سید محمد مجاهد: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) جز |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | ''' | + | '''«سید محمد طباطبایی مجاهد»''' (۱۲۴۲-۱۱۸۰ ق) -فرزند [[سید علی طباطبایی|سید على طباطبایى]]-، فقیه اصولی و از مراجع تقلید [[شیعه]] در قرن سیزدهم قمری و از شاگردان [[سید محمد مهدی بحرالعلوم|علامه بحرالعلوم]] و داماد اوست. وی در زمان خود علیه استعمار روسیه [[فتوا|فتوای]] [[جهاد]] صادر کرد و به همین خاطر به «سید محمد مجاهد» معروف شد. کتاب «[[مفاتیح الاصول (کتاب)|مفاتيح الاصول]]» از آثار مهم اوست. علمای بزرگی چون [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصارى]] و [[سید محمدشفیع جاپلقی]] از شاگردان او هستند. |
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
||نام کامل = سید محمد طباطبایى مجاهد | ||نام کامل = سید محمد طباطبایى مجاهد | ||
| سطر ۸: | سطر ۸: | ||
|مدفن = کربلا | |مدفن = کربلا | ||
|اساتید = [[سید علی طباطبایی|سید على طباطبایى]]، [[سید محمد مهدی بحرالعلوم]]،... | |اساتید = [[سید علی طباطبایی|سید على طباطبایى]]، [[سید محمد مهدی بحرالعلوم]]،... | ||
| − | |شاگردان = [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ مرتضى انصارى]]، [[شریف العلماء]]، [[سید محمدشفیع جاپلقی]]،... | + | |شاگردان = [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ مرتضى انصارى]]، [[شریف العلماء مازندرانی]]، [[سید محمدشفیع جاپلقی]]، [[ملا اسدالله بروجردی|شیخ اسداللّه بروجردى]]،... |
| − | |آثار = [[مفاتیح الاصول (کتاب)|مفاتيح الاصول]]، مناهل الأحکام، الوسائل فی الأصول، إصلاح العمل،... | + | |آثار = [[مفاتیح الاصول (کتاب)|مفاتيح الاصول]]، مناهل الأحکام، الوسائل فی الأصول، إصلاح العمل، المصابیح فی شرح المفاتیح، الجهادیة،... |
}} | }} | ||
==ولادت و خاندان== | ==ولادت و خاندان== | ||
| − | سید محمد | + | سید محمد حسنى طباطبایى در سال ۱۱۸۰ هجرى قمرى در [[کربلا]] متولد شد. از نظر نسب خانوادگى، هم پدر و هم مادرش از خاندان علم و [[تقوا]] هستند. |
| − | پدرش [[سید علی طباطبایی|سید على طباطبایى]] (م، ۱۲۳۱ قمرى)، صاحب [[ریاض المسائل (کتاب)|الریاض]] | + | پدرش [[سید علی طباطبایی|سید على طباطبایى]] (م، ۱۲۳۱ قمرى)، صاحب «[[ریاض المسائل (کتاب)|الریاض]]»، از فقهاى عصر خود و از شاگردان [[وحید بهبهانی|محمدباقر وحید بهبهانى]] است. او استاد بزرگانى همچون صاحب [[مفتاح الکرامه (کتاب)|مفتاح الکرامه]]، [[سید محمدجواد عاملی|سید جواد حسینى عاملى]] است. در [[اعیان الشیعه (کتاب)|أعیان الشیعة]] درباره او این طور آمده است: «هو المحقق المؤسس الذی ملأ الدنیا ذکره و عمّ العالم فضله، تخرج علیه علماء أعلام و فقهاء عظام صاروا من أکابر المراجع فی الإسلام».<ref>أعیان الشیعة، ج۸، ص۳۱۴.</ref> |
همچنین مادرش آمنه بیگم (۱۱۶۰-۱۲۴۳ قمرى)، دختر علامه [[وحید بهبهانی|وحید بهبهانى]] است. او زنى عالمه و بافضیلت بوده و صاحب [[مستدرکات اعیان الشیعه (کتاب)|مستدرکات أعیان الشیعة]] درباره او مىگوید: «من أفقه نساء عصره، متکلمة واعظة أصولیة محققة محدثة جلیلة».<ref>مستدرکات أعیان الشیعة، ج۵، ص۶۲.</ref> | همچنین مادرش آمنه بیگم (۱۱۶۰-۱۲۴۳ قمرى)، دختر علامه [[وحید بهبهانی|وحید بهبهانى]] است. او زنى عالمه و بافضیلت بوده و صاحب [[مستدرکات اعیان الشیعه (کتاب)|مستدرکات أعیان الشیعة]] درباره او مىگوید: «من أفقه نساء عصره، متکلمة واعظة أصولیة محققة محدثة جلیلة».<ref>مستدرکات أعیان الشیعة، ج۵، ص۶۲.</ref> | ||
| − | سید محمد مجاهد با | + | سید محمد مجاهد با دختر [[سید محمد مهدی بحرالعلوم|سید محمدمهدى بحرالعلوم]] (م، ۱۲۱۲ قمرى) [[ازدواج]] کرد و صاحب سه فرزند شد. سید حسین بزرگترین فرزند او است که در [[اعیان الشیعه (کتاب)|أعیان الشیعة]] درباره اش این طور آمده است: «کان فاضلاً عالماً مجتهداً بصیراً بالقواعد الأصولیة».<ref>أعیان الشیعة، ج۶، ص۱۵۹.</ref> در مورد فرزند دیگرش سید حسن نیز، چنین آمده است: «کان عالماً فاضلاً مجتهداً بصیراً قاضیاً رئیساً فی الحائر على مشرفه السلام». |
==تحصیلات و استادان== | ==تحصیلات و استادان== | ||
| − | سید محمد مجاهد نزد پدر بزرگوارش [[سید علی طباطبایی| | + | سید محمد مجاهد نزد پدر بزرگوارش [[سید علی طباطبایی|سید على طباطبایى]] و [[سید محمد مهدی بحرالعلوم|علامه بحرالعلوم]] تلمذ نمود و با تلاش پیگیرى که در [[اصول فقه|اصول]] و [[فقه]] داشت، به سرعت به مقامات علمى دست یافت، به حدى که پدرش او را اعلم تشخیص داده و دیگر [[فتوا]] نداد؛ به این علت، سید محمد از [[کربلا|کربلا]] به [[اصفهان]] مهاجرت کرد.<ref>أعیان الشیعة، ج۹، ص۴۴۳.</ref> |
| − | در کتاب | + | [[شیخ عباس قمی]] در کتاب «الفوائد الرضویه»، علت مهاجرت ایشان را استیلاء جماعتى از [[وهابیت|وهابیون]] بر حائر [[امام حسین علیه السلام|حسینى]] (کربلا) و کشتار اهالى آن منطقه دانسته است.<ref>الفوائد الرضویة به نقل از روضة البهیة، ص۵۷۹-۵۸۱.</ref> |
| − | |||
| − | |||
==تدریس و شاگردان== | ==تدریس و شاگردان== | ||
| − | + | سید محمد مجاهد در [[اصفهان]] به مدت سیزده سال اقامت داشته است و در این مدت، علماى آن منطقه در مجلس درس او حاضر مىشدند و ایشان مرجع علمى [[اصول فقه|اصول]] و [[فقه]] بوده و کتاب «[[مفاتیح الاصول (کتاب)|مفاتیح الأصول]]» و سایر تألیفاتش را در آنجا نوشته است. سید مجاهد داراى شاگردان بزرگ و مشهورى بوده است، از جمله: | |
| − | #شیخ | + | #[[شیخ مرتضی انصاری|شیخ مرتضى انصارى]] (متوفى ۱۲۸۱ قمرى) که مدت چهار سال از محضر پرفیض این عالم ربانى استفاده کرده است. |
| + | #[[شریف العلماء مازندرانی|شیخ محمد شریف مازندرانى]]، مشهور به شریف العلماء (متوفى ۱۲۴۵ قمرى) | ||
| + | #[[ملا اسدالله بروجردی|شیخ اسداللّه بروجردى]] (متوفى ۱۲۷۱ قمرى) | ||
| + | #[[سید محمدشفیع جاپلقی]] (متوفى ۱۲۸۰ قمرى) | ||
| + | #احمد بن محمدعلى (متوفى ۱۲۴۳ قمرى) نوه [[وحید بهبهانی|محمدباقر وحید بهبهانى]] | ||
#شیخ محمدحسین بن معصوم بروجردى (متوفى ۱۲۸۰ قمرى) | #شیخ محمدحسین بن معصوم بروجردى (متوفى ۱۲۸۰ قمرى) | ||
#شیخ احمد بن على مختارى گلپایگانى | #شیخ احمد بن على مختارى گلپایگانى | ||
| − | |||
#میرزا حسین لاهیجى نجفى (متوفى ۱۳۰۶ قمرى) | #میرزا حسین لاهیجى نجفى (متوفى ۱۳۰۶ قمرى) | ||
| − | #سید حسین | + | #سید حسین طباطبایى (فرزند سید محمد مجاهد) |
#ملا حسین واعظ تسترى | #ملا حسین واعظ تسترى | ||
#صفرعلى لاهیجى | #صفرعلى لاهیجى | ||
#شیخ غلامرضا بن محمدعلى آرانى کاشانى | #شیخ غلامرضا بن محمدعلى آرانى کاشانى | ||
#میرزا محمدحسن بن محمد معصوم رضوى مشهدى، معروف به حاجى مجتهد (متوفى ۱۲۷۸ قمرى) | #میرزا محمدحسن بن محمد معصوم رضوى مشهدى، معروف به حاجى مجتهد (متوفى ۱۲۷۸ قمرى) | ||
| − | # | + | #ملا محمدصالح برغانى قزوینى |
| − | |||
#سید محمدتقى قزوینى | #سید محمدتقى قزوینى | ||
#شیخ عبدالحسین بن شیخ ملا على برغانى قزوینى | #شیخ عبدالحسین بن شیخ ملا على برغانى قزوینى | ||
#میرزا ابوالحسن بن حسین بن تقى تنکابنى، مشهور به گیلانى | #میرزا ابوالحسن بن حسین بن تقى تنکابنى، مشهور به گیلانى | ||
| − | #شیخ ملا | + | #شیخ ملا صفرعلى لاهیجانى قزوینى (متوفى ۱۲۷۵ قمرى) |
| − | |||
==آثار و تألیفات== | ==آثار و تألیفات== | ||
| سطر ۶۰: | سطر ۵۹: | ||
#عمدة المقال فی تحقیق أحوال الرجال | #عمدة المقال فی تحقیق أحوال الرجال | ||
#رسالة حجیة الظن | #رسالة حجیة الظن | ||
| − | #المصابیح فی شرح المفاتیح | + | #المصابیح فی شرح [[مفاتیح الشرایع (کتاب)|المفاتیح]] [[فیض کاشانی|فیض کاشانی]] |
#جامع العبائر | #جامع العبائر | ||
#کتاب فی الأغلاط المشهورة | #کتاب فی الأغلاط المشهورة | ||
| سطر ۶۶: | سطر ۶۵: | ||
#رسالة فی الاستصحاب | #رسالة فی الاستصحاب | ||
#الجهادیة | #الجهادیة | ||
| − | #حاشیه بر معالم | + | #حاشیه بر [[معالم الدین و ملاذ المجتهدین (کتاب)|معالم]] |
#رسالة فی حجّیة الشهرة | #رسالة فی حجّیة الشهرة | ||
| − | ==از منظر | + | ==از منظر عالمان== |
| − | * | + | *[[سید حسن صدر]] در [[تکملة أمل الآمل (کتاب)|تکملة أمل الآمل]]: «علامة العلماء الأعلام و سید الفقهاء العظام و أعلم أهل العلم بالأصول و الکلام».<ref>أعیان الشیعة، ج۹، ص۴۴۳ به نقل از تکملة أمل الآمل.</ref> |
| − | * | + | *[[سید محسن امین]] در [[اعیان الشیعه (کتاب)|أعیان الشیعة]]: «المرجع فی علمی الأصول والفقه لکل علمائنا و صنف فیها [[مفاتیح الاصول (کتاب)|مفاتیح الاصول]] و غیره حتى توفی والده فرجع إلى کربلاء، فکان المرجع العام لکلّ الإمامیة فی أطراف الدنیا».<ref>أعیان الشیعة، ص ۴۴۳.</ref> |
| − | + | *[[شیخ عباس قمی]] در الفوائد الرضویة: «السید الأجل الأعظم الأکرم الأفخم البحر الزاخر والسحاب الماطر الفائق على الأوائل والأواخر، صاحب التحقیقات الرشیفة والتألیفات الأنیفة کالمفاتیح والمناهل و غیرهما، نوّر اللّه روضته و أعلى فی الفردوس منزلته».<ref>الفوائد الرضویة، ص۵۷۹.</ref> | |
| − | + | *شیخ عباس قمی به نقل از [[الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه (کتاب)|الروضة البهیة]]: «کان مفتیاً و حاکماً و قاضیاً و رئیساً فی الدین و الدنیا و مرجعاً للعرب و العجم، انتهت الریاسة الإمامیة فی عصره».<ref>الفوائد الرضویة، ص۵۸۱ به نقل از الروضة البهیة.</ref> | |
==فعالیتهای اجتماعی و سیاسی== | ==فعالیتهای اجتماعی و سیاسی== | ||
'''زعامت و مرجعیت:''' | '''زعامت و مرجعیت:''' | ||
| − | سید محمد مجاهد پس از ارتحال پدر بزرگوارش در سال ۱۲۳۱ قمرى به [[کربلا]] هجرت نموده و مقام [[فتوا|افتا]] و [[قضاوت]] و زعامت در [[دین]] و دنیاى مردم را به عهده مىگیرد. او [[مرجعیت|مرجع]] عرب و عجم در زمان خود بوده و ریاست [[شیعه|شیعیان]] را در این عصر به عهده داشته است، تا این که به علت حمله [[وهابیت|وهابیون]] به [[کاظمین]] | + | سید محمد مجاهد پس از ارتحال پدر بزرگوارش [[سید علی طباطبایی|سید على طباطبایى]]، در سال ۱۲۳۱ قمرى به [[کربلا]] هجرت نموده و مقام [[فتوا|افتا]] و [[قضاوت]] و زعامت در [[دین]] و دنیاى مردم را به عهده مىگیرد. او [[مرجعیت|مرجع]] عرب و عجم در زمان خود بوده و ریاست [[شیعه|شیعیان]] را در این عصر به عهده داشته است، تا این که به علت حمله [[وهابیت|وهابیون]] به [[کربلا]]، قصد مهاجرت به [[کاظمین]] مىکند و این شهر محل امنى براى شیعیان مىگردد. |
'''جهاد با روسیه:''' | '''جهاد با روسیه:''' | ||
| − | دروه [[مرجعیت]] سید محمد مجاهد با جنگهای ایران و روس همزمان بود، از اینرو او همانند فقیهان دیگر [[شیعه]] به مبارزه با روسها پرداخت. سید محمد، نخست [[فتوا|فتوای]] جهاد در برابر روسها داد و در اواخر عمر به همراه گروهی از علمای [[عتبات عالیات|عتبات]]، عازم [[تهران]] و سپس [[تبریز]] شد تا شخصاً مردم را به [[جهاد]] علیه روسها تشویق و پادشاه را به جنگ با آنها وادار کند. از اینرو به | + | دروه [[مرجعیت]] سید محمد مجاهد با جنگهای [[ایران]] و روس همزمان بود، از اینرو او همانند فقیهان دیگر [[شیعه]] به مبارزه با روسها پرداخت. سید محمد، نخست [[فتوا|فتوای]] جهاد در برابر روسها داد و در اواخر عمر به همراه گروهی از علمای [[عتبات عالیات|عتبات]]، عازم [[تهران]] و سپس [[تبریز]] شد تا شخصاً مردم را به [[جهاد]] علیه روسها تشویق و پادشاه را به جنگ با آنها وادار کند. از اینرو به «مجاهد» لقب گرفت. در این جنگ، علاوه بر ایشان، علماى بزرگى همچون [[ملا احمد نراقی]] (متوفى ۱۲۴۵ قمرى) شرکت داشتند. از دیگر روحانیونى که در این جنگ حضور داشتند مىتوان به: سید ابراهیم نواب یزدى، ملا محمدصالح برغانى قزوینى، شیخ ملا صفرعلى لاهیجانى (متوفى ۱۲۷۵ قمرى)، شیخ میرزا ضیاءالدین بن اسداللّه بروجردى (متوفى ۱۳۰۰ قمرى)، میرزا داود بن شیخ اسداللّه بروجردى (متوفى ۱۲۹۸ قمرى) و شیخ محمدحسین بن معصوم بروجردى (متوفى ۱۲۸۰ قمرى) اشاره کرد. |
| − | این خیزش هرچند در ابتدا پیروزهایی برای سپاه [[ایران]] در پی داشت، اما پس از عقبنشینی فتحعلی | + | این خیزش هرچند در ابتدا پیروزهایی برای سپاه [[ایران]] در پی داشت، اما پس از عقبنشینی فتحعلی شاه قاجار، منجر به جدایی بخشهایی از ایران بر اساس قرارداد ترکمنچای شد. |
==وفات== | ==وفات== | ||
| − | آیت الله سید محمد مجاهد در سال ۱۲۴۲ قمرى در بازگشت از | + | آیت الله سید محمد مجاهد در سال ۱۲۴۲ قمرى در بازگشت از [[تبریز]]، در قزوین دار فانی را وداع گفت. بدن مطهر ایشان را به [[کربلا]] منتقل و دفن کردند. [[قبر]] آن بزرگوار مشهور و داراى گنبد بزرگى است و محل [[زیارت]] مردم است. |
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| سطر ۹۵: | سطر ۹۴: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | *نرم افزار اصول | + | *نرم افزار جامع اصول الفقه، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی. |
*ویکی شیعه. | *ویکی شیعه. | ||
[[رده:علمای قرن سیزدهم]] | [[رده:علمای قرن سیزدهم]] | ||
| + | [[رده:علماء شیعه]] | ||
| + | [[رده:فقیهان]] | ||
| + | [[رده:اصولیون]] | ||
[[رده: مدفونین در کربلا]] | [[رده: مدفونین در کربلا]] | ||
| − | |||
نسخهٔ کنونی تا ۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۲
«سید محمد طباطبایی مجاهد» (۱۲۴۲-۱۱۸۰ ق) -فرزند سید على طباطبایى-، فقیه اصولی و از مراجع تقلید شیعه در قرن سیزدهم قمری و از شاگردان علامه بحرالعلوم و داماد اوست. وی در زمان خود علیه استعمار روسیه فتوای جهاد صادر کرد و به همین خاطر به «سید محمد مجاهد» معروف شد. کتاب «مفاتيح الاصول» از آثار مهم اوست. علمای بزرگی چون شیخ انصارى و سید محمدشفیع جاپلقی از شاگردان او هستند.
| |
| نام کامل | سید محمد طباطبایى مجاهد |
| زادروز | ۱۱۸۰ قمری |
| زادگاه | کربلا |
| وفات | ۱۲۴۲ قمری |
| مدفن | کربلا |
|
| |
| اساتید | |
| شاگردان |
شیخ مرتضى انصارى، شریف العلماء مازندرانی، سید محمدشفیع جاپلقی، شیخ اسداللّه بروجردى،... |
| آثار |
مفاتيح الاصول، مناهل الأحکام، الوسائل فی الأصول، إصلاح العمل، المصابیح فی شرح المفاتیح، الجهادیة،... |
محتویات
ولادت و خاندان
سید محمد حسنى طباطبایى در سال ۱۱۸۰ هجرى قمرى در کربلا متولد شد. از نظر نسب خانوادگى، هم پدر و هم مادرش از خاندان علم و تقوا هستند.
پدرش سید على طباطبایى (م، ۱۲۳۱ قمرى)، صاحب «الریاض»، از فقهاى عصر خود و از شاگردان محمدباقر وحید بهبهانى است. او استاد بزرگانى همچون صاحب مفتاح الکرامه، سید جواد حسینى عاملى است. در أعیان الشیعة درباره او این طور آمده است: «هو المحقق المؤسس الذی ملأ الدنیا ذکره و عمّ العالم فضله، تخرج علیه علماء أعلام و فقهاء عظام صاروا من أکابر المراجع فی الإسلام».[۱]
همچنین مادرش آمنه بیگم (۱۱۶۰-۱۲۴۳ قمرى)، دختر علامه وحید بهبهانى است. او زنى عالمه و بافضیلت بوده و صاحب مستدرکات أعیان الشیعة درباره او مىگوید: «من أفقه نساء عصره، متکلمة واعظة أصولیة محققة محدثة جلیلة».[۲]
سید محمد مجاهد با دختر سید محمدمهدى بحرالعلوم (م، ۱۲۱۲ قمرى) ازدواج کرد و صاحب سه فرزند شد. سید حسین بزرگترین فرزند او است که در أعیان الشیعة درباره اش این طور آمده است: «کان فاضلاً عالماً مجتهداً بصیراً بالقواعد الأصولیة».[۳] در مورد فرزند دیگرش سید حسن نیز، چنین آمده است: «کان عالماً فاضلاً مجتهداً بصیراً قاضیاً رئیساً فی الحائر على مشرفه السلام».
تحصیلات و استادان
سید محمد مجاهد نزد پدر بزرگوارش سید على طباطبایى و علامه بحرالعلوم تلمذ نمود و با تلاش پیگیرى که در اصول و فقه داشت، به سرعت به مقامات علمى دست یافت، به حدى که پدرش او را اعلم تشخیص داده و دیگر فتوا نداد؛ به این علت، سید محمد از کربلا به اصفهان مهاجرت کرد.[۴]
شیخ عباس قمی در کتاب «الفوائد الرضویه»، علت مهاجرت ایشان را استیلاء جماعتى از وهابیون بر حائر حسینى (کربلا) و کشتار اهالى آن منطقه دانسته است.[۵]
تدریس و شاگردان
سید محمد مجاهد در اصفهان به مدت سیزده سال اقامت داشته است و در این مدت، علماى آن منطقه در مجلس درس او حاضر مىشدند و ایشان مرجع علمى اصول و فقه بوده و کتاب «مفاتیح الأصول» و سایر تألیفاتش را در آنجا نوشته است. سید مجاهد داراى شاگردان بزرگ و مشهورى بوده است، از جمله:
- شیخ مرتضى انصارى (متوفى ۱۲۸۱ قمرى) که مدت چهار سال از محضر پرفیض این عالم ربانى استفاده کرده است.
- شیخ محمد شریف مازندرانى، مشهور به شریف العلماء (متوفى ۱۲۴۵ قمرى)
- شیخ اسداللّه بروجردى (متوفى ۱۲۷۱ قمرى)
- سید محمدشفیع جاپلقی (متوفى ۱۲۸۰ قمرى)
- احمد بن محمدعلى (متوفى ۱۲۴۳ قمرى) نوه محمدباقر وحید بهبهانى
- شیخ محمدحسین بن معصوم بروجردى (متوفى ۱۲۸۰ قمرى)
- شیخ احمد بن على مختارى گلپایگانى
- میرزا حسین لاهیجى نجفى (متوفى ۱۳۰۶ قمرى)
- سید حسین طباطبایى (فرزند سید محمد مجاهد)
- ملا حسین واعظ تسترى
- صفرعلى لاهیجى
- شیخ غلامرضا بن محمدعلى آرانى کاشانى
- میرزا محمدحسن بن محمد معصوم رضوى مشهدى، معروف به حاجى مجتهد (متوفى ۱۲۷۸ قمرى)
- ملا محمدصالح برغانى قزوینى
- سید محمدتقى قزوینى
- شیخ عبدالحسین بن شیخ ملا على برغانى قزوینى
- میرزا ابوالحسن بن حسین بن تقى تنکابنى، مشهور به گیلانى
- شیخ ملا صفرعلى لاهیجانى قزوینى (متوفى ۱۲۷۵ قمرى)
آثار و تألیفات
- مفاتیح الاصول
- الوسائل فی الأصول
- مناهل الأحکام
- إصلاح العمل
- عمدة المقال فی تحقیق أحوال الرجال
- رسالة حجیة الظن
- المصابیح فی شرح المفاتیح فیض کاشانی
- جامع العبائر
- کتاب فی الأغلاط المشهورة
- المصباح الباهر فی ردّ الیادری و إثبات نبوة نبیّنا الطاهر
- رسالة فی الاستصحاب
- الجهادیة
- حاشیه بر معالم
- رسالة فی حجّیة الشهرة
از منظر عالمان
- سید حسن صدر در تکملة أمل الآمل: «علامة العلماء الأعلام و سید الفقهاء العظام و أعلم أهل العلم بالأصول و الکلام».[۶]
- سید محسن امین در أعیان الشیعة: «المرجع فی علمی الأصول والفقه لکل علمائنا و صنف فیها مفاتیح الاصول و غیره حتى توفی والده فرجع إلى کربلاء، فکان المرجع العام لکلّ الإمامیة فی أطراف الدنیا».[۷]
- شیخ عباس قمی در الفوائد الرضویة: «السید الأجل الأعظم الأکرم الأفخم البحر الزاخر والسحاب الماطر الفائق على الأوائل والأواخر، صاحب التحقیقات الرشیفة والتألیفات الأنیفة کالمفاتیح والمناهل و غیرهما، نوّر اللّه روضته و أعلى فی الفردوس منزلته».[۸]
- شیخ عباس قمی به نقل از الروضة البهیة: «کان مفتیاً و حاکماً و قاضیاً و رئیساً فی الدین و الدنیا و مرجعاً للعرب و العجم، انتهت الریاسة الإمامیة فی عصره».[۹]
فعالیتهای اجتماعی و سیاسی
زعامت و مرجعیت:
سید محمد مجاهد پس از ارتحال پدر بزرگوارش سید على طباطبایى، در سال ۱۲۳۱ قمرى به کربلا هجرت نموده و مقام افتا و قضاوت و زعامت در دین و دنیاى مردم را به عهده مىگیرد. او مرجع عرب و عجم در زمان خود بوده و ریاست شیعیان را در این عصر به عهده داشته است، تا این که به علت حمله وهابیون به کربلا، قصد مهاجرت به کاظمین مىکند و این شهر محل امنى براى شیعیان مىگردد.
جهاد با روسیه:
دروه مرجعیت سید محمد مجاهد با جنگهای ایران و روس همزمان بود، از اینرو او همانند فقیهان دیگر شیعه به مبارزه با روسها پرداخت. سید محمد، نخست فتوای جهاد در برابر روسها داد و در اواخر عمر به همراه گروهی از علمای عتبات، عازم تهران و سپس تبریز شد تا شخصاً مردم را به جهاد علیه روسها تشویق و پادشاه را به جنگ با آنها وادار کند. از اینرو به «مجاهد» لقب گرفت. در این جنگ، علاوه بر ایشان، علماى بزرگى همچون ملا احمد نراقی (متوفى ۱۲۴۵ قمرى) شرکت داشتند. از دیگر روحانیونى که در این جنگ حضور داشتند مىتوان به: سید ابراهیم نواب یزدى، ملا محمدصالح برغانى قزوینى، شیخ ملا صفرعلى لاهیجانى (متوفى ۱۲۷۵ قمرى)، شیخ میرزا ضیاءالدین بن اسداللّه بروجردى (متوفى ۱۳۰۰ قمرى)، میرزا داود بن شیخ اسداللّه بروجردى (متوفى ۱۲۹۸ قمرى) و شیخ محمدحسین بن معصوم بروجردى (متوفى ۱۲۸۰ قمرى) اشاره کرد.
این خیزش هرچند در ابتدا پیروزهایی برای سپاه ایران در پی داشت، اما پس از عقبنشینی فتحعلی شاه قاجار، منجر به جدایی بخشهایی از ایران بر اساس قرارداد ترکمنچای شد.
وفات
آیت الله سید محمد مجاهد در سال ۱۲۴۲ قمرى در بازگشت از تبریز، در قزوین دار فانی را وداع گفت. بدن مطهر ایشان را به کربلا منتقل و دفن کردند. قبر آن بزرگوار مشهور و داراى گنبد بزرگى است و محل زیارت مردم است.
پانویس
- ↑ أعیان الشیعة، ج۸، ص۳۱۴.
- ↑ مستدرکات أعیان الشیعة، ج۵، ص۶۲.
- ↑ أعیان الشیعة، ج۶، ص۱۵۹.
- ↑ أعیان الشیعة، ج۹، ص۴۴۳.
- ↑ الفوائد الرضویة به نقل از روضة البهیة، ص۵۷۹-۵۸۱.
- ↑ أعیان الشیعة، ج۹، ص۴۴۳ به نقل از تکملة أمل الآمل.
- ↑ أعیان الشیعة، ص ۴۴۳.
- ↑ الفوائد الرضویة، ص۵۷۹.
- ↑ الفوائد الرضویة، ص۵۸۱ به نقل از الروضة البهیة.
منابع
- نرم افزار جامع اصول الفقه، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
- ویکی شیعه.
