زیارت ناحیه مقدسه
زیارتنامهاى است که به امام زمان علیه السلام نسبت داده شده و شیخ طوسى با سند خود آن را روایت کرده است. به این صورت که از ناحیه مقدس حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) این روایت به دست شیخ محمد بن غالب اصفهانى صادر شده است.
متن زیارت، خطاب به سیدالشهدا و شهداى کربلا است و نام یکایک آنان، اغلب با ذکر اوصاف و خصوصیاتشان و نیز اسامى قاتلان آن شهدا در آن آمده است.
این زیارت، در کتاب «اقبال الاعمال» ص ۵۷۳، از سید بن طاووس و نیز در بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۲۶۹ از علامه مجلسی نقل شده است.[۱]
محتویات
دو زیارت ناحیه مقدسه
کهنترین منبعی که متن این زیارت را با سندی نسبتاً مفصل ثبت کرده، کتاب «المزار الکبیر» نوشته محمدبنجعفر مشهدی (سده ششم هجری) است. ابنمشهدی این زیارت را به دو طریق از حسنبنمحمد طوسی (فرزند شیخ طوسی) نقل کرده است.
سلسله سند این روایت به این ترتیب است: حسنبنمحمد طوسی از پدرش (شیخ طوسی)، و او از محمدبناحمد بن عیاش، و او از ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی روایت میکند. بنابر این روایت، ابومنصور نقل کرده است که در سال ۲۵۲ ه.ق، به دست محمدبنغالب اصفهانی، این زیارت از ناحیه مقدسه (امام زمان(عج)) صادر شده است.
ابنمشهدی در کتاب خود، زیارت دیگری نقل کرده که هیچ سندی ندارد و فقط اشاره دارد که این زیارت از ناحیه مقدسه صادر شده است.
سید ابنطاووس (سده هفتم هجری) در کتاب «مصباح الزائر»، همین روایت دوم را نقل کرده و گفته است كه اين زيارتي است كه [سيد] مرتضـي علـم الهـدي امـام را با آن زیارت نموده است.
سند روایت
به اعتبار سند این زیارت اشکالاتی به این شرح وارد شده:
- محمد بن احمد بن عیّاش را برخی تضعیف کرده اند.
- ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی و محمدبنغالباصفهانی شناخته شده نیستند و با بررسیهایی که صورت گرفته است، تنها در سلسله نقل این زیارت، از آن دو یاد شده است.[۲]
نظر برخی از علما در مورد زیارت ناحیه مقدسه
علامه مجلسی: علامه مجلسی این زیارت را در «بحار الأنوار» و «تحفة الزائر» نقل کرده است. و در مورد آن گفته است: «روشن شد که این زیارت دارای سند روایتی، و نقل شده از سوی امام معصوم(ع) است.»[۳]
آیتالله فاضل لنکرانی:
ایشان این زیارت را به دلائل زیر یک مقتل مأثور و صادر شده از زبان معصوم می دانند:
- این زیارت مورد اعتنای بزرگان از محدثین و فقهاء بوده است.
- در ادعیه و زیارات و بخصوص این زیارت انگیزه ای برای جعل وجود ندارد.
- شیخ کفید این زیارت را در کتاب مزار خود آورده و در آغاز زیارت گفته: «زیارة اُخری فی یوم عاشوراء بروایة اُخری » که دلالت روشنی دارد این زیارت در نزد ایشان از طریق امام معصوم(ع) وارد شده است. همچنین در ابتدای کتاب فرموده: «این منتخب برای ادعیه مأثوره و اقوال مرویه وضع شده است» که دلالت بر ثبوت صدور این زیارت از امام معصوم(ع) در نزد ایشان دارد.
- ابن مشهدی که این زیارت را در کتاب خود آورده تصریح کرده که زیارات این کتاب را از طریق راویان موثق نقل می کند.
- این زیارت دارای مضامین عالی و معارفی بلند است و ذکر مصائب امام حسین(ع) در آن به طور دقیق و گسترده به گونه ای است که در هیچجا به چشم نمیخورد.[۴]
آیتالله میرزا جواد تبریزی (ره):
ایشان در پاسخ به سوالی درباره سند این زیارت می گویند:
این زیارت از زیارتهای مشهور و شناختهشده نزد شیعه است و خواندن آن به قصد مطلق ورود اشکالی ندارد.[۵]
پانویس
- ↑ جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
- ↑ محسن رنجبر، "پژوهشی در بارة دو زیارت ناحیه و زیارت رجبیّه"، مطالعات تاریخ اسلام، سال هفتم، پاییز 1394، شماره 26
- ↑ زیارت ناحیه مقدسه، واحد تحقیقات مسجد جمکران، ص7
- ↑ گفتارهای حسینی، ج1، ص207
- ↑ صراط النجاة في أجوبة الاستفتاءات، ج9، ص79
پیوند
