حسن صافی اصفهانی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(آرشیو عکس و تصویر)
 
سطر ۱: سطر ۱:
'''آیت‌الله حسن صافی اصفهانی''' (۱۲۹۸-۱۳۷۴ ش)، از اساتید اخلاق و علمای معاصر [[شیعه]] و از شاگردان [[آیت الله خویی]] بود. ایشان ریاست حوزه علمیه [[اصفهان]] و امامت جماعت [[مسجد جامع اصفهان]] را به عهده داشت. از جمله اقدامات فرهنگی شیخ حسن صافی، تأسیس مؤسسه تحقیقاتی «صاحب الامر» و احداث خیریه «دارالشفاء فاطمیه» می باشد. کتاب «شوق وصال»، سلسله درسهای [[اخلاق]] و معارف آیت‌الله حسن صافی است.
+
'''«آیت‌الله حسن صافی اصفهانی»''' (۱۲۹۸-۱۳۷۴ ش)، فقیه اصولی و از علمای [[اخلاق]] معاصر [[شیعه]] و از شاگردان [[سید ابوالقاسم خویی]] بود. ایشان ریاست حوزه علمیه [[اصفهان]] و [[امام جماعت|امامت جماعت]] «[[مسجد جامع اصفهان]]» را به عهده داشت. از جمله اقدامات فرهنگی شیخ حسن صافی، تأسیس مؤسسه تحقیقاتی «صاحب الامر» و احداث خیریه «دارالشفاء فاطمیه» می‌باشد. کتاب «شوق وصال»، سلسله درسهای [[اخلاق]] و معارف آیت‌الله صافی است.
  
 
{{شناسنامه عالم
 
{{شناسنامه عالم
سطر ۱۴: سطر ۱۴:
  
 
==ولادت==
 
==ولادت==
حسن صافی اصفهانی در سال ۱۲۹۸ شمسی در [[اصفهان]] دیده به جهان گشود. نسب شریفش به عالم جلیل القدر [[شیعه|تشیع]]، [[ملا صالح مازندرانی]]، داماد [[محمدتقی مجلسی|مجلسی اول]] می رسد.  
+
حسن صافی اصفهانی در سال ۱۲۹۸ شمسی در [[اصفهان]] دیده به جهان گشود. نسب شریفش به عالم جلیل القدر، [[ملا صالح مازندرانی]]، داماد [[محمدتقی مجلسی|مجلسی اول]] می رسد.  
  
پدر ایشان حاج نصرالله صافی در سلک روحانیت بود و در [[نجف اشرف]] نزد [[علامه امینی]] مشغول [[صحافی]] کتاب های دینی بود. در احوال او نوشته اند که مردی بسیار پرهیزکار، اهل ذکر و کرامت و مقید به آداب و سنن از جمله [[زیارت عاشورا]] بود. مراسم [[تشییع جنازه|تشییع]] و ختم ایشان در نجف با حضور علما و مراجع باشکوه بالایی برگزار شد. [[آیت الله خویی]] بر پیکرش نماز خواند و در [[وادی السلام]] کنار [[مرقد هود و صالح علیهما السلام|مرقد مطهر حضرت هود و صالح]] علیهماالسلام به خاک سپرده شد.
+
پدر ایشان حاج نصرالله صافی در سلک روحانیت بود و در [[نجف اشرف]] نزد [[علامه امینی]] مشغول [[صحافی]] کتاب های دینی بود. در احوال او نوشته اند که مردی بسیار پرهیزکار، اهل ذکر و کرامت و مقید به [[آداب و سنن]] از جمله [[زیارت عاشورا]] بود. مراسم [[تشییع جنازه|تشییع]] و ختم ایشان در نجف با حضور علما و مراجع باشکوه بالایی برگزار شد. [[آیت الله خویی]] بر پیکرش نماز خواند و در [[وادی السلام]] کنار [[مرقد هود و صالح علیهما السلام|مرقد مطهر حضرت هود و صالح]] علیهماالسلام به خاک سپرده شد.
  
 
==تحصیل و استادان==
 
==تحصیل و استادان==
آیت الله صافی اصفهانی دوران تحصیلات ابتدایی خود را با ورود به «دبستان قدسیه» آغاز کرد و این دوران تحصیلی تا سال دوم یا سوم دبیرستان ادامه یافت. مدت کوتاهی پدر را در کسب و کار خود یاری نمود. در همین ایام با تشویق و راهنمایی شیخ احمد حججی نجف آبادی در مدرسه نوریه [[اصفهان]] مشغول فراگیری [[علوم اسلامی]] شد. مقدمات و [[ادبیات عرب|ادبیات]] را در آنجا تمام کرد و پس از آن آهنگ [[حوزه علمیه قم |حوزه علمیه قم]] نمود. در سال ۱۳۲۰ در اتاقی محقر و در مدرسه حاج ملا صادق ساکن و به دروس سطح و نیز [[تهذیب نفس|تهذیب اخلاق]] نزد استادانی وارسته مشغول شد.
+
آیت الله صافی اصفهانی دوران تحصیلات ابتدایی خود را با ورود به «دبستان قدسیه» آغاز کرد و این دوران تحصیلی تا سال دوم یا سوم دبیرستان ادامه یافت. مدت کوتاهی پدر را در کسب و کار خود یاری نمود. در همین ایام با تشویق و راهنمایی شیخ احمد حججی نجف آبادی در مدرسه نوریه [[اصفهان]] مشغول فراگیری [[علوم اسلامی]] شد. مقدمات و [[ادبیات عرب|ادبیات]] را در آنجا تمام کرد و پس از آن آهنگ [[حوزه علمیه قم |حوزه علمیه قم]] نمود. در سال ۱۳۲۰ ش. در اتاقی محقر و در مدرسه حاج ملا صادق ساکن و به دروس [[سطوح حوزه|سطح]] و نیز [[تهذیب نفس|تهذیب اخلاق]] نزد استادانی وارسته مشغول شد.
  
شیخ حسن در [[قم]] برای کسب فیوضات اخلاقی به حضور [[سید محمدتقی خوانساری|آیت الله سید محمدتقی خوانساری]] می رسید و مورد لطف و نظر خاص آن بزرگوار قرار داشت. همچنین با همراهی [[شهید مطهری]] از محضر [[امام خمینی]] و [[آیت الله سید احمد خوانساری]] به صورت خصوصی درس [[تفسیر]] و علوم دیگر می آموخت. مقدار زیادی از [[شرح لمعه]] را نزد [[مرعشی، شهاب‌الدین|آیت الله مرعشی نجفی]] و زیادی از [[فرائد الاصول (کتاب)|رسائل]] و [[مکاسب]] را نزد آیة الله شیخ عبدالرزاق نائینی خواندند. این عالم ربانی پس از ۴ سال اقامت در قم، در سال ۱۳۲۲ به مقصد اصلی اش [[نجف اشرف]] سفر کرد. با ورود به [[حوزه علمیه|حوزه علمیه]] نجف اشرف دومین حجره از سمت راست در [[مدرسه صدر نجف|مدرسه علمیه صدر]] و کنار مقبره مرحوم صدر، و زمانی مدرسه بادکوبه ای ماوای ایشان می گردد و این دوره طولانی تا ۲۸ سال ادامه می یابد.
+
شیخ حسن در [[قم]] برای کسب فیوضات [[اخلاق|اخلاقی]] به حضور [[سید محمدتقی خوانساری|آیت الله سید محمدتقی خوانساری]] می رسید و مورد لطف و نظر خاص آن بزرگوار قرار داشت. همچنین با همراهی [[شهید مطهری]] از محضر [[امام خمینی]] و [[آیت الله سید احمد خوانساری]] به صورت خصوصی درس [[تفسیر]] و علوم دیگر می آموخت. مقدار زیادی از [[شرح لمعه]] را نزد [[مرعشی، شهاب‌الدین|آیت الله مرعشی نجفی]] و زیادی از [[فرائد الاصول (کتاب)|رسائل]] و [[مکاسب]] را نزد آیة الله شیخ عبدالرزاق نائینی خواندند.  
 +
 
 +
وی پس از ۴ سال اقامت در قم، در سال ۱۳۲۲ ش. به مقصد اصلی اش [[نجف اشرف]] سفر کرد. با ورود به [[حوزه علمیه|حوزه علمیه]] نجف اشرف دومین حجره از سمت راست در [[مدرسه صدر نجف|مدرسه علمیه صدر]] و کنار مقبره مرحوم صدر، و زمانی مدرسه بادکوبه ای مأوای ایشان می گردد و این دوره طولانی تا ۲۸ سال ادامه می یابد.
  
 
برخی اساتید آیت الله صافی در نجف اشرف عبارتند از:
 
برخی اساتید آیت الله صافی در نجف اشرف عبارتند از:
  
*[[آیت الله خوئی|آیت الله سید ابوالقاسم خوئی]] در [[فقه]]، [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[تفسیر قرآن|تفسیر]]
+
*[[آیت الله خوئی|آیت الله سید ابوالقاسم خوئی]] ([[فقه]]، [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[تفسیر قرآن|تفسیر]])
*آیت الله شیخ عبدالحسین رشتی در [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایه]]
+
*آیت الله شیخ عبدالحسین رشتی (درس [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایه]])
*آیت الله شیخ صدرا بادکوبه‌ای در علم معقول
+
*آیت الله شیخ صدرا بادکوبه‌ای (علم معقول)
*[[سید جمال الدین گلپایگانی|آیت الله سید جمال الدین گلپایگانی]] در [[اخلاق]]
+
*[[سید جمال الدین گلپایگانی|آیت الله سید جمال الدین گلپایگانی]] ([[اخلاق]])
 
*[[سید محسن حکیم|آیت الله سید محسن حکیم]] (خارج فقه)
 
*[[سید محسن حکیم|آیت الله سید محسن حکیم]] (خارج فقه)
 
*[[محمدعلی کاظمینی بروجردی|آیت الله محمدعلی کاظمینی]]
 
*[[محمدعلی کاظمینی بروجردی|آیت الله محمدعلی کاظمینی]]
سطر ۳۵: سطر ۳۷:
  
 
==آثار و تألیفات==
 
==آثار و تألیفات==
[[پرونده:Alhedayat.jpg|thumb|left|الهدایة فی الاصول - یکی از آثار آیت الله صافی اصفهانی]]
+
[[پرونده:Alhedayat.jpg|thumb|left|الهدایة فی الاصول؛ یکی از آثار آیت‌الله صافی اصفهانی]]
  
*الهدایة فی الاصول (در ۴ جلد)، یک دوره اصول تقریرات بحث [[سید ابوالقاسم خویی|آیت الله خوئی]] (ره)
+
*الهدایة فی الاصول (در ۴ جلد)، یک دوره [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] تقریرات بحث استادش [[سید ابوالقاسم خویی|آیت الله خوئی]]
*شوق وصال (در ۲ جلد)، سلسله درسهای اخلاق و معارف آیت‌الله حسن صافی
+
*شوق وصال (در ۲ جلد)، سلسله درسهای [[اخلاق]] و معارف آیت‌الله حسن صافی
 
*مکاسب محرمه و بیع
 
*مکاسب محرمه و بیع
 
*ترجمه نقد فلسفه داروین، تألیف [[محمدرضا نجفی اصفهانی|شیخ محمدرضا نجفی]]
 
*ترجمه نقد فلسفه داروین، تألیف [[محمدرضا نجفی اصفهانی|شیخ محمدرضا نجفی]]
سطر ۵۱: سطر ۵۳:
 
*تقریرات خارج حج
 
*تقریرات خارج حج
 
*تقریرات درس رجال
 
*تقریرات درس رجال
*متفرقاتی در تفسیر و حدیث و شعر و علوم قرآن و اسرار حج
+
*متفرقاتی در [[تفسیر]] و [[حدیث]] و [[علوم قرآن]] و اسرار [[حج]] و [[شعر]]
  
==فعالیتهای علمی و فرهنگی==
+
==فعالیت‌های علمی و فرهنگی==
در سال ۱۳۵۰ پس از فوت مرحوم آیت الله طبیب زاده که [[امام جماعت‌|امام جماعت]] مسجد کمرزرین و مرد پارسا و زاهد زمان در [[اصفهان]] بود، بنا به دعوت علماء و مردم اصفهان به اصفهان بازگشت و در همان [[مسجد]] شروع به تدریس [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[علوم قرآنی]] پرداخت. ایشان در جریان مبارزات مردم علیه رژیم پهلوی نیز همراه و همگام انقلابیون بود در صدور اعلامیه و انجام راهپیمائی شرکت داشت.  
+
در سال ۱۳۵۰ ش. پس از وفات مرحوم آیت الله طبیب‌زاده که [[امام جماعت‌|امام جماعت]] پارسا و زاهد [[مسجد]] کمرزرّین در [[اصفهان]] بود، بنا به دعوت علماء و مردم، به اصفهان بازگشت و در همان مسجد به تدریس [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[علوم قرآنی]] پرداخت. ایشان در جریان مبارزات مردم علیه رژیم پهلوی نیز همراه و همگام انقلابیون بود و در صدور اعلامیه و انجام راهپیمائی شرکت داشت.  
  
در سال حدود ۱۳۵۹ بنا به دعوت بازاریان و اهالی محل ودرخواست [[سید حسین خادمی|آیت الله خادمی]] و سایر علمای اصفهان طی دو طومار جداگانه به [[مسجد جامع اصفهان]] منتقل شد و آنجا را پایگاهی برای زنده کردن دین خدا قرار داد و کلاسهای اقتصاد، اعتقادات، [[نهج البلاغة|نهج البلاغه]] و تفسیر تشکیل دادند. از این رو [[آیت الله ناصری]] پس از ایشان امامت مسجد کمر زرین را قبول کردند. <br>آیت الله صافی (قدس سره) پس از مراجعت به اصفهان در [[مدرسه صدر بازار]] شروع به تدریس سطح [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایه]] کردند اما پس از چندی [[سید ابوالقاسم خویی|آیت الله خوئی]] (ره) در نامه ای به مردم نوشتند: آقای صافی باید درس خارج شروع کنند وگرنه برگردند به [[نجف]] که ما اینجا بیشتر به ایشان نیاز داریم. لذا از آن به بعد ایشان درس خارج را بنا به درخواست چند تن از فضلای نخبه اصفهان شروع کردند، تا بعد از فوت آیت الله خادمی و آیت الله مهدوی، ریاست و زعامت [[حوزه علمیه|حوزه علمیه]] اصفهان بعهده ایشان افتاد.
+
در سال ۱۳۵۹ ش. بنا به دعوت بازاریان و اهالی محل و درخواست [[سید حسین خادمی|آیت الله خادمی]] و سایر علمای اصفهان طی دو طومار جداگانه، به [[مسجد جامع اصفهان]] منتقل شد و آنجا را پایگاهی برای تبلیغ [[دین]] قرار داد و کلاسهای اقتصاد، [[عقاید|اعتقادات]]، [[نهج البلاغة|نهج البلاغه]] و تفسیر تشکیل داد. از این رو [[آیت الله ناصری]] پس از ایشان امامت مسجد کمرزرین را قبول کردند. <br>آیت الله صافی پس از مراجعت به اصفهان، در [[مدرسه صدر بازار]] شروع به تدریس سطح [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایه]] کردند اما پس از چندی [[سید ابوالقاسم خویی|آیت الله خوئی]] در نامه ای به مردم نوشتند: آقای صافی باید درس خارج شروع کنند وگرنه برگردند به [[نجف]] که ما اینجا بیشتر به ایشان نیاز داریم. لذا از آن به بعد ایشان درس خارج را بنا به درخواست چند تن از فضلای نخبه اصفهان شروع کردند، تا بعد از فوت آیت الله خادمی و آیت الله مهدوی، ریاست و زعامت [[حوزه علمیه|حوزه علمیه]] اصفهان بعهده ایشان افتاد.
  
از اقدامات [[فرهنگ|فرهنگی]] شیخ حسن صافی، احداث مجموعه فرهنگی و علمی می باشد که شامل مدرسه علمیه و موسسه فرهنگی و تحقیقاتی صاحب الامر (عجل الله تعالی فرجه) در [[قم]] است. این مدرسه، محلی برای سکونت طلاب و فضلای کشور و مکانی برای نشر معارف دینی می باشد. همچنین از دیگر آثار خیریه ایشان، تأسیس دارالشّفاء فاطمیّه در اصفهان می باشد.
+
از اقدامات [[فرهنگ|فرهنگی]] شیخ حسن صافی، احداث مدرسه علمیه و موسسه فرهنگی و تحقیقاتی صاحب الامر (عجل الله تعالی فرجه) در [[قم]] است. این مدرسه، محلی برای سکونت طلاب و فضلای کشور و مکانی برای نشر معارف دینی می باشد. همچنین از دیگر آثار خیریه ایشان، تأسیس دارالشّفاء فاطمیّه در اصفهان می باشد.
  
جلسات هفتگی ایشان در بیان [[اخلاق]] و [[تهذیب نفس|تهذیب نفوس]] شیفتگان را پروانه وار به دور شمع وجود این عارف عامل و سالک واصل جمع می کند. این بیانات اخلاقی و سلوکی، پس از رحلت معظم له، در دو جلد با نام «شوق وصال» به چاپ رسیده است. مطابق نقلی که از ایشان شده، روش ایشان در سلوک چنین بوده است: عمل به دستورات [[شریعت|شرع]] مقدس، محبت به خدا و اولیاء او، [[توسل به اهل بیت علیهم السلام|توسل]] به ذوات مقدسه [[امامان معصوم|معصومین]] علیهم السلام، تسلیم بی قید و شرط در برابر معصوم علیه السلام و لا غیر.
+
جلسات هفتگی ایشان در بیان [[اخلاق]] و [[تهذیب نفس|تهذیب نفوس]] شیفتگان را پروانه وار به دور شمع وجود این عارف عامل و سالک واصل جمع می کند. این بیانات اخلاقی و سلوکی، پس از رحلت معظم له، در دو جلد با نام «شوق وصال» به چاپ رسیده است. مطابق نقلی که از ایشان شده، روش ایشان در سلوک چنین بوده است: عمل به دستورات [[شریعت|شرع]] مقدس، محبت به [[خدا]] و [[اولیاء الله|اولیاء الهی]]، [[توسل به اهل بیت علیهم السلام|توسل]] به ذوات مقدسه [[امامان معصوم|معصومین]] علیهم السلام، تسلیم بی قید و شرط در برابر معصوم علیه السلام و لا غیر.
  
 
==وفات==
 
==وفات==
مرحوم آیت الله صافی اصفهانی در هفتم مهر سال ۱۳۷۴ شمسی (۱۴۱۶ ه.ق)، در [[اصفهان]] دار فانی را وداع گفت و پیکر مطهرش پس از [[تشییع جنازه|تشییعی]] باشکوه، طبق وصیت آن مرحوم کنار مقبره [[علامه مجلسى|علامه مجلسی]] در [[مسجد جامع اصفهان]] به خاک سپرده شد.
+
مرحوم آیت الله حسن صافی اصفهانی در هفتم مهر سال ۱۳۷۴ شمسی (۱۴۱۶ ه.ق)، در [[اصفهان]] دار فانی را وداع گفت و پیکر مطهرش پس از [[تشییع جنازه|تشییعی]] باشکوه، طبق [[وصیت]] آن مرحوم کنار مقبره [[علامه مجلسى|علامه مجلسی]] در [[مسجد جامع اصفهان]] به خاک سپرده شد.
  
در فرازهایی از [[وصیت|وصیت نامه]] ایشان آمده است: «خداوندا تو را شاهد می گیرم که زندگی را با نام تو شروع کردم و عمری میل من این بود که در راه تو و برای تو و به سوی تو قدم بردارم. ای طلاب عزیز؛ عزت و سربلندی در دنیا و آخرت در درجه اول در گرو [[تقوا]] و [[تهذیب نفس]] و ساختن روحی سرشار از محبت و در درجه دوم سعی و کوشش در تحصیل علم و رسیدن به مراتب بلند علمی است. نیروی جوانی خود را هدر ندهید و جهاد کنید در تهذیب اخلاق و تحصیل علم که امروز بیش از هر زمان دیگر به سلاح علم و علمای خودساخته نیاز است».
+
در فرازهایی از وصیتنامه ایشان آمده است: «خداوندا تو را شاهد می گیرم که زندگی را با نام تو شروع کردم و عمری میل من این بود که در راه تو و برای تو و به سوی تو قدم بردارم. ای طلاب عزیز؛ عزت و سربلندی در دنیا و آخرت در درجه اول در گرو [[تقوا]] و [[تهذیب نفس]] و ساختن روحی سرشار از محبت و در درجه دوم سعی و کوشش در تحصیل علم و رسیدن به مراتب بلند علمی است. نیروی جوانی خود را هدر ندهید و جهاد کنید در تهذیب اخلاق و تحصیل علم که امروز بیش از هر زمان دیگر به سلاح علم و علمای خودساخته نیاز است».
  
 
==منابع==
 
==منابع==
  
*سایت آیت الله العظمی صافی اصفهانی.
+
*سایت آیت‌الله العظمی صافی اصفهانی.
*سایت موسسه صاحب الامر عجل الله تعالی فرجه.
+
*سایت مؤسسه صاحب الامر عجل الله تعالی فرجه.
*سید مصلح‌الدین مهدوی، اعلام اصفهان، ج۲، ص۵۶۲-۵۶۳.
+
*أعلام اصفهان، سید مصلح‌الدین مهدوی، ج۲، ص۵۶۲-۵۶۳.
  
 
==آرشیو عکس و تصویر==
 
==آرشیو عکس و تصویر==
سطر ۹۶: سطر ۹۸:
  
 
[[رده:علمای معاصر|صافی اصفهانی،حسن]]
 
[[رده:علمای معاصر|صافی اصفهانی،حسن]]
[[رده:مجتهدین]]
+
[[رده:علماء شیعه]]
 +
[[رده:فقیهان]]
 +
[[رده:علمای اخلاق]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۴

«آیت‌الله حسن صافی اصفهانی» (۱۲۹۸-۱۳۷۴ ش)، فقیه اصولی و از علمای اخلاق معاصر شیعه و از شاگردان سید ابوالقاسم خویی بود. ایشان ریاست حوزه علمیه اصفهان و امامت جماعت «مسجد جامع اصفهان» را به عهده داشت. از جمله اقدامات فرهنگی شیخ حسن صافی، تأسیس مؤسسه تحقیقاتی «صاحب الامر» و احداث خیریه «دارالشفاء فاطمیه» می‌باشد. کتاب «شوق وصال»، سلسله درسهای اخلاق و معارف آیت‌الله صافی است.

۲۲۰px
نام کامل حسن صافی اصفهانی
زادروز ۱۲۹۸ شمسی
زادگاه اصفهان
وفات ۱۳۷۴ شمسی
مدفن اصفهان، مقبره علامه مجلسی

Line.png

اساتید

سید جمال الدین گلپایگانی، امام خمینی، سید ابوالقاسم خویی، سید محسن حکیم،...


آثار

الهدایة فی الاصول، شوق وصال، اقتصاد ساده برای دانشجویان، ترجمه و نقد فلسفه داروین، مکاسب محرمه و بیع، طهارت،...


ولادت

حسن صافی اصفهانی در سال ۱۲۹۸ شمسی در اصفهان دیده به جهان گشود. نسب شریفش به عالم جلیل القدر، ملا صالح مازندرانی، داماد مجلسی اول می رسد.

پدر ایشان حاج نصرالله صافی در سلک روحانیت بود و در نجف اشرف نزد علامه امینی مشغول صحافی کتاب های دینی بود. در احوال او نوشته اند که مردی بسیار پرهیزکار، اهل ذکر و کرامت و مقید به آداب و سنن از جمله زیارت عاشورا بود. مراسم تشییع و ختم ایشان در نجف با حضور علما و مراجع باشکوه بالایی برگزار شد. آیت الله خویی بر پیکرش نماز خواند و در وادی السلام کنار مرقد مطهر حضرت هود و صالح علیهماالسلام به خاک سپرده شد.

تحصیل و استادان

آیت الله صافی اصفهانی دوران تحصیلات ابتدایی خود را با ورود به «دبستان قدسیه» آغاز کرد و این دوران تحصیلی تا سال دوم یا سوم دبیرستان ادامه یافت. مدت کوتاهی پدر را در کسب و کار خود یاری نمود. در همین ایام با تشویق و راهنمایی شیخ احمد حججی نجف آبادی در مدرسه نوریه اصفهان مشغول فراگیری علوم اسلامی شد. مقدمات و ادبیات را در آنجا تمام کرد و پس از آن آهنگ حوزه علمیه قم نمود. در سال ۱۳۲۰ ش. در اتاقی محقر و در مدرسه حاج ملا صادق ساکن و به دروس سطح و نیز تهذیب اخلاق نزد استادانی وارسته مشغول شد.

شیخ حسن در قم برای کسب فیوضات اخلاقی به حضور آیت الله سید محمدتقی خوانساری می رسید و مورد لطف و نظر خاص آن بزرگوار قرار داشت. همچنین با همراهی شهید مطهری از محضر امام خمینی و آیت الله سید احمد خوانساری به صورت خصوصی درس تفسیر و علوم دیگر می آموخت. مقدار زیادی از شرح لمعه را نزد آیت الله مرعشی نجفی و زیادی از رسائل و مکاسب را نزد آیة الله شیخ عبدالرزاق نائینی خواندند.

وی پس از ۴ سال اقامت در قم، در سال ۱۳۲۲ ش. به مقصد اصلی اش نجف اشرف سفر کرد. با ورود به حوزه علمیه نجف اشرف دومین حجره از سمت راست در مدرسه علمیه صدر و کنار مقبره مرحوم صدر، و زمانی مدرسه بادکوبه ای مأوای ایشان می گردد و این دوره طولانی تا ۲۸ سال ادامه می یابد.

برخی اساتید آیت الله صافی در نجف اشرف عبارتند از:

آثار و تألیفات

الهدایة فی الاصول؛ یکی از آثار آیت‌الله صافی اصفهانی
  • الهدایة فی الاصول (در ۴ جلد)، یک دوره اصول تقریرات بحث استادش آیت الله خوئی
  • شوق وصال (در ۲ جلد)، سلسله درسهای اخلاق و معارف آیت‌الله حسن صافی
  • مکاسب محرمه و بیع
  • ترجمه نقد فلسفه داروین، تألیف شیخ محمدرضا نجفی
  • یک دوره اقتصاد استدلالی بر اساس مبانی فقهی
  • اقتصاد ساده برای دانشجویان
  • طهارت
  • صلاة
  • تقریرات خارج اصول یک دوره
  • تقریرات خارج طهارت
  • تقریرات خارج خمس
  • تقریرات خارج قضا و شهادات
  • تقریرات خارج حج
  • تقریرات درس رجال
  • متفرقاتی در تفسیر و حدیث و علوم قرآن و اسرار حج و شعر

فعالیت‌های علمی و فرهنگی

در سال ۱۳۵۰ ش. پس از وفات مرحوم آیت الله طبیب‌زاده که امام جماعت پارسا و زاهد مسجد کمرزرّین در اصفهان بود، بنا به دعوت علماء و مردم، به اصفهان بازگشت و در همان مسجد به تدریس تفسیر و علوم قرآنی پرداخت. ایشان در جریان مبارزات مردم علیه رژیم پهلوی نیز همراه و همگام انقلابیون بود و در صدور اعلامیه و انجام راهپیمائی شرکت داشت.

