علی بن محمد لیثی واسطی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (مهدی موسوی صفحهٔ أبوالحسن علی اللیثی الواسطی را به علی بن محمد لیثی واسطی منتقل کرد)
 
سطر ۱: سطر ۱:
ابوالحسن كافي الدين علي بن محمد بن حسن بن الليثي الواسطي تاريخ تولد و وفات او به درستي در دسترس نيست مشهور به [[ابن الشرفيه]] يا ابن الشرقيه از علماي قرن 6 هجري بوده است.
+
{{شناسنامه عالم
 +
||نام کامل = علی بن محمد لیثی واسطی
 +
||تصویر=
 +
||زادروز = 
 +
|زادگاه = [[واسط]]
 +
|وفات =  قرن ششم هجری
 +
|مدفن =
 +
|اساتید = [[شاذان بن جبرئیل قمی]]،...
 +
|شاگردان = یحیی بن حمید، علاءالدین حسین حسینی سبزواری،...
 +
|آثار = [[عیون الحکم و المواعظ (کتاب)|عیون الحکم و المواعظ و ذخیرة المتعظ والواعظ]]،...
 +
}}
 +
'''«على بن محمد بن حسن بن لیثى واسطى»''' مشهور به «ابن الشرفیه» یا «ابن الشرقیه»، متکلم، واعظ و شاعر [[شیعه]] در قرن ششم هجری است. کتاب «[[عیون الحکم و المواعظ (کتاب)|عیون الحکم و المواعظ]]» معروفترین اثر اوست.
  
==شخصيت علمي:==
+
==زندگی‌نامه==
 +
تاریخ تولد و وفات ابوالحسن کافى‌الدین على بن محمد بن حسن بن لیثى واسطى به‌درستى مشخص نیست. ایشان مشهور به ابن الشرفیه یا ابن الشرقیه از علماى قرن ششم هجرى بوده است.
  
از زندگاني او برمي آيد كه وي واعظي برجسته بوده و در [[مسجد جامع]] واسط كه [[حجاج بن يوسف]] آن را بنا كرده بود در جمع زيادي به بيان [[مناقب]] [[اهل بيت]] مي پرداخته، او از شاگردان شيخ رشيدالدين [[ابوالفضل شاذان]] بن [[جبرئيل]] قمي است و [[يحيي بن حميد]] و [[علاءالدين حسين بن علي بن مهدي حسيني سبزواري]] از جمله شاگردان او هستند.
+
از زندگانی او برمی آید که وی واعظی برجسته بوده و در [[مسجد جامع]] شهر [[واسط]] که [[حجاج بن یوسف]] آن را بنا کرده بود، در جمع زیادی به بیان مناقب و فضایل [[اهل بیت]] علیهم السلام مى‌پرداخته است.  
  
[[علامه مجلسی]] در جلد 78 [[بحارالانوار]] مي گويد: [[شيخ علي بن محمد ليثي واسطي]] در كتاب [[عيون الحكم والمواعظ]] و [[ذخيرة المعتظ والواعظ]] كلمات [[امیرالمومنین]] علیه السلام و كلمات بقيه [[ائمه اطهار]] علیهم السلام را آورده.
+
او از شاگردان شیخ رشیدالدین ابوالفضل [[شاذان بن جبرئیل قمی]] است. همچنین، یحیی بن حمید و علاءالدین حسین بن علی بن مهدی حسینی سبزواری از جمله شاگردان او هستند.
  
در جلد دوم مستدركات [[اعيان الشيعه]] از [[علامه سيد عبدالعزيز طباطبايي]] نقل شده: كافي الدين يا فخر الدين ابن الشرقيه از بزرگان علماي [[اماميه]] بوده و در اواخر قرن 6 مي زيسته و شايد قرن 7 را هم درك كرده باشد.
+
در «[[مستدرکات اعیان الشیعه (کتاب)|مستدرکات اعیان الشیعه]]» از [[سید عبدالعزیز طباطبایی]] نقل شده: کافی الدین یا فخر الدین ابن الشرقیه از بزرگان علمای [[امامیه]] بوده و در اواخر قرن ششم می زیسته و شاید قرن هفتم را هم درک کرده باشد.
  
[[ابن الفوطی]] در [[مجمع الاداب]] او را معرفي كرده و برخي از اشعار وي را هم ذكر كرده، [[علامه ميرزا عبدالله افندي]] در [[رياض العلماء]] او را از جمله بزرگان علماي اماميه و با عنوان فاضل جليل و عالم كبير نبيل ياد مي كند و [[قطب الدين كيدري]] از ايشان با نام شيخ اجل عالم نام مي برد.
+
ابن الفوطی در «مجمع الآداب»، لیثی واسطی را معرفی کرده و برخی از اشعار وی را هم ذکر کرده است. [[میرزا عبدالله افندی]] نیز در «[[ریاض العلماء]]» او را از جمله بزرگان علمای [[امامیه]] و با عنوان فاضل جلیل و عالم کبیر نبیل یاد می کند و قطب الدین کیذری از ایشان با نام شیخ اجلّ عالم نام می برد.
==معرفي كتاب:==
 
  
خود مولف در مقدمه نام كتاب را [[عيون الحكم والمواعظ و ذخيرة المعتظ والواعظ]] معرفي كرده اما [[علامه مجلسی]] در [[بحارالانوار]] اسم كتاب را [[العيون والمحاسن]] ذكر كرده و در جلدهاي 73، 198، 109 نام كتاب را اين گونه آورده عيون الحكم والمواعظ و بعضي جاها العيون والمواعظ ناميده است.
+
==آثار==
 +
مشهورترین اثر علی بن محمد لیثی واسطی کتاب «[[عیون الحکم و المواعظ (کتاب)|عیون الحکم و المواعظ و ذخیرة المعتظ والواعظ]]» است.
 +
 
 +
[[علامه مجلسی]] در «[[بحارالانوار]]» می گوید: شیخ علی بن محمد لیثی واسطی در کتاب «عیون الحکم والمواعظ» کلمات [[امیرالمؤمنین]] علیه السلام و کلمات بقیه [[ائمه اطهار]] علیهم السلام را آورده است.
  
 
==منابع==
 
==منابع==
  
* مجله علوم [[حدیث]]، شماره 13.
+
*"علی بن محمد لیثی واسطی"، مجله علوم حدیث، شماره 13.
* [[الذريعه]]، [[آقا بزرگ تهرانی]].
+
*"عیون الحکم و المواعظ واسطی (از علمای قرن ششم)"، عباسعلی مردی، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله نقد کتاب میراث، پاییز و زمستان 1393، شماره 3 و 4.
* [[بحارالانوار]]، [[علامه مجلسی]].
 
----
 
'''پیوندها'''
 
 
 
* '''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=61193&scope=Z-ljg0Zl-Mur8NwijhyvgBhWoOyTTbmP&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B9%D9%8A%D9%88%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%85%20%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B9%D8%B8&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب عیون الحكم والمواعظ]'''
 
  
[[رده:علمای قرن ششم]]
+
[[رده:علمای قرن ششم]][[رده:علماء شیعه]]
 +
[[رده:خطیبان]]
 +
[[رده:متکلمان]][[رده:شعرای عرب]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۱

نام کامل علی بن محمد لیثی واسطی
زادگاه واسط
وفات قرن ششم هجری

Line.png

اساتید

شاذان بن جبرئیل قمی،...

شاگردان

یحیی بن حمید، علاءالدین حسین حسینی سبزواری،...

آثار

عیون الحکم و المواعظ و ذخیرة المتعظ والواعظ،...

«على بن محمد بن حسن بن لیثى واسطى» مشهور به «ابن الشرفیه» یا «ابن الشرقیه»، متکلم، واعظ و شاعر شیعه در قرن ششم هجری است. کتاب «عیون الحکم و المواعظ» معروفترین اثر اوست.

زندگی‌نامه

تاریخ تولد و وفات ابوالحسن کافى‌الدین على بن محمد بن حسن بن لیثى واسطى به‌درستى مشخص نیست. ایشان مشهور به ابن الشرفیه یا ابن الشرقیه از علماى قرن ششم هجرى بوده است.

از زندگانی او برمی آید که وی واعظی برجسته بوده و در مسجد جامع شهر واسط که حجاج بن یوسف آن را بنا کرده بود، در جمع زیادی به بیان مناقب و فضایل اهل بیت علیهم السلام مى‌پرداخته است.

او از شاگردان شیخ رشیدالدین ابوالفضل شاذان بن جبرئیل قمی است. همچنین، یحیی بن حمید و علاءالدین حسین بن علی بن مهدی حسینی سبزواری از جمله شاگردان او هستند.

در «مستدرکات اعیان الشیعه» از سید عبدالعزیز طباطبایی نقل شده: کافی الدین یا فخر الدین ابن الشرقیه از بزرگان علمای امامیه بوده و در اواخر قرن ششم می زیسته و شاید قرن هفتم را هم درک کرده باشد.

ابن الفوطی در «مجمع الآداب»، لیثی واسطی را معرفی کرده و برخی از اشعار وی را هم ذکر کرده است. میرزا عبدالله افندی نیز در «ریاض العلماء» او را از جمله بزرگان علمای امامیه و با عنوان فاضل جلیل و عالم کبیر نبیل یاد می کند و قطب الدین کیذری از ایشان با نام شیخ اجلّ عالم نام می برد.

آثار

مشهورترین اثر علی بن محمد لیثی واسطی کتاب «عیون الحکم و المواعظ و ذخیرة المعتظ والواعظ» است.

علامه مجلسی در «بحارالانوار» می گوید: شیخ علی بن محمد لیثی واسطی در کتاب «عیون الحکم والمواعظ» کلمات امیرالمؤمنین علیه السلام و کلمات بقیه ائمه اطهار علیهم السلام را آورده است.

منابع

  • "علی بن محمد لیثی واسطی"، مجله علوم حدیث، شماره 13.
  • "عیون الحکم و المواعظ واسطی (از علمای قرن ششم)"، عباسعلی مردی، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله نقد کتاب میراث، پاییز و زمستان 1393، شماره 3 و 4.
مسابقه از خطبه ۱۸۳ نهج البلاغه