علی بن محمد لیثی واسطی
| نام کامل | علی بن محمد لیثی واسطی |
| زادگاه | واسط |
| وفات | قرن ششم هجری |
|
| |
| اساتید | |
| شاگردان |
یحیی بن حمید، علاءالدین حسین حسینی سبزواری،... |
| آثار |
|
«على بن محمد بن حسن بن لیثى واسطى» مشهور به «ابن الشرفیه» یا «ابن الشرقیه»، متکلم، واعظ و شاعر شیعه در قرن ششم هجری است. کتاب «عیون الحکم و المواعظ» معروفترین اثر اوست.
زندگینامه
تاریخ تولد و وفات ابوالحسن کافىالدین على بن محمد بن حسن بن لیثى واسطى بهدرستى مشخص نیست. ایشان مشهور به ابن الشرفیه یا ابن الشرقیه از علماى قرن ششم هجرى بوده است.
از زندگانی او برمی آید که وی واعظی برجسته بوده و در مسجد جامع شهر واسط که حجاج بن یوسف آن را بنا کرده بود، در جمع زیادی به بیان مناقب و فضایل اهل بیت علیهم السلام مىپرداخته است.
او از شاگردان شیخ رشیدالدین ابوالفضل شاذان بن جبرئیل قمی است. همچنین، یحیی بن حمید و علاءالدین حسین بن علی بن مهدی حسینی سبزواری از جمله شاگردان او هستند.
در «مستدرکات اعیان الشیعه» از سید عبدالعزیز طباطبایی نقل شده: کافی الدین یا فخر الدین ابن الشرقیه از بزرگان علمای امامیه بوده و در اواخر قرن ششم می زیسته و شاید قرن هفتم را هم درک کرده باشد.
ابن الفوطی در «مجمع الآداب»، لیثی واسطی را معرفی کرده و برخی از اشعار وی را هم ذکر کرده است. میرزا عبدالله افندی نیز در «ریاض العلماء» او را از جمله بزرگان علمای امامیه و با عنوان فاضل جلیل و عالم کبیر نبیل یاد می کند و قطب الدین کیذری از ایشان با نام شیخ اجلّ عالم نام می برد.
آثار
مشهورترین اثر علی بن محمد لیثی واسطی کتاب «عیون الحکم و المواعظ و ذخیرة المعتظ والواعظ» است.
علامه مجلسی در «بحارالانوار» می گوید: شیخ علی بن محمد لیثی واسطی در کتاب «عیون الحکم والمواعظ» کلمات امیرالمؤمنین علیه السلام و کلمات بقیه ائمه اطهار علیهم السلام را آورده است.
منابع
- "علی بن محمد لیثی واسطی"، مجله علوم حدیث، شماره 13.
- "عیون الحکم و المواعظ واسطی (از علمای قرن ششم)"، عباسعلی مردی، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله نقد کتاب میراث، پاییز و زمستان 1393، شماره 3 و 4.
