادر بر امرى باشد لابد قادر بر مثل آنهم هست.

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


وَ نَزَّلنا مِن‌َ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً فَأَنبَتنا بِه‌ِ جَنّات‌ٍ وَ حَب‌َّ الحَصِيدِ «9»

و نازل‌ فرموديم‌ ‌از‌ طرف‌ بالا آب‌ ‌با‌ بركت‌ ‌را‌ و رويانيديم‌ بآن‌ باغهايي‌ و دانه‌هايي‌ حصاد ميشود.

وَ نَزَّلنا مِن‌َ السَّماءِ باران‌هاي‌ نافع‌ بتوسط ابرها ‌که‌ ‌از‌ درياها بخاراتي‌ متصاعد مي‌شود و بصورت‌ ابرها ‌در‌ مي‌آيد و بتوسط بادها ‌در‌ نقاط زمين‌ مي‌بارد ‌از‌ طرف‌ بالا.

ماءً مُبارَكاً بركات‌ باران‌ بسيار ‌است‌ اولا تلطيف‌ هوا مي‌كند و ميكروب‌ ها ‌را‌ رفع‌ ميكند، و ثانيا ‌از‌ مطهرات‌ ‌است‌ ‌که‌ فرمود:

‌ما اصابه‌ المطر فقد طهر

و ثالثا رودخانه‌ها و نهرها و چشمه‌ها و چاه‌ها پر ‌از‌ آب‌ مي‌شود. و رابعا گياه‌ها ‌از‌ زمين‌ روئيده‌ مي‌شود و ساير بركات‌ باران‌، ‌حتي‌ گفتند: ‌در‌ دهان‌ ماهي‌ مرواريد مي‌شود.

فَأَنبَتنا بِه‌ِ جَنّات‌ٍ باغستانها سبز و خرم‌ مي‌شود گل‌ها تر و تازه‌ ميگردد و زمين‌ ‌از‌ اوراث‌ و كثافتها پاك‌ ميشود و فرح‌ مي‌آورد.

وَ حَب‌َّ الحَصِيدِ مثل‌ گندم‌ و جو و نخود و عدس‌ و ماش‌ و برنج‌ و لوبيا و ساير حبوبات‌ و خضرويات‌.

برگزیده تفسیر نمونه


]

(آیه 9)- در این آیه پایه استدلال دیگری را می‌نهد و می‌گوید: «و از آسمان آبی پر برکت نازل کردیم و به وسیله آن باغها و دانه‌هایی را که درو می‌کنند رویاندیم» (وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَکاً فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِیدِ).

سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

تفسیر های فارسی

ترجمه تفسیر المیزان

تفسیر خسروی

تفسیر عاملی

تفسیر جامع

تفسیر های عربی

تفسیر المیزان

تفسیر مجمع البیان

تفسیر نور الثقلین

تفسیر الصافی

تفسیر الکاشف

پانویس

  1. تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی، ج10، ص297

منابع