سید محمد محقق داماد: تفاوت بین نسخهها
(←آثار و تألیفات) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | ''' | + | '''«آیتالله سید محمد محقق داماد»''' (۱۳۲۵-۱۳۸۸ ق)، از فقیهان و مدرسان نامدار [[شیعه]] در قرن چهاردهم هجری و از شاگردان [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|آیتالله حائری]] و داماد ایشان بود. وی با تدریس خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] در [[حوزه علمیه قم|حوزه علمیه قم]] و اهتمام به تعلیم و تربیت فضلاء، رسالت علمی و دینی خویش را انجام داد. آیتالله [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]] و آیتالله [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی]] از شاگردان برجسته او هستند. |
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
| − | ||نام کامل = سید محمد موسوی احمدآبادی | + | ||نام کامل = سید محمد موسوی محقق احمدآبادی |
||تصویر= [[پرونده:محقق داماد.jpg|240px]] | ||تصویر= [[پرونده:محقق داماد.jpg|240px]] | ||
||زادروز = ۱۳۲۵ قمری | ||زادروز = ۱۳۲۵ قمری | ||
| سطر ۸: | سطر ۸: | ||
|وفات = ۱۳۸۸ قمری | |وفات = ۱۳۸۸ قمری | ||
|مدفن = [[قم]]، [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه سلام الله علیها]] | |مدفن = [[قم]]، [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه سلام الله علیها]] | ||
| − | |اساتید = [[سید محمدتقی خوانساری]]، [[سید ابوالحسن رفیعی قزوینی]]، [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوهکمری]]، [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی| | + | |اساتید = [[سید محمدتقی خوانساری]]، [[سید ابوالحسن رفیعی قزوینی]]، [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوهکمری]]، [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری یزدی]]،... |
|شاگردان = [[مرتضی مطهری]]، [[شهید بهشتی]]، [[امام موسی صدر]]، [[سید مصطفی خمینی]]، [[شهید مفتح]]، [[ناصر مکارم شیرازی|ناصر مکارم شیرازی]]، [[عبدالله جوادی آملی]]،... | |شاگردان = [[مرتضی مطهری]]، [[شهید بهشتی]]، [[امام موسی صدر]]، [[سید مصطفی خمینی]]، [[شهید مفتح]]، [[ناصر مکارم شیرازی|ناصر مکارم شیرازی]]، [[عبدالله جوادی آملی]]،... | ||
| − | |آثار = حاشیه بر [[العروة الوثقی (کتاب)|عروة الوثقی]]،... | + | |آثار = حاشیه بر [[العروة الوثقی (کتاب)|عروة الوثقی]]، تقریرات دروس فقه و اصول ایشان،... |
}} | }} | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| − | سید محمد محقق احمدآبادى یزدى معروف به محقق داماد در سال ۱۳۲۵ قمری در یک بیت رفیع علمی و ولائی، در اردکان [[یزد]] پا به عرصه حیات نهاد. پدرش مرحوم حجت الاسلام | + | سید محمد محقق احمدآبادى یزدى معروف به محقق داماد در سال ۱۳۲۵ قمری (۱۳۸۵ ش) در یک بیت رفیع علمی و ولائی، در اردکان [[یزد]] پا به عرصه حیات نهاد. پدرش مرحوم حجت الاسلام سید جعفر موسوی بود که در سفر [[عتبات عالیات|عتبات]] وفات نمود و کودک هنوز از مادر متولد نگردیده بود. |
