سید علی آقا کوه کمری: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(آرشیو عکس و تصویر)
 
سطر ۱: سطر ۱:
'''آیت الله سید علی کوه‌کمری''' ( - ۱۳۶۰ ق)، از علمای بزرگ [[شیعه]] در قرن ۱۴ هجری و از شاگردان [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب الله رشتی]] است. آیت الله [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوه‌کمری]] فرزند اوست.
+
'''«آیت‌الله سید علی کوه‌کمری»''' (متوفای ۱۳۶۰ ق)، از فقها و علمای [[شیعه]] در قرن ۱۴ قمری و از شاگردان [[محمد فاضل شربیانی|محمد فاضل شربیانی]] و [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب‌الله رشتی]] بود. وی در [[تبریز|تبریز]] در عرصه‌های تدریس و تبلیغ و اقامه [[نماز جماعت]] کوشا بود. [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوه‌کمری]] فرزند اوست.
 
{{شناسنامه عالم
 
{{شناسنامه عالم
 
||نام کامل = سید علی حسینی کوه‌کمری
 
||نام کامل = سید علی حسینی کوه‌کمری
سطر ۶: سطر ۶:
 
|زادگاه =  [[تبریز]]
 
|زادگاه =  [[تبریز]]
 
|وفات =  ۱۳۶۰ قمری  
 
|وفات =  ۱۳۶۰ قمری  
|مدفن =  [[قم]] - حرم حضرت معصومه سلام الله علیها
+
|مدفن =  [[قم]]، حرم حضرت معصومه سلام الله علیها
|اساتید = [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب الله رشتی]]، [[محمد فاضل ایروانی|ملا محمد فاضل ایروانی]]، [[محمد فاضل شربیانی|شیخ محمد فاضل شربیانی]]،...
+
|اساتید = [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب‌الله رشتی]]، [[محمد فاضل ایروانی|ملا محمد فاضل ایروانی]]، [[محمد فاضل شربیانی|شیخ محمد فاضل شربیانی]]،...
 
|شاگردان = [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوه‌کمری]]،..
 
|شاگردان = [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوه‌کمری]]،..
|آثار=  حاشیه بر کتاب صلاة، حاشیه بر فرائد الاصول و مکاسب [[شیخ انصاری]]
+
|آثار=  حاشیه بر کتاب الصلاة [[محمد فاضل شربیانی|فاضل شربیانی]]،...
 
}}
 
}}
  
 
==ولادت و خاندان==
 
==ولادت و خاندان==
  
تاریخ و محل دقیق ولادت سید علی آقا کوه‌کمری معلوم نیست؛ ولی احتمال داده می‌‌شود که وی در اواخر قرن سیزدهم هجری قمری، در روستای «کوه‌کمر»<ref> دهی است از دهستان دیزمار غربی که در بخش ورزقان شهرستان اهر واقع است (لغت نامه دهخدا، ج ۱، ص ۱۶۵۴۸).</ref> متولد شده باشد. سید علی آقا فرزند علینقی از [[سادات]] حسینی و از خانواده اصیل و نجیب است و نسب این خاندان که با دست خط آیت الله [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت]] نوشته شده، به [[امام سجاد]] علیه‌السلام می رسد.<ref> فهرست کتب خطی کتابخانه آیت الله حجت، سید جعفر حسینی اشکوری، ص ۱۶.</ref>
+
تاریخ و محل دقیق ولادت سید علی آقا کوه‌کمری معلوم نیست؛ ولی احتمال داده می‌‌شود که وی در اواخر قرن سیزدهم هجری قمری، در روستای «کوه‌کمر»<ref> دهی است از دهستان دیزمار غربی که در بخش ورزقان شهرستان اهر واقع است (لغت نامه دهخدا، ج ۱، ص ۱۶۵۴۸).</ref> متولد شده باشد. سید علی آقا فرزند علینقی از [[سادات]] حسینی و از خانواده اصیل و نجیب است و نسب این خاندان که با دست خط فرزندش آیت الله [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت]] نوشته شده، به [[امام سجاد]] علیه‌السلام می رسد.<ref> فهرست کتب خطی کتابخانه آیت الله حجت، سید جعفر حسینی اشکوری، ص ۱۶.</ref>
  
