دلائل النبوة (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(صفحه‌ای تازه حاوی «بندانگشتی|دلائل النبوة '''دلائل النبوة'''، تألیف ابونعيم اصف...» ایجاد کرد)
 
 
(۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
[[پرونده:Ketab260.jpg|بندانگشتی|دلائل النبوة]]
+
'''«دلائل النبوة»'''، تألیف [[ابونعیم اصفهانی]] (م، ۴۳۰ ق)، مشتمل بر مجموعۀ [[حدیث|احادیث]] مربوط به [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]](صلی الله علیه وآله) و دلائل صدق [[نبوت]] و [[معجزات]] آن حضرت است. این کتاب یکى از منابع مهم و قدیمى بحث نبوت است، به طورى که نویسندگانى که به این موضوع پرداخته‌اند، این کتاب را یکى از منابع خود قرار داده‌اند.
 +
{{مشخصات کتاب
  
'''دلائل النبوة'''، تألیف ابونعيم اصفهانى که به درخواست جمعى از طالبان علم گردآورى كرده است و مجموعۀ احاديث و روايت مربوط به پيامبر(ص)، دلائل صدق نبوت و معجزات آن حضرت است.
+
|عنوان=دلائل النبوة
 
این کتاب يكى از منابع مهم و قديمى بحث نبوت است. به طورى كه نويسندگانى كه به اين موضوع پرداخته‌اند، اين كتاب را يكى از منابع خود قرار داده‌اند.
 
  
==ساختار و گزارش محتوا ==
+
|تصویر= [[پرونده:Ketab260.jpg|240px|وسط]]
  
 +
|نویسنده=  ابونعیم اصفهانی
  
دلائل النبوة از سى و يك فصل تشكيل يافته است كه به اين شرح آمده‌اند:
+
|موضوع= دلایل نبوت پیامبر اسلام
  
#فضائل پيامبر اكرم(ص) در قرآن.
+
|زبان= عربی
#فضائل پيامبر از جهت طيب مولد و نسب.
 
#فضائل پيامبر از جهت اسماء.
 
#علت فضيلت پيامبر و امتش بر ساير امتها.
 
#مطالب انبياء و علماء قبل از پيامبر در مورد ايشان.
 
#پيش‌بينى‌هاى منجمين دربارۀ ظهور خاتم الانبياء.
 
#حكايات اجندوبتها در رابطه با نبوت پيامبر.
 
#بيان ازدواج آمنه بنت وهب مادر پيامبر.
 
#وقايع مربوط به ولادت ايشان و نشانه‌هايى كه گواه نبوت ايشان است.
 
......
 
  
26-اخبارهايى كه پيامبر پيشگويى كرده و در زمان خود ايشان يا بعد از رحلتشان اتفاق افتاده است.
+
|تعداد جلد= ۲
  
27-آيات و نشانه‌هاى دال بر نبوت كه از صحابه نقل شده است.
+
|عنوان افزوده1=
  
28-معجزات حضرت در زمان وفاتش.
+
|افزوده1=
  
29-امور خارق العاده‌اى كه بعد از وفات از اصحاب ديده شده است.
+
|عنوان افزوده2=
  
30-مقايسۀ فضائل پيامبر و ديگر انبياء.
+
|افزوده2=
  
31-اخلاق، صفات و احوال پيامبر.
+
|لینک=
 +
}}
 +
== مؤلف ==
 +
[[ابونعیم اصفهانی|ابونُعَیم احمد بن عبداللّه اصفهانی]] (۳۳۶-۴۳۰ ق)، محدث، مورخ و متکلم برجسته مسلمان در قرن پنجم هجری بود. وی برای استماع [[حدیث]] و تکمیل دانش خود به سرزمین‌های مختلف اسلامی سفر نمود و از علمای متعددی مانند [[حاکم نیشابوری]]، [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] نقل روایت گرفت و شاگردان بسیاری مانند [[خطیب بغدادی]] تربیت نمود.
  
اين كتاب كه صرفا به بيان ادلۀ نقلى پرداخته و روايات مربوط به نبوت را گردآورى كرده، در اصل حجيم بوده است، به گونه‌اى كه [[سيوطى]] در خصائص كبرى، ابن حجر در فتح البارى و... رواياتى را از دلائل النبوة نقل مى‌كنند كه در نسخه‌هاى فعلى موجود نيست. بعضى معتقدند، كتاب توسط مؤلف يا شخص ديگرى مختصر شده و عده‌اى گذر زمان را علت مى‌دانند.
+
ابونعیم، یکی از چهره های اصلی مکتب حدیثی شهر [[اصفهان]] است. او به عنوان یکی از کسانی که در ایجاد تمایلات [[شیعه|شیعی]] و علوی در میان اصحاب حدیث نقش بسزا داشتند، قابل اشاره است. میراث او در حوزه [[رجال]] و [[تاریخ]] بسیار با ارزش است.
  
==ويژگى‌ها و معايب كتاب==
+
ابونعیم اصفهانی آثار بسیاری تألیف کرد، از جمله: [[دلائل النبوة (کتاب)|دلائل النبوة]]، [[حلیة الأولیاء (کتاب)|حلیة الأولیاء]]، منقبة المطهرین و مرتبة الطیبین، الخصائص فی فضل علی(ع)، اربعون حدیثاً فی المهدی(ع)، معرفة الصحابه، صفة الجنة، ذکر اخبار اصبهان.
  
 +
==محتوای کتاب==
  
#با وجود اين كه كتاب مجموعه‌اى روايى است؛ اما مؤلف در مقدمه از نفس انسان، نبوت و خصائص نبوت سخن گفته است. او فضائل را به فضيلت نوعيه، فضيلت اكراميه، امداد الهى براى هدايت و حفظ وصيت از رذائل تقسيم كرده و قائل است همۀ اين‌ها موهبت الهى است و هيچ يك اكتسابى نيستند.
+
«دلائل النبوة» که به درخواست جمعى از طالبان علم گردآورى شده است، شامل ۵۶۶ [[حدیث]] در قالب ۳۱ فصل می باشد، از جمله:
#يكى از اشكالات جدّى اين اثر اين است كه روايات موضوع و جعلى را آورده، بدون اين كه به آنها اشاره كند.
 
[[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر عسقلانى]] در ميزان الاعتدال مى‌گويد «لا اعلم دنبا اكبر من روايته الموضوعات ساكتا عنه».
 
  
==نسخه شناسى==
+
#فضائل [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]](صلی الله علیه وآله) در [[قرآن]].
 +
#فضائل پیامبر از جهت طیب مولد و نسب.
 +
#فضائل پیامبر از جهت اسماء.
 +
#علت فضیلت پیامبر و امتش بر سایر امتها.
 +
#مطالب انبیاء و علماء قبل از پیامبر در مورد ایشان.
 +
#پیش‌بینى‌هاى منجمین دربارۀ ظهور [[خاتم الأنبیاء|خاتم الانبیاء]].
 +
#حکایات [[جن|اجنّه]] و بتها در رابطه با [[نبوت]] پیامبر.
 +
#بیان ازدواج [[آمنه|آمنه بنت وهب]] مادر پیامبر.
 +
#وقایع مربوط به ولادت ایشان و نشانه‌هایى که گواه نبوت ایشان است.
 +
#اخبارى که پیامبر پیشگویى کرده و در زمان خود ایشان یا بعد از رحلتشان اتفاق افتاده است.
 +
#آیات و نشانه‌هاى دال بر نبوت که از [[صحابی|صحابه]] نقل شده است.
 +
#[[معجزه|معجزات]] حضرت در زمان وفاتش.
 +
#امور خارق العاده‌اى که بعد از وفات از اصحاب دیده شده است.
 +
#مقایسۀ فضائل پیامبر و دیگر انبیاء.
 +
#اخلاق، صفات و احوال پیامبر.
  
 +
==ویژگى‌های کتاب==
  
- توسط موسسۀ دائرة المعارف حيدرآباد دكن هند براى اولين بار سال 1320ق و براى بار دوم با حواشى و تعليقات سال 1369ق به چاپ رسيد.
+
*این کتاب که صرفا به بیان ادلۀ نقلى پرداخته و روایات مربوط به [[نبوت]] را گردآورى کرده، در اصل حجیم بوده است، به گونه‌اى که [[سیوطى]] در خصائص کبرى، [[ابن حجرعسقلانی|ابن حجر]] در فتح البارى و... روایاتى را از دلائل النبوة نقل مى‌کنند که در نسخه‌هاى فعلى موجود نیست. بعضى معتقدند، کتاب توسط مؤلف یا شخص دیگرى مختصر شده و عده‌اى گذر زمان را علت مى‌دانند.
 +
*با وجود این که کتاب مجموعه‌اى روایى است؛ اما مؤلف در مقدمه از [[نفس]] انسان، نبوت و خصائص نبوت سخن گفته است. او فضائل را به فضیلت نوعیه، فضیلت اکرامیه، امداد الهى براى هدایت و حفظ وصیت از رذائل تقسیم کرده و قائل است همۀ این‌ها موهبت الهى است و هیچ یک اکتسابى نیستند.
 +
*یکى از اشکالات جدّى این اثر این است که [[حدیث جعلی|روایات جعلى]] را آورده، بدون این که به آنها اشاره کند. [[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر عسقلانى]] در میزان الاعتدال مى‌گوید «لا اعلمُ ذنباً اکبرَ مِن روایته الموضوعات ساکتاً عنه».
  
