|
|
| سطر ۴۴: |
سطر ۴۴: |
| | | | |
| | == تفسیر آیه == | | == تفسیر آیه == |
| − | <tabber> | + | <tafsir sura="43" ayeh="54" /> |
| − | تفسیر نور=
| |
| | | | |
| − | ===تفسیر نور (محسن قرائتی)===
| |
| | | | |
| − | {{ نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | فَلَوْ لا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ جاءَ مَعَهُ الْمَلائِكَةُ مُقْتَرِنِينَ «53»
| |
| | | | |
| − | (اگر موسى حقّ است) پس چرا دستبندهايى از طلا بر او نياويخته، يا (براى تصديق رسالتش،) با او فرشتگانى همراه نشدهاند.
| |
| − |
| |
| − | فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ «54»
| |
| − |
| |
| − | پس فرعون قوم خود را سبك شمرد و آنان او را اطاعت كردند زيرا آنان قومى فاسق بودند.
| |
| − |
| |
| − | فَلَمَّا آسَفُونا انْتَقَمْنا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْناهُمْ أَجْمَعِينَ «55»
| |
| − |
| |
| − | پس چون ما را به خشم آوردند، از آنان انتقام گرفتيم و همه آنان را غرق كرديم.
| |
| − |
| |
| − | فَجَعَلْناهُمْ سَلَفاً وَ مَثَلًا لِلْآخِرِينَ «56»
| |
| − |
| |
| − | پس آنان را پيشگامانى (بد) و عبرتى براى آيندگان قرار داديم.
| |
| − |
| |
| − | ===نکته ها===
| |
| − |
| |
| − | «أَسْوِرَةٌ» جمع «سوار» به معناى دستبند است.
| |
| − |
| |
| − | حكومت حاكمان بر مردم در نظام باطل، بر اساس استخفاف و تحقير مردم است ولى اطاعت مردم در نظام حقّ، يا بر اساس انتخاب احسن است، «يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ» «1» آن هم همراه با محبّت، «لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ» «2» اگر تو خشن و سنگدل بودى، از تو دور مىشدند.
| |
| − |
| |
| − | «1». زمر، 18.
| |
| − |
| |
| − | «2». آلعمران، 159.
| |
| − |
| |
| − | جلد 8 - صفحه 464
| |
| − |
| |
| − | از امام صادق عليه السلام دربارهى تفسير كلمه «آسَفُونا» سؤال شد. حضرت فرمود: خداوند مثل ما انسانها تأسّف ندارد، ولى اوليايى دارد كه تأسّف يا رضايت آنان، خشم و رضايت او را به همراه دارد. «1»
| |
| − |
| |
| − | گذشته را «سلف» و آينده را «خلف» گويند و به آنچه نمونه است «مثل» گويند. به افرادى كه به عنوان نمونه نظير ضرب المثلها بر سر زبانها جارى هستند، مَثَل گفته مىشود.
| |
| − | «فَجَعَلْناهُمْ سَلَفاً وَ مَثَلًا لِلْآخِرِينَ»
| |
| − |
| |
| − | ===پیام ها===
| |
| − |
| |
| − | 1- كسى كه منطق ندارد به ثروت و زينت تكيه مىكند و داشتن آنها را نشانه حقّ و نداشتن آن را نشانه باطل مىپندارد. «فَلَوْ لا أُلْقِيَ عَلَيْهِ»
| |
| − |
| |
| − | 2- زينت كردن مردان به طلا، كار فرعونى است. «أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ»
| |
| − |
| |
| − | 3- تضعيف رهبر الهى و القاى شبهه كار فرعونيان است. أَوْ جاءَ مَعَهُ الْمَلائِكَةُ ...
| |
| − |
| |
| − | 4- اطاعت در نظام فاسد بر اساس تحقير مردم است. «فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ»
| |
| − |
| |
| − | 5- خود باختگى و تهى شدن از هويّت سبب تسليم شدن در برابر طاغوتها است. «فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ»
| |
| − |
| |
| − | 6- سرسپردگى و اطاعت كوركورانه، ريشه در فقر فرهنگى، كوته فكرى و سطحى نگرى انسانها دارد. «فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ»
| |
| − |
| |
| − | 7- جامعهاى كه از خط الهى خارج شد، خود را باور نمىكند و خفتپذير مىشود. فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ ... إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ ( «فسق» به معناى خارج شدن از مدار حقّ است)
| |
| − |
| |
| − | 8- كسى كه به نهر آب افتخار مىكرد، «وَ هذِهِ الْأَنْهارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي» در همان نهر غرق شد. «فَأَغْرَقْناهُمْ»
| |
| − |
| |
| − | 9- گاهى كيفرها علاوه بر قيامت در دنيا نيز صورت مىگيرد. «فَأَغْرَقْناهُمْ»
| |
| − |
| |
| − | «1». تفسير راهنما.
| |
| − |
| |
| − | جلد 8 - صفحه 465
| |
| − |
| |
| − | 10- در مدار فسق و طغيان، آمر و مأمور با هم هلاك مىشوند. «أَجْمَعِينَ»
| |
| − |
| |
| − | 11- خشم و انتقام خداوند از انسان، به خاطر عملكرد خود اوست. فَأَطاعُوهُ ...
| |
| − | آسَفُونا ... انْتَقَمْنا مِنْهُمْ
| |
| − |
| |
| − | 12- به گواهى تاريخ، نابود كردن قدرتهاى جبار، سنّت حتمى الهى است.
| |
| − | «فَجَعَلْناهُمْ سَلَفاً وَ مَثَلًا لِلْآخِرِينَ»
| |
| − |
| |
| − | 13- حوادث گذشتگان براى آيندگان درس عبرت است. فَأَغْرَقْناهُمْ ... فَجَعَلْناهُمْ سَلَفاً وَ مَثَلًا
| |
| − | }}
| |
| − |
| |
| − | |-|
| |
| − | اثنی عشری=
| |
| − |
| |
| − | ===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===
| |
| − |
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − |
| |
| − |
| |
| − | فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ (54)
| |
| − |
| |
| − | فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ: پس سبك عقل يافت به اين مقدمات واهيه و تخيلات فاسده قوم خود را در طاعت خود، يا طلب خفت و ذلت نمود از ايشان در منقاد شدن به او، فَأَطاعُوهُ: پس فرمانبردار او شدند و از اطاعت حضرت موسى عليه السلام روى برتافتند. إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ: بدرستى كه قبطيان بودند گروهى بيرون رفتگان از دايره عبوديت خدا و فرمانبردارى او بلكه خارج از طريق عقل كه به سبب مال و زخارف دنيا فرعون كافر را بر حضرت موسى ترجيح دادند و پيروى او را اختيار كردند.
| |
| − |
| |
| − |
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | روان جاوید=
| |
| − | ===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى بِآياتِنا إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلائِهِ فَقالَ إِنِّي رَسُولُ رَبِّ الْعالَمِينَ (46) فَلَمَّا جاءَهُمْ بِآياتِنا إِذا هُمْ مِنْها يَضْحَكُونَ (47) وَ ما نُرِيهِمْ مِنْ آيَةٍ إِلاَّ هِيَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِها وَ أَخَذْناهُمْ بِالْعَذابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ (48) وَ قالُوا يا أَيُّهَا السَّاحِرُ ادْعُ لَنا رَبَّكَ بِما عَهِدَ عِنْدَكَ إِنَّنا لَمُهْتَدُونَ (49) فَلَمَّا كَشَفْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِذا هُمْ يَنْكُثُونَ (50)
| |
| − |
| |
| − | وَ نادى فِرْعَوْنُ فِي قَوْمِهِ قالَ يا قَوْمِ أَ لَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَ هذِهِ الْأَنْهارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي أَ فَلا تُبْصِرُونَ (51) أَمْ أَنَا خَيْرٌ مِنْ هذَا الَّذِي هُوَ مَهِينٌ وَ لا يَكادُ يُبِينُ (52) فَلَوْ لا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ جاءَ مَعَهُ الْمَلائِكَةُ مُقْتَرِنِينَ (53) فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ (54)
| |
| − |
| |
| − | ترجمه
| |
| − |
| |
| − | و بتحقيق فرستاديم موسى را با آيتهاى خود بسوى فرعون و بزرگان قومش پس گفت همانا من فرستاده پروردگار جهانيانم
| |
| − |
| |
| − | پس چون آورد نزد آنها آيتهاى ما را آنگاه آنها از آن خنده ميكردند
| |
| − |
| |
| − | و نمىنمايانديم بآنها هيچ آيتى را مگر كه آن بزرگتر بود از ديگرى و گرفتيم آنها را بعذاب باشد كه آنان بازگشت كنند
| |
| − |
| |
| − | و گفتند اى مرد دانا بخوان براى ما پروردگارت را بآنچه عهد كرده است با تو همانا ما هدايت يافتگانيم
| |
| − |
| |
| − | پس چون برطرف ساختيم از آنها عذاب را آنگاه آنها پيمان ميشكستند
| |
| − |
| |
| − | و ندا كرد فرعون در قومش گفت اى قوم من آيا نيست براى من پادشاهى مصر و اين نهرها روان است از زير قصرهاى من آيا نمىبينيد
| |
| − |
| |
| − | بلى من بهترم از اين كسى كه او خوار است و نزديك نيست كه بيان تواند كرد
| |
| − |
| |
| − | پس چرا افكنده نشد بر او دستوانههاى زرّين يا نيامدند با او فرشتگان پياپى
| |
| − |
| |
| − | پس سبك كرد عقول قوم خود را پس اطاعت نمودند او را همانا آنها بودند گروهى متمرّدان.
| |
| − |
| |
| − | تفسير
| |
| − |
| |
| − | خداوند متعال براى تذكّر بندگان بحسن عاقبت اهل ايمان و سوء خاتمت اهل عصيان و تسليت خاطر پيغمبر خود از آزار كفّار و گفتار ناهنجار باز قصّه حضرت موسى را عنوان فرموده ميفرمايد ما او را با معجزاتى نزد فرعون و اكابر مملكت مصر فرستاديم و بعد از ادّعاء نبوّت و ارائه معجزات از قبيل عصا و يد بيضا كه مكرّر ذكر شده آنها در بدو امر خنديدند و تصوّر نمودند شعبده و سحر است و ما پى در پى معجزاتى از قبيل طوفان و جراد و قمّل و ضفادع و دم و طمس كه در سوره اعراف و يونس ذكر شد بآنها ارائه داديم كه هر يك از ديگرى بزرگتر بود چون هر يك در منتهاى وضوح و دلالت بر نبوّت موسى عليه السّلام بود چنانچه در مقام
| |
| − |
| |
| − | جلد 4 صفحه 608
| |
| − |
| |
| − | مدح جمعى ميگويند كه هر يك از ديگرى بهترند يا هر لاحقى از سابق خود بزرگتر بود باعتبار آنكه بيشتر نبوّت آنحضرت را اثبات مينمود و در عين حال همه اين آيات عذابهاى گوناگونى بود كه ما آنها را معذّب مينموديم به آن عذاب براى آنكه برگردند از راه باطل براه حقّ و اقرار نمايند بتوحيد خدا و نبوّت پيغمبرشان و بعد از اين عذابها يا عذابى كه فوق اينها بود كه از آن در سوره اعراف به رجز تعبير شده با كمال بىادبى و جسارت گفتند اى ساحر ولى ظاهرا آنها اين كلمه را بما هر در فنون و دانشمند اطلاق ميكردند لذا قمّى ره و جمعى از مفسّرين آنرا بعالم تفسير نمودهاند و در اين موقع مقصودشان اهانت نبوده و در هر حال استدعا نمودند از حضرت موسى كه از خداوند بخواهد بر حسب عهدى كه با خدا دارد كه اگر آنها ايمان بياورند مشمول رحمت شوند و عذاب را بردارد و قول دادند كه از اطاعت آنحضرت بيرون نروند و موحّد شوند و حضرت دعا فرمود و اجابت شد ولى آنها نقض عهد نموده بكفر خود باقى ماندند ولى فرعون ديد غالبا دلها متوجّه بحضرت موسى شده و نزديك است بتواند در مقابل او قيام نمايد اعيان مملكت مصر را جمع آورى نموده و شروع بسخنرانى و ياوه سرائى كرد كه آيا فرمانفرمائى و سلطنت مصر در خاندان من نبوده و فعلا از آن من نيست و اين نهرهاى منشعب از رود نيل در اطراف و جوانب قصر و عمارات من گردش نميكند آيا نمىبينيد و نميدانيد يا ميدانيد كه من پادشاه شما باشم بهتر است از اين شخص كه فقير و حقير است و استعداد فرمانفرمائى ندارد و نميتواند درست سخن بگويد و مقصودش اشاره بلكنت زبان آنحضرت بود كه سابقه داشت و بدعا رفع شده بود و بعضى گفتهاند باز قدرى از سنگينى آن باقى مانده بود و گفت اگر او پيغمبر باشد چرا خداوند مانند پادشاهان براى او باز و بند يا دستبند طلا تهيّه ننموده يا چرا افواج ملائكه پى در پى بكمك او نميآيند خلاصه آنكه بقدرى از اين چرندها گفت كه عقول قوم را سبك نمود يا ابدان آنها را كه قيام نمودند باطاعت او چون آنها هم مانند فرعون اهل فسق و فجور بودند و الّا معلوم است كه نبوّت شخص بمعجزه ثابت ميشود و ملازم با ملك و سلطنت و مال و ثروت نيست و بازوبند يا دستبند طلا لازم ندارد و لازم نيست ملائكه علنا بكمك او بيايند بلكه انسب آنستكه
| |
| − |
| |
| − | جلد 4 صفحه 609
| |
| − |
| |
| − | پيغمبر در حالى باشد كه كسى به اجبار و طمع مال و جاه گرد او نگردد تا ايمان ايشان بخلوص نزديك و از اغراض دنيوى دور باشد و در نهج البلاغه در ضمن قصّه ورود حضرت موسى و هارون بر فرعون با عصا و لباس پشمينه و سرزنش آنملعون آن دو را بفقر و ذلّت اشاره باين نكته شده است.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | اطیب البیان=
| |
| − | ===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | فَاستَخَفَّ قَومَهُ فَأَطاعُوهُ إِنَّهُم كانُوا قَوماً فاسِقِينَ (54)
| |
| − |
| |
| − | پس سبك و كوچك كرد عقل قوم خود را پس او را اطاعت كردند محققا آنها بودند قوم فاسق و فاجر.
| |
| − |
| |
| − | فَاستَخَفَّ قَومَهُ استخفاف مقابل احترام است و از لوازم استكبار است و استخفاف مؤمن در شريعت اسلام حرام است و لو فقير و مسكين باشد چه رسد به استخفاف انبياء و اولياء چنانچه استكبار بر مؤمن هم حرام است لكن قوم فرعون که او را ميپرستيدند البته خود را در جنب او كوچك و خفيف ميدانستند و اطاعت او را واجب و لازم ميدانستند.
| |
| − |
| |
| − | فَأَطاعُوهُ پس اطاعت كردند او را و ايمان بموسي نياوردند بلكه در مقام
| |
| − |
| |
| − | جلد 16 - صفحه 43
| |
| − |
| |
| − | قتل موسي و مؤمنين به او برآمدند و فرعون فرستاد از تمام شهرستانهايي که در قلمرو او بود جمعيت انبوهي جمع شدند که موسي و قومش را هلاك كنند و موسي مأمور شد قوم خود را بردارد و از مصر خارج كند که خداوند ميفرمايد فَأَرسَلَ فِرعَونُ فِي المَدائِنِ حاشِرِينَ إِنَّ هؤُلاءِ لَشِرذِمَةٌ قَلِيلُونَ وَ إِنَّهُم لَنا لَغائِظُونَ وَ إِنّا لَجَمِيعٌ حاذِرُونَ- شعراء آيه 53 الي 56-.
| |
| − |
| |
| − | إِنَّهُم كانُوا قَوماً فاسِقِينَ چه فسقي بالاتر از شرك باللّه و تكذيب رسول اللّه و اراده قتل او و اتباعش هست.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | برگزیده تفسیر نمونه=
| |
| − |
| |
| − | ===برگزیده تفسیر نمونه===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | ]
| |
| − |
| |
| − | (آیه 54)- در این آیه قرآن به نکته لطیفی اشاره میکند، و آن این که: فرعون از واقعیت امر چندان غافل نبود، و به بیاعتباری این ارزشها کم و بیش توجه داشت، ولی «او قوم خود را (تحمیق کرد، و عقول آنها را) سبک شمرد در نتیجه از وی اطاعت کردند»! (فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ).
| |
| − |
| |
| − | اصولا راه و رسم همه حکومتهای جبار و فاسد این است که برای ادامه خود کامگی باید مردم را در سطح پائینی از فکر و اندیشه نگهدارند، و با انواع وسائل آنها را تحمیق کنند.
| |
| − |
| |
| − | چرا که بیدار شدن ملتها و آگاهی و رشد فکری ملتها بزرگترین دشمن حکومتهای خودکامه و شیطانی است که با تمام قوا با آن مبارزه میکنند! جالب این که آیه فوق را با این جمله تکمیل و پایان میدهد «آنها قومی فاسق
| |
| − |
| |
| − | ج4، ص376
| |
| − |
| |
| − | بودند» (إِنَّهُمْ کانُوا قَوْماً فاسِقِینَ).
| |
| − |
| |
| − | اشاره به این که این قوم گمراه اگر فاسق و خارج از اطاعت فرمان خدا و حکم عقل نبودند تسلیم چنین تبلیغات و ترهاتی نمیشدند.
| |
| − |
| |
| − | آری! آنها فاسقانی بودند که از فاسقی تبعیت میکردند.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − |
| |
| − | سایر تفاسیر=
| |
| − | سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های فارسی==
| |
| − | ==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=43 |آیه=54}}===
| |
| − | ==={{تفسیر خسروی|سوره=43 |آیه=54}}===
| |
| − | ==={{تفسیر عاملی|سوره=43 |آیه=54}}===
| |
| − | ==={{تفسیر جامع|سوره=43 |آیه=54}}===
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های عربی==
| |
| − | ==={{تفسیر المیزان|سوره=43 |آیه=54}}===
| |
| − | ==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=43 |آیه=54}}===
| |
| − | ==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=43 |آیه=54}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الصافی|سوره=43 |آیه=54}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الکاشف|سوره=43 |آیه=54}}===
| |
| − | </tabber>
| |
| | | | |
| | ==پانویس== | | ==پانویس== |