نیاکان سید علی آقا کوه‌کمری در ردیف عالمان و نخبگان جامعه بوده‌‌اند. از دانشوران فرزانه و وارسته این خاندان می‌‌توان به شخصیت هایی اشاره کرد که اسامی‌‌‌شان بدین شرح است: سید حسن بابا، مدفون در روستای کوه‌کمر، آیت الله آقا میر یعقوب کوه‌کمری، صاحب مقبره مشهور در خوی، آقا میرفتاح، صاحب مقبره معروف در شهر خوی. آیت الله [[سید حسین کوه کمره ای|سید حسین ترک کوه‌کمری]] (عموی سید علی آقا)، آیت الله [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوه‌کمری]] (فرزند سید علی آقا)، علامه حاج میرزا محمدحسن زنوزی خویی، صاحب کتاب گرانسنگ «[[ریاض الجنة (کتاب)|ریاض الجنه]]»، آیت الله سید ابراهیم علوی، آیت الله سید موسی مرجعی، آیت الله سید علی‌اصغر خویی و آیت الله سید ابوالقاسم خویی (جد مادری آیت الله [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|سید شهاب الدین مرعشی نجفی]])، علامه حاج [[میرزا حبیب الله هاشم خویی|میرزا حبیب الله هاشمی ‌‌خویی]] شارح [[نهج البلاغه]].<ref> سیمای خوی، علی صدرایی، ص ۱۶۱؛ گنجینه دانشمندان، محمد شریف رازی، ج ۱، ص ۴۴۶-۴۴۹، آرام یافتگان تربت خوی، محمد الوانساز خویی (دست‌نوشت)؛ تاریخ مرند، حسن جلالی عزیزیان، ص ۳۹۶-۳۸۲.</ref>
+
نیاکان سید علی آقا کوه‌کمری در ردیف عالمان و نخبگان جامعه بوده‌‌اند. از دانشوران فرزانه و وارسته این خاندان می‌‌توان به شخصیت هایی اشاره کرد، از جمله: آیت الله [[سید حسین کوه کمره ای|سید حسین ترک کوه‌کمری]] (عموی سید علی آقا)، آیت الله [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوه‌کمری]] (فرزند سید علی آقا)، علامه میرزا محمدحسن زنوزی خویی، صاحب کتاب «[[ریاض الجنة (کتاب)|ریاض الجنه]]»، آیت الله سید ابوالقاسم خویی (جد مادری آیت الله [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|سید شهاب الدین مرعشی نجفی]])، علامه [[میرزا حبیب الله هاشم خویی|میرزا حبیب الله هاشمی ‌‌خویی]] شارح [[نهج البلاغه]].<ref> سیمای خوی، علی صدرایی، ص ۱۶۱؛ گنجینه دانشمندان، محمد شریف رازی، ج ۱، ص ۴۴۶-۴۴۹، آرام یافتگان تربت خوی، محمد الوانساز خویی (دست‌نوشت)؛ تاریخ مرند، حسن جلالی عزیزیان، ص ۳۹۶-۳۸۲.</ref>
  
==تحصیلات و استادان ==
+
==تحصیلات و استادان==
  
 
با توجه به قرائن و سکونت پدر ایشان در آذربایجان، احتمال می‌‌رود که سید علی آقا تحصیلات مقدماتی حوزه را در آن جا فراگرفته باشد، اما نام کتاب‌ها و استادان وی در کتاب‌های شرح حال ذکر نشده است. گمان نزدیک به یقین این است که وی بعد از اتمام علوم مقدماتی، قبل از سال ۱۳۰۶ ق. رهسپار [[نجف]] شده و به تحصیل ادامه داده باشد.
 
با توجه به قرائن و سکونت پدر ایشان در آذربایجان، احتمال می‌‌رود که سید علی آقا تحصیلات مقدماتی حوزه را در آن جا فراگرفته باشد، اما نام کتاب‌ها و استادان وی در کتاب‌های شرح حال ذکر نشده است. گمان نزدیک به یقین این است که وی بعد از اتمام علوم مقدماتی، قبل از سال ۱۳۰۶ ق. رهسپار [[نجف]] شده و به تحصیل ادامه داده باشد.
  
وی در حوزه کهن نجف اشرف، با عشق و علاقه فراوان در مکتب درسی نخبگان [[حوزه علمیه]] نجف حضور یافت که نام سه تن از استادان بزرگ وی بدین قرار است:
+
وی در حوزه کهن نجف اشرف، در مکتب درسی نخبگان [[حوزه علمیه]] نجف حضور یافت که نام سه تن از استادان بزرگ وی بدین قرار است:
  
 
*۱- آیت الله [[محمد فاضل ایروانی|ملا محمد فاضل ایروانی]] (۱۳۰۶-۱۲۳۲ ق)؛<ref> علمای معاصرین، ملا علی واعظ خیابانی، ص ۵۰ و ۵۱.</ref>
 
*۱- آیت الله [[محمد فاضل ایروانی|ملا محمد فاضل ایروانی]] (۱۳۰۶-۱۲۳۲ ق)؛<ref> علمای معاصرین، ملا علی واعظ خیابانی، ص ۵۰ و ۵۱.</ref>
سطر ۳۰: سطر ۳۰:
 
*۳- آیت الله [[محمد فاضل شربیانی|شیخ محمد فاضل شربیانی]] (۱۲۴۸-۱۳۲۲ ق).
 
*۳- آیت الله [[محمد فاضل شربیانی|شیخ محمد فاضل شربیانی]] (۱۲۴۸-۱۳۲۲ ق).
  
از مدت اقامت سید علی آقا در [[نجف]] اشرف، اطلاعی در دست نیست، اما زمان بازگشت ایشان به [[تبریز]] باید قبل از سال ۱۳۱۰ ق باشد. وی هنگام بازگشت، با تجلیل و احترام فراوان استادش، مرحوم آیت الله [[محمد فاضل شربیانی|فاضل شربیانی]] مواجه شد؛ به طوری که استادش با جمعی از طلاب علوم دینی و بزرگان علمای نجف تا [[کوفه]] مشایعت کرد و با جمعی کثیر به او اقتدا نمود و [[نماز]] خواند. این روشِ مشایعت جز با حاج میرزا رضا [[امام جمعه]] تبریز سابقه نداشت.<ref> المسلسلات فی الاجازات، سید محمود مرعشی نجفی، ج ۲، ص ۴۲۷.</ref>
+
از مدت اقامت سید علی آقا در [[نجف]] اشرف، اطلاعی در دست نیست، اما زمان بازگشت ایشان به [[تبریز]] باید قبل از سال ۱۳۱۰ ق. باشد. وی هنگام بازگشت، با تجلیل و احترام فراوان استادش، مرحوم آیت الله [[محمد فاضل شربیانی|فاضل شربیانی]] مواجه شد؛ به طوری که استادش با جمعی از طلاب علوم دینی و بزرگان علمای نجف تا [[کوفه]] مشایعت کرد و با جمعی کثیر به او اقتدا نمود و [[نماز]] خواند. این روشِ مشایعت جز با حاج میرزا رضا [[امام جمعه]] تبریز سابقه نداشت.<ref> المسلسلات فی الاجازات، سید محمود مرعشی نجفی، ج ۲، ص ۴۲۷.</ref>
  
 
==فعالیت‌های علمی‌‌ و فرهنگی==
 
==فعالیت‌های علمی‌‌ و فرهنگی==
سطر ۴۲: سطر ۴۲:
 
<I>'''ب) آثار:'''</I>
 
<I>'''ب) آثار:'''</I>
  
با این که آیت الله کوه‌کمری از عالمان بزرگ و دانشمندان نامی ‌‌حوزه علمیه تبریز بود، آثار زیادی تألیف نکرد. تنها اثری که در منابع [[رجال|رجالی]] از آن یاد شده، حاشیه بر کتاب صلاة است.<ref> فهرست کتب خطی کتابخانه آیت الله حجت، ص ۹؛ گنجینه دانشمندان، ج ۱، ص ۳۰۶.</ref> همچنین فرزندش، آیت الله سید محمد حجت با استفاده از درس‌های پدرش، مباحث وقت، [[قبله]]، لباس و مکان مصلی، [[اذان]]، [[اقامه]] و افعال صلاة را به رشته تحریر درآورد.<ref> همان، ص ۴۸ و ۴۹.</ref>
+
با این که آیت الله کوه‌کمری از عالمان بزرگ و دانشمندان نامی ‌‌حوزه علمیه تبریز بود، آثار زیادی تألیف نکرد. تنها اثری که در منابع [[رجال|رجالی]] از آن یاد شده، [[حاشیه]] بر کتاب الصلاة استادش [[محمد فاضل شربیانی|محمد فاضل شربیانی]] است.<ref> فهرست کتب خطی کتابخانه آیت الله حجت، ص ۹؛ گنجینه دانشمندان، ج ۱، ص ۳۰۶.</ref> همچنین فرزندش، آیت الله سید محمد حجت با استفاده از درس‌های پدرش، مباحث وقت، [[قبله]]، لباس و مکان مصلی، [[اذان]]، [[اقامه]] و افعال صلاة را به رشته تحریر درآورد.<ref> همان، ص ۴۸ و ۴۹.</ref>
  