==تحصیل و استادان== | ==تحصیل و استادان== | ||
| − | سید محمد در یزد نزد اساتید نامداری مانند: مرحوم آقا سید احمد مدرس، مرحوم حاج سید یحی واعظ، مرحوم آقای سید حسن باغ گندمی و مرحوم آقا سید محمد علیرضا حائری به تحصیل مقدمات علوم و سطوح پرداخت و مقداری از [[قوانین الاصول (کتاب)|قوانین]] را | + | سید محمد در یزد نزد اساتید نامداری مانند: مرحوم آقا سید احمد مدرس، مرحوم حاج سید یحی واعظ، مرحوم آقای سید حسن باغ گندمی و مرحوم آقا سید محمد علیرضا حائری به تحصیل مقدمات علوم و [[سطوح حوزه|سطوح]] پرداخت و مقداری از «[[قوانین الاصول (کتاب)|قوانین]]» را نزد آیت الله شیخ غلامرضا یزدی تلمذ نمود، و با اشارت و صلاحدید وی، شاگرد ساعی و کوشا، عازم [[حوزه علمیه قم|حوزه علمیه قم]] گردید. |
| − | سید محمد محقق به برکت استعداد ذاتی و ذوق و شوق فراوان تحصیلی، در طی نه سال اقامت در [[قم]]، به مراتب عالیه علمی نائل آمد و ضمن | + | سید محمد محقق به برکت استعداد ذاتی و ذوق و شوق فراوان تحصیلی، در طی نه سال اقامت در [[قم]]، به مراتب عالیه علمی نائل آمد و ضمن تحصیل، به تدریس و تعلیم نیز پرداخت. |
| − | ایشان در سال ۱۳۴۱ هـ.ق، یعنی در حدود ۱۶ سالگی به دروس حضرات آیات [[سید علی یثربی کاشانی|میر سید علی یثربی کاشانی]] (م ۱۳۸۰ هـ.ق)، مرحوم آقا [[سید محمدتقی خوانساری]] (م ۱۳۷۱ هـ.ق)، مرحوم حاج میرزا محمد همدانی (م ۱۳۶۵) و آیات عظام شیخ محمود اردکانی، و [[سید ابوالحسن رفیعی قزوینی]] و مرحوم [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوهکمری]] (۱۳۷۲) و سرانجام درس آیت الله | + | ایشان در سال ۱۳۴۱ هـ.ق، یعنی در حدود ۱۶ سالگی به دروس حضرات آیات [[سید علی یثربی کاشانی|میر سید علی یثربی کاشانی]] (م ۱۳۸۰ هـ.ق)، مرحوم آقا [[سید محمدتقی خوانساری]] (م ۱۳۷۱ هـ.ق)، مرحوم حاج میرزا محمد همدانی (م ۱۳۶۵) و آیات عظام شیخ محمود اردکانی، و [[سید ابوالحسن رفیعی قزوینی]] و مرحوم [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوهکمری]] (۱۳۷۲) و سرانجام درس آیت الله [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|حاج شیخ عبدالکریم حائری]] مؤسس [[حوزه علمیه قم|حوزه علمیه قم]] راه یافته و تلمذ نموده است. |
| − | وی بیشترین بهره را از محضر | + | وی بیشترین بهره را از محضر آیت الله حائری برده، و در اثر احساس لیاقت و استعداد شاگرد، مورد عنایت و توجه خاص استاد عالیقدرش قرار گرفته است، و همین عنایت خاص استاد موجب گردیده که به افتخار دامادی وی نیز نائل آید، از این رو به «محقق داماد» معروف است. |
==تدریس و شاگردان== | ==تدریس و شاگردان== | ||
| − | پس از ارتحال استاد بزرگوار و مؤسس [[حوزه علمیه]] قم، | + | محقق داماد پس از ارتحال استاد بزرگوار و مؤسس [[حوزه علمیه]] قم، تدریس در این حوزه را شروع و در مدت اندکی، محضر درس وی به صورت مجمع فضلا و دانشمندان و محل ملاقات اندیشمندان درآمد، و ایشان از این فرصت عالیترین بهرهها را برده، و در تمام ایام به تدریس و تربیت پرداخته اند. روزهایی هم که حوزه تعطیل میشد، بیت شریف ایشان یک مَدرس بزرگ و یک جایگاه رفع اشکالات و بحث و گفتگوی [[فقه|فقهی]] و [[اصول فقه|اصولی]] درمیآمد. از این رو درس ایشان، مجتهدپرور و مرکز تلاقی افکار و تضارب اندیشهها بود. در اثر همین تمحض در علم بود که جمعی از زبدگان حوزه به محفل گرم و باصفای وی میشتافتند، افرادی مانند: |
