زیارت ناحیه مقدسه: تفاوت بین نسخهها
جز |
|||
| سطر ۸: | سطر ۸: | ||
کهنترین منبعی که متن این زیارت را با سندی نسبتاً مفصل ثبت کرده، کتاب «المزار الکبیر» نوشته محمدبنجعفر مشهدی (سده ششم هجری) است. ابنمشهدی این زیارت را به دو طریق از حسنبنمحمد طوسی (فرزند شیخ طوسی) نقل کرده است. | کهنترین منبعی که متن این زیارت را با سندی نسبتاً مفصل ثبت کرده، کتاب «المزار الکبیر» نوشته محمدبنجعفر مشهدی (سده ششم هجری) است. ابنمشهدی این زیارت را به دو طریق از حسنبنمحمد طوسی (فرزند شیخ طوسی) نقل کرده است. | ||
| − | سلسله سند این روایت به این ترتیب است: حسنبنمحمد طوسی از پدرش (شیخ طوسی)، و او از محمدبناحمد بن عیاش، و او از ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی روایت میکند. بنابر این روایت، ابومنصور نقل کرده است که در سال ۲۵۲ ه.ق، به دست محمدبنغالب اصفهانی، این زیارت از ناحیه مقدسه | + | سلسله سند این روایت به این ترتیب است: حسنبنمحمد طوسی از پدرش (شیخ طوسی)، و او از محمدبناحمد بن عیاش، و او از ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی روایت میکند. بنابر این روایت، ابومنصور نقل کرده است که در سال ۲۵۲ ه.ق، به دست محمدبنغالب اصفهانی، این زیارت از ناحیه مقدسه صادر شده است. |
ابنمشهدی در کتاب خود، زیارت دیگری نقل کرده که هیچ سندی ندارد و فقط اشاره دارد که این زیارت از ناحیه مقدسه صادر شده است. | ابنمشهدی در کتاب خود، زیارت دیگری نقل کرده که هیچ سندی ندارد و فقط اشاره دارد که این زیارت از ناحیه مقدسه صادر شده است. | ||
| سطر ۲۰: | سطر ۲۰: | ||
*محمد بن احمد بن عیّاش را برخی تضعیف کرده اند. | *محمد بن احمد بن عیّاش را برخی تضعیف کرده اند. | ||
*ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی و محمدبنغالباصفهانی شناخته شده نیستند و با بررسیهایی که صورت گرفته است، تنها در سلسله نقل این زیارت، از آن دو یاد شده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/358980 محسن رنجبر، "پژوهشی در بارة دو زیارت ناحیه و زیارت رجبیّه"، مطالعات تاریخ اسلام، سال هفتم، پاییز 1394، شماره 26]</ref> | *ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی و محمدبنغالباصفهانی شناخته شده نیستند و با بررسیهایی که صورت گرفته است، تنها در سلسله نقل این زیارت، از آن دو یاد شده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/358980 محسن رنجبر، "پژوهشی در بارة دو زیارت ناحیه و زیارت رجبیّه"، مطالعات تاریخ اسلام، سال هفتم، پاییز 1394، شماره 26]</ref> | ||
| + | |||
| + | اشکال دیگری که در سند این حدیث است، تاریخ صدور آن از ناحیه امام می باشد. مرحوم مجلسی در این باره می گوید: | ||
| + | «در تاریخ این خبر اشکالی است. چون چهار سال زودتر از ولادت (حضرت) قائم(ع) صادر شده است.»<ref>مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1388ق، ج 101، ص 274.</ref> | ||
| + | |||
| + | سپس برای این موضوع ، دو توجیه ذکر می کند: | ||
| + | |||
| + | توجیه اول این است که احتمال دارد از ناسخ اشتباهی رخ داده و صحیح آن 262 ق باشد. | ||
| + | |||
| + | توجیه دوم این است که احتمال دارد از ناحیه امام حسن عسکری(ع) باشد. | ||
| + | |||
| + | بنابراین بر فرض صدور آن از ناحیه مقدسه معلوم نیست که از امام حسن عسکری یا حضرت مهدی (ع) هست یا نه؟ <ref>شیرازی، ع. ه، «در محضر زیارت ناحیه»، موعود، شماره ۲، ۱۳۷۶ش.</ref> | ||
==نظر برخی از علما در مورد زیارت ناحیه مقدسه== | ==نظر برخی از علما در مورد زیارت ناحیه مقدسه== | ||
نسخهٔ ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۰
زیارتنامهاى است که به امام زمان علیه السلام نسبت داده شده و شیخ طوسى با سند خود آن را روایت کرده است. به این صورت که از ناحیه مقدس حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) این روایت به دست شیخ محمد بن غالب اصفهانى صادر شده است.
متن زیارت، خطاب به سیدالشهدا و شهداى کربلا است و نام یکایک آنان، اغلب با ذکر اوصاف و خصوصیاتشان و نیز اسامى قاتلان آن شهدا در آن آمده است.
این زیارت، در کتاب «اقبال الاعمال» ص ۵۷۳، از سید بن طاووس و نیز در بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۲۶۹ از علامه مجلسی نقل شده است.[۱]
محتویات
دو زیارت ناحیه مقدسه
کهنترین منبعی که متن این زیارت را با سندی نسبتاً مفصل ثبت کرده، کتاب «المزار الکبیر» نوشته محمدبنجعفر مشهدی (سده ششم هجری) است. ابنمشهدی این زیارت را به دو طریق از حسنبنمحمد طوسی (فرزند شیخ طوسی) نقل کرده است.
سلسله سند این روایت به این ترتیب است: حسنبنمحمد طوسی از پدرش (شیخ طوسی)، و او از محمدبناحمد بن عیاش، و او از ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی روایت میکند. بنابر این روایت، ابومنصور نقل کرده است که در سال ۲۵۲ ه.ق، به دست محمدبنغالب اصفهانی، این زیارت از ناحیه مقدسه صادر شده است.
ابنمشهدی در کتاب خود، زیارت دیگری نقل کرده که هیچ سندی ندارد و فقط اشاره دارد که این زیارت از ناحیه مقدسه صادر شده است.
سید ابنطاووس (سده هفتم هجری) در کتاب «مصباح الزائر»، همین روایت دوم را نقل کرده و گفته است كه اين زيارتي است كه [سيد] مرتضـي علـم الهـدي امـام را با آن زیارت نموده است.
سند روایت
به اعتبار سند این زیارت اشکالاتی به این شرح وارد شده:
- محمد بن احمد بن عیّاش را برخی تضعیف کرده اند.
- ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی و محمدبنغالباصفهانی شناخته شده نیستند و با بررسیهایی که صورت گرفته است، تنها در سلسله نقل این زیارت، از آن دو یاد شده است.[۲]
اشکال دیگری که در سند این حدیث است، تاریخ صدور آن از ناحیه امام می باشد. مرحوم مجلسی در این باره می گوید: «در تاریخ این خبر اشکالی است. چون چهار سال زودتر از ولادت (حضرت) قائم(ع) صادر شده است.»[۳]
سپس برای این موضوع ، دو توجیه ذکر می کند:
توجیه اول این است که احتمال دارد از ناسخ اشتباهی رخ داده و صحیح آن 262 ق باشد.
توجیه دوم این است که احتمال دارد از ناحیه امام حسن عسکری(ع) باشد.
بنابراین بر فرض صدور آن از ناحیه مقدسه معلوم نیست که از امام حسن عسکری یا حضرت مهدی (ع) هست یا نه؟ [۴]
نظر برخی از علما در مورد زیارت ناحیه مقدسه
علامه مجلسی:
علامه مجلسی این زیارت را در «بحار الأنوار» و «تحفة الزائر» نقل کرده است. و در مورد آن گفته است: «روشن شد که این زیارت دارای سند روایتی، و نقل شده از سوی امام معصوم(ع) است.»[۵]
آیتالله فاضل لنکرانی:
ایشان این زیارت را به دلائل زیر یک مقتل مأثور و صادر شده از زبان معصوم می دانند:
- این زیارت مورد اعتنای بزرگان از محدثین و فقهاء بوده است.
- در ادعیه و زیارات و بخصوص این زیارت انگیزه ای برای جعل وجود ندارد.
- شیخ کفید این زیارت را در کتاب مزار خود آورده و در آغاز زیارت گفته: «زیارة اُخری فی یوم عاشوراء بروایة اُخری » که دلالت روشنی دارد این زیارت در نزد ایشان از طریق امام معصوم(ع) وارد شده است. همچنین در ابتدای کتاب فرموده: «این منتخب برای ادعیه مأثوره و اقوال مرویه وضع شده است» که دلالت بر ثبوت صدور این زیارت از امام معصوم(ع) در نزد ایشان دارد.
- ابن مشهدی که این زیارت را در کتاب خود آورده تصریح کرده که زیارات این کتاب را از طریق راویان موثق نقل می کند.
- این زیارت دارای مضامین عالی و معارفی بلند است و ذکر مصائب امام حسین(ع) در آن به طور دقیق و گسترده به گونه ای است که در هیچجا به چشم نمیخورد.[۶]
آیتالله میرزا جواد تبریزی (ره):
ایشان در پاسخ به سوالی درباره سند این زیارت می گویند:
این زیارت از زیارتهای مشهور و شناختهشده نزد شیعه است و خواندن آن به قصد مطلق ورود اشکالی ندارد.[۷]
پانویس
- ↑ جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
- ↑ محسن رنجبر، "پژوهشی در بارة دو زیارت ناحیه و زیارت رجبیّه"، مطالعات تاریخ اسلام، سال هفتم، پاییز 1394، شماره 26
- ↑ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1388ق، ج 101، ص 274.
- ↑ شیرازی، ع. ه، «در محضر زیارت ناحیه»، موعود، شماره ۲، ۱۳۷۶ش.
- ↑ زیارت ناحیه مقدسه، واحد تحقیقات مسجد جمکران، ص7
- ↑ گفتارهای حسینی، ج1، ص207
- ↑ صراط النجاة في أجوبة الاستفتاءات، ج9، ص79
پیوند