در سال ۱۳۵۹ ش. بنا به دعوت بازاریان و اهالی محل و درخواست آیت الله خادمی و سایر علمای اصفهان طی دو طومار جداگانه، به مسجد جامع اصفهان منتقل شد و آنجا را پایگاهی برای تبلیغ دین قرار داد و کلاسهای اقتصاد، اعتقادات، نهج البلاغه و تفسیر تشکیل داد. از این رو آیت الله ناصری پس از ایشان امامت مسجد کمرزرین را قبول کردند.
آیت الله صافی پس از مراجعت به اصفهان، در مدرسه صدر بازار شروع به تدریس سطح کفایه کردند اما پس از چندی آیت الله خوئی در نامه ای به مردم نوشتند: آقای صافی باید درس خارج شروع کنند وگرنه برگردند به نجف که ما اینجا بیشتر به ایشان نیاز داریم. لذا از آن به بعد ایشان درس خارج را بنا به درخواست چند تن از فضلای نخبه اصفهان شروع کردند، تا بعد از فوت آیت الله خادمی و آیت الله مهدوی، ریاست و زعامت حوزه علمیه اصفهان بعهده ایشان افتاد.

از اقدامات فرهنگی شیخ حسن صافی، احداث مدرسه علمیه و موسسه فرهنگی و تحقیقاتی صاحب الامر (عجل الله تعالی فرجه) در قم است. این مدرسه، محلی برای سکونت طلاب و فضلای کشور و مکانی برای نشر معارف دینی می باشد. همچنین از دیگر آثار خیریه ایشان، تأسیس دارالشّفاء فاطمیّه در اصفهان می باشد.

جلسات هفتگی ایشان در بیان اخلاق و تهذیب نفوس شیفتگان را پروانه وار به دور شمع وجود این عارف عامل و سالک واصل جمع می کند. این بیانات اخلاقی و سلوکی، پس از رحلت معظم له، در دو جلد با نام «شوق وصال» به چاپ رسیده است. مطابق نقلی که از ایشان شده، روش ایشان در سلوک چنین بوده است: عمل به دستورات شرع مقدس، محبت به خدا و اولیاء الهی، توسل به ذوات مقدسه معصومین علیهم السلام، تسلیم بی قید و شرط در برابر معصوم علیه السلام و لا غیر.

وفات

مرحوم آیت الله حسن صافی اصفهانی در هفتم مهر سال ۱۳۷۴ شمسی (۱۴۱۶ ه.ق)، در اصفهان دار فانی را وداع گفت و پیکر مطهرش پس از تشییعی باشکوه، طبق وصیت آن مرحوم کنار مقبره علامه مجلسی در مسجد جامع اصفهان به خاک سپرده شد.

در فرازهایی از وصیتنامه ایشان آمده است: «خداوندا تو را شاهد می گیرم که زندگی را با نام تو شروع کردم و عمری میل من این بود که در راه تو و برای تو و به سوی تو قدم بردارم. ای طلاب عزیز؛ عزت و سربلندی در دنیا و آخرت در درجه اول در گرو تقوا و تهذیب نفس و ساختن روحی سرشار از محبت و در درجه دوم سعی و کوشش در تحصیل علم و رسیدن به مراتب بلند علمی است. نیروی جوانی خود را هدر ندهید و جهاد کنید در تهذیب اخلاق و تحصیل علم که امروز بیش از هر زمان دیگر به سلاح علم و علمای خودساخته نیاز است».

منابع

  • سایت آیت‌الله العظمی صافی اصفهانی.
  • سایت مؤسسه صاحب الامر عجل الله تعالی فرجه.
  • أعلام اصفهان، سید مصلح‌الدین مهدوی، ج۲، ص۵۶۲-۵۶۳.

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه