|
|
| سطر ۱: |
سطر ۱: |
| − | {{قرآن در قاب|قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً لَئِنْ أَنْجَانَا مِنْ هَٰذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ|سوره=6|آیه =63}} | + | {{قرآن در قاب|إِلَّا طَرِيقَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا|سوره=4|آیه =169}} |
| | {{مشخصات آیه | | {{مشخصات آیه |
| − | |شماره آیه = 63 | + | |شماره آیه = 169 |
| − | |شماره بعدی = 64 | + | |شماره بعدی = 170 |
| − | |شماره قبلی = 62 | + | |شماره قبلی = 168 |
| − | |سوره= انعام | + | |سوره= نساء |
| − | |شماره سوره= 6 | + | |شماره سوره= 4 |
| − | |جزء= 7 | + | |جزء= 6 |
| − | |نزول = مکه | + | |نزول = مدینه |
| | }} | | }} |
| | ==ترجمه های فارسی== | | ==ترجمه های فارسی== |
| | <tabber> | | <tabber> |
| | الهی قمشهای= | | الهی قمشهای= |
| − | بگو: آن کیست که شما را از تاریکیهای بیابان و دریا نجات میدهد گاهی که او را به تضرع و زاری و از باطن قلب میخوانید که اگر ما را از این مهلکه نجات داد پیوسته شکرگزار او خواهیم بود؟
| + | مگر به راه دوزخ، که در آن جاوید خواهند بود و خدا را این کار (انتقام از ستمکاران) آسان است. |
| | |-| | | |-| |
| | انصاریان= | | انصاریان= |
| − | بگو: چه کسی شما را از تاریکی هایِ خشکی و دریا نجات می دهد؟ در حالی که او را [برای نجات خود] از روی فروتنی و زاری و مخفیانه به کمک می طلبید؛ [و می گویید] که اگر ما را از این [تنگناها و مهلکه ها] نجات دهد، بی تردید از سپاس گزاران خواهیم بود.
| + | مگر به راه دوزخ که در آن جاودانه اند؛ و این کار بر خدا آسان است. |
| | |-| | | |-| |
| | فولادوند= | | فولادوند= |
| − | بگو: «چه كسى شما را از تاريكيهاى خشكى و دريا مىرهاند؟ در حالى كه او را به زارى و در نهان مىخوانيد: كه اگر ما را از اين [مهلكه] برهاند، البته از سپاسگزاران خواهيم بود.»
| + | مگر راه جهنّم، كه هميشه در آن جاودانند؛ و اين [كار] براى خدا آسان است. |
| | |-| | | |-| |
| | آیتی= | | آیتی= |
| − | بگو: چه كسى شما را از وحشتهاى خشكى و دريا مىرهاند؟ او را به زارى و در نهان مىخوانيد كه اگر از اين مهلكه ما را برهاند، ما نيز از سپاسگزاران خواهيم بود.
| + | مگر به راه جهنم كه همواره در آن باشند. و اين كار بر خداى آسان است. |
| | |-| | | |-| |
| | مکارم شیرازی= | | مکارم شیرازی= |
| − | بگو: «چه کسی شما را از تاریکیهای خشکی و دریا رهایی میبخشد؟ در حالی که او را با حالت تضرع (و آشکارا) و در پنهانی میخوانید؛ (و میگویید:) اگر از این (خطرات و ظلمتها) ما را رهایی میبخشد، از شکرگزاران خواهیم بود.»
| + | مگر به راه دوزخ! که جاودانه در آن خواهند ماند؛ و این کار برای خدا آسان است! |
| | </tabber> | | </tabber> |
| | ==ترجمه های انگلیسی(English translations)== | | ==ترجمه های انگلیسی(English translations)== |
| | <tabber> | | <tabber> |
| | Qarai= | | Qarai= |
| − | {{چپ به راست|Say, ‘Who delivers you from the darkness of land and sea, [when] You invoke Him suppliantly and secretly: ‘‘If He delivers us from this, we will surely be among the grateful’’?’}} | + | {{چپ به راست|except the way to hell, to remain in it forever, and that is easy for Allah.}} |
| | |-| | | |-| |
| | Shakir= | | Shakir= |
| − | {{چپ به راست|Say: Who is it that delivers you from the dangers of the land and the sea (when) you call upon Him (openly) humiliating yourselves, and in secret: If He delivers us from this, we should certainly be of the grateful ones.}} | + | {{چپ به راست|Except the path of hell, to abide in it for ever, and this is easy to Allah.}} |
| | |-| | | |-| |
| | Pickthall= | | Pickthall= |
| − | {{چپ به راست|Say: Who delivereth you from the darkness of the land and the sea? Ye call upon Him humbly and in secret, (saying): If we are delivered from this (fear) we truly will be of the thankful.}} | + | {{چپ به راست|Except the road of hell, wherein they will abide for ever. And that is ever easy for Allah.}} |
| | |-| | | |-| |
| | yusufali= | | yusufali= |
| − | {{چپ به راست|Say: "Who is it that delivereth you from the dark recesses of land and sea, when ye call upon Him in humility and silent terror: 'If He only delivers us from these (dangers), (we vow) we shall truly show our gratitude'?"}} | + | {{چپ به راست|Except the way of Hell, to dwell therein for ever. And this to Allah is easy.}} |
| | </tabber> | | </tabber> |
| | ==معانی کلمات آیه== | | ==معانی کلمات آیه== |
| − | خفية: خفاء و خفيه: پنهانى.<ref>تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی</ref>
| + | يسير: يسر (بر وزن قفل): آسانى. يسير و ميسور: آسان.<ref>تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی</ref> |
| | | | |
| − | ==تفسیر آیه== | + | == تفسیر آیه == |
| − | <tabber> | + | <tafsir sura="4" ayeh="169" /> |
| − | تفسیر نور=
| |
| − | | |
| − | ===تفسیر نور (محسن قرائتی)===
| |
| − | | |
| − | {{ نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً لَئِنْ أَنْجانا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ «63»
| |
| − | | |
| − | بگو: چه كسى شمارا از تاريكىهاى خشكى و دريا (به هنگام درماندگى) نجات مىدهد؟ وقتى كه او را آشكارا و پنهان مىخوانيد (و مىگوييد:) اگر خداوند از اين ظلمت ما را رهايى دهد، از شكرگزاران خواهيم بود.
| |
| − | | |
| − | قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْها وَ مِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ «64»
| |
| − | | |
| − | بگو: خداوند شما را از اين ظلمتها و از هر ناگوارى ديگر نجات مىدهد، باز شما (به جاى سپاس)، شرك مىورزيد.
| |
| − | | |
| − | ===نکته ها===
| |
| − | | |
| − | كلمهى «تَضرُّع» به معناى دعاى آشكار و كلمهى «خُفْيَةً» به معناى دعاى پنهان است.
| |
| − | | |
| − | پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمودند: بهترين دعا، دعاى با صداى آهسته و خُفيه است و از جمعى كه با صداى بلند دعا مىخواندند، انتقاد كرد و فرمود: خداوند شنوا و نزديك است. «1»
| |
| − | | |
| − | در آيهى 12 سورهى يونس نيز آمده است: انسان هنگام خطر، به ياد خدا مىافتد و او را مىخواند، امّا «فَلَمَّا كَشَفْنا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَمْ يَدْعُنا إِلى ضُرٍّ مَسَّهُ» همين كه مشكلش حل شد، سرش را پايين انداخته و مىرود، گويا ما را اصلًا صدا نزده است.
| |
| − | | |
| − | شدايد براى انسان، چهار حالت به وجود مىآورد: احساس نياز، تضرّع، اخلاص و التزام به شكرگزارى. آرى، شدايد و سختىها و قطع شدن اسباب مادّى، روح خداجويى را شكوفا مىكند و انسان در مشكلات، دست خدا را مىبيند.
| |
| − | ----
| |
| − | «1». تفسير نورالثقلين.
| |
| − | | |
| − | جلد 2 - صفحه 480
| |
| − | | |
| − | ===پیام ها===
| |
| − | | |
| − | 1- يكى از شيوههاى تبليغ و موعظه، سؤال از وجدان مردم است. «مَنْ يُنَجِّيكُمْ»
| |
| − | | |
| − | 2- يادآورى و توجّهدادن انسان به خلوص، از بهترين روشهاى خداشناسى است. «تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً»
| |
| − | | |
| − | 3- انسان در سختىها و شدايد، دست از كفر و شرك برداشته و موحّد مىشود. «تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً»
| |
| − | | |
| − | 4- انسان مشرك به تعهّدات خود در برابر خدا بىوفاست. «ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ» | |
| − | | |
| − | 5- از بدترين انواع ناسپاسى انسان، شرك است. لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ ... ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ
| |
| − | | |
| − | 6- راحتى و احساس رهايى و بىنيازى، زمينهى غفلت از خدا و شرك به اوست. «قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْها وَ مِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ»
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | |-|
| |
| − | اثنی عشری=
| |
| − | | |
| − | ===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===
| |
| − | | |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | | |
| − | قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً لَئِنْ أَنْجانا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ (63)
| |
| − | | |
| − | «1» مجمع البيان ج 2 ص 313.
| |
| − | | |
| − | «2» بحار الانوار، جلد 7، صفحه 126، حديث 3.
| |
| − | | |
| − | تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 295
| |
| | | | |
| − | باز رجوع به احتجاج كفار نموده، مىفرمايد:
| |
| | | | |
| − | قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ: بگو اى پيغمبر، كه نجات مىدهد شما را از تاريكيهاى بيابان، يعنى ظلمت ليل و ظلمت غيم و ظلمت غبار. و ايضا از ظلمتهاى دريا يعنى تيرگى شب و سحاب و بخار. و اصح آنست كه مراد از ظلمات بر و بحر شدائد و اهوال آن است، چنانكه ابن عباس گفته: پس لفظ مستعار باشد براى شدت جهت اشتراك هر دو در هول و ابطال ابصار و يا ظلمات كنايه است است از خسف در بر و غرق در بحر. ملخص معنى آنكه: كيست نجات دهد شما را از سختيهاى بيابان و دريا تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً: در حالتى كه مىخوانيد ناجى خود را به حالت آشكار و پنهان. مراد آن كه به ظاهر و باطن به لسان و جنان او را مىخوانيد تا آن شدائد و اهوال را از شما زائل گرداند لَئِنْ أَنْجانا مِنْ هذِهِ: مىگويند اگر نجات دهد خدا ما را از اين شدت و محنت و تعب لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ: هر آينه باشيم از شكر گويندگان بر نعمت نجات.
| |
| | | | |
| − | تنبيه- آيه اشعار دارد بر آنكه سنت است تضرع و اخفاء در دعا.
| |
| − |
| |
| − | مجمع البيان «1»- قال خير الدّعاء الخفىّ و خير الرّزق ما يكفى. و مرّ صلى اللّه عليه و آله بقوم رفعوا أصواتهم بالدّعاء فقال انّكم لا تدعون اصمّ و لا غائبا و انّما تدعون سميعا قريبا. مروى است از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله فرمود: بهترين دعا اخفا، و بهترين روزى به قدر كفاف باشد.
| |
| − |
| |
| − | و نيز آن حضرت بر جمعى گذشت كه آواز خود را در دعا بلند كرده بودند فرمود: بدرستى كه نمىخوانيد شخص ناشنوا و غايبى را، بلكه مىخوانيد شخص شنونده و نزديك را. و تأكيد در دعا بسيار شده.
| |
| − |
| |
| − | 1- قال رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله: الدّعاء سلاح المؤمن. «2» 2- انّ اللّه يحبّ الملحّين فى الدّعاء «3».
| |
| − |
| |
| − | «1» مجمع البيان ج 2 ص 314.
| |
| − |
| |
| − | «2» اصول كافى، جلد 2، كتاب الدعاء، صفحه 468، حديث اوّل.
| |
| − |
| |
| − | «3» بحار الانوار، جلد 93، صفحه 300، حديث 37.
| |
| − |
| |
| − | تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 296
| |
| − |
| |
| − | 3- قال امير المؤمنين عليه السّلام تقدّموا بالدّعاء قبل نزول البلاء. «1» فرمود رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله دعا اسباب حرب مؤمن است. و فرمود بدرستى كه خداوند دوست دارد اصراركنندگان در دعا را. و امير المؤمنين عليه السّلام فرمود: مقدم شويد در دعا قبل از نزول بلاء.
| |
| − |
| |
| − |
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | روان جاوید=
| |
| − | ===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً لَئِنْ أَنْجانا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ (63)
| |
| − |
| |
| − | ترجمه
| |
| − |
| |
| − | بگو كيست كه نجات ميدهد شما را از تاريكيهاى بيابان و دريا ميخوانيدش بزارى و نهانى كه اگر برهاند ما را از اين هر آينه ميباشيم البته از شكرگزاران.
| |
| − |
| |
| − | تفسير
| |
| − |
| |
| − | مراد از ظلمات شدائد است چون سختيها و تاريكيها در هول و وحشت شركت دارند و در اين قبيل مواقع دنيا در نظر تيره و تار ميشود و حالت تضرع و زارى براى انسان ظاهرا و باطنا روى ميدهد و خدايرا بزبان و قلب ميخوانند و مىگويند كه اگر نجات دهى ما را بعد از اين پيرامون گناه نمىگرديم ..
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | اطیب البیان=
| |
| − | ===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | قُل مَن يُنَجِّيكُم مِن ظُلُماتِ البَرِّ وَ البَحرِ تَدعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفيَةً لَئِن أَنجانا مِن هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشّاكِرِينَ (63)
| |
| − |
| |
| − | بفرما اي پيغمبر اكرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم باين مشركين كيست که شما را نجات دهد از تاريكيهاي بيابانها و درياها که او را ميخوانيد در موقع گرفتاري که اگر ما را از اينکه گرفتاري نجات دهي هم بزبان تضرع و التماس ميكنيم هم بقلب توجه ميكنيم هراينه البته ما از شكرگزاران ميشويم.
| |
| − |
| |
| − | قُل مَن يُنَجِّيكُم خداوند عالم آن بآن حفظ بندگان را ميكند در كليه بليات و آفات که اگر آني حفظ او نباشد همه هلاك ميشوند لكن بندگان بالاخص مشركين از اينکه غافل هستند لكن موقعي که مضطر شدند مثل اينكه در دريا غرق شدند يا زير هوار رفتند يا در آتش افتادند غريزه باطنيه قهرا آنها را متوجه ميكند بخداوند و از او نجات ميطلبند و با او عهد و ميثاق ميبندند که اگر نجات يافتند اطاعت كنند و ايمان آورند لذا ميفرمايد مِن ظُلُماتِ البَرِّ وَ البَحرِ بعضي گفتند مراد ظلمت شب است که در بيابان بخصوص در حال ابر و بارش انسان گرفتار شود يا در امواج دريا چنانچه حافظ ميگويد:
| |
| − |
| |
| − | شب تاريك و بيم موج و گردابي چنين حاصل || كجا دانند حال ما سبكباران ساحل را
| |
| − |
| |
| − | و بعضي گفتند که مراد ظلمت وحشت است که انسان موقعي که متوحش ميشود
| |
| − |
| |
| − | جلد 7 - صفحه 99
| |
| − |
| |
| − | عالم در نظر او تاريك ميگردد چنانچه نقل كردند که شخصي خواب رضاخان را ديده بود از او سؤال كرده بود که چه گذشت بتو گفته بود موقعي که مرا وارد ميدان كردند و چشمم بدار افتاد عالم در نظرم تاريك شد و چيزي نفهميدم.
| |
| − |
| |
| − | و تحقيق كلام اشاره بحال اضطرار و بيچارگي و دست از همه وسائل و اسباب كوتاه شده قهرا متوجّه بمبدء ميشود حتي حيوانات اگر بيچاره شدند متوجه ميشوند چنانچه در حكايات بسياري نقل شده و لذا تعبير بظلمات فرموده که شامل تمام بشود تَدعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفيَةً تضرع اظهار بزبان است که در تعبير بعجز و لاوه تعبير ميكنند، و خفية توجه بقلب و بزبان دل است لَئِن أَنجانا مِن هذِهِ يعني من هذه البليه و گرفتاري و بيچارگي و درماندگي لَنَكُونَنَّ مِنَ الشّاكِرِينَ که اعتراف بوحدانيت او و ايمان برسول او و تسليم اوامر او باشد.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | برگزیده تفسیر نمونه=
| |
| − |
| |
| − | ===برگزیده تفسیر نمونه===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | (آیه 63)
| |
| − |
| |
| − | '''نوری که در تاریکی می درخشد'''
| |
| − |
| |
| − | بار دیگر قرآن دست مشرکان را گرفته و به درون فطرتشان می برد و در آن مخفیگاه اسرار آمیز نور توحید و یکتا پرستی را به آنها نشان می دهد و به پیامبر صلّی اللّه علیه و آله دستور می دهد به آنها «بگو: چه کسی شما را از تاریکیهای برّ و بحر رهایی می بخشد»؟ (قُل مَن ینَجِّیکم مِن ظُلُماتِ البَرِّ وَ البَحرِ).
| |
| − |
| |
| − | ظلمت و تاریکی گاهی جنبه حسی دارد و گاهی جنبه معنوی: ظلمت حسی آن است که نور بکلی قطع شود یا آن چنان ضعیف شود که انسان جایی را نبیند یا به زحمت ببیند، و ظلمت معنوی همان مشکلات، گرفتاریها و پریشانیها و آلودگیهایی است که عاقبت آنها تاریک و ناپیداست.
| |
| − |
| |
| − | اگر این تاریکی با حوادث وحشتناکی آمیخته شود و مثلا انسان در یک سفر دریایی «شب تاریک و بیم موج و گردابی حائل» محاصره شود وحشت آن به درجات بیش از مشکلاتی است که به هنگام روز پدید می آید. در چنین لحظاتی است که انسان همه چیز را به دست فراموشی می سپارد و جز خودش و نور تابناکی که در اعماق جانش می درخشد و او را بسوی مبدئی می خواند که تنها اوست که می تواند چنان مشکلاتی را حل کند، از یاد می برد.
| |
| − |
| |
| − | این گونه حالات دریچه هایی هستند به جهان توحید و خداشناسی.
| |
| − |
| |
| − | لذا در جمله بعد می گوید: «در چنین حالی شما از لطف بی پایان او استمداد می کنید گاهی آشکارا و با تضرّع و خضوع و گاهی پنهانی و در درون دل و جان، او را می خوانید» (تَدعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفیةً).
| |
| − |
| |
| − | «و در چنین حالی فورا با آن مبدء بزرگ عهد و پیمان می بندید که اگر ما را از کام خطر برهاند بطور قطع، شکر نعمتهای او را انجام خواهیم داد، و جز به او دل نخواهیم بست» (لَئِن أَنجانا مِن هذِهِ لَنَکونَنَّ مِنَ الشّاکرِینَ).
| |
| − |
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − |
| |
| − | سایر تفاسیر=
| |
| − | سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های فارسی==
| |
| − | ==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=6 |آیه=63}}===
| |
| − | ==={{تفسیر خسروی|سوره=6 |آیه=63}}===
| |
| − | ==={{تفسیر عاملی|سوره=6 |آیه=63}}===
| |
| − | ==={{تفسیر جامع|سوره=6 |آیه=63}}===
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های عربی==
| |
| − | ==={{تفسیر المیزان|سوره=6 |آیه=63}}===
| |
| − | ==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=6 |آیه=63}}===
| |
| − | ==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=6 |آیه=63}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الصافی|سوره=6 |آیه=63}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الکاشف|سوره=6 |آیه=63}}===
| |
| − | </tabber>
| |
| | | | |
| | ==پانویس== | | ==پانویس== |
| − | <div style="font-size:smaller"><references /></div> | + | <div style="font-size:smaller"><references/></div> |
| | | | |
| | ==منابع== | | ==منابع== |
| | + | * [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم |
| | + | * [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم |
| | + | * [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول |
| | + | * [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم |
| | + | * [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش |
| | + | * [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم |
| | | | |
| − | *[[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
| + | [[رده:آیات سوره نساء]] |
| − | *[[اطیب البیان فی تفسیر القرآن]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
| |
| − | *[[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
| |
| − | *[[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
| |
| − | *[[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
| |
| − | *[[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
| |
| − | | |
| − | [[رده:آیات سوره انعام]] | |
| | [[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]] | | [[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]] |
