سیری در سیره نبوی (کتاب)

کتاب «سیری در سیره نبوی» از آثار متفکر شهید مرتضی مطهری (م، ۱۳۵۸ ش) است. این کتاب مشتمل بر سخنرانی‌های استاد مطهری در رابطه با سیره پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) می‌باشد.

نویسنده	مرتضی مطهری
موضوع	زندگی‌نامه پیامبر اسلام
زبان	فارسی
تعداد جلد	۱
سیری در سیره نبوی

مؤلف

مرتضی مطهری (۱۳۵۸-۱۲۹۸ ش) از اساتید حوزه علمیه قم و معروفترین سخنران در دو دهه قبل از انقلاب، و از نظریه پردازان اصلی جمهوری اسلامی ایران بود.

از جمله اساتید ایشان در راه کسب علم و دانش، علامه طباطبائی، سید محمد حجت، سید صدرالدین صدر و سید محمدتقى خوانسارى را می توان نام برد.

برخی دیگر از آثار ایشان عبارتند از: عدل الهی، تعلیم و تربیت در اسلام، آزادی معنوی، خدمات متقابل اسلام و ایران، حماسه حسینی و... .

شهید مطهرى در طول حیاتش سعی نمود جهانبینی اصیل اسلامى را از طریق درس و سخنرانى و تألیف کتاب ارائه نماید. او سرانجام، در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ توسط منافقین به شهادت رسید.

معرفی کتاب

بدیهی است بحث «سیره نبوی» بحثی بسیار گسترده است و اگر کسی بخواهد کتابی در این باب بنگارد، چند جلد پرحجم خواهد شد. چنان‌که استاد مرتضی مطهری در همین کتاب می‌فرمایند: «چند سال پیش من فکر کردم که در زمینه سیره پیغمبر اکرم کتابی بنویسم، به همین سبکی که عرض خواهم کرد؛ مقدار زیادی یادداشت تهیه کردم، ولی هرچه جلوتر رفتم دیدم مثل این است که دارم وارد دریایی می‌شوم که به‌تدریج عمیق‌تر می‌شود. البته صرف نظر نکردم و می‌دانم که من نمی‌توانم ادعا کنم که می‌توانم سیره پیغمبر را بنویسم، ولی "ما لا يُدرک كلّه لا يُترک كلّه"».

محتوای کتاب

کتاب «سیری در سیره نبوی» دارای سه بخش است؛ بخش اول که «دیباچه» نام گرفته، شامل دو مقاله تحت عنوانهای «دعوتهای سه بعدی» و «موج اسلامی» به قلم شهید مرتضی مطهری است. این دو مقاله در اصل، مقدمه های جلد اول و دوم کتاب "محمد خاتم پیامبران" است که این کتاب مجموعه مقالاتی از چند تن از نویسندگان اسلامی است و در سال ۱۳۶۴ شمسی (برابر با ۱۳۸۷ قمری) به مناسبت آغاز پانزدهمین قرن بعثت از سوی مؤسسه حسینیه ارشاد منتشر گردیده است.

بخش دوم که قسمت اصلی کتاب می باشد، مشتمل بر هشت سخنرانی استاد شهید تحت عنوان «سیره نبوی» است که در ایام فاطمیه سال ۱۳۹۶ قمری (فروردین ۱۳۵۴ شمسی) در مسجد جامع بازار تهران ایراد شده است. عنوان اولیه این بحث «منابع شناخت از نظر اسلام» بوده است که استاد پس از برشمردن چند منبع، سیره اولیاء دین را نیز به عنوان یکی از منابع شناخت از نظر اسلام معرفی نموده و از آنجا وارد بحث «سیره نبوی» می شوند. قبل از ورود به این بحث، استاد شهید بحث کوتاهی پیرامون این فکر انحرافی که «ما قادر به پیروی از اولیاء دین نیستیم» دارند. این بحث مقدمه آن هشت جلسه سخنرانی قرار داده شده است.

بخش سوم این کتاب که «ضمیمه» نام گرفته است، متشکل از یک سخنرانی و ترجمه صد سخن از پیامبر صلی الله علیه و آله می باشد. سخنرانی مذکور تاریخچه ای است از زندگی رسول اکرم صلی الله علیه و آله و نیز تحلیل سخنانی چند از آن بزرگوار که در هفدهم ربیع الاول مصادف با زادروز پیامبر صلی الله علیه وآله و امام صادق علیه السلام، در حدود سال ۱۳۴۸ شمسی در حسینیه ارشاد ایراد شده است.

این کتاب پاسخگوی سؤالاتی در این زمینه ها است:

• سیره به چه معناست؟
• الگوپذیری از زندگی پیامبر چگونه ممکن است؟ مگر پیامبر متعلق به ۱۴۰۰ سال پیش نیست؟
• آیا برای رسیدن به اهدافمان از هر وسیله ای می توانیم استفاده کنیم؟
• ارزش تبلیغ، شرایط و روش آن چگونه است؟
• پیامبر در برخورد با چه موضوعاتی تسامح داشتند و در برخورد با چه موضوعاتی صلابت به خرج می دادند؟
• آیا در اسلام خشونت وجود دارد؟ و خشونت دارای چه جایگاهی است؟
• کیفیت استخدام وسیله چگونه است؟ آیا برای هدف مقدس می توان از هر وسیله ای، ولو نامقدس و پلید استفاده کرد؟
• علل پیشرفت سریع اسلام و گسترش سیره نبوی صلی الله علیه و آله چیست؟

منابع

• معرفی کتب استاد مطهری، در دسترس در اسلام ناب، بازیابی: ۱۶ آذر ۱۳۹۲.

• نرم افزار دانشنامه علوی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.