| − | #مرحوم آیت الله [[شیخ مرتضی حائری یزدی]] (درس کفایه) | + | #مرحوم آیت الله [[شیخ مرتضی حائری یزدی]] (درس [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایه]]) |
| − | #استاد شهید، آیت الله [[مرتضی مطهری]] | + | #استاد شهید، آیت الله [[مرتضی مطهری]] |
#شهید دکتر [[شهید بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]] | #شهید دکتر [[شهید بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]] | ||
#شهید شیخ عبدالرحیم ربانی شیرازی | #شهید شیخ عبدالرحیم ربانی شیرازی | ||
| سطر ۳۶: | سطر ۳۶: | ||
#شهید [[شهید مفتح|دکتر محمد مفتح]] | #شهید [[شهید مفتح|دکتر محمد مفتح]] | ||
#آیت الله [[آیت الله علی قدوسی|شهید شیخ علی قدوسی]] | #آیت الله [[آیت الله علی قدوسی|شهید شیخ علی قدوسی]] | ||
| − | #آیت الله | + | #آیت الله [[حسینعلی منتظری نجف آبادی|شیخ حسینعلی منتظری]] |
| − | #آیت الله | + | #آیت الله شیخ علی مشکینی |
#آیت الله [[سید عبدالکریم موسوی اردبیلی|سید عبدالکریم موسوی اردبیلی]] | #آیت الله [[سید عبدالکریم موسوی اردبیلی|سید عبدالکریم موسوی اردبیلی]] | ||
#آیت الله [[ناصر مکارم شیرازی|ناصر مکارم شیرازی]] | #آیت الله [[ناصر مکارم شیرازی|ناصر مکارم شیرازی]] | ||
| − | #آیت الله | + | #آیت الله [[عبدالله جوادی آملی]] |
| − | #آیت الله | + | #آیت الله [[سید موسی شبیری زنجانی]] |
| − | #آیت الله | + | #آیت الله [[سید مهدی روحانی]] |
#آیت الله شیخ احمد آذری قمی | #آیت الله شیخ احمد آذری قمی | ||
| − | #آیت الله | + | #آیت الله شیخ [[حسین نوری همدانی]] |
| − | #آیت الله | + | #آیت الله سید عبدالرسول شریعتمداری |
| − | #آیت الله | + | #آیت الله [[سید محمدحسین حسینی طهرانی|سید محمدحسین حسینی تهرانی]] |
| − | #آیت الله | + | #آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی |
| − | #آیت الله | + | #آیت الله شیخ [[حسین مظاهری اصفهانی]] |
| − | #آیت الله | + | #آیت الله شیخ محمد مؤمن قمی |
==آثار و تألیفات== | ==آثار و تألیفات== | ||
[[پرونده:Md.jpg|thumb|left|نرمافزار «آموزگار فقاهت» شامل تصویر صد دفتر از تقریرات دروس آیتالله محقق داماد به قلم شاگردان ایشان]] | [[پرونده:Md.jpg|thumb|left|نرمافزار «آموزگار فقاهت» شامل تصویر صد دفتر از تقریرات دروس آیتالله محقق داماد به قلم شاگردان ایشان]] | ||
| − | از آثار عمده | + | از آثار عمده سید محقق داماد، حواشی بر [[العروة الوثقی (کتاب)|العروة الوثقی]] مرحوم [[سید محمدکاظم طباطبائی یزدی|سید کاظم یزدی]] به قلم خودش میباشد، ولی تقریرات دروس [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] ایشان توسط جمعی از فضلای جلسه درس ایشان تحریر و تالیف و به مرحله چاپ رسیده است. |
| − | #مباحث [[حج]]، | + | #مباحث [[حج]]، [[نماز|صلوة]]، [[صوم]]، [[اعتکاف]]، [[خمس]] و قسمت عمده [[زکات]]، توسط حضرت آیت الله [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی]] تقریر و به چاپ رفته است. |
#استاد بزرگوار آیت الله [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]] دوره درس اصول ایشان را نوشتهاند. | #استاد بزرگوار آیت الله [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]] دوره درس اصول ایشان را نوشتهاند. | ||
#آیت الله طاهری اصفهانی، مبحث طهارت و دوره اصول ایشان را تقریر و تحریر نمودهاند. | #آیت الله طاهری اصفهانی، مبحث طهارت و دوره اصول ایشان را تقریر و تحریر نمودهاند. | ||
#آیت الله شیخ محمد مؤمن، بحث صلوة ایشان را تقریر و تحریر نمودهاند. | #آیت الله شیخ محمد مؤمن، بحث صلوة ایشان را تقریر و تحریر نمودهاند. | ||
| + | <br /> | ||
==فعالیتهای سیاسی== | ==فعالیتهای سیاسی== | ||
بنا به گفته آیتالله [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی]]، آیت الله محقق داماد در عین اعتقاد به ملازمه [[دین]] و سیاست، از هرگونه فعالیت غیرعلمی پرهیز میکرده و همه وقت خود را مصروف تحقیق و تدریس کرده بود. تنها مباحثی که از وی در این زمینه نقل شده است حضور در جمع معترضین به تصویب لایحۀ انجمنهای ایالتی و ولایتی در اوائل دهه چهل است. | بنا به گفته آیتالله [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی]]، آیت الله محقق داماد در عین اعتقاد به ملازمه [[دین]] و سیاست، از هرگونه فعالیت غیرعلمی پرهیز میکرده و همه وقت خود را مصروف تحقیق و تدریس کرده بود. تنها مباحثی که از وی در این زمینه نقل شده است حضور در جمع معترضین به تصویب لایحۀ انجمنهای ایالتی و ولایتی در اوائل دهه چهل است. | ||
| − | به دنبال انتشار خبر تصویب لایحۀ انجمنهای ایالتی و ولایتی توسط روزنامهها، آیت الله محقق همراه علمایی چون [[امام خمینی|امام خمینی]] | + | به دنبال انتشار خبر تصویب لایحۀ انجمنهای ایالتی و ولایتی توسط روزنامهها، آیت الله محقق همراه علمایی چون [[امام خمینی|امام خمینی]]، آیتالله [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|مرعشی نجفی]] و آیتالله [[سید محمدرضا موسوی گلپایگانی|گلپایگانی]] در منزل شیخ [[مرتضی حائری یزدی|مرتضی حائری یزدی]] تشکیل جلسه دادند و به تبادلنظر دربارۀ اوضاع جاری پرداختند. سرانجام تصمیم گرفتند که تا پایان کار و لغو تصویبنامه، هفتهای یک شب جلساتی را در منزل یکی از آیات عظام برقرار سازند و به مبارزه ادامه دهند. |
| − | بعد از جلسۀ ۱۶ مهر ۱۳۴۱ش | + | |
| + | |||
| + | بعد از جلسۀ ۱۶ مهر ۱۳۴۱ش. علمای عظام، تلگرافی در اعتراض به تصمیم دولت اسدالله علم در تصویب لایحۀ انجمنهای ایالتی و ولایتی به شاه مخابره کردند. آیتالله سید محمد داماد نیز همراه [[سید احمد شبیری زنجانی|سید احمد شبیری زنجانی]] و مرتضی حائری تلگرافی به شاه مخابره و مسائلی همچون تساوی مسلمان و کافر و قید کتاب آسمانی به جای [[قرآن|قرآن]] در مراسم تحلیف را، مخالف مصالح عالیۀ [[اسلام|اسلام]] و نص قانون اساسی قلمداد کردند و خواستار لغو این تصویبنامه شدند. | ||
==ویژگیهای اخلاقی== | ==ویژگیهای اخلاقی== | ||
| − | مرحوم آیت الله محقق داماد، فردی [[زهد|زاهد]]، پارسا و بسیار صریح اللهجه، خوش مجلس و شیرین سخن بودند. هرگز به مقامات صوری و مناصب ظاهری اهمیت نمیدادند. از [[تواضع]] و [[ادب]] خاصی برخوردار بودند. | + | مرحوم آیت الله محقق داماد، فردی [[زهد|زاهد]]، پارسا و بسیار صریح اللهجه، خوش مجلس و شیرین سخن بودند. هرگز به مقامات صوری و مناصب ظاهری اهمیت نمیدادند. از [[تواضع]] و [[ادب]] خاصی برخوردار بودند. |
| + | |||
| + | آیت الله محقق داماد در ایام ماه [[رمضان]] در [[مسجد]] بازار [[قم]] به وعظ و ارشاد میپرداختند، و سخنان ایشان تأثیر عمیقی در دل شنوندگان باقی میگذاشت. | ||
==وفات== | ==وفات== | ||
| − | مرحوم آیت الله محقق داماد، پس از عمری تلاش و کوشش در راه انجام وظیفه الهی و پس از تربیت جمعی از شاگردان مجتهد و شایسته، روز چهارشنبه ۲ [[ذی الحجه]] سال ۱۳۸۸ هـ. | + | مرحوم آیت الله سید محمد محقق داماد، پس از عمری تلاش و کوشش در راه انجام وظیفه الهی و پس از تربیت جمعی از شاگردان مجتهد و شایسته، روز چهارشنبه ۲ [[ذی الحجه]] سال ۱۳۸۸ هـ.ق، دار فانی را وداع گفت و در [[قم]] در مقبرهای از مقابر سمت شرقی صحن مطهر [[حضرت معصومه]] (سلام الله علیها) با تجلیل و [[تشییع]] کم سابقه مدفون گردید. |
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | *تلخیص از کتاب فقهای نامدار شیعه، عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، صفحه ۴۶۳. |
| − | * | + | *"سید محمد محقق داماد"، احمد محیطی اردکانی، [http://www.hawzah.net/fa/daneshvar/daneshvarview/3627 پایگاه اطلاعرسانی حوزه]، بازیابی: ۷ اسفند ۱۳۹۲. |
| − | *ویکی شیعه. | + | *[[ویکی شیعه]]. |
==آرشیو عکس و تصویر== | ==آرشیو عکس و تصویر== | ||
<gallery mode="packed" heights="170"> | <gallery mode="packed" heights="170"> | ||
| − | پرونده:خوانساری000.jpg|از راست: سید ابراهیم ایروانی، [[سید محمد محقق داماد|سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد)]]، سید احمد موسوی | + | پرونده:سیدداماد (1).jpg|سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد) |
| − | پرونده:سیداحمد حسینی (شبیری) زنجانی (6).jpg|از راست: ناشناسان، [[محقق داماد|سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد)]]، [[سید احمد شبیری زنجانی|سید احمد حسینی (شبیری) زنجانی]]، عبدالنبی | + | پرونده:سیدداماد (2).jpg|سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد) |
| + | پرونده:خوانساری000.jpg|از راست: سید ابراهیم ایروانی، [[سید محمد محقق داماد|سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد)]]، [[سید احمد خوانساری|سید احمد موسوی خوانساری]]، [[خویی، ابوالقاسم|سید ابوالقاسم موسوی خویی]]، سید نصرالله مستنبط، نصرالله صدقی حسنی (خلخالی) و سید محمدحسین میرسجادی | ||
| + | پرونده:سیدداماد (4).jpg|از راست: سید محمد رضوی قمی، محمدحسین دزفولی، [[سید محمد محقق داماد|سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد)]] | ||
| + | پرونده:سیداحمد حسینی (شبیری) زنجانی (6).jpg|از راست: ناشناسان، [[محقق داماد|سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد)]]، [[سید احمد شبیری زنجانی|سید احمد حسینی (شبیری) زنجانی]]، [[شیخ عبدالنبی اراکی|عبدالنبی اراکی نجفی]] و [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|سید شهاب الدین حسینی مرعشی نجفی]] | ||
| + | پرونده:سیدداماد (3).jpg|کتاب الخمس که توسط [[عبدالله جوادی آملی|عبدالله جوادى آملى]] تقرير گشته است | ||
</gallery> | </gallery> | ||
| − | [[رده:علمای قرن چهاردهم]] | + | [[رده:علمای قرن چهاردهم|محقق داماد،سید محمد]] |
| + | [[رده:علماء شیعه]] | ||
| + | [[رده:فقیهان]] | ||
[[رده:مجتهدین]] | [[رده:مجتهدین]] | ||
| − | [[رده: | + | [[رده:مدفونین در حرم حضرت معصومه (س)]] |
| − | |||
نسخهٔ کنونی تا ۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۹
«آیتالله سید محمد محقق داماد» (۱۳۲۵-۱۳۸۸ ق)، از فقیهان و مدرسان نامدار شیعه در قرن چهاردهم هجری و از شاگردان آیتالله حائری و داماد ایشان بود. وی با تدریس خارج فقه و اصول در حوزه علمیه قم و اهتمام به تعلیم و تربیت فضلاء، رسالت علمی و دینی خویش را انجام داد. آیتالله مکارم شیرازی و آیتالله جوادی آملی از شاگردان برجسته او هستند.
| |
| نام کامل | سید محمد موسوی محقق احمدآبادی |
| زادروز | ۱۳۲۵ قمری |
| زادگاه | اردکان، یزد |
| وفات | ۱۳۸۸ قمری |
| مدفن | قم، حرم حضرت معصومه سلام الله علیها |
|
| |
| اساتید |
سید محمدتقی خوانساری، سید ابوالحسن رفیعی قزوینی، سید محمد حجت کوهکمری، شیخ عبدالکریم حائری یزدی،... |
| شاگردان |
مرتضی مطهری، شهید بهشتی، امام موسی صدر، سید مصطفی خمینی، شهید مفتح، ناصر مکارم شیرازی، عبدالله جوادی آملی،... |
| آثار |
حاشیه بر عروة الوثقی، تقریرات دروس فقه و اصول ایشان،... |
محتویات
ولادت
سید محمد محقق احمدآبادى یزدى معروف به محقق داماد در سال ۱۳۲۵ قمری (۱۳۸۵ ش) در یک بیت رفیع علمی و ولائی، در اردکان یزد پا به عرصه حیات نهاد. پدرش مرحوم حجت الاسلام سید جعفر موسوی بود که در سفر عتبات وفات نمود و کودک هنوز از مادر متولد نگردیده بود.
تحصیل و استادان
سید محمد در یزد نزد اساتید نامداری مانند: مرحوم آقا سید احمد مدرس، مرحوم حاج سید یحی واعظ، مرحوم آقای سید حسن باغ گندمی و مرحوم آقا سید محمد علیرضا حائری به تحصیل مقدمات علوم و سطوح پرداخت و مقداری از «قوانین» را نزد آیت الله شیخ غلامرضا یزدی تلمذ نمود، و با اشارت و صلاحدید وی، شاگرد ساعی و کوشا، عازم حوزه علمیه قم گردید.
سید محمد محقق به برکت استعداد ذاتی و ذوق و شوق فراوان تحصیلی، در طی نه سال اقامت در قم، به مراتب عالیه علمی نائل آمد و ضمن تحصیل، به تدریس و تعلیم نیز پرداخت.
ایشان در سال ۱۳۴۱ هـ.ق، یعنی در حدود ۱۶ سالگی به دروس حضرات آیات میر سید علی یثربی کاشانی (م ۱۳۸۰ هـ.ق)، مرحوم آقا سید محمدتقی خوانساری (م ۱۳۷۱ هـ.ق)، مرحوم حاج میرزا محمد همدانی (م ۱۳۶۵) و آیات عظام شیخ محمود اردکانی، و سید ابوالحسن رفیعی قزوینی و مرحوم سید محمد حجت کوهکمری (۱۳۷۲) و سرانجام درس آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری مؤسس حوزه علمیه قم راه یافته و تلمذ نموده است.
وی بیشترین بهره را از محضر آیت الله حائری برده، و در اثر احساس لیاقت و استعداد شاگرد، مورد عنایت و توجه خاص استاد عالیقدرش قرار گرفته است، و همین عنایت خاص استاد موجب گردیده که به افتخار دامادی وی نیز نائل آید، از این رو به «محقق داماد» معروف است.
تدریس و شاگردان
محقق داماد پس از ارتحال استاد بزرگوار و مؤسس حوزه علمیه قم، تدریس در این حوزه را شروع و در مدت اندکی، محضر درس وی به صورت مجمع فضلا و دانشمندان و محل ملاقات اندیشمندان درآمد، و ایشان از این فرصت عالیترین بهرهها را برده، و در تمام ایام به تدریس و تربیت پرداخته اند. روزهایی هم که حوزه تعطیل میشد، بیت شریف ایشان یک مَدرس بزرگ و یک جایگاه رفع اشکالات و بحث و گفتگوی فقهی و اصولی درمیآمد. از این رو درس ایشان، مجتهدپرور و مرکز تلاقی افکار و تضارب اندیشهها بود. در اثر همین تمحض در علم بود که جمعی از زبدگان حوزه به محفل گرم و باصفای وی میشتافتند، افرادی مانند:
- مرحوم آیت الله شیخ مرتضی حائری یزدی (درس کفایه)
- استاد شهید، آیت الله مرتضی مطهری
- شهید دکتر سید محمد حسینی بهشتی
- شهید شیخ عبدالرحیم ربانی شیرازی
- شهید امام موسی صدر (رهبر شیعیان لبنان)
- شهید سید مصطفی خمینی
- شهید دکتر محمد مفتح
- آیت الله شهید شیخ علی قدوسی
- آیت الله شیخ حسینعلی منتظری
- آیت الله شیخ علی مشکینی
- آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
- آیت الله ناصر مکارم شیرازی
- آیت الله عبدالله جوادی آملی
- آیت الله سید موسی شبیری زنجانی
- آیت الله سید مهدی روحانی
- آیت الله شیخ احمد آذری قمی
- آیت الله شیخ حسین نوری همدانی
- آیت الله سید عبدالرسول شریعتمداری
- آیت الله سید محمدحسین حسینی تهرانی
- آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی
- آیت الله شیخ حسین مظاهری اصفهانی
- آیت الله شیخ محمد مؤمن قمی
آثار و تألیفات
از آثار عمده سید محقق داماد، حواشی بر العروة الوثقی مرحوم سید کاظم یزدی به قلم خودش میباشد، ولی تقریرات دروس فقه و اصول ایشان توسط جمعی از فضلای جلسه درس ایشان تحریر و تالیف و به مرحله چاپ رسیده است.
- مباحث حج، صلوة، صوم، اعتکاف، خمس و قسمت عمده زکات، توسط حضرت آیت الله جوادی آملی تقریر و به چاپ رفته است.
- استاد بزرگوار آیت الله مکارم شیرازی دوره درس اصول ایشان را نوشتهاند.
- آیت الله طاهری اصفهانی، مبحث طهارت و دوره اصول ایشان را تقریر و تحریر نمودهاند.
- آیت الله شیخ محمد مؤمن، بحث صلوة ایشان را تقریر و تحریر نمودهاند.
فعالیتهای سیاسی
بنا به گفته آیتالله جوادی آملی، آیت الله محقق داماد در عین اعتقاد به ملازمه دین و سیاست، از هرگونه فعالیت غیرعلمی پرهیز میکرده و همه وقت خود را مصروف تحقیق و تدریس کرده بود. تنها مباحثی که از وی در این زمینه نقل شده است حضور در جمع معترضین به تصویب لایحۀ انجمنهای ایالتی و ولایتی در اوائل دهه چهل است.
به دنبال انتشار خبر تصویب لایحۀ انجمنهای ایالتی و ولایتی توسط روزنامهها، آیت الله محقق همراه علمایی چون امام خمینی، آیتالله مرعشی نجفی و آیتالله گلپایگانی در منزل شیخ مرتضی حائری یزدی تشکیل جلسه دادند و به تبادلنظر دربارۀ اوضاع جاری پرداختند. سرانجام تصمیم گرفتند که تا پایان کار و لغو تصویبنامه، هفتهای یک شب جلساتی را در منزل یکی از آیات عظام برقرار سازند و به مبارزه ادامه دهند.
بعد از جلسۀ ۱۶ مهر ۱۳۴۱ش. علمای عظام، تلگرافی در اعتراض به تصمیم دولت اسدالله علم در تصویب لایحۀ انجمنهای ایالتی و ولایتی به شاه مخابره کردند. آیتالله سید محمد داماد نیز همراه سید احمد شبیری زنجانی و مرتضی حائری تلگرافی به شاه مخابره و مسائلی همچون تساوی مسلمان و کافر و قید کتاب آسمانی به جای قرآن در مراسم تحلیف را، مخالف مصالح عالیۀ اسلام و نص قانون اساسی قلمداد کردند و خواستار لغو این تصویبنامه شدند.
ویژگیهای اخلاقی
مرحوم آیت الله محقق داماد، فردی زاهد، پارسا و بسیار صریح اللهجه، خوش مجلس و شیرین سخن بودند. هرگز به مقامات صوری و مناصب ظاهری اهمیت نمیدادند. از تواضع و ادب خاصی برخوردار بودند.
آیت الله محقق داماد در ایام ماه رمضان در مسجد بازار قم به وعظ و ارشاد میپرداختند، و سخنان ایشان تأثیر عمیقی در دل شنوندگان باقی میگذاشت.
وفات
مرحوم آیت الله سید محمد محقق داماد، پس از عمری تلاش و کوشش در راه انجام وظیفه الهی و پس از تربیت جمعی از شاگردان مجتهد و شایسته، روز چهارشنبه ۲ ذی الحجه سال ۱۳۸۸ هـ.ق، دار فانی را وداع گفت و در قم در مقبرهای از مقابر سمت شرقی صحن مطهر حضرت معصومه (سلام الله علیها) با تجلیل و تشییع کم سابقه مدفون گردید.
منابع
- تلخیص از کتاب فقهای نامدار شیعه، عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، صفحه ۴۶۳.
- "سید محمد محقق داماد"، احمد محیطی اردکانی، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، بازیابی: ۷ اسفند ۱۳۹۲.
- ویکی شیعه.
آرشیو عکس و تصویر
سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد)
سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد)
از راست: سید ابراهیم ایروانی، سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد)، سید احمد موسوی خوانساری، سید ابوالقاسم موسوی خویی، سید نصرالله مستنبط، نصرالله صدقی حسنی (خلخالی) و سید محمدحسین میرسجادی
از راست: سید محمد رضوی قمی، محمدحسین دزفولی، سید محمد موسوی احمدآبادی (محقق داماد)
کتاب الخمس که توسط عبدالله جوادى آملى تقرير گشته است
.jpg)
.jpg)
.jpg)
_%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C_(6).jpg)
.jpg)
