آیه 53 سوره دخان

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۱ توسط Aghajani (بحث | مشارکت‌ها) (معانی کلمات آیه)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

يَلْبَسُونَ مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَقَابِلِينَ

مشاهده آیه در سوره


<<52 آیه 53 سوره دخان 54>>
سوره : سوره دخان (44)
جزء : 25
نزول : مکه

ترجمه های فارسی

لباس از سندس و استبرق (حریر نازک و ستبر) پوشند و رو به روی هم بر تختها تکیه زنند.

لباس هایی از حریر نازک و دیبای ضخیم می پوشند در حالی که برابر هم می نشینند.

پرنيان نازك و ديباى ستبر مى‌پوشند [و] برابر هم نشسته‌اند.

لباسهايى از سندس و استبرق مى‌پوشند و روبه‌روى هم مى‌نشينند.

آنها لباسهایی از حریر نازک و ضخیم می‌پوشند و در مقابل یکدیگر می‌نشینند؛

ترجمه های انگلیسی(English translations)

dressed in fine silk and brocade, sitting face to face.

They shall wear of fine and thick silk, (sitting) face to face;

Attired in silk and silk embroidery, facing one another.

Dressed in fine silk and in rich brocade, they will face each other;

معانی کلمات آیه

  • سندس: حرير نازك، استبرق: حرير ضخيم و براق.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)


إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقامٍ أَمِينٍ «51» فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ «52» يَلْبَسُونَ مِنْ سُندُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ مُتَقابِلِينَ «53»

به راستى پرهيزگاران در جايگاهى امن هستند. در ميان باغ‌ها و (كنار) چشمه‌سارها. لباس‌هاى ابريشم نازك و ضخيم مى‌پوشند در حالى كه در برابر هم (بر تخت‌ها) جاى گرفته‌اند.

كَذلِكَ وَ زَوَّجْناهُمْ بِحُورٍ عِينٍ «54»

اين گونه (ما پاداش مى‌دهيم) و آنان را به حورالعين (زنان سيمين تن و فراخ چشم) تزويج مى‌كنيم.

يَدْعُونَ فِيها بِكُلِّ فاكِهَةٍ آمِنِينَ «55»

در آن باغ‌ها هر ميوه را (كه بخواهند) با آسودگى مى‌طلبند.

نکته ها

«سُندُسٍ» پارچه ابريشمى نازك است و «إِسْتَبْرَقٍ» پارچه ابريشمى ضخيم.

«حور» جمع «حوراء» به زنانى گفته مى‌شود كه چشمِ مشكى و بدنِ سفيد داشته باشند و كلمه‌ى‌ «عِينٍ» جمع «عيناء» به معناى فراخ چشم است.

جلد 8 - صفحه 506

بزرگ‌ترين نعمت، امنيّت است، زيرا «مَقامٍ أَمِينٍ» قبل از ساير نعمت‌ها مطرح شده است.

البتّه امنيّت در بهشت يك امنيّت جامع است، نه ترس از مرگ، نه رقيب، نه حسود، نه زوال و انقراض.

آرامش در بهشت، هم نسبت به اصل جايگاه است‌ «مَقامٍ أَمِينٍ» وهم نسبت به خوراكى‌ها.

«بِكُلِّ فاكِهَةٍ آمِنِينَ» در دنيا گاهى بهره‌گيرى از چند ميوه، سبب امراض گوناگون مى‌شود.

پیام ها

1- عامل بهره‌گيرى از نعمت‌هاى بهشتى تقواست. إِنَّ الْمُتَّقِينَ‌ ...

2- خوف و تقواى امروز سبب امنيّت فرداست. «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقامٍ أَمِينٍ»

3- در كنار بيم بايد اميد مطرح باشد. شَجَرَةَ الزَّقُّومِ‌ ... فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ‌

4- در بهشت، نعمت‌ها متعدّد و متنوّع است. «جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ»

5- چشم پوشيدن از لباس‌هاى فاخر و ابريشمى در چند روز دنيا سبب كاميابى ابدى در روز ديگر است. «يَلْبَسُونَ مِنْ سُندُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ»

6- برهنگى، هيچ كجا ارزش نيست، حتّى در بهشت. «يَلْبَسُونَ»

7- تقابل در فضاى تقوا، يك ارزش است. آنچه سبب تشديد فتنه‌هاست تقابل افراد بى تقواست. إِنَّ الْمُتَّقِينَ‌ ... مُتَقابِلِينَ‌

8- بهشتيان جلسات انس و دوستانه دارند. «مُتَقابِلِينَ»

9- در بهشت اعراض و پشت كردن در كار نيست. «مُتَقابِلِينَ»

10- واسطه ازدواج در بهشت خداست. «زَوَّجْناهُمْ بِحُورٍ عِينٍ»

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



يَلْبَسُونَ مِنْ سُندُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ مُتَقابِلِينَ (53)

يَلْبَسُونَ مِنْ سُندُسٍ‌: مى‌پوشند جامه‌ها را از حرير نازك با لمعان، وَ إِسْتَبْرَقٍ‌: و ديباى تنگ بافته. سندس براى لباس و استبرق براى افتراش. و متمتع باشند، مُتَقابِلِينَ‌: در حالتى كه برابر يكديگر نشسته باشند تا به ديدار يكديگر آيند. در بعض تفاسير است كه اين مقابله روز مهمانى ذو الجلال باشد كه حق تعالى همه مؤمنان را بر سر يك خوان بنشاند بر وجهى كه رويهاى يكديگر را ببينند.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقامٍ أَمِينٍ (51) فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ (52) يَلْبَسُونَ مِنْ سُندُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ مُتَقابِلِينَ (53) كَذلِكَ وَ زَوَّجْناهُمْ بِحُورٍ عِينٍ (54) يَدْعُونَ فِيها بِكُلِّ فاكِهَةٍ آمِنِينَ (55)

لا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلاَّ الْمَوْتَةَ الْأُولى‌ وَ وَقاهُمْ عَذابَ الْجَحِيمِ (56) فَضْلاً مِنْ رَبِّكَ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (57) فَإِنَّما يَسَّرْناهُ بِلِسانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ (58) فَارْتَقِبْ إِنَّهُمْ مُرْتَقِبُونَ (59)

ترجمه‌

همانا پرهيزكاران در جايگاه امنى هستند

در بوستانها و كنار چشمه‌ها

ميپوشند از حرير نازك و سطبر برّاق و در برابر يكديگر ميباشند

امر از اين قرار است و قرين نموديم آنان را بزنان سفيد روى فراخ چشم‌

طلب ميكنند در آن جا هر ميوه‌اى را با آنكه هستند ايمنان‌

نميچشند در آنجا مرگ را غير از مرگ نخستين بار و نگاه دارد آنان را از عذاب دوزخ‌

براى تفضّلى از پروردگار تو اين است آن كاميابى بزرگ‌

پس جز اين نيست كه آسان نموديم آن را بزبان تو باشد كه آنها پند گيرند

پس منتظر باش همانا آنها منتظرانند.

تفسير

خداوند متعال بعد از بيان احوال كفّار از آتيه اهل تقوى و اخيار خبر داده كه آنها در جايگاه امن و امانى مأوى دارند كه انتقال و زوالى و كلال و ملالى در آنجا و براى آنها نيست باغهائى است خرّم از اشجار و چشمه‌هائى است جارى در انهار ميپوشند از لباسهاى حرير رقيق و حرير غليظ برّاق كه گفته‌اند بآن مناسبت استبرق ناميده شده با آنكه براى استيناس و تفكّه در برابر يكديگر نشسته باشند جريان امر چنين است و خداوند همنشين و قرين فرموده ايشان را با حور عين كه اوصاف آنها مكرّر ذكر شده و حوراء زن بسيار سفيد و عيناء درشت چشم را گويند و حور و عين دو جمع است براى آن دو و ظاهرا بايد سياهى چشمشان غالب بر سفيدى باشد مانند چشم آهو و بفرمان ايشان در بهشت حاضر ميشود هر ميوه‌ئى كه بخواهند در حاليكه ايمن باشند از ضرر آن ميوه و ناگوار شدن آن‌

جلد 4 صفحه 630

نميچشند در آن طعم مرگ را ديگر كه آن غير از مرگ نخستين بار باشد كه در دنيا چشيدند و خداوند آنان را از عذاب جهنّم حفظ ميفرمايد براى تفضّل بآنها اگر چه احيانا مرتكب بعضى از معاصى صغيره شده باشند بلكه اگر هيچ معصيتى هم از آنها سر نزده باشد و مستحقّ اينهمه عطا باشند باز مستحق تفضّلند نه طلبكار چون بوظيفه عبوديّت خود عمل نموده‌اند و اين استحقاق فضل كاميابى بزرگ هميشگى و نيل بمقاصد و ايمنى از مفاسد است و ما آسان نموديم تلاوت و فهم معانى ظاهرى قرآن را چون نازل نموديم آن را بلغت تو كه زبان عربى است براى آنكه اهل عربستان كه بدوا بآن مخاطب ميباشند متذكّر شوند اموريرا كه متذكّر نبودند و نميباشند ولى چون آنها متذكّر نشدند و اعراض از ذكر نمودند پس منتظر باش كه بكيفر اعمالشان بزودى خواهند رسيد چنانچه آنها هم منتظرند آسيبى بتو برسد و بخيال خودشان آسوده شوند يا وعده ما در باره آنها منجز شود چون كسيكه كار بدى ميكند منتظر نتيجه بد آن ميباشد در ثواب الاعمال و مجمع از امام باقر عليه السّلام نقل نموده كه كسيكه مداومت بتلاوت سوره دخان در نمازهاى واجب و مستحب خود داشته باشد خداوند او را از آمنين در روز قيامت محشور ميكند و در سايه عرش خود جاى ميدهد و حسابش را آسان ميفرمايد و نامه عملش بدست راستش داده ميشود و از پيغمبر صلّى اللّه عليه و اله و سلّم روايت شده كه هر كس در شب يا روز جمعه سوره دخان را بخواند خداوند براى او در بهشت خانه‌ئى بنا كند و مداومت بآن در ليالى ماه رمضان مخصوصا شب بيست و سوم كه اقوى محتملات شب قدر است آثار مخصوص و ثواب بسيار دارد و الحمد للّه رب العالمين.

جلد 4 صفحه 631

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


يَلبَسُون‌َ مِن‌ سُندُس‌ٍ وَ إِستَبرَق‌ٍ مُتَقابِلِين‌َ (53)

جلد 16 - صفحه 100

ميپوشند لباس‌ ‌از‌ سندس‌ و استبرق‌ مقابل‌ يكديگر.

يَلبَسُون‌َ مِن‌ سُندُس‌ٍ وَ إِستَبرَق‌ٍ سندس‌ گفتند: رقيق‌ ديباج‌ و ابريشم‌ ‌است‌، و استبرق‌ غليظ ‌آن‌ ‌است‌ لكن‌ لباس‌هاي‌ بهشت‌ باندازه‌اي‌ رقيق‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌در‌ خبر دارد ‌که‌ ‌از‌ زير هفتاد لباس‌ مخ‌ ساق‌ رؤيت‌ ميشود و الف‌ ‌در‌ استبرق‌ همزه قطع‌ ‌است‌ و وصل‌ نيست‌ و ‌لو‌ ماده ‌او‌ ‌از‌ استفعال‌ ‌است‌ و همزه ‌او‌ وصل‌ ‌است‌ و نكته ‌او‌ ‌اينکه‌ ‌است‌ ‌که‌ اسم‌ لباس‌ ‌است‌ نه‌ ‌از‌ باب‌ استفعال‌ ‌باشد‌، و ‌در‌ بعض‌ آيات‌ يُحَلَّون‌َ فِيها مِن‌ أَساوِرَ مِن‌ ذَهَب‌ٍ وَ لُؤلُؤاً وَ لِباسُهُم‌ فِيها حَرِيرٌ حج‌ آيه 23، فاطر، آيه 30 وَ جَزاهُم‌ بِما صَبَرُوا جَنَّةً وَ حَرِيراً دهر، آيه 12. ‌اينکه‌ ‌است‌ لباس‌ اهل‌ جنت‌. اما لباس‌ اهل‌ نار ميفرمايد: سَرابِيلُهُم‌ مِن‌ قَطِران‌ٍ ابراهيم‌، آيه 51. ‌در‌ مجمع‌ البحرين‌ دارد ‌که‌ ‌از‌ درخت‌ عرعر گرفته‌ ميشود و طبخ‌ ميكنند و ‌از‌ ‌او‌ لباس‌ درست‌ ميكنند سياه‌ و متعفن‌ و حار ‌است‌ ‌براي‌ شتري‌ ‌که‌ جرب‌ پيدا كرده‌ ميپوشانند جرب‌ ‌آن‌ ‌از‌ شدت‌ حرارت‌ ميسوزد و برطرف‌ ميشود. و خداوند تشبيه‌ فرموده‌ ‌که‌ ‌اينکه‌ لباس‌ بدنهاي‌ ‌آنها‌ ‌را‌ ميسوزاند و ‌از‌ تعفن‌ ‌آن‌ مشمئز ميشوند.

مُتَقابِلِين‌َ اهل‌ بهشت‌ مقابل‌ يكديگر هستند يكديگر ‌را‌ ميبينند و ‌با‌ ‌هم‌ تكلم‌ ميكنند برادر وار ‌که‌ ميفرمايد: وَ نَزَعنا ما فِي‌ صُدُورِهِم‌ مِن‌ غِل‌ٍّ إِخواناً عَلي‌ سُرُرٍ مُتَقابِلِين‌َ حجر، آيه 47. عَلي‌ سُرُرٍ مَوضُونَةٍ مُتَّكِئِين‌َ عَلَيها مُتَقابِلِين‌َ واقعه‌، آيه 15 و 16.

برگزیده تفسیر نمونه


]

(آیه 53)- در مرحله سوم به لباسهای زیبای آنها اشاره کرده، می‌افزاید: «آنها لباسهایی از حریر نازک و ضخیم می‌پوشند، و در برابر یکدیگر (بر تختها) جای دارند» (یَلْبَسُونَ مِنْ سُندُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ مُتَقابِلِینَ).

ج4، ص402

البته در بهشت گرما و سرمای شدیدی وجود ندارد تا به وسیله پوشیدن لباس دفع شود، بلکه اینها اشاره به لباسهای متنوع و گوناگون بهشتی است.

سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

تفسیر های فارسی

ترجمه تفسیر المیزان

تفسیر خسروی

تفسیر عاملی

تفسیر جامع

تفسیر های عربی

تفسیر المیزان

تفسیر مجمع البیان

تفسیر نور الثقلین

تفسیر الصافی

تفسیر الکاشف

پانویس

  1. تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی، ج10، ص84

منابع