- نسخۀ موجود در برنامه: اين نسخه كه علاوه بر مقدمه شامل فهرست احاديث، داستان‌ها، روات احاديث و اخبار مكان‌ها، موضوعات و فهرست تحليلى دلائل نبوت است، در سال 1412ق در بيروت با تصحيح و تحقيق محمد رواس قلعه‌جى و عبدالبر عباس توسط دار النفائس منتشر شد.
+
==منابع==
  
 +
*[[نرم افزار سیره معصومان (علیهم السلام)|نرم افزار سیره معصومان]]، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی
  
==منبع ==
+
[[رده:منابع با موضوع پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله]]
ویکی نور
+
[[رده:کتابهای با موضوع پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله]]
 +
[[رده:کتاب‌های فضایل اهل البیت (ع)]]
 +
[[رده:منابع حدیثی]]
 +
[[رده:منابع اعتقادی]]
 +
[[رده:کتابهای اعتقادی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۲

«دلائل النبوة»، تألیف ابونعیم اصفهانی (م، ۴۳۰ ق)، مشتمل بر مجموعۀ احادیث مربوط به پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) و دلائل صدق نبوت و معجزات آن حضرت است. این کتاب یکى از منابع مهم و قدیمى بحث نبوت است، به طورى که نویسندگانى که به این موضوع پرداخته‌اند، این کتاب را یکى از منابع خود قرار داده‌اند.

Ketab260.jpg
نویسنده ابونعیم اصفهانی
موضوع دلایل نبوت پیامبر اسلام
زبان عربی
تعداد جلد ۲

مؤلف

ابونُعَیم احمد بن عبداللّه اصفهانی (۳۳۶-۴۳۰ ق)، محدث، مورخ و متکلم برجسته مسلمان در قرن پنجم هجری بود. وی برای استماع حدیث و تکمیل دانش خود به سرزمین‌های مختلف اسلامی سفر نمود و از علمای متعددی مانند حاکم نیشابوری، اجازه نقل روایت گرفت و شاگردان بسیاری مانند خطیب بغدادی تربیت نمود.

ابونعیم، یکی از چهره های اصلی مکتب حدیثی شهر اصفهان است. او به عنوان یکی از کسانی که در ایجاد تمایلات شیعی و علوی در میان اصحاب حدیث نقش بسزا داشتند، قابل اشاره است. میراث او در حوزه رجال و تاریخ بسیار با ارزش است.

ابونعیم اصفهانی آثار بسیاری تألیف کرد، از جمله: دلائل النبوة، حلیة الأولیاء، منقبة المطهرین و مرتبة الطیبین، الخصائص فی فضل علی(ع)، اربعون حدیثاً فی المهدی(ع)، معرفة الصحابه، صفة الجنة، ذکر اخبار اصبهان.

محتوای کتاب

«دلائل النبوة» که به درخواست جمعى از طالبان علم گردآورى شده است، شامل ۵۶۶ حدیث در قالب ۳۱ فصل می باشد، از جمله:

  1. فضائل پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) در قرآن.
  2. فضائل پیامبر از جهت طیب مولد و نسب.
  3. فضائل پیامبر از جهت اسماء.
  4. علت فضیلت پیامبر و امتش بر سایر امتها.
  5. مطالب انبیاء و علماء قبل از پیامبر در مورد ایشان.
  6. پیش‌بینى‌هاى منجمین دربارۀ ظهور خاتم الانبیاء.
  7. حکایات اجنّه و بتها در رابطه با نبوت پیامبر.
  8. بیان ازدواج آمنه بنت وهب مادر پیامبر.
  9. وقایع مربوط به ولادت ایشان و نشانه‌هایى که گواه نبوت ایشان است.
  10. اخبارى که پیامبر پیشگویى کرده و در زمان خود ایشان یا بعد از رحلتشان اتفاق افتاده است.
  11. آیات و نشانه‌هاى دال بر نبوت که از صحابه نقل شده است.
  12. معجزات حضرت در زمان وفاتش.
  13. امور خارق العاده‌اى که بعد از وفات از اصحاب دیده شده است.
  14. مقایسۀ فضائل پیامبر و دیگر انبیاء.
  15. اخلاق، صفات و احوال پیامبر.

ویژگى‌های کتاب

  • این کتاب که صرفا به بیان ادلۀ نقلى پرداخته و روایات مربوط به نبوت را گردآورى کرده، در اصل حجیم بوده است، به گونه‌اى که سیوطى در خصائص کبرى، ابن حجر در فتح البارى و... روایاتى را از دلائل النبوة نقل مى‌کنند که در نسخه‌هاى فعلى موجود نیست. بعضى معتقدند، کتاب توسط مؤلف یا شخص دیگرى مختصر شده و عده‌اى گذر زمان را علت مى‌دانند.
  • با وجود این که کتاب مجموعه‌اى روایى است؛ اما مؤلف در مقدمه از نفس انسان، نبوت و خصائص نبوت سخن گفته است. او فضائل را به فضیلت نوعیه، فضیلت اکرامیه، امداد الهى براى هدایت و حفظ وصیت از رذائل تقسیم کرده و قائل است همۀ این‌ها موهبت الهى است و هیچ یک اکتسابى نیستند.
  • یکى از اشکالات جدّى این اثر این است که روایات جعلى را آورده، بدون این که به آنها اشاره کند. ابن حجر عسقلانى در میزان الاعتدال مى‌گوید «لا اعلمُ ذنباً اکبرَ مِن روایته الموضوعات ساکتاً عنه».

منابع

مسابقه از خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه