غسل جمعه
«غُسل جمعه» از مهمترین غسل‌ها و اعمال مستحبی است که در روز جمعه به‌جا آورده می‌شود. وقت انجام آن از اذان صبح جمعه تا ظهر است و البته می‌توان قضای آن را بعد از ظهر جمعه یا شنبه نیز انجام داد.
اهمیت غسل جمعه
امام باقر علیه السلام فرموده اند: «ولا تَدَع الغسلَ یوم الجمعة، فانّه من السنّة، ولیکن غسلُک قبل الزوال[۱]؛ غسل روز جمعه را فراموش مکن که از سنت است و باید که پیش از زوال غسل کنی».
نیز امام صادق علیه السلام می فرمایند: «غسلُ یوم الجمعه سنّة واجبة علی الرجال و النّساء فی السّفر والحضر[۲]؛ غسل روز جمعه بر مردان و زنان در سفر و حضر، سنّتی واجب است. ظاهرا منظور از واجب در این حدیث، بیان لزوم و اهمیت غسل جمعه است نه وجوب شرعی».
و روايت شده كه رسول خدا صلى الله عليه وآله به حضرت علی عليه السلام فرمود: «يا على در هر جمعه غسل كن، اگر چه بايد كه قوت روز خود را بفروشى و آب بخرى و غسل كنى و گرسنه بمانى، زيرا كه هيچ سنتى بزرگتر از اين نيست».
وقت غسل جمعه
وقت غسل جمعه از اذان صبح روز جمعه تا ظهر روز جمعه است و بهتر است نزدیک ظهر به جا آورده شود.[۳] اگر تا ظهر انجام ندهد، بهتر است که بدون نیت ادا و قضا تا غروب جمعه به جا آورد.[۴] و اگر در روز جمعه غسل نکند، مستحب است از صبح شنبه تا غروب، قضای آن را به جا آورد.[۵]
کسی که می‌ترسد در روز جمعه آب پیدا نکند، می‌تواند روز پنجشنبه غسل را انجام دهد،[۶] بلکه اگر در شب جمعه غسل را به امید آن که مطلوب خداوند عالم است به جا آورد، صحیح است.
احکام غسل جمعه
غسل جمعه از مستحبات مؤکد است[۷] و به همین خاطر، بعضی از علما حکم به وجوب آن داده‌اند.[۸]
به قول مشهور، غسل جمعه از وضو کفایت نمی‌کند و برای نماز باید وضو گرفته شود.[۹] و چنانچه پس از غسل جمعه، حَدَثی[۱۰] -اعم از اصغر یا اکبر- عارض شود، نیازی به اعاده غسل نیست و اعاده حتی مستحب نمی‌باشد.[۱۱]
مستحب است انسان در موقع غسل جمعه بگوید: «أشْهَدُ أنْ لا إِلهَ إلّا اللهُ وَحْدَهُ لا شَریک لَهُ وَأنَّ مُحَمَّداً عَبْدُه وَ رَسوُلُه. اَلّلهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد وَاجْعَلْنی مِنَ التَّوَّابینَ وَاجْعلْنی مِنَ الْمُتَطَهِّرین»؛[۱۲] گواهى مى دهم كه خدايى جز ذات يگانه پروردگار بى انباز نيست و گواهى مى دهم كه محمد بنده (خاص) او و پيغامبر اوست. خدايا درود فرست بر محمد (ص) و آل محمد و مرا از توبه كنندگان و پاكان قرار ده.
از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه هر كه در روز جمعه غسل كند و اين دعا را بخواند، براى او طهارتى باشد تا جمعه آينده، يعنى از گناهان پاک شود، یا اعمال او با طهارت معنوى و مقبول واقع شود.
پانویس
- ↑ دعائم الاسلام، ج۱، ص۱۸۱.
- ↑ المحاسن، برقی، ص۶۰.
- ↑ جواهر الکلام، ج۵، ص۱۳.
- ↑ العروة الوثقی، ج۲، ص۱۴۳.
- ↑ جواهر الکلام، ج۵، ص۱۹.
- ↑ جواهر الکلام، ج۵، ص۱۵.
- ↑ مختلف الشیعة، علامه حلی، ج۱، ص۳۱۸-۳۱۹؛ تذکرة الفقهاء، ج۲، ص۱۳۷-۱۳۸.
- ↑ المقنع، شیخ مفید، ص۱۴۴؛ الهدایة، شیخ صدوق، ص۱۰۲.
- ↑ مختلف الشیعة، ج۱، ص۳۳۹.
- ↑ چیزهایی که وضو یا غسل را باطل می کند.
- ↑ العروة الوثقی، ج۲، ص۱۴۷؛ موسوعة الخوئی، ج۱۰، ص۳۴.
- ↑ امام خمینی، توضیح المسائل، مسئله ۶۴۴.
منابع
- "غسل جمعه"، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، ج۵، ص۵۵۷.
- کتاب حکمت‌های درخشان، علیرضا صابری یزدی.
- "دعای هنگام غسل روز جمعه"، مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی.