 
'''<I>ج) اقامه جماعت:</I>'''
 
'''<I>ج) اقامه جماعت:</I>'''
سطر ۵۰: سطر ۵۰:
 
==از دیدگاه دیگران==
 
==از دیدگاه دیگران==
  
شرح حال نویسان، در آثار خود از آیت الله سید علی یاد کرده و مقام شامخ او را ستوده‌اند:  
+
شرح حال نویسان، در آثار خود از آیت الله سید علی کوه‌کمری یاد کرده و مقام شامخ او را ستوده‌اند:  
  
[[محمدعلی مدرس تبریزی|محمدعلی مدرس خیابانی]] (۱۲۹۶-۱۳۷۳ ق) که از همشهریان سید علی آقا و از فرزانگان مشهور شعر و ادب و فقاهت بشمار می‌‌آید، در ذیل شرح حال فرزند وی می‌‌نویسد: «پدر بزرگوار ایشان (آیت الله حجت) آقای سید علی از اکابر علمای تبریز است.<ref> به نقل از حجةالاسلام والمسلمین حاج میرزا کامران، امام جماعت مسجد یاد شده.</ref>
+
[[محمدعلی مدرس تبریزی|محمدعلی مدرس خیابانی]] (۱۲۹۶-۱۳۷۳ ق) که از همشهریان سید علی آقا و از فرزانگان مشهور ادب و فقاهت بشمار می‌‌آید، در ذیل شرح حال فرزند وی (آیت الله [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت]]) می‌‌نویسد: «پدر بزرگوار ایشان آقای سید علی از اکابر علمای تبریز است.<ref> به نقل از حجةالاسلام والمسلمین حاج میرزا کامران، امام جماعت مسجد یاد شده.</ref>
  
نویسنده مشهور و پرتلاش حوزه، مرحوم شیخ محمد شریف رازی، نیز به شرح حال آیت الله کوه‌کمری پرداخته و از او با القاب «حجة الاسلام والمسلمین سید الفقهاء العاملین السید علی آقا کوه‌کمری از اجلای علما و دانشمندان بزرگ» یاد کرده است.<ref> علمای معاصرین، ملاعلی واعظ خیابانی، ص ۱۸۷.</ref>
+
نویسنده مشهور و پرتلاش حوزه، مرحوم شیخ محمد شریف رازی، نیز به شرح حال آیت الله کوه‌کمری پرداخته و از او با القاب «حجة الاسلام والمسلمین سید الفقهاء العاملین السید علی آقا کوه‌کمری از اجلّای علما و دانشمندان بزرگ» یاد کرده است.<ref> علمای معاصرین، ملاعلی واعظ خیابانی، ص ۱۸۷.</ref>
  
فرزند برومند ایشان مرحوم آیت الله العظمی‌‌ حجت از پدرش با عنوان «العلامة الحجة» نام می‌‌برد و نویسنده دیگر، آقای حسین دوستی او را «عالم فاضل و پرهیزگار» معرفی می‌‌کند.<ref> آثار الحجة، ج ۱، ص ۹۴؛ دانشمندان آذربایجان، ج ۱، ص ۳۰۷.</ref> صاحب کتاب مفاخر آذربایجان هم او را «یکی از اجلای علماء و فقهای تبریز» می‌‌داند.<ref> فهرست کتب خطی کتابخانه آیت الله حجت، ص ۱۶.</ref>
+
فرزند برومند ایشان مرحوم آیت الله [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت]] از پدرش با عنوان «العلامة الحجة» نام می‌‌برد و نویسنده دیگر، آقای حسین دوستی او را «عالم فاضل و پرهیزگار» معرفی می‌‌کند.<ref> آثار الحجة، ج ۱، ص ۹۴؛ دانشمندان آذربایجان، ج ۱، ص ۳۰۷.</ref> صاحب کتاب مفاخر آذربایجان هم او را «یکی از اجلّای علماء و فقهای تبریز» می‌‌داند.<ref> فهرست کتب خطی کتابخانه آیت الله حجت، ص ۱۶.</ref>
  
 
==وفات==
 
==وفات==
  
[[فقیه|فقیه]] وارسته، آیت الله سید علی آقا کوه‌کمری بعد از سال‌ها عمر بابرکت و تلاش برای جلب رضای خداوند متعال، در سال ۱۳۱۹ شمسی (۱۳۶۰ ق) در [[تبریز]] رحلت کرد.<ref> ستارگان درخشان، حسین دوستی، ص ۱۸۱.</ref> پیکر مطهر وی به شهر مقدس [[قم]] انتقال یافت و در حرم مطهر [[حضرت معصومه]] سلام الله علیها به خاک سپرده شد.  
+
مرحوم آیت الله سید علی آقا کوه‌کمری، بعد از سال‌ها عمر بابرکت و تلاش برای جلب رضای خداوند متعال، سرانجام در سال ۱۳۱۹ شمسی (۱۳۶۰ ق) در [[تبریز]] رحلت کرد.<ref> ستارگان درخشان، حسین دوستی، ص ۱۸۱.</ref> پیکر مطهر وی به شهر مقدس [[قم]] انتقال یافت و در حرم مطهر [[حضرت معصومه]] سلام الله علیها به خاک سپرده شد.  
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
سطر ۶۶: سطر ۶۶:
 
==منابع==
 
==منابع==
  
* محمد الوان‌ساز خویی، [[ستارگان حرم (کتاب)|ستارگان حرم]]، جلد ۱۷، صفحه ۱۰۲-۱۱۱.
+
*[[ستارگان حرم (کتاب)|ستارگان حرم]]، محمد الوان‌ساز خویی، جلد ۱۷، صفحه ۱۰۲-۱۱۱.
 
 
  
 
==آرشیو عکس و تصویر==
 
==آرشیو عکس و تصویر==
سطر ۷۴: سطر ۷۳:
  
 
[[رده:علمای قرن چهاردهم|کوه‌کمری،سید علی]]
 
[[رده:علمای قرن چهاردهم|کوه‌کمری،سید علی]]
[[رده:مجتهدین]]
+
[[رده:علماء شیعه]]
 +
[[رده:فقیهان]]
 
[[رده:مدفونین در حرم حضرت معصومه (س)]]
 
[[رده:مدفونین در حرم حضرت معصومه (س)]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۴

«آیت‌الله سید علی کوه‌کمری» (متوفای ۱۳۶۰ ق)، از فقها و علمای شیعه در قرن ۱۴ قمری و از شاگردان محمد فاضل شربیانی و میرزا حبیب‌الله رشتی بود. وی در تبریز در عرصه‌های تدریس و تبلیغ و اقامه نماز جماعت کوشا بود. سید محمد حجت کوه‌کمری فرزند اوست.

Ali-hojat.jpg
نام کامل سید علی حسینی کوه‌کمری
زادگاه تبریز
وفات ۱۳۶۰ قمری
مدفن قم، حرم حضرت معصومه سلام الله علیها

Line.png

اساتید

میرزا حبیب‌الله رشتی، ملا محمد فاضل ایروانی، شیخ محمد فاضل شربیانی،...

شاگردان

سید محمد حجت کوه‌کمری،..

آثار

حاشیه بر کتاب الصلاة فاضل شربیانی،...


ولادت و خاندان

تاریخ و محل دقیق ولادت سید علی آقا کوه‌کمری معلوم نیست؛ ولی احتمال داده می‌‌شود که وی در اواخر قرن سیزدهم هجری قمری، در روستای «کوه‌کمر»[۱] متولد شده باشد. سید علی آقا فرزند علینقی از سادات حسینی و از خانواده اصیل و نجیب است و نسب این خاندان که با دست خط فرزندش آیت الله سید محمد حجت نوشته شده، به امام سجاد علیه‌السلام می رسد.[۲]

نیاکان سید علی آقا کوه‌کمری در ردیف عالمان و نخبگان جامعه بوده‌‌اند. از دانشوران فرزانه و وارسته این خاندان می‌‌توان به شخصیت هایی اشاره کرد، از جمله: آیت الله سید حسین ترک کوه‌کمری (عموی سید علی آقا)، آیت الله سید محمد حجت کوه‌کمری (فرزند سید علی آقا)، علامه میرزا محمدحسن زنوزی خویی، صاحب کتاب «ریاض الجنه»، آیت الله سید ابوالقاسم خویی (جد مادری آیت الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی)، علامه میرزا حبیب الله هاشمی ‌‌خویی شارح نهج البلاغه.[۳]

تحصیلات و استادان

با توجه به قرائن و سکونت پدر ایشان در آذربایجان، احتمال می‌‌رود که سید علی آقا تحصیلات مقدماتی حوزه را در آن جا فراگرفته باشد، اما نام کتاب‌ها و استادان وی در کتاب‌های شرح حال ذکر نشده است. گمان نزدیک به یقین این است که وی بعد از اتمام علوم مقدماتی، قبل از سال ۱۳۰۶ ق. رهسپار نجف شده و به تحصیل ادامه داده باشد.

وی در حوزه کهن نجف اشرف، در مکتب درسی نخبگان حوزه علمیه نجف حضور یافت که نام سه تن از استادان بزرگ وی بدین قرار است:

از مدت اقامت سید علی آقا در نجف اشرف، اطلاعی در دست نیست، اما زمان بازگشت ایشان به تبریز باید قبل از سال ۱۳۱۰ ق. باشد. وی هنگام بازگشت، با تجلیل و احترام فراوان استادش، مرحوم آیت الله فاضل شربیانی مواجه شد؛ به طوری که استادش با جمعی از طلاب علوم دینی و بزرگان علمای نجف تا کوفه مشایعت کرد و با جمعی کثیر به او اقتدا نمود و نماز خواند. این روشِ مشایعت جز با حاج میرزا رضا امام جمعه تبریز سابقه نداشت.[۶]

فعالیت‌های علمی‌‌ و فرهنگی

آیت الله سید علی آقا با استقبال گرم مردم وارد تبریز شد و فعالیت‌های خود را در عرصه‌های علمی‌‌، تبلیغی و فرهنگی آغاز نمود. خدمات ایشان را می‌‌توان در موارد زیر یاد کرد:

الف) تدریس:

ورود سید علی آقا به تبریز مقارن با دوره شکوفایی و عزت و عظمت حوزه علمیه تبریز بود. او در حوزه تبریز به توفیقات بزرگی دست یافت و عده‌ای از تشنگان علوم اسلامی را از دانش خود سیراب کرد. وی با تدریس کتاب‌های دوره مقدمات و سطوح عالی و کتاب «ریاض المسائل» تألیف سید علی طباطبایی موسوم به شرح کبیر، شاگردان فاضلی را تربیت نمود. از شاگردان او می‌‌توان به پسر بزرگوارش، آیت الله سید محمد حجت کوه‌کمری اشاره کرد.[۷]

ب) آثار:

با این که آیت الله کوه‌کمری از عالمان بزرگ و دانشمندان نامی ‌‌حوزه علمیه تبریز بود، آثار زیادی تألیف نکرد. تنها اثری که در منابع رجالی از آن یاد شده، حاشیه بر کتاب الصلاة استادش محمد فاضل شربیانی است.[۸] همچنین فرزندش، آیت الله سید محمد حجت با استفاده از درس‌های پدرش، مباحث وقت، قبله، لباس و مکان مصلی، اذان، اقامه و افعال صلاة را به رشته تحریر درآورد.[۹]

ج) اقامه جماعت:

پس از ورود ایشان به تبریز، بسیاری از مردم و روحانیان شهر از او خواستند که در منزلی واقع در بازار کاه فروشان اقامت گزیند و اقامه نماز جماعت در مسجد آن بازار را بر عهده گیرد. ایشان سه نوبت در آن مسجد، که بعدها، به نام «مسجد سید علی آقا»[۱۰] معروف شد، اقامه نماز جماعت می‌‌کرد و در ایام ماه مبارک رمضان و دهه ماه محرم و مناسبت‌های مذهبی به منبر می‌‌رفت و با زبانی رسا و بیانی گویا به ارشاد و هدایت مردم می‌‌پرداخت.[۱۱]

از دیدگاه دیگران

شرح حال نویسان، در آثار خود از آیت الله سید علی کوه‌کمری یاد کرده و مقام شامخ او را ستوده‌اند:

محمدعلی مدرس خیابانی (۱۲۹۶-۱۳۷۳ ق) که از همشهریان سید علی آقا و از فرزانگان مشهور ادب و فقاهت بشمار می‌‌آید، در ذیل شرح حال فرزند وی (آیت الله سید محمد حجت) می‌‌نویسد: «پدر بزرگوار ایشان آقای سید علی از اکابر علمای تبریز است.[۱۲]

نویسنده مشهور و پرتلاش حوزه، مرحوم شیخ محمد شریف رازی، نیز به شرح حال آیت الله کوه‌کمری پرداخته و از او با القاب «حجة الاسلام والمسلمین سید الفقهاء العاملین السید علی آقا کوه‌کمری از اجلّای علما و دانشمندان بزرگ» یاد کرده است.[۱۳]

فرزند برومند ایشان مرحوم آیت الله سید محمد حجت از پدرش با عنوان «العلامة الحجة» نام می‌‌برد و نویسنده دیگر، آقای حسین دوستی او را «عالم فاضل و پرهیزگار» معرفی می‌‌کند.[۱۴] صاحب کتاب مفاخر آذربایجان هم او را «یکی از اجلّای علماء و فقهای تبریز» می‌‌داند.[۱۵]

وفات

مرحوم آیت الله سید علی آقا کوه‌کمری، بعد از سال‌ها عمر بابرکت و تلاش برای جلب رضای خداوند متعال، سرانجام در سال ۱۳۱۹ شمسی (۱۳۶۰ ق) در تبریز رحلت کرد.[۱۶] پیکر مطهر وی به شهر مقدس قم انتقال یافت و در حرم مطهر حضرت معصومه سلام الله علیها به خاک سپرده شد.

پانویس

  1. دهی است از دهستان دیزمار غربی که در بخش ورزقان شهرستان اهر واقع است (لغت نامه دهخدا، ج ۱، ص ۱۶۵۴۸).
  2. فهرست کتب خطی کتابخانه آیت الله حجت، سید جعفر حسینی اشکوری، ص ۱۶.
  3. سیمای خوی، علی صدرایی، ص ۱۶۱؛ گنجینه دانشمندان، محمد شریف رازی، ج ۱، ص ۴۴۶-۴۴۹، آرام یافتگان تربت خوی، محمد الوانساز خویی (دست‌نوشت)؛ تاریخ مرند، حسن جلالی عزیزیان، ص ۳۹۶-۳۸۲.
  4. علمای معاصرین، ملا علی واعظ خیابانی، ص ۵۰ و ۵۱.
  5. نقباءالبشر، شیخ آقا بزرگ تهرانی، ج ۱، ص ۳۵۷.
  6. المسلسلات فی الاجازات، سید محمود مرعشی نجفی، ج ۲، ص ۴۲۷.
  7. ریحانة الادب، میرزا محمدعلی مدرس خیابانی، ج ۲، ص ۲۵؛ آثارالحجة، محمد شریف رازی، ج ۱، ص ۹۴.
  8. فهرست کتب خطی کتابخانه آیت الله حجت، ص ۹؛ گنجینه دانشمندان، ج ۱، ص ۳۰۶.
  9. همان، ص ۴۸ و ۴۹.
  10. همان.
  11. از مسجد سید علی آقا هم اکنون نیز در بازار کاه‌فروشان استفاده می‌‌شود؛ ولی منزل وی رو به ویرانی است.
  12. به نقل از حجةالاسلام والمسلمین حاج میرزا کامران، امام جماعت مسجد یاد شده.
  13. علمای معاصرین، ملاعلی واعظ خیابانی، ص ۱۸۷.
  14. آثار الحجة، ج ۱، ص ۹۴؛ دانشمندان آذربایجان، ج ۱، ص ۳۰۷.
  15. فهرست کتب خطی کتابخانه آیت الله حجت، ص ۱۶.
  16. ستارگان درخشان، حسین دوستی، ص ۱۸۱.

منابع

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه