شرح حکم نهج البلاغه (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ویرایش)
 
(یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۱۲: سطر ۱۲:
 
|لینک=
 
|لینک=
 
}}
 
}}
'''"شرح حکم نهج‌البلاغه"''' نوشته [[قمی، عباس|شیخ عباس قمى]] (م، ۱۳۵۹ ق)، شرحى است به زبان عربى، بر حکمت‌هاى [[امام علی علیه السلام|امیرالمومنین]] (علیه‌السلام) در [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]].
+
کتاب '''«شرح حِکَم نهج‌البلاغه»''' تألیف [[شیخ عباس قمى]] (م، ۱۳۵۹ ق)، شرحى به زبان عربى، بر کلمات قصار و حکمت‌هاى [[امام علی]] (علیه‌السلام) در «[[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]» است.
  
==ساختار کتاب==
+
==مؤلف==
  
مؤلف محترم ضمن ترتیب حکمت‌هاى [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]] براساس حروف الفباء، بر هر کدام از آن‌ها شرحى کوتاه نگاشته است. تبیین لغات مشکل، توضیح مراد از حکمت و آوردن نمونه‌هایى از اشعار براى تبیین مفهوم حکمت از جمله کارهایى است که مؤلف محترم در این کتاب انجام داده است.
+
[[شیخ عباس قمى|حاج شیخ عباس قمى]] (۱۳۵۹-۱۲۹۴ ق)، [[محدث]] بزرگ [[شیعه]] و متولد در [[قم]] و متوفی در [[نجف]] است. او در نجف از محضر اساتید بزرگی چون [[سید محمدکاظم طباطبائی یزدی|سید محمد کاظم یزدی]]، [[میرزا محمد تقی شیرازی|میرزا محمدتقی شیرازی]] و [[محدث نوری|میرزا حسین نورى]] کسب علم نمود.  
  
در پایان کتاب نیز فهرست جامعى از آیات کریمه، ابیات به ترتیب [[قافیه|قوافى]]، امثال فارسى، اعلام اشخاص و اماکن و منابع و مآخذ ذکر شده است.
+
محدث قمی در زمان خود، از مربیان و معلمان [[اخلاق]] اسلامی در میان مردم و [[حوزه علمیه|حوزه‌های علمیه]] شناخته می شد. [[سید علی نقی فیض الاسلام|سید علی‌نقی فیض‌الاسلام]]، [[سید محمدهادی میلانی]] و [[سردار کابلی|حیدرقلی سردار کابلی]] از شاگردان او هستند.
  
==گزارش محتوا==
+
برخی از تألیفات مهم شیخ عباس قمی عبارتند از: [[مفاتیح الجنان]]، [[سفینة البحار (کتاب)|سفینة البحار]]، [[منتهى الآمال]]، فواید الرضویة، [[تتمة المنتهی فی وقایع ایام الخلفاء (کتاب)|تتمة المنتهی]] و [[نفس المهموم (کتاب)|نفس المهموم]].
  
[[قمی، عباس|شیخ عباس قمى]] ‌گاهی در ضمن شرح حکمت‌ها، به مسائل مهم تاریخى، ادبى و دینى اشاراتى دارد. او در مواضع بسیار، از کتاب‌هاى [[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح ابن ابى‌الحدید]] و [[شرح نهج البلاغه ابن میثم (مصباح السالکین) (کتاب)|شرح ابن میثم بحرانى]] بهره جسته، که مصحّح در جاى خود به آن‌ها اشاره کرده است.
+
==محتوای کتاب==
  
روش تصحیح کتاب - آن‌گونه که مصحّح ذکر کرده است - استخراج منقولات و مقابله آن‌ها با منابع اصلى از کتاب‌هاى زبان، ادبیات، [[تاریخ|تاریخ]]، [[حدیث|حدیث]] و [[دیوان (شعر)|دواوین]] شعرا است. علاوه بر این، ضبط اعلام و ضبط صحیح متون لغوى و شعرى و اضافه نمودن تعلیقات لازم در حواشى کتاب، از جمله کارهاى دیگر مصحح است.
+
[[قمی، عباس|شیخ عباس قمى]] ‌ضمن ترتیب کلمات قصار و حکمت‌هاى [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]] براساس حروف الفباء، بر هر کدام از آن‌ها شرحى کوتاه نگاشته است. تبیین لغات مشکل، توضیح مراد از هر حکمت و آوردن نمونه‌هایى از اشعار براى تبیین مفهوم حکمتها، از جمله کارهایى است که مؤلف محترم در این کتاب انجام داده است.
 +
 
 +
مؤلف محترم گاهی در ضمن شرح حکمت‌ها، به مسائل مهم تاریخى، ادبى و دینى اشاراتى دارد. او در مواضع بسیار، از کتاب‌هاى «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح ابن ابى‌الحدید]]» و «[[شرح نهج البلاغه ابن میثم (مصباح السالکین) (کتاب)|شرح ابن میثم بحرانى]]» بهره جسته، که مصحّح در جاى خود به آن‌ها اشاره کرده است.
 +
 
 +
روش تصحیح کتاب - آن‌گونه که مصحّح ذکر کرده است - استخراج منقولات و مقابله آن‌ها با منابع اصلى از کتاب‌هاى زبان، ادبیات، [[تاریخ|تاریخ]]، [[حدیث|حدیث]] و [[دیوان (شعر)|دواوین]] شعرا است. علاوه بر این، ضبط اَعلام و ضبط صحیح متون لغوى و شعرى و اضافه نمودن تعلیقات لازم در حواشى کتاب، از جمله کارهاى دیگر مصحح است.
 
==منابع ==
 
==منابع ==
* پایگاه مجلات تخصصى نور، مجله نهج‌البلاغه، بهار ۱۳۸۴ شماره ۱۳و ۱۴، عنوان مقاله: معرفى توصیفى چند کتاب و پایان نامه.
+
*"معرفى توصیفى چند کتاب و پایان‌نامه"، مجله نهج‌البلاغه، بهار ۱۳۸۴، شماره ۱۳و۱۴.
 +
*[[نرم افزار دانشنامه علوی]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
 
{{نهج البلاغه}}
 
{{نهج البلاغه}}
  
 
[[رده:شروح نهج البلاغه]]
 
[[رده:شروح نهج البلاغه]]
 +
[[رده:کتابهای با موضوع نهج البلاغه]]
 +
[[رده:آثار شیخ عباس قمی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۷

Ketab308.jpg
نویسنده شيخ عباس قمى
موضوع شرح نهج البلاغه
زبان عربی
تعداد جلد ۱

کتاب «شرح حِکَم نهج‌البلاغه» تألیف شیخ عباس قمى (م، ۱۳۵۹ ق)، شرحى به زبان عربى، بر کلمات قصار و حکمت‌هاى امام علی (علیه‌السلام) در «نهج‌البلاغه» است.

مؤلف

حاج شیخ عباس قمى (۱۳۵۹-۱۲۹۴ ق)، محدث بزرگ شیعه و متولد در قم و متوفی در نجف است. او در نجف از محضر اساتید بزرگی چون سید محمد کاظم یزدی، میرزا محمدتقی شیرازی و میرزا حسین نورى کسب علم نمود.

محدث قمی در زمان خود، از مربیان و معلمان اخلاق اسلامی در میان مردم و حوزه‌های علمیه شناخته می شد. سید علی‌نقی فیض‌الاسلام، سید محمدهادی میلانی و حیدرقلی سردار کابلی از شاگردان او هستند.

برخی از تألیفات مهم شیخ عباس قمی عبارتند از: مفاتیح الجنان، سفینة البحار، منتهى الآمال، فواید الرضویة، تتمة المنتهی و نفس المهموم.

محتوای کتاب

شیخ عباس قمى ‌ضمن ترتیب کلمات قصار و حکمت‌هاى نهج‌البلاغه براساس حروف الفباء، بر هر کدام از آن‌ها شرحى کوتاه نگاشته است. تبیین لغات مشکل، توضیح مراد از هر حکمت و آوردن نمونه‌هایى از اشعار براى تبیین مفهوم حکمتها، از جمله کارهایى است که مؤلف محترم در این کتاب انجام داده است.

مؤلف محترم گاهی در ضمن شرح حکمت‌ها، به مسائل مهم تاریخى، ادبى و دینى اشاراتى دارد. او در مواضع بسیار، از کتاب‌هاى «شرح ابن ابى‌الحدید» و «شرح ابن میثم بحرانى» بهره جسته، که مصحّح در جاى خود به آن‌ها اشاره کرده است.

روش تصحیح کتاب - آن‌گونه که مصحّح ذکر کرده است - استخراج منقولات و مقابله آن‌ها با منابع اصلى از کتاب‌هاى زبان، ادبیات، تاریخ، حدیث و دواوین شعرا است. علاوه بر این، ضبط اَعلام و ضبط صحیح متون لغوى و شعرى و اضافه نمودن تعلیقات لازم در حواشى کتاب، از جمله کارهاى دیگر مصحح است.

منابع

  • "معرفى توصیفى چند کتاب و پایان‌نامه"، مجله نهج‌البلاغه، بهار ۱۳۸۴، شماره ۱۳و۱۴.
  • نرم افزار دانشنامه علوی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه