سید محمد بادکوبه ای: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (مهدی موسوی صفحهٔ سيد محمد بادکوبه اي را به سید محمد بادکوبه ای منتقل کرد)
 
(۹ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{بخشی از یک کتاب}}
+
{{بخشی از یک کتاب|کتاب=[[گلشن ابرار (کتاب)|گلشن ابرار]]}}
 +
'''«آیت‌الله سید محمد بادکوبه‌ای»''' (۱۲۸۵-۱۳۸۹ ق)، فقیه و مجتهد بزرگ [[شیعه]] در قرن ۱۴ هجری و از شاگردان [[سید حسین بادکوبه ای|سید حسین بادکوبه‌ای]] بود. این عالم ربانی و مجاهد، علاوه بر تدریس و خطابه و اقامه [[نماز جماعت]]، در پی اجرای سیاست‌های غربی رضاشاه، به مخالفت و اعتراض برخاست و نیز از آغاز نهضت [[امام خمینی]] در سال ۱۳۴۲ شمسی، در ردیف روحانیون مبارز قرار گرفت.
 +
{{شناسنامه عالم
 +
||نام کامل = سید محمد حسینی بادکوبه‌ای
 +
||تصویر= [[پرونده:Badkobeii.jpg|220px]]
 +
||زادروز =  ۱۲۸۵ قمری
 +
|زادگاه = باکو، [[جمهوری آذربایجان|آذربایجان]]
 +
|وفات =  ۱۳۸۹ قمری
 +
|مدفن = [[تبریز]]، وادی رحمت
 +
|اساتید =  [[سید حسین بادکوبه ای|سید حسین بادکوبه‌ای]]، [[شیخ الشریعه اصفهانی|ملا فتح الله اصفهانی]]، [[آخوند خراسانی]]، [[سید محمدکاظم طباطبائی یزدی|سید محمدکاظم یزدی]]،...
 +
|شاگردان = سید مهدی دروازه‌ای، میرزا عمران علیزاده، حاجی میرزا علی اکبر برازنده،...
 +
|آثار = حاشیه بر [[عروة الوثقى (کتاب)|عروة‌ الوثقی]]، حاشیه بر [[کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد (کتاب)|کشف المراد]]،...
 +
}}
  
==میلاد نور==
+
==تحصیلات و استادان==
  
در سال (1285 هـ.ق) روستای آرام و زیبای «مشقطع»<ref> مشقطع در تلفظ کنونی «مشتقا» خوانده می شود و از توابع باکو محسوب می شود.</ref> از توابع باکو،<ref> باکو یکی از مهمترین مراکز شیعه نشین جمهوری آذربایجان بوده و هم اینک پایتخت آن کشور است. نام این شهر به صورت های باکو، باکودبه، باکوبه، باکویه، و باکی تلفظ می گردد. باکو از قدیم مهد علم و فرهنگ بوده و فرزانگانی چون حضرات آیات: سید حسین بادکوبه‌ای، شیخ صدرا بادکوبه‌ای و شهید شیخ عبدالغنی بادکوبه‌ای به این شهر منتسب هستند.</ref> شاهد تولد طفلی مبارک در کانون گرم خانواده آقا میرجبار مصطفی یوف بود. میرجبار که فردی متدین و دیندار بود نام فرزندش را «سید محمد» نهاد.
+
سید محمد بادکوبه‌ای فرزند آقا میر جبار مصطفی یوف، متولد سال ۱۲۸۵ هـ.ق در روستای مشقطع از توابع باکو<ref> باکو یکی از مهمترین مراکز شیعه نشین جمهوری آذربایجان بوده و هم اینک پایتخت آن کشور است. نام این شهر به صورت های باکو، بادکوبه، باکوبه و... تلفظ می گردد. </ref> [[جمهوری آذربایجان|آذربایجان]] بود. وی در سنین کودکی قدم به مکتب خانه گذاشت و دروس مقدماتی را از اساتید محلی فراگرفت. پس از آن برای تکمیل تحصیلات، راهی [[مشهد]] مقدس گردید و ادبیات فارسی و عربی، [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] را از اساتید آنجا آموخت. آن گاه با قدم هایی استوار و اراده ای پولادین عازم [[حوزه علمیه]] [[اصفهان]] شد و [[منطق]]، [[فلسفه]] و [[کلام]] را در مدت کوتاهی از استادان بزرگ حوزه اصفهان فراگرفت و به مقام استادی رسید.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref>
  
==تحصیلات==
+
سید محمد پس از تحصیل در اصفهان، راهی [[عتبات عالیات|عتبات]] عالیات [[عراق]] گردید و سال های متمادی از محضر استادان بزرگ حوزه کهن [[نجف]]، علوم معقول و منقول را فراگرفت.
 
 
سید محمد در چنین خانواده ای پرورش یافت. وی در سنین کودکی قدم به مکتب خانه گذاشت و دروس مقدماتی را از اساتید محلی فراگرفت. پس از آن با شور و شعف بسیار برای تکمیل تحصیلات، از طریق عشق آباد راهی [[مشهد]] مقدس گردید و ادبیات فارسی و عربی، [[فقه]] و [[اصول]] را در جوار مرقد مطهر حضرت ثامن الحجج علیه السلام آموخت و آن گاه با قدم هایی استوار و اراده ای پولادین عازم [[حوزه علمیه]] [[اصفهان]] شد. [[منطق]]، [[فلسفه]] و [[کلام]] را در مدت کوتاهی از استادان بزرگ حوزه علمیه اصفهان فراگرفت و به مقام استادی رسید.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref>
 
 
 
==حوزه علمیه نجف==
 
 
 
سید محمد پس از تحصیل در اصفهان راهی عتبات عالیات [[عراق]] گردید و سال های متمادی از محضر استادان بزرگ حوزه کهن [[نجف]]، علوم معقول و منقول را فراگرفت.
 
 
 
==استادان==
 
  
 
استادان بزرگوار ایشان عبارتند از:
 
استادان بزرگوار ایشان عبارتند از:
  
# حاج سید حسین بادکوبه‌ای (1293ـ1358 هـ.ق)
+
#[[سید حسین بادکوبه ای|سید حسین بادکوبه‌ای]] (۱۲۹۳ـ۱۳۵۸ هـ.ق)
# ملا فتح الله اصفهانی (1266ـ1339 هـ.ق)
+
#[[شیخ الشریعه اصفهانی|ملا فتح الله اصفهانی]] (۱۲۶۶ـ۱۳۳۹ هـ.ق)
# سید ابوالحسن اصفهانی (1284ـ1365 هـ.ق)
+
#[[سید ابوالحسن اصفهانی]] (۱۲۸۴ـ۱۳۶۵ هـ.ق)
# ملا محمدکاظم آخوند خراسانی
+
#[[آخوند خراسانی|محمدکاظم آخوند خراسانی]] (۱۲۵۵-۱۳۲۹ هـ.ق)
# سید محمدکاظم یزدی طباطبایی (1248ـ1337 هـ.ق)
+
#[[سید محمدکاظم طباطبائی یزدی|سید محمدکاظم یزدی طباطبایی]] (۱۲۴۸ـ۱۳۳۷ هـ.ق)
  
==بازگشت به بادکوبه==
+
==فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی==
  
آیت الله بادکوبه‌ای پس از تحصیل و رسیدن به مدارج عالی علمی به شهر بادکوبه بازگشت. بازگشت ایشان به بادکوبه همزمان بود با حکومت تزاری روسیه بر سرزمین آذربایجان. حکومت تزاری روسیه بر سرزمین آذربایجان. حکومت تزار در نتیجه جنگ های تجاوزکارانه و تحمیل معاهده‌های گلستان و ترکمن چای بر ایران، شهرهای دربند، باکو، شیروان، شکی، گنجه، لنکران، نخجوان و بخش جنوبی تالش را از این کشور جدا و به سرزمین های خود ملحق نمود. آیت الله بادکوبه‌ای با وجود سخت‌گیری‌ها و آزار و اذیت های موجود، به تبلیغ [[احکام]] الهی و ترویج [[شریعت]] نبوی پرداخت.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref>
+
آیت الله بادکوبه‌ای پس از تحصیل و رسیدن به مدارج عالی علمی و [[اجتهاد]] به شهر بادکوبه بازگشت، که همزمان بود با حکومت تزاری روسیه بر سرزمین [[جمهوری آذربایجان|آذربایجان]]. حکومت تزار در نتیجه جنگ های تجاوزکارانه و تحمیل معاهده‌های گلستان و ترکمنچای بر [[ایران]]، شهرهای دربند، باکو، شیروان، شکی، گنجه، لنکران، نخجوان و بخش جنوبی تالش را از این کشور جدا و به سرزمین های خود ملحق نمود. آیت الله بادکوبه‌ای با وجود سخت‌گیری‌ها و آزار و اذیت های موجود، به تبلیغ [[احکام]] الهی و ترویج [[شریعت]] نبوی پرداخت.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref>
  
==تأسیس حوزه علمیه==
+
'''تأسیس حوزه علمیه:'''
  
مجاهد نستوه، آیت الله بادکوبه‌ای در طول سالیان دراز، خدمات شایانی به جهان [[اسلام]] نمود. ایشان با وجود فشار و سخت‌گیری‌های ضددینی بلشویک‌ها، شروع به تأسیس حوزه علمیه نمود و شاگردان مستعدی پرورش داد.<ref> همان.</ref> [[علامه امینی]] در مورد ایشان می گوید: «از خدمات علامه سید محمد (بادکوبه‌ای) یکی تأسیس دانشسرای دینی بود که تعداد زیادی دانشجو داشت و خود در آن تدریس می کرد و علی رغم حمله ضددینی بلشویکها رونق روزافزون یافت».<ref> شهیدان راه فضیلت، علامه امینی، ص 545.</ref>
+
این مجاهد نستوه، با وجود فشار و سخت‌گیری‌های ضددینی بلشویک‌ها، شروع به تأسیس [[حوزه علمیه]] نمود و شاگردان مستعدی پرورش داد.<ref> همان.</ref> برخی از شاگردان او عبارتند از: آیت الله سید مهدی دروازه‌ای<ref> همان، ج ۲، ص ۲۸۳.</ref> و استاد میرزا عمران علیزاده<ref> همان.</ref> و میرزا علی‌اکبر برازنده.
  
==تبعید به سیبری==
+
[[علامه امینی]] در مورد ایشان می گوید: «از خدمات علامه سید محمد (بادکوبه‌ای)، یکی تأسیس دانشسرای دینی بود که تعداد زیادی دانشجو داشت و خود در آن تدریس می کرد و علی رغم حمله ضدّ دینی بلشویکها، رونق روزافزون یافت».<ref> شهیدان راه فضیلت، علامه امینی، ص ۵۴۵.</ref>
  
در سال (1936 م) جمهوری آذربایجان به اتحاد جماهیر شوروی پیوست. در خلال این سال ها آزار و اذیت مسلمانان افزایش یافت و بسیاری از مساجد، اماکن مذهبی و مدارس علمیه تخریب گردید. حکومت وقت بسیاری از مخالفین دولت و مبارزین را یا کشت و یا تبعید شدند. فقیه مبارز آیت الله بادکوبه‌ای در نتیجه ترویج تعالیم الهی و نشر معارف اسلامی و افشای ماهیت رژیم کمونیستی به مدت پانزده سال با اعمال شاقه به سیبری<ref> سیبری دشتی است پهناور که تمام شمال آسیا را فراگرفته و از کوه‌های اورال (مرز طبیعی میان اروپا و آسیا) تا اقیانوس کبیر (آرام) کشیده شده و از شمال به اقیانوس منجمد شمالی محدود است. سیبری از لحاظ سیاسی به چهار بخش تقسیم می شود که سیبری غربی یکی از آن بخش ها است و پایتخت آن نیز نوو سیبرسک است. (لغت نامه دهخدا، ج 8، ص 12234).</ref> غربی تبعید شد.
+
'''تبعید به سیبری:'''
  
ایشان در مدت تبعید هر روز به همراه زندانیان دیگر به مقدار معین به حفر کانال می پرداخت. اما در اثر همکاری و علاقه دوستداران خود، مدت مذکور در طول پنج سال سپری گردید.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref> خود معظم له در مورد همکاری زندانیان می گوید: «هر زندانی روزانه چند بیل خاک برمی‌داشت و می‌گفت: «بودا آخوند آقانین پاییدی»<ref> یعنی «این هم سهم آقای آخوند است».</ref> ایشان با سپری نمودن ایام تبعید به بادکوبه بازگشت و فعالیت‌های خود را از سر گرفت.
+
در سال (۱۹۳۶ م) [[جمهوری آذربایجان]] به اتحاد جماهیر شوروی پیوست. در خلال این سال ها آزار و اذیت مسلمانان افزایش یافت و بسیاری از [[مسجد|مساجد]]، اماکن مذهبی و مدارس علمیه تخریب گردید. حکومت وقت بسیاری از مخالفین دولت و مبارزین را یا کشت و یا تبعید کرد. [[فقیه]] مبارز، آیت الله بادکوبه‌ای در نتیجه ترویج تعالیم الهی و نشر معارف اسلامی و افشای ماهیت رژیم کمونیستی به مدت پانزده سال با اعمال شاقه به سیبری غربی<ref> سیبری دشتی است پهناور که تمام شمال آسیا را فراگرفته و از کوه‌های اورال (مرز طبیعی میان اروپا و آسیا) تا اقیانوس آرام کشیده شده و از شمال به اقیانوس منجمد شمالی محدود است. (لغت نامه دهخدا، ج ۸، ص ۱۲۲۳۴).</ref> تبعید شد. او با سپری نمودن ایام تبعید به بادکوبه بازگشت و فعالیت‌های خود را از سر گرفت.  
  
==اتهام==
+
'''هجرت به اردبیل:'''
  
با گسترش فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی آیت الله بادکوبه‌ای مخالفان نتوانستند بار دیگر وجود وی را نادیده بگیرند و این بار به اتهام همکاری با حزب مساوات<ref> این حزب به نام «ینی مساوات» مساوات نوین از مؤتلفان جبهه خلق است. محمد امین رسول زاده در سال (1918 م) جمهوری آذربایجان را تأسیس نمود و پایه حزب مساوات را در سال (1911 م) بنا نهاد. (جمهوری آذربایجان، بهناز اسدی کیا، ص 110ـ111).</ref> به مدت نه ماه در زیر زمین مخوف سازمان اطلاعات شوروی زندانی شد؛ اما پس از مدتی تبرئه و آزاد شد.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref>
+
با گسترش فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی آیت الله بادکوبه‌ای، مخالفان نتوانستند بار دیگر وجود وی را نادیده بگیرند و این بار به اتهام همکاری با حزب مساوات،<ref> این حزب به نام «ینی مساوات» مساوات نوین از مؤتلفان جبهه خلق است. محمد امین رسول زاده در سال (۱۹۱۸ م) جمهوری آذربایجان را تأسیس نمود و پایه حزب مساوات را در سال (۱۹۱۱ م) بنا نهاد. (جمهوری آذربایجان، بهناز اسدی کیا، ص ۱۱۰ـ۱۱۱).</ref> به مدت نه ماه در زیر زمین مخوف سازمان اطلاعات شوروی زندانی شد؛ اما پس از مدتی تبرئه و آزاد شد.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref> بعد از آزادی از زندان، دوستان وی وسایل سفر ایشان و خانواده‌اش را به اردبیل فراهم نمودند. ایشان همزمان با حکومت رضاخان وارد اردبیل گردید و فعالیت‌های خویش را آغاز نمود. معظم له در مدت اقامت دو ساله در اردبیل، در خانه خویش شروع به تدریس و تربیت طلاب کرد.<ref> مصاحبه با آیت الله مفتی الشیعه.</ref> وی همچنین در یکی از [[مسجد|مساجد]] معروف اردبیل به نام مسجد «سرچشمه» به اقامه [[نماز جماعت]] می پرداخت.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref>
  
==هجرت به اردبیل==
+
'''تبعید به تبریز:'''
  
بعد از آزادی از زندان دوستان وی وسایل سفر ایشان و خانواده‌اش را به اردبیل فراهم نمودند. ایشان همزمان با حکومت رضاخان وارد [[اردبیل]] گردید و فعالیت‌های خویش را آغاز نمود. معظم له در مدت اقامت دو ساله در اردبیل در خانه خویش شروع به تدریس و تربیت طلاب کرد<ref> مصاحبه با آیت الله مفتی الشیعه.</ref> وی در یکی از مساجد معروف اردبیل به نام مسجد «سرچشمه» به اقامه [[نماز جماعت]] می پرداخت.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref>
+
در پی اجرای سیاست‌های غربی رضاشاه، حضرت آیت الله بادکوبه‌ای به مخالفت و اعتراض برخاسته و در نتیجه به [[تبریز]] تبعید می‌گردد و به اجبار در مدرسه طالبیه اقامت می‌گزیند. اقامت اجباری وی در مدرسه طالبیه با وساطت برخی از دوستان، از جمله آقای احمد وهاب‌زاده و آقای سطوة السلطنه پایان یافته و ایشان در منزل خویش در تبریز سکنی می گزیند.<ref> همان.</ref>
  
==تبعید به تبریز==
+
'''همگام با امام خمینی:'''
  
در پی اجرای سیاست‌های غربی رضاشاه، حضرت آیت الله بادکوبه‌ای به مخالفت و اعتراض برخاسته و در نتیجه به تبریز تبعید می‌گردد و به اجبار در مدرسه طالبیه اقامت می‌گزیند. اقامت اجباری وی در مدرسه طالبیه با وساطت برخی از دوستان، از جمله آقای احمد وهاب‌زاده و آقای سطوه السلطنه پایان و ایشان در منزل خویش در تبریز سکنی می گزیند.<ref> همان.</ref>
+
مجاهد عالی قدر آیت الله بادکوبه‌ای، از آغاز نهضت [[امام خمینی]] در سال ۱۳۴۲ ش، در ردیف روحانیون مبارز قرار گرفته و حمایت و پشتیبانی خویش را از حرکت‌های انقلابی حضرت امام اعلام داشت.<ref> اسناد انقلاب اسلامی، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ج ۳، ص ۱۰۳ و ۱۰۷.</ref> این عالم بزرگ با سخنرانی های شیرین و جذاب خود در آگاهی مردم تبریز نقش اساسی داشت.
  
==همگان با امام==
+
'''مبارزه با انجمن‌های ایالتی و ولایتی:'''
  
مجاهد عالی قدر حضرت آیت الله بادکوبه‌ای از آغاز نهضت [[امام خمینی]] در سال 1342 ش در ردیف روحانیون مبارز قرار گرفته و حمایت و پشتیبانی خویش را از حرکت‌های انقلابی حضرت امام اعلام داشت.<ref> اسناد انقلاب اسلامی، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ج 3، ص 103 و 107.</ref> این عالم بزرگ با سخنرانی های شیرین و جذاب خود در آگاهی مردم تبریز نقش اساسی داشت.
+
با تصویب انجمن‌های ایالتی و ولایتی و تبدیل [[قسم]] به [[قرآن]] به قسم به کتاب آسمانی و دخالت زنان در انتخابات و حذف قید [[اسلام]]، آیت الله بادکوبه‌ای در کنار جامعه روحانیت آذربایجان در تاریخ (۱۲/۸/۱۳۴۱) با ارسال تلگرافی به آیت الله سید محمد بهبهانی خواستار لغو این تصویب‌نامه شدند.
  
==مبارزه با انجمن‌های ایالتی و ولایتی==
+
'''دشمنی با اسرائیل:'''
  
با تصویب انجمن‌های ایالتی و ولایتی و تبدیل قسم به [[قرآن]] به قسم به کتاب آسمانی و دخالت زنان در انتخابات و حذف قید [[اسلام]]، حضرت آیت الله بادکوبه‌ای در کنار جامعه روحانیت آذربایجان در تاریخ (12/8/1341) با ارسال تلگرافی به آیت الله حاج سید محمد بهبهانی خواستار لغو این تصویب‌نامه شدند.
+
پس از جنگ شش روزه بین اعراب و [[اسرائیل]] در خرداد ماه سال ۱۳۴۶، آیت الله بادکوبه‌ای تلاش و فعالیت خویش را علیه اسرائیل آغاز نمود. در این زمینه از سوی علمای [[قم]] اعلامیه‌ای در جهت حمایت از اعراب و لزوم جمع آوری کمک های مادی برای آسیب دیدگان و آوارگان [[فلسطین|فلسطینی]] صادر شد. آیت الله بادکوبه‌ای همراه آیات عظام سید ابوالفضل خسروشاهی، سید مرتضی مستنبط غروی، سید کاظم موسوی شبستری و [[شهید سید محمد علی قاضی طباطبائی|سید محمدعلی قاضی طباطبایی]]، با صدور اعلامیه‌ای در تبریز، برای کمک به آوارگان مسلمان فلسطینی مساعدت و یاری خواستند. متن اعلامیه چنین است: «بسم الله الرحمن الرحیم. برادران ایمانی، به منظور کمک به برادران مسلمان آسیب دیده، بازماندگان مقتولین در راه دفاع از حریم مقدس [[اسلام]] که از طرف حضرات آیات عظام و مراجع تقلید که اعلام فرموده‌اند، امید است اهالی محترم آذربایجان از مساعدت دریغ نفرموده، از کمک به برادران اسلامی به حساب شماره یک بانک صادرات شعبه قم از تأدیه وجه خودداری نفرمایند که عندالله مأجور خواهند شد».<ref> جلوه محراب، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ص ۲۱۴.</ref>
  
==دشمنی با اسرائیل==
+
'''نماز جماعت و منبر:'''
  
پس از جنگ شش روزه بین اعراب و اسرائیل در خرداد ماه سال 1346 حضرت آیت الله بادکوبه‌ای تلاش و فعالیت خویش را علیه اسرائیل آغاز نمود. در این زمینه از سوی علمای [[قم]] اعلامیه‌ای در جهت حمایت از اعراب و لزوم جمع آوری کمک های مادی برای آسیب دیدگان و آوارگان فلسطینی صادر شد. فقیه مبارز حضرت آیت الله بادکوبه‌ای همراه آیات عظام سید ابوالفضل خسروشاهی، سید مرتضی مستنبط غروی، سید کاظم موسوی شبستری و شهید سید محمدعلی قاضی طباطبایی، با صدور اعلامیه‌ای در تبریز، برای کمک به آوارگان مسلمان فلسطینی مساعدت و یاری خواستند.  
+
آیت الله بادکوبه‌ای در کنار کارهای سیاسی، علمی و اجتماعی، صبح و شام در [[مسجد]] «ویجویه» (ورجی)، و ظهرها در مسجد بازار کفاشان<ref> هم اکنون هر دو مسجد به نام ایشان معروف است.</ref> [[نماز جماعت]] اقامه می کرد.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای؛ خاطرات فقیه اخلاقی آیت الله احمدی میانجی، ص ۱۳۳.</ref> روزهای [[جمعه‌‌‌‌|جمعه]] منبر می رفت و [[قرآن]] را در دست گشوده و از روی آن می خواند و [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و موعظه می‌کرد؛ خود می‌گریست و دیگران را می‌گریاند.<ref> نامداران تاریخ، میرزا عمران علیزاده، ج۲، ص۳۴۱.</ref>
  
متن اعلامیه چنین است: بسم الله الرحمن الرحیم. برادران ایمانی، به منظور کمک به برادران مسلمان آسیب دیده، بازماندگان مقتولین در راه دفاع از حریم مقدس [[اسلام]] که از طرف حضرات آیات عظام و مراجع تقلید که اعلام فرموده‌اند، امید است اهالی محترم آذربایجان از مساعدت دریغ نفرموده از کمک به برادران اسلامی به حساب شماره یک بانک صادران شعبه قم از تادیه وجه خودداری نفرمایند که عنده‌الله مأجور خواهند شد.<ref> جلوه محراب، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ص 214.</ref>
+
==آثار و تألیفات==
  
==نشون آقا==
+
از آیت الله محمد بادکوبه‌ای آثار گرانبهایی نیز به جای مانده است، که از جمله آنها می توان به [[حاشیه]] بر «[[عروة الوثقى (کتاب)|عروة‌ الوثقی]]» و حاشیه بر «[[کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد (کتاب)|کشف المراد]]» [[علامه حلی]] اشاره کرد، که هنوز به چاپ نرسیده‌اند.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref>
  
مرحوم آیت الله بادکوبه‌ای عالمی متقی، زاهدی پرهیزگار و مجاهدی فداکاری بود. ترکی را به لهجه قفقازی صحبت می نمود و به جای کلمه «نه ایچون» یعنی چرا؟ از کلمه «نشون» استفاده می کرد. به همین دلیل در تبریز «نشون آقا» شهرت داشت.<ref> آثار باستانی آذربایجان، عبدالعلی کارنگ، ج 1، ص 324.</ref>
+
آیت الله بادکوبه‌ای کتابخانه بزرگی داشت که حاوی کتاب‌های نفیس چاپ و خطی بود. بنابر [[وصیت]] آن [[فقیه]] بزرگوار، همه کتاب‌هایش به [[کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی|کتابخانه آیت‌الله مرعشی]] در [[قم]] انتقال یافت و هم اکنون در آن گنجینه بزرگ نگه‌داری می شود.<ref> همان.</ref>
  
==تجلیل از علما==
+
==وفات==
  
ایشان برای مراجع تقلید و عالمان بزرگوار، علاقه و احترام خاصی قائل بود و از آنان تجلیل می نمود. همیشه از آیت الله حاج میرزا فتاح شهیدی یاد می کرد و می فرمود: «تبریز بعد از آیت الله العظمی حاج میرزا صادق آقا مجتهد یک مجتهد دیده است و آن هم آقا میرزا فتاح است و بس.» همچنین با آیت الله شهید حاج میرزا محمدعلی قاضی طباطبایی رفیق بود. هر وقت آن مرحوم از تبعید برمی‌گشت دوـسه روز به بعد به منزل ایشان می رفت و ساعت‌ها با هم در خلوت صحبت می‌کردند.<ref> زندگی‌نامه آیت الله بادکوبه‌ای، خطی.</ref>
+
مرحوم آیت‌الله سید محمد بادکوبه‌ای، سرانجام پس از سال ها خدمت به [[اسلام]] و مسلمین و تحمل رنج‌ها، شکنجه‌ها و سختی‌ها، روز سه شنبه، هفتم [[جمادی الثانی]] ۱۳۸۹ هـ.ق (برابر با تیرماه ۱۳۴۸ ش) جان به جان آفرین تسلیم نمود. پیکر پاک این عالم ربانی و مجاهد نامدار، پس از [[تشییع جنازه|تشییع]] باشکوه توسط ده ها هزار نفر، در وادی رحمت شهرستان [[تبریز]] به خاک سپرده شد.<ref> همان.</ref>  
  
==نماز و منبر==
+
==پانویس==
 +
<references />
  
معظم له در کنار کارهای سیاسی، علمی و اجتماعی، صبح و شام در مسجد «ویجویه» (ورجی)، و ظهرها در مسجد بازار کفاشان<ref> هم اکنون هر دو مسجد به نام ایشان معروف است.</ref> [[نماز جماعت]] اقامه می کرد.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای؛ خاطرات فقیه اخلاقی آیت الله احمدی میانجی، ص 133.</ref> روزهای جمعه منبر می رفت و [[قرآن]] را در دست گشوده و از روی آن می خواند و تفسیر و موعظه می‌کرد. خود می‌گریست و دیگران را می‌گریاند.<ref> نامداران تاریخ، میرزا عمران علیزاده، ج2، ص341.</ref>
+
==منابع==
 
 
==یادگارها==
 
 
 
آن فقیه بزرگ علاوه بر تربیت شاگردانی چون: آیت الله سید مهدی دروازه‌ای<ref> همان، ج 2، ص 283.</ref> و استاد میرزا عمران علیزاده<ref> همان.</ref> و حاجی میرزا علی اکبر برازنده، آثار گرانبهایی نیز به جای مانده است که از جمله آن ها می توان به حاشیه بر عروه‌الوثقی و حاشیه بر شرح تجرید [[علامه حلی]] اشاره کرد که هنوز به چاپ نرسیده‌اند.<ref> زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.</ref>
 
 
 
==کتابخانه==
 
 
 
عالم ربانی آیت الله بادکوبه‌ای کتابخانه بزرگی داشت که حاوی کتاب‌های نفیس چاپ و خطی بود. بنابر وصیت آن فقیه بزرگوار همه کتاب‌هایش به کتابخانه بزرگ حضرت آیت الله العظمی سید شهاب الدین مرعشی نجفی در [[قم]] انتقال یافت و هم اکنون در آن گنجینه بزرگ نگه‌داری می شود.<ref> همان.</ref>
 
  
==به سوی ابدیت==
+
*تلخیص از مجموعه [[گلشن ابرار (کتاب)|گلشن ابرار]]، جلد ۵، زندگی‌نامه "سید محمد بادکوبه‌ای" از محمد الوانساز خویی.
  
سرانجام این عالم ربانی و مجاهد نامدار پس از سال ها خدمت به [[اسلام]] و مسلمین و تحمل رنج‌ها، شکنجه‌ها و سختی‌ها، روز سه شنبه، هفتم [[جمادی الثانی]] (1389 هـ.ق) برابر با تیرماه (1348) جان به جان آفرین تسلیم نمود و روح پاکش در ملکوت اعلی جای گرفت. پیکر پاک این فقیه [[اهل بیت]] علیهم السلام پس از تشییع باشکوه توسط ده ها هزار نفر، در وادی رحمت شهرستان تبریز به خاک سپرده شد.<ref> همان.</ref> رحمت و رضوان الهی بر او باد.
+
==آرشیو عکس و تصویر==
 
+
<gallery mode="packed" heights="170">
==پانویس==
+
پرونده:بادکوبه.jpg|آرامگاه سید محمد حسینی بادکوبه ای در وادی رحمت تبریز
<references/>
+
</gallery>
 
 
==منابع==
 
تلخيص از مجموعه گلشن ابرار، جلد 5، زندگی نامه "سيد محمد بادکوبه اي" از محمد الوانساز خويي
 
  
[[رده:علمای قرن چهاردهم]]
+
[[رده:علمای قرن چهاردهم|بادکوبه ای،سید محمد]]
 +
[[رده:علماء شیعه]]
 +
[[رده:فقیهان]]
 +
[[رده:مجتهدین]]
 +
[[رده:مبارزان علیه پهلوی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۳

این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.

Icon book.jpg

محتوای فعلی بخشی از کتاب گلشن ابرار است که برای اینجا مناسب بوده است.

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)

«آیت‌الله سید محمد بادکوبه‌ای» (۱۲۸۵-۱۳۸۹ ق)، فقیه و مجتهد بزرگ شیعه در قرن ۱۴ هجری و از شاگردان سید حسین بادکوبه‌ای بود. این عالم ربانی و مجاهد، علاوه بر تدریس و خطابه و اقامه نماز جماعت، در پی اجرای سیاست‌های غربی رضاشاه، به مخالفت و اعتراض برخاست و نیز از آغاز نهضت امام خمینی در سال ۱۳۴۲ شمسی، در ردیف روحانیون مبارز قرار گرفت.

Badkobeii.jpg
نام کامل سید محمد حسینی بادکوبه‌ای
زادروز ۱۲۸۵ قمری
زادگاه باکو، آذربایجان
وفات ۱۳۸۹ قمری
مدفن تبریز، وادی رحمت

Line.png

اساتید

سید حسین بادکوبه‌ای، ملا فتح الله اصفهانی، آخوند خراسانی، سید محمدکاظم یزدی،...

شاگردان

سید مهدی دروازه‌ای، میرزا عمران علیزاده، حاجی میرزا علی اکبر برازنده،...

آثار

حاشیه بر عروة‌ الوثقی، حاشیه بر کشف المراد،...


تحصیلات و استادان

سید محمد بادکوبه‌ای فرزند آقا میر جبار مصطفی یوف، متولد سال ۱۲۸۵ هـ.ق در روستای مشقطع از توابع باکو[۱] آذربایجان بود. وی در سنین کودکی قدم به مکتب خانه گذاشت و دروس مقدماتی را از اساتید محلی فراگرفت. پس از آن برای تکمیل تحصیلات، راهی مشهد مقدس گردید و ادبیات فارسی و عربی، فقه و اصول را از اساتید آنجا آموخت. آن گاه با قدم هایی استوار و اراده ای پولادین عازم حوزه علمیه اصفهان شد و منطق، فلسفه و کلام را در مدت کوتاهی از استادان بزرگ حوزه اصفهان فراگرفت و به مقام استادی رسید.[۲]

سید محمد پس از تحصیل در اصفهان، راهی عتبات عالیات عراق گردید و سال های متمادی از محضر استادان بزرگ حوزه کهن نجف، علوم معقول و منقول را فراگرفت.

استادان بزرگوار ایشان عبارتند از:

  1. سید حسین بادکوبه‌ای (۱۲۹۳ـ۱۳۵۸ هـ.ق)
  2. ملا فتح الله اصفهانی (۱۲۶۶ـ۱۳۳۹ هـ.ق)
  3. سید ابوالحسن اصفهانی (۱۲۸۴ـ۱۳۶۵ هـ.ق)
  4. محمدکاظم آخوند خراسانی (۱۲۵۵-۱۳۲۹ هـ.ق)
  5. سید محمدکاظم یزدی طباطبایی (۱۲۴۸ـ۱۳۳۷ هـ.ق)

فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی

آیت الله بادکوبه‌ای پس از تحصیل و رسیدن به مدارج عالی علمی و اجتهاد به شهر بادکوبه بازگشت، که همزمان بود با حکومت تزاری روسیه بر سرزمین آذربایجان. حکومت تزار در نتیجه جنگ های تجاوزکارانه و تحمیل معاهده‌های گلستان و ترکمنچای بر ایران، شهرهای دربند، باکو، شیروان، شکی، گنجه، لنکران، نخجوان و بخش جنوبی تالش را از این کشور جدا و به سرزمین های خود ملحق نمود. آیت الله بادکوبه‌ای با وجود سخت‌گیری‌ها و آزار و اذیت های موجود، به تبلیغ احکام الهی و ترویج شریعت نبوی پرداخت.[۳]

تأسیس حوزه علمیه:

این مجاهد نستوه، با وجود فشار و سخت‌گیری‌های ضددینی بلشویک‌ها، شروع به تأسیس حوزه علمیه نمود و شاگردان مستعدی پرورش داد.[۴] برخی از شاگردان او عبارتند از: آیت الله سید مهدی دروازه‌ای[۵] و استاد میرزا عمران علیزاده[۶] و میرزا علی‌اکبر برازنده.

علامه امینی در مورد ایشان می گوید: «از خدمات علامه سید محمد (بادکوبه‌ای)، یکی تأسیس دانشسرای دینی بود که تعداد زیادی دانشجو داشت و خود در آن تدریس می کرد و علی رغم حمله ضدّ دینی بلشویکها، رونق روزافزون یافت».[۷]

تبعید به سیبری:

در سال (۱۹۳۶ م) جمهوری آذربایجان به اتحاد جماهیر شوروی پیوست. در خلال این سال ها آزار و اذیت مسلمانان افزایش یافت و بسیاری از مساجد، اماکن مذهبی و مدارس علمیه تخریب گردید. حکومت وقت بسیاری از مخالفین دولت و مبارزین را یا کشت و یا تبعید کرد. فقیه مبارز، آیت الله بادکوبه‌ای در نتیجه ترویج تعالیم الهی و نشر معارف اسلامی و افشای ماهیت رژیم کمونیستی به مدت پانزده سال با اعمال شاقه به سیبری غربی[۸] تبعید شد. او با سپری نمودن ایام تبعید به بادکوبه بازگشت و فعالیت‌های خود را از سر گرفت.

هجرت به اردبیل:

با گسترش فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی آیت الله بادکوبه‌ای، مخالفان نتوانستند بار دیگر وجود وی را نادیده بگیرند و این بار به اتهام همکاری با حزب مساوات،[۹] به مدت نه ماه در زیر زمین مخوف سازمان اطلاعات شوروی زندانی شد؛ اما پس از مدتی تبرئه و آزاد شد.[۱۰] بعد از آزادی از زندان، دوستان وی وسایل سفر ایشان و خانواده‌اش را به اردبیل فراهم نمودند. ایشان همزمان با حکومت رضاخان وارد اردبیل گردید و فعالیت‌های خویش را آغاز نمود. معظم له در مدت اقامت دو ساله در اردبیل، در خانه خویش شروع به تدریس و تربیت طلاب کرد.[۱۱] وی همچنین در یکی از مساجد معروف اردبیل به نام مسجد «سرچشمه» به اقامه نماز جماعت می پرداخت.[۱۲]

تبعید به تبریز:

در پی اجرای سیاست‌های غربی رضاشاه، حضرت آیت الله بادکوبه‌ای به مخالفت و اعتراض برخاسته و در نتیجه به تبریز تبعید می‌گردد و به اجبار در مدرسه طالبیه اقامت می‌گزیند. اقامت اجباری وی در مدرسه طالبیه با وساطت برخی از دوستان، از جمله آقای احمد وهاب‌زاده و آقای سطوة السلطنه پایان یافته و ایشان در منزل خویش در تبریز سکنی می گزیند.[۱۳]

همگام با امام خمینی:

مجاهد عالی قدر آیت الله بادکوبه‌ای، از آغاز نهضت امام خمینی در سال ۱۳۴۲ ش، در ردیف روحانیون مبارز قرار گرفته و حمایت و پشتیبانی خویش را از حرکت‌های انقلابی حضرت امام اعلام داشت.[۱۴] این عالم بزرگ با سخنرانی های شیرین و جذاب خود در آگاهی مردم تبریز نقش اساسی داشت.

مبارزه با انجمن‌های ایالتی و ولایتی:

با تصویب انجمن‌های ایالتی و ولایتی و تبدیل قسم به قرآن به قسم به کتاب آسمانی و دخالت زنان در انتخابات و حذف قید اسلام، آیت الله بادکوبه‌ای در کنار جامعه روحانیت آذربایجان در تاریخ (۱۲/۸/۱۳۴۱) با ارسال تلگرافی به آیت الله سید محمد بهبهانی خواستار لغو این تصویب‌نامه شدند.

دشمنی با اسرائیل:

پس از جنگ شش روزه بین اعراب و اسرائیل در خرداد ماه سال ۱۳۴۶، آیت الله بادکوبه‌ای تلاش و فعالیت خویش را علیه اسرائیل آغاز نمود. در این زمینه از سوی علمای قم اعلامیه‌ای در جهت حمایت از اعراب و لزوم جمع آوری کمک های مادی برای آسیب دیدگان و آوارگان فلسطینی صادر شد. آیت الله بادکوبه‌ای همراه آیات عظام سید ابوالفضل خسروشاهی، سید مرتضی مستنبط غروی، سید کاظم موسوی شبستری و سید محمدعلی قاضی طباطبایی، با صدور اعلامیه‌ای در تبریز، برای کمک به آوارگان مسلمان فلسطینی مساعدت و یاری خواستند. متن اعلامیه چنین است: «بسم الله الرحمن الرحیم. برادران ایمانی، به منظور کمک به برادران مسلمان آسیب دیده، بازماندگان مقتولین در راه دفاع از حریم مقدس اسلام که از طرف حضرات آیات عظام و مراجع تقلید که اعلام فرموده‌اند، امید است اهالی محترم آذربایجان از مساعدت دریغ نفرموده، از کمک به برادران اسلامی به حساب شماره یک بانک صادرات شعبه قم از تأدیه وجه خودداری نفرمایند که عندالله مأجور خواهند شد».[۱۵]

نماز جماعت و منبر:

آیت الله بادکوبه‌ای در کنار کارهای سیاسی، علمی و اجتماعی، صبح و شام در مسجد «ویجویه» (ورجی)، و ظهرها در مسجد بازار کفاشان[۱۶] نماز جماعت اقامه می کرد.[۱۷] روزهای جمعه منبر می رفت و قرآن را در دست گشوده و از روی آن می خواند و تفسیر و موعظه می‌کرد؛ خود می‌گریست و دیگران را می‌گریاند.[۱۸]

آثار و تألیفات

از آیت الله محمد بادکوبه‌ای آثار گرانبهایی نیز به جای مانده است، که از جمله آنها می توان به حاشیه بر «عروة‌ الوثقی» و حاشیه بر «کشف المراد» علامه حلی اشاره کرد، که هنوز به چاپ نرسیده‌اند.[۱۹]

آیت الله بادکوبه‌ای کتابخانه بزرگی داشت که حاوی کتاب‌های نفیس چاپ و خطی بود. بنابر وصیت آن فقیه بزرگوار، همه کتاب‌هایش به کتابخانه آیت‌الله مرعشی در قم انتقال یافت و هم اکنون در آن گنجینه بزرگ نگه‌داری می شود.[۲۰]

وفات

مرحوم آیت‌الله سید محمد بادکوبه‌ای، سرانجام پس از سال ها خدمت به اسلام و مسلمین و تحمل رنج‌ها، شکنجه‌ها و سختی‌ها، روز سه شنبه، هفتم جمادی الثانی ۱۳۸۹ هـ.ق (برابر با تیرماه ۱۳۴۸ ش) جان به جان آفرین تسلیم نمود. پیکر پاک این عالم ربانی و مجاهد نامدار، پس از تشییع باشکوه توسط ده ها هزار نفر، در وادی رحمت شهرستان تبریز به خاک سپرده شد.[۲۱]

پانویس

  1. باکو یکی از مهمترین مراکز شیعه نشین جمهوری آذربایجان بوده و هم اینک پایتخت آن کشور است. نام این شهر به صورت های باکو، بادکوبه، باکوبه و... تلفظ می گردد.
  2. زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.
  3. زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.
  4. همان.
  5. همان، ج ۲، ص ۲۸۳.
  6. همان.
  7. شهیدان راه فضیلت، علامه امینی، ص ۵۴۵.
  8. سیبری دشتی است پهناور که تمام شمال آسیا را فراگرفته و از کوه‌های اورال (مرز طبیعی میان اروپا و آسیا) تا اقیانوس آرام کشیده شده و از شمال به اقیانوس منجمد شمالی محدود است. (لغت نامه دهخدا، ج ۸، ص ۱۲۲۳۴).
  9. این حزب به نام «ینی مساوات» مساوات نوین از مؤتلفان جبهه خلق است. محمد امین رسول زاده در سال (۱۹۱۸ م) جمهوری آذربایجان را تأسیس نمود و پایه حزب مساوات را در سال (۱۹۱۱ م) بنا نهاد. (جمهوری آذربایجان، بهناز اسدی کیا، ص ۱۱۰ـ۱۱۱).
  10. زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.
  11. مصاحبه با آیت الله مفتی الشیعه.
  12. زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.
  13. همان.
  14. اسناد انقلاب اسلامی، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ج ۳، ص ۱۰۳ و ۱۰۷.
  15. جلوه محراب، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ص ۲۱۴.
  16. هم اکنون هر دو مسجد به نام ایشان معروف است.
  17. زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای؛ خاطرات فقیه اخلاقی آیت الله احمدی میانجی، ص ۱۳۳.
  18. نامداران تاریخ، میرزا عمران علیزاده، ج۲، ص۳۴۱.
  19. زندگی‌نامه دست نوشت داماد آیت الله بادکوبه‌ای.
  20. همان.
  21. همان.

منابع

  • تلخیص از مجموعه گلشن ابرار، جلد ۵، زندگی‌نامه "سید محمد بادکوبه‌ای" از محمد الوانساز خویی.

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه