مقاله مورد سنجش قرار گرفته است

ابوجمعه انصاری: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سطر ۱: سطر ۱:
−
{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
 
 
{{خوب}}
 
{{خوب}}
 +
«ابوجمعه، حبیب بن سباع انصارى» از [[صحابه]] [[پیامبر اکرم]] (صلى الله علیه وآله) و از مؤمنانِ ساکن [[مکه]] در صدر اسلام است،<ref>الجرح‌والتعدیل، ج‌۳، ص‌۱۰۲؛ الاستیعاب، ج‌۴، ص‌۱۸۷.</ref> که گفته شده [[آیه 25 سوره فتح|آیه ۲۵ سوره فتح]] در [[شأن نزول|شأن]] وى و گروهی دیگر از مؤمنان نازل شده است.
  
−
ابوجمعه، حبيب بن سباع انصارى است.<ref>الجرح‌والتعديل، ج‌3، ص‌102؛ الاستيعاب، ج‌4، ص‌187.</ref> برخى مفسران، نزول آيه 25 [[سوره فتح]] را در شأن وى و ديگر مؤمنانِ [[مكه]] دانسته‌اند كه خداوند به سبب ايشان از فرو فرستادن [[عذاب]] بر كافران خوددارى فرمود.<ref>تفسير‌ ابن‌ كثير، ج‌4، ص‌208؛ الدرّالمنثور، ج‌7، ص‌534.</ref>
+
برخى ابوجمعه را از [[انصار]] شمرده‌اند؛<ref>الاستیعاب، ج‌۴، ص‌۱۸۷؛ اسدالغابه، ج‌۶‌، ص‌۵۱‌.</ref> از شواهد و قراین بر مى‌آید که وى، پیش از [[صلح حدیبیه]] مسلمان شد و ساکن مکه بود و پس از آن، و‌ حذف مادّه سوم آن قرارداد (بازگرداندن کسانى که از مکه به [[مدینه]] مى‌گریزند توسط پیامبر) به مدینه آمد و به حضور [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] (صلى الله علیه وآله) رسید.  
  
−
نام و كنيه او در منابع به صورت‌هاى گوناگون آمده است. برخى او را از [[انصار]] شمرده‌اند؛ از شواهد و قراين بر مى‌آيد كه وى، پيش از [[صلح حديبيه]] مسلمان و ساكن مكّه بود و پس از آن، و‌ حذف مادّه سوم آن (بازگرداندن كسانى كه از مكّه به مدينه مى‌گريزند توسط پيامبر) به [[مدينه]] آمد و به حضور [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] (صلى الله عليه وآله) رسيد؛ در هر صورت، او از [[صحابه]] پيامبر به شمار مى‌آيد و نظر ابن‌حبان كه او را از [[تابعان]] شمرده، قابل اعتنا نيست.
+
بعضى او را به [[قبیله کنانه|قبیله کنانه]] یا قارَه منسوب مى‌دانند؛ امّا گویا وى هم‌پیمان عقبة بن حارث‌ قریشى از بنى‌نوفل بوده و چون پس از [[رحلت پیامبر اسلام|رحلت پیامبر]] (صلى الله علیه وآله) به [[شام]] رفت، از شامیان به شمار مى‌آید. ابوجمعه، بعدها راهى [[مصر]] شد و گویا در فتح آن شرکت داشت. [[ابن حجر عسقلانی|ابن‌حجر]] به نقل از [[محمد بن اسماعیل بخاری|بخارى]]، درگذشت او را بین سال‌هاى ۷۰ تا ۸۰ هجرى دانسته است.<ref>الاصابه، ج‌۷، ص‌۵۷.</ref>
  
−
بعضى او را به [[قبیله کنانه|قبيله كنانه]] يا قارَه منسوب مى‌دانند؛ امّا گويا وى هم‌پيمان عقبة بن حارث‌ قريشى از بنى‌نوفل بوده و چون پس از [[رحلت پیامبر اسلام|رحلت پيامبر]](صلى الله عليه وآله) به [[شام]] رفت؛ از شاميان به شمار مى‌آيد. ابوجمعه، بعدها راهى [[مصر]] شد و گويا در فتح آن شركت داشت. [[ابن حجر عسقلانی|ابن‌حجر]] به نقل از بخارى، درگذشت او را بين سال‌هاى 70 تا 80 هجرى دانسته است.
+
چنانکه گفته شد، برخى مفسران، نزول آیه ۲۵ [[سوره فتح]] را در شأن وى و دیگر مؤمنانِ [[مکه]] دانسته‌اند که خداوند به سبب ایشان از فرو فرستادن [[عذاب]] بر کافران خوددارى فرمود<ref>تفسیر‌ ابن‌ کثیر، ج‌۴، ص‌۲۰۸؛ الدرّالمنثور، ج‌۷، ص‌۵۳۴.</ref>: «...لَولا رِجالٌ مُؤمِنون وَ نِساءٌ مُؤمِناتٌ لَم‌ تَعلَموهُم أن تَطَـُوهُم فَتُصیبَکم مِنهُم مَعرّةً بِغَیرِ عِلم لِیدخِلَ اللّهُ فِى رَحمَتِه مَن یشاءُ لَو تَزَیلُوا لَعذَّبنَا الّذینَ کفرُوا مِنهُم عَذاباً ألیماً»؛ ... و اگر [در مکه] مردان و زنان باایمانى نبودند که [ممکن بود] بى‌آن‌که آنان را بشناسید، ندانسته پایمالشان کنید و تاوانشان بر شما بماند، [فرمان حمله به مکه مى‌دادیم] تا خداوند هر که را بخواهد، در جوار رحمت خویش درآورد. اگر [مؤمن و کافر] از هم متمایز مى‌شدند، به طور قطع کافران را به عذاب دردناکى معذّب مى‌داشتیم.  
−
 
 
−
بعضى مفسّران معتقدند كه آيه 25 [[سوره فتح]] در باره او و عده‌اى ديگر نازل شده است: «...لَولا رِجالٌ مُؤمِنون وَ نِساءٌ مُؤمِناتٌ لَم‌ تَعلَموهُم أن تَطَـُوهُم فَتُصيبَكُم مِنهُم مَعرّةً بِغَيرِ عِلم لِيُدخِلَ اللّهُ فِى رَحمَتِه مَن يَشاءُ لَو تَزَيَّلُوا لَعذَّبنَا الّذينَ كفرُوا مِنهُم عَذاباً أليماً؛ ... و اگر [در مكّه] مردان و زنان باايمانى نبودند كه [ممكن بود] بى‌آن‌كه آنان را بشناسيد، ندانسته پايمالشان كنيد و تاوانشان بر شما بماند، [فرمان حمله به مكّه مى‌داديم] تا خداوند هر كه را بخواهد، در جوار رحمت خويش درآورد. اگر [مؤمن و كافر] از هم متمايز مى‌شدند، به طور قطع كافران را به عذاب دردناكى معذّب مى‌داشتيم».
 
−
 
 
−
ابوجمعه مى‌گويد: ما نيم‌روزى بر ضدّ پيامبر جنگيديم و نيم ديگر با او همراه شديم و آيه 25 فتح درباره ما نازل شده است. در منابع، به زمان اين رويداد كه‌ در كدام جنگ بوده، اشاره‌اى نشده است.
 
  
 +
ابوجمعه مى‌گوید: ما نیم‌روزى بر ضدّ پیامبر جنگیدیم و نیم دیگر با او همراه شدیم و آیه ۲۵ فتح درباره ما نازل شده است.<ref>ابن‌کثیر، ج ۴، ص ۲۰۸.</ref> در منابع، به زمان این رویداد که‌ در کدام جنگ بوده، اشاره‌اى نشده است.
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
−
 
 
==منابع==
 
==منابع==
−
 
 
*[https://quran.isca.ac.ir/fa/Article/Detail/4702/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87 "ابوجمعه: حبيب بن سِباع انصارى"، پرتال جامع علوم و معارف قرآن].
 
*[https://quran.isca.ac.ir/fa/Article/Detail/4702/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87 "ابوجمعه: حبيب بن سِباع انصارى"، پرتال جامع علوم و معارف قرآن].
−
*[[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج 17، ص 442.
+
*[[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج ۱۷، ص ۴۴۲.
 
{{سنجش کیفی
 
{{سنجش کیفی
 
|سنجش=شده
 
|سنجش=شده
سطر ۳۴: سطر ۲۹:
  
 
[[رده:شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]
 
[[رده:شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]
−
[[رده: مقاله های مرتبط به دانشنامه]]
+
[[رده: اصحاب پیامبر]]
−
<references />
 

نسخهٔ ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۷

«ابوجمعه، حبیب بن سباع انصارى» از صحابه پیامبر اکرم (صلى الله علیه وآله) و از مؤمنانِ ساکن مکه در صدر اسلام است،[۱] که گفته شده آیه ۲۵ سوره فتح در شأن وى و گروهی دیگر از مؤمنان نازل شده است.

برخى ابوجمعه را از انصار شمرده‌اند؛[۲] از شواهد و قراین بر مى‌آید که وى، پیش از صلح حدیبیه مسلمان شد و ساکن مکه بود و پس از آن، و‌ حذف مادّه سوم آن قرارداد (بازگرداندن کسانى که از مکه به مدینه مى‌گریزند توسط پیامبر) به مدینه آمد و به حضور رسول خدا (صلى الله علیه وآله) رسید.

بعضى او را به قبیله کنانه یا قارَه منسوب مى‌دانند؛ امّا گویا وى هم‌پیمان عقبة بن حارث‌ قریشى از بنى‌نوفل بوده و چون پس از رحلت پیامبر (صلى الله علیه وآله) به شام رفت، از شامیان به شمار مى‌آید. ابوجمعه، بعدها راهى مصر شد و گویا در فتح آن شرکت داشت. ابن‌حجر به نقل از بخارى، درگذشت او را بین سال‌هاى ۷۰ تا ۸۰ هجرى دانسته است.[۳]

چنانکه گفته شد، برخى مفسران، نزول آیه ۲۵ سوره فتح را در شأن وى و دیگر مؤمنانِ مکه دانسته‌اند که خداوند به سبب ایشان از فرو فرستادن عذاب بر کافران خوددارى فرمود[۴]: «...لَولا رِجالٌ مُؤمِنون وَ نِساءٌ مُؤمِناتٌ لَم‌ تَعلَموهُم أن تَطَـُوهُم فَتُصیبَکم مِنهُم مَعرّةً بِغَیرِ عِلم لِیدخِلَ اللّهُ فِى رَحمَتِه مَن یشاءُ لَو تَزَیلُوا لَعذَّبنَا الّذینَ کفرُوا مِنهُم عَذاباً ألیماً»؛ ... و اگر [در مکه] مردان و زنان باایمانى نبودند که [ممکن بود] بى‌آن‌که آنان را بشناسید، ندانسته پایمالشان کنید و تاوانشان بر شما بماند، [فرمان حمله به مکه مى‌دادیم] تا خداوند هر که را بخواهد، در جوار رحمت خویش درآورد. اگر [مؤمن و کافر] از هم متمایز مى‌شدند، به طور قطع کافران را به عذاب دردناکى معذّب مى‌داشتیم.

ابوجمعه مى‌گوید: ما نیم‌روزى بر ضدّ پیامبر جنگیدیم و نیم دیگر با او همراه شدیم و آیه ۲۵ فتح درباره ما نازل شده است.[۵] در منابع، به زمان این رویداد که‌ در کدام جنگ بوده، اشاره‌اى نشده است.

پانویس

  1. ↑ الجرح‌والتعدیل، ج‌۳، ص‌۱۰۲؛ الاستیعاب، ج‌۴، ص‌۱۸۷.
  2. ↑ الاستیعاب، ج‌۴، ص‌۱۸۷؛ اسدالغابه، ج‌۶‌، ص‌۵۱‌.
  3. ↑ الاصابه، ج‌۷، ص‌۵۷.
  4. ↑ تفسیر‌ ابن‌ کثیر، ج‌۴، ص‌۲۰۸؛ الدرّالمنثور، ج‌۷، ص‌۵۳۴.
  5. ↑ ابن‌کثیر، ج ۴، ص ۲۰۸.

منابع

مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه