آیه 5 سوره شوری
| <<4 | آیه 5 سوره شوری | 6>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
نزدیک است که آسمانها از فراز هم یکی پس از دیگری شکافته (و درهای آن به وحی رسولان باز) شود، و فرشتگان (رحمت) به ستایش خدای خود تسبیح گویند و برای اهل زمین از خدا مغفرت و آمرزش طلبند (و ندا کنند که) الا ای بندگان، بدانید که خداست آن ذاتی که بسیار آمرزنده و مهربان است.
نزدیک است آسمان ها از فرازشان [به سبب عظمت وحی] بشکافند و فرشتگان، پروردگارشان را همواره همراه با سپاس و ستایش تسبیح می گویند، و برای کسانی که در زمین هستند، درخواست آمرزش می کنند؛ آگاه باشید! بی تردید خدا بسیار آمرزنده و مهربان است.
چيزى نمانده كه آسمانها از فرازشان بشكافند و [حال آنكه] فرشتگان به سپاس پروردگارشان تسبيح مىگويند و براى كسانى كه در زمين هستند آمرزش مىطلبند. آگاه باش، در حقيقت خداست كه آمرزنده مهربان است.
نزديك است كه آسمانها بر فراز يكديگر در هم شكنند و فرشتگان به ستايش پروردگارشان تسبيح مىگويند و براى ساكنان زمين آمرزش مىطلبند. آگاه باشيد كه خدا آمرزنده و مهربان است.
نزدیک است آسمانها (بخاطر نسبتهای ناروای مشرکان) از بالا متلاشی شوند و فرشتگان پیوسته تسبیح و حمد پروردگارشان را بجا میآورند و برای کسانی که در زمین هستند استغفار میکنند؛ آگاه باشید خداوند آمرزنده و مهربان است.
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
يتفطرن: فطر: شكافتن و شكاف. مصدر و اسم هر دو آمده است طبرسى فرمايد: «اصل الفطر: الشق» راغب شكافتن از طرف طول گفته است. تفطر و انفطار: شكافته شدن.[۱]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَ الْمَلائِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ أَلا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ «5»
نزديك است كه آسمانها (از عظمت وحى) از فرازشان بشكافند در حالى كه فرشتگان همراه با سپاس، پروردگارشان را تسبيح مىكنند و براى كسانى كه در زمين هستند آمرزش مىطلبند. آگاه باش كه فقط خداوند، بسيار بخشنده و مهربان.
وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ اللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ «6»
و كسانى كه به جاى او سرورانى را به پرستش گرفتهاند خداوند مراقب آنان است و تو بر (ايمان آوردن آنان) وكيل نيستى (تا با اجبار وادارشان كنى).
نکته ها
وحى چيست كه از عظمت آن نزديك است آسمانها بشكافد، آسمانهايى كه طبقه طبقه هستند، «سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً» «1»* محكم هستند، «سَبْعاً شِداداً» «2» و در محكمى نمونه و ضرب المثل هستند. «أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها» «3» آسمانهايى كه هزاران كهكشان در بردارند و هر كهكشان منظومهها و هر منظومه كراتى كه بعضى ميليونها برابر زمين هستند و عقل و علم بشرى تاكنون به نزديكترين آنها نيز احاطه پيدا نكرده است. اين است عظمت وحى.
در سوره مباركه مريم آمده است: «تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَ تَخِرُّ
«1». ملك، 3.
«2». نبأ، 12.
«3». نازعات، 27.
جلد 8 - صفحه 373
الْجِبالُ هَدًّا أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً» «1» مشركان براى خداوند فرزندى مىپنداشتند، نزديك است به خاطر اين عقيده فاسد آسمانها متلاشى شود.
فرشتگان علاوه بر آنكه تدبير نظام هستى را بر عهده دارند، براى انسانها نيز دعا مىكنند، فرشتگانى كه هرگز معصيت نمىكنند «لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ» «2» براى افراد گناهكار دعا و استغفار مىكنند. آرى، پاكان بايد به فكر ديگران نيز باشند. البتّه استغفار فرشتگان پرتوى از لطف الهى بر بندگان است چون آنها جز دستور خدا كارى نمىكنند.
بر اساس اين آيه فرشتگان براى تمام اهل زمين دعا مىكنند. «يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ» بر اساس آيه 7 سوره مباركه غافر فرشتگان براى مؤمنان دعا مىكنند. «وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا» و جالب اينكه اين استغفار به شرطى كارآيى دارد كه مؤمنان خود نيز استغفار كنند.
«فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَكَ»
در عفو خدا شك نكنيم. در جمله «أَلا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ» چند نوع تأكيد آمده است.
( «أَلا»، «إِنَّ»، «هُوَ»، جمله اسميّه، قالب «غفور» به جاى «غافر» و الف و لام در «الْغَفُورُ»)
خداوند با مردم اتمام حجّت كرده است، وحى را سنّت خويش قرار داده و پيامبر را واسطه وحى، ولى مردم باز هم به سراغ ديگران مىروند. «مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ اللَّهُ»
در قرآن و روايات معمولًا حمد و ستايش در كنار تسبيح مطرح است. «يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ»، «سبحان ربى الاعلى و بحمده»
پیام ها
1- آسمانها از وحى متأثّرند، چگونه بعضى انسانها اثر نمىپذيرند. يُوحِي ... تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ
2- يكى از آداب دعا و استغفار اين است كه ابتدا ستايش خداوند را بجا آوريم. يُسَبِّحُونَ ... يَسْتَغْفِرُونَ
3- دعاى فرشتگان مستجاب است. يَسْتَغْفِرُونَ ... إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ (آرى، دعا در حقّ ديگران داراى تأثير است)
«1». مريم، 90- 91.
«2». تحريم، 6.
جلد 8 - صفحه 374
4- هيچ مسئوليّت و كارى (حتّى تدبير امور هستى) نبايد مانع دعا و استغفار شود.
(فرشتگانى كه تدبير امور هستى را به عهده دارند، دائماً مشغول تسبيح خداوند و دعا براى انسانها هستند). يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ ... يَسْتَغْفِرُونَ
5- استغفار دو لطف قطعى را به دنبال دارد: مغفرت و رحمت. يَسْتَغْفِرُونَ ... الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
6- چون وحى از بالا نازل مىشود و آسمانها مسير آن است «سَبْعَ طَرائِقَ» «1» از هر آسمانى كه عبور مىكند نزديك است شكافته شود. «يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ»
7- شرك با همه ابعادش محكوم است. «اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ»
8- مشركان بدانند كه خداوند عقايد و اعمالشان را براى كيفر حفظ مىكند. «اللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ»
9- عدم پذيرش مردم نبايد سبب دلسردى شود، پيامبر بايد به وظيفه خود عمل كند. «وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ»
10- وظيفه پيامبر، ابلاغ وحى است، اگر مردم به سراغ ديگران رفتند پيامبر وظيفهاى ندارد. «ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ»
11- پيامبر به هدايت مردم اشتياق و اهتمام فراوان داشت. «ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ»
12- پيامبر مسئول ارشاد مردم است، نه اجبار آنان به پذيرش. «ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ»
«1». مؤمنون، 17.
تفسير نور(10جلدى)، ج8، ص: 375
پانویس
- ↑ تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی، ج9، ص455
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
