سید فضل الله راوندى: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| + | '''«سید فضلالله راوندى»''' (۵۷۱-۴۸۳ ق)، از فقها و محدثان بزرگ [[شیعه]] در قرن ششم هجرى و از شاگردان [[شیخ طبرسی]] بود. نام وی پیوسته در کتابهای تراجم و [[علم رجال]] با احترام یاد میشود. او از اساتید [[ابن شهر آشوب]] و [[شیخ منتجب الدین رازی|منتجب الدین رازی]] بوده است. کتاب [[نوادر راوندی (کتاب)|النوادر]] از تألیفات اوست. | ||
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
| − | |نام کامل = سید | + | |نام کامل = سید فضلالله حسنى راوندى |
|تصویر= [[پرونده:Fazlollah-ravandi.jpg]] | |تصویر= [[پرونده:Fazlollah-ravandi.jpg]] | ||
| − | |زادروز = | + | |زادروز = ۴۸۳ قمری |
| − | |زادگاه = | + | |زادگاه = راوند، کاشان |
| − | |وفات = | + | |وفات = ۵۷۱ قمری |
|مدفن = کاشان | |مدفن = کاشان | ||
| − | |اساتید = عبدالواحد بن اسماعیل رویانی، سید مرتضی | + | |اساتید = [[شیخ طبرسی]]، [[ابو علی طوسی|ابوعلى حسن طوسی]]، [[جعفر بن محمد دوریستی]]، عبدالواحد بن اسماعیل رویانی، سید مرتضی حسینی،... |
| − | |شاگردان = [[ابن شهر آشوب]] | + | |شاگردان = [[ابن شهر آشوب]]، [[شیخ منتجب الدین رازی|منتجب الدین رازی]]، شیخ محمد بن حسن طوسی،... |
| − | |آثار = [[النوادر]]، ضوء الشهاب فی شرح الشهاب، الأربعین فی الأحادیث،... | + | |آثار = [[المناجات الالهیات (کتاب)|المناجات الالهیات]]، [[نوادر راوندی (کتاب)|النوادر]]، ضوء الشهاب فی شرح الشهاب، الأربعین فی الأحادیث، أدعیة السرّ،... |
}} | }} | ||
| + | ==ولادت و خاندان== | ||
| + | سید ابوالرضا ضیاءالدین فضل الله بن على بن عبیدالله حسنى راوندى در یکی از شهرهای اطراف کاشان به نام راوند به دنیا آمد. آیت الله [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|مرعشى نجفى]] با استناد به مشجرات قدیمى، سال ولادت او را ۴۸۳ قمری ضبط کرده است. نسب او با دوازده واسطه به [[امام حسن علیه السلام|امام حسن]] (علیه السلام) میرسد. | ||
| + | خاندان وى همه از اهل علم و [[تقوا|تقوى]] بوده و شخصیتهاى برجستهاى از میان آنان برخاستهاند. فرزندان و نسل ایشان عموما از اهل علم و دانش بودهاند که از جمله آنها یکی سید ابوالمحاسن احمد بن فضل الله، عالم و فاضل و قاضى شهر کاشان و دیگری سید عزالدین ابوالحسن على بن فضل الله راوندى میباشد. | ||
| − | سید فضل الله راوندى از علماى | + | ==تحصیل و اساتید== |
| + | سید فضل الله راوندى در جوانى براى این که از محضر علماى بزرگ استفاده کند، به شهرهاى دور و نزدیک مثل [[اصفهان]]، رى، نیشابور، بیهق، [[بغداد]]، [[مکه]]، [[مدینه]]، [[نجف]]، [[کربلا]]، [[مشهد]]، [[شیراز]] و... سفر کرد و در حضور بزرگانى همانند علامه [[شیخ طبرسی|فضل بن حسن طبرسى]] صاحب [[مجمع البیان (کتاب)|تفسیر مجمع البیان]] و [[ابو علی طوسی|ابوعلى حسن طوسی]] (فرزند [[شیخ طوسی|شیخ طوسى]]) به کسب و علم و معرفت پرداخت. | ||
| − | + | برخی دیگر از اساتید و [[مشایخ]] او عبارتند از: | |
| − | سید | + | #امام شهید عبدالواحد بن اسماعیل رویانی. |
| + | #سید ابوالبرکات محمد بن اسماعیل حسینی مشهدی. | ||
| + | #سید مرتضی بن سید داعی حسینی. | ||
| + | #ابوالحرب المنتهی بن سید داعی حسینی. | ||
| + | #سید علی بن ابیطالب حسنی. | ||
| + | #شیخ حسین بن محمد بن عبدالوهاب بغدادی. | ||
| + | #علی بن علی بن عبدالصمد. | ||
| + | #ابوعبدالله [[جعفر بن محمد دوریستی]]. | ||
| + | #ابوجعفر محمد بن علی بن حسین مقری نیشابوری. | ||
| − | == | + | ==تدریس و شاگردان== |
| + | «مدرسه مجدیّه» در کاشان از آثار مجدالدین عبدالله فضل بن محمود کاشانى متوفاى ۵۳۵ قمری است. او پس از احداث این مدرسه، تصدّى و تولیت این مدرسه بزرگ را به سید فضل الله راوندى سپرد. ایشان در این مدرسه [[فقه]]، [[اصول فقه|اصول]]، [[حدیث]]، [[تفسیر قرآن|تفسیر]]، [[ادبیات عرب|ادبیات]] را تدریس می کرد و به موعظه مى پرداخت. علمای بزرگی در محضر سید فضل الله راوندى تربیت شده اند، مانند: | ||
| − | + | #[[ابن شهر آشوب|ابن شهر شوب مازندرانی]]. | |
| − | + | #[[شیخ منتجب الدین رازی|شیخ منتجبالدین بن بابویه قمی]]. | |
| + | #شیخ محمد بن حسن طوسی، پدر [[خواجه نصیرالدین طوسی]]. | ||
| + | #سید ناصرالدین ابوالمعالی محمد بن حسین بن محمد حمدانی. | ||
| + | #شیخ قوام الدین محمد بن محمد بحرانی. | ||
| + | #شیخ تاج الدین محمد بن محمد شعیری. | ||
| − | + | ==آثار و تألیفات== | |
| − | |||
| − | + | سید فضل الله راوندى آثارى سودمند در زمینه هاى [[حدیث]]، [[دعا]]، [[شعر]]، ادبیات، شرح و ترجمه و [[تفسیر قرآن|تفسیر قرآن مجید]]، نوشته است، از جمله: | |
| − | + | #کتاب [[نوادر راوندی (کتاب)|النوادر]]، شامل روایات [[اخلاق|اخلاقى]] و [[فقه|فقهى]] است. | |
| + | #[[المناجات الالهیات (کتاب)|المناجات الالهیات]]، یا مناجات مولانا [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیهالسلام | ||
| + | #ضوء الشهاب فی شرح الشهاب. | ||
| + | #الأربعین فی الأحادیث. | ||
| + | #الکافی فی التفسیر. | ||
| + | #أدعیة السرّ: این رساله شامل ۳۱ دعاى گوناگون براى مقاصد مختلف است. | ||
| + | #الحاشیة على [[الأمالى سید مرتضى (کتاب)|أمالی المرتضى]]. | ||
| + | #خبر مولانا [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|حضرت قائم]] علیه السلام. | ||
| + | #[[دیوان (شعر)|دیوان]] اشعار. | ||
| − | + | ==در نظر عالمان== | |
| + | سید فضل الله راوندی شخصیتی فاضل و دانشمند، رئیس مذهب و از برجسته ترین علمای دوران خود بشمار می رفت. | ||
| − | + | *سمعانی در کتاب خود می گوید: روزی به کاشان رفتم و تصمیم به زیارت ابوالرضا فضل الله راوندی گرفتم. وقتی به خانه وی رسیدم، در زدم و منتظر خروج ایشان شدم. در آن هنگام دیدم بالای درِ خانه این [[آیه]] شریفه را نوشته اند: «إنَّما یُریدُ اللّهُ لِیُذهِبَ عَنکمُ الرِّجسَ أهلَ البَیتِ و یُطهِّرَکم تَطهیراً» ([[سوره احزاب|احزاب]]، ۳۳). لحظه ای که چشمانم به روی مبارکش افتاد، دیدم ایشان از آن چه تصور می کردم بسیار بزرگوارتر است. در آن دیدار من برخی [[احادیث]] و بخشی از اشعار وی را از ایشان شنیدم. از جمله اشعاری که ایشان به خط خود برای من نگاشتند این [[بیت (شعر)|ابیات]] بود: | |
| − | + | هل لک یا مغرور من زاجر * أو حاجز من جهلک الغامر | |
| − | + | أمس تقضی و غد لم یجیء * والیوم یمضی لمحة الباصر | |
| − | + | فذلک العمر کذا ینقضی * ما أشبه الماضی بالغابر | |
| − | + | یعنی: ای فریفته دنیا آیا چیزی تو را بیدار می کند؟ و آیا مانعی در برابر دریای جهل تو وجود دارد؟ دیروز گذشت و فردا هنوز نیامده است. و امروز هم با یک چشم به هم زدن می گذرد. و عمر این گونه به پایان می رسد. چقدر گذشته به آینده شباهت دارد. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | *[[محمد عمادالدین کاتب اصفهانی]] (۵۹۷-۵۱۹ ق)، درباره ایشان می گوید: سید فضل الله راوندی شخصیتی کم نظیر و دارای نسبی شریف و اخلاقی بزرگوار بود. وی از قدمای علما و دانشمندی فاضل و دارای چهره ای جذاب و با ابهت و صاحب سخنی زیبا بود. او واعظی بزرگ و دارای خطی خوش و تألیفاتی فراوان بوده، مورد احترام مردم و از [[رزق]] و روزی خوبی نیز بهره مند بود. در سال ۵۳۳ هجری در دوران کودکی من و برادر کوچکم در مدرسه مجدیه در شهر کاشان درس می خواندم. در آن زمان می دیدم که آن سید بزرگوار به مدرسه می آمدند و در آن جا درس [[اخلاق]] می دادند. جمعیت فراوانی از مردم عادی و علمای بزرگ نیز پای درس ایشان حاضر می شدند. بعدها در [[اصفهان]] با فرزندش احمد دوست شدم و از طریق ایشان بهتر با تألیفات و مقام علمی پدر بزرگوارش آشنا گشتم. | |
| − | + | ==وفات== | |
| − | + | سید فضل الله راوندى، سرانجام پس از عمری خدمت به [[اسلام]] و علوم و معارف [[اهل بیت]] علیهم السلام، در حدود سال ۵۷۰ یا ۵۷۱ هجری دیده از جهان فروبست. مرقد این دانشمند فرزانه در قبرستان محله «پنجه شاه» نزدیک [[مسجد جامع]] کاشان است. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | سرانجام پس از عمری خدمت به [[اسلام]] و علوم و معارف | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | *فقهای نامدار شیعه، عبدالرحیم عقیقی بخشایشی. |
| − | *ابوالرضا سید | + | *"ابوالرضا سید ضیاءالدین فضلالله راوندی"، [http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=37871 سایت تبیان]، بازیابی: ۱۱ اسفند ۱۳۹۲. |
| + | *"سید فضلالله راوندی"، سایت فرهیختگان تمدن شیعی. | ||
[[رده: علمای قرن ششم]] | [[رده: علمای قرن ششم]] | ||
| + | [[رده: علماء شیعه]] | ||
| + | [[رده:فقیهان]] | ||
| + | [[رده: محدثان]] | ||
| + | [[رده: مجتهدین]] | ||
| + | [[رده: ادیبان]] | ||
[[رده: شعرای پارسی گوی قرن ششم]] | [[رده: شعرای پارسی گوی قرن ششم]] | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۶
«سید فضلالله راوندى» (۵۷۱-۴۸۳ ق)، از فقها و محدثان بزرگ شیعه در قرن ششم هجرى و از شاگردان شیخ طبرسی بود. نام وی پیوسته در کتابهای تراجم و علم رجال با احترام یاد میشود. او از اساتید ابن شهر آشوب و منتجب الدین رازی بوده است. کتاب النوادر از تألیفات اوست.
| |
| نام کامل | سید فضلالله حسنى راوندى |
| زادروز | ۴۸۳ قمری |
| زادگاه | راوند، کاشان |
| وفات | ۵۷۱ قمری |
| مدفن | کاشان |
| اساتید |
شیخ طبرسی، ابوعلى حسن طوسی، جعفر بن محمد دوریستی، عبدالواحد بن اسماعیل رویانی، سید مرتضی حسینی،... |
| شاگردان |
ابن شهر آشوب، منتجب الدین رازی، شیخ محمد بن حسن طوسی،... |
| آثار |
المناجات الالهیات، النوادر، ضوء الشهاب فی شرح الشهاب، الأربعین فی الأحادیث، أدعیة السرّ،... |
محتویات
ولادت و خاندان
سید ابوالرضا ضیاءالدین فضل الله بن على بن عبیدالله حسنى راوندى در یکی از شهرهای اطراف کاشان به نام راوند به دنیا آمد. آیت الله مرعشى نجفى با استناد به مشجرات قدیمى، سال ولادت او را ۴۸۳ قمری ضبط کرده است. نسب او با دوازده واسطه به امام حسن (علیه السلام) میرسد.
خاندان وى همه از اهل علم و تقوى بوده و شخصیتهاى برجستهاى از میان آنان برخاستهاند. فرزندان و نسل ایشان عموما از اهل علم و دانش بودهاند که از جمله آنها یکی سید ابوالمحاسن احمد بن فضل الله، عالم و فاضل و قاضى شهر کاشان و دیگری سید عزالدین ابوالحسن على بن فضل الله راوندى میباشد.
تحصیل و اساتید
سید فضل الله راوندى در جوانى براى این که از محضر علماى بزرگ استفاده کند، به شهرهاى دور و نزدیک مثل اصفهان، رى، نیشابور، بیهق، بغداد، مکه، مدینه، نجف، کربلا، مشهد، شیراز و... سفر کرد و در حضور بزرگانى همانند علامه فضل بن حسن طبرسى صاحب تفسیر مجمع البیان و ابوعلى حسن طوسی (فرزند شیخ طوسى) به کسب و علم و معرفت پرداخت.
برخی دیگر از اساتید