آیه 17 سوره فرقان
| <<16 | آیه 17 سوره فرقان | 18>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
و روزی که این مشرکان را با معبودانی که به جای خدا میپرستیدند به عرصه قیامت محشور گرداند، آن گاه بدان معبودان گوید: آیا شما بندگان مرا از راه بردید یا خود به راه ضلالت شتافتند؟
و [یاد کن] روزی را که آنان را با معبودانی که به جای خدا می پرستیدند، محشور می کند، پس [به آن معبودان] می گوید: آیا شما این بندگان مرا گمراه کردید، یا خودشان راه را گم کردند؟
و روزى كه آنان را با آنچه به جاى خدا مىپرستند، محشور مىكند، پس مىفرمايد: «آيا شما اين بندگان مرا به بيراهه كشانديد يا خود گمراه شدند؟»
روزى كه آنان را با چيزهايى كه سواى خداى يكتا مىپرستيدند به محشر گرد آورد و سپس پرسد: آيا شما اين بندگان مرا گمراه مىكرديد، يا آنها خود راه را گم كرده بودند؟
(به خاطر بیاور) روزی را که همه آنان و معبودهایی را که غیر از خدا میپرستند جمع میکند، آنگاه به آنها میگوید: «آیا شما این بندگان مرا گمراه کردید یا خود آنان راه را گم کردند؟!»
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
«مَا یَعْبُدُونَ»: مراد عیسی و عُزَیر و فرشتگان و دیگر ذویالعقولی است که پرستش شدهاند.
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَقُولُ أَ أَنْتُمْ أَضْلَلْتُمْ عِبادِي هؤُلاءِ أَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيلَ «17»
(و ياد كن) روزى كه خداوند مشركان و آنچه را به جاى خدا مىپرستيدند (در يك جا) محشور كند، پس (به معبودهاى آنان) گويد: آيا شما بندگان مرا گمراه كرديد، يا خودشان راه را گم كردند؟
نکته ها
در قرآن، عوامل گمراهى و انحراف چنين معرّفى شدهاند:
1. رفيق بد. «لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ» «2»، دوست بد مرا گمراه كرد.
2. هوى و هوس. «وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ» «3»، از هوسهاى خود پيروى نكن، زيرا تو را از راه خدا منحرف مىكند.
3. دانشمندان منحرف. «يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ» «4»، مطالبى را با دست خود مىنويسند و مىگويند اين از طرف خداوند است.
4. رهبران گمراه. «وَ أَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهُ» «5»، فرعون قوم خود را گمراه كرد.
5. شيطان. «إِنَّهُ عَدُوٌّ مُضِلٌّ مُبِينٌ» «6»، قطعاً شيطان دشمن گمراه كننده آشكارى است.
«1». سبأ، 54.
«2». فرقان، 29.
«3». ص، 26.
«4». بقره، 79.
«5». طه، 79.
«6». قصص، 25.
جلد 6 - صفحه 236
6. اكثريّت گمراه. «وَ إِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ» «1»، اگر از اكثريّت كسانى كه در زمين هستند پيروى نمائى، تو را از راه خدا منحرف مىكنند.
7. والدين گمراه. إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا ... وَ إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ «2»، همانا ما والدين خود را بتپرست يافتيم و به آنان اقتدا كرديم.
انگيزههاى سؤال يكسان نيست:
الف: گاهى سؤال براى فهميدن است. «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ» «3»*
ب: گاهى سؤال براى توبيخ ديگران است. «أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَ أُمِّي إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ» «4» خداوند براى توبيخ طرفداران حضرت عيسى عليه السلام او را مورد عتاب قرار مىدهد كه آيا تو به مردم گفتى علاوه بر «اللّه»، من و مادرم را دو خداى ديگر بگيريد؟
ج: گاهى سؤال براى توبيخ شخص است. «أَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيلَ»
پیام ها
1- در قيامت از مشركان ومعبودهاى آنان بازخواست مىشود. يَحْشُرُهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَقُولُ ...
2- در قيامت، غير از انسان موجودات ديگرى نيز مبعوث خواهند شد، مانند بتها. «وَ ما يَعْبُدُونَ»
3- در قيامت، همه چيز شعور پيدا مىكند و مخاطب قرار مىگيرد. «أَ أَنْتُمْ»
4- خداپرستى، در فطرت همهى انسانها وجود دارد و انحراف بشر عارضى است. أَ أَنْتُمْ أَضْلَلْتُمْ ... أَمْ هُمْ ضَلُّوا (كلمهى «السَّبِيلَ» نيز نشانهى آن است كه راه معهود، همان راه طبيعى و فطرى است.)
«1». انعام، 116.
«2». زخرف، 23.
«3». نحل، 43 و انبياء، 7.
«4». مائده، 116.
تفسير نور(10جلدى)، ج6، ص: 237
پانویس
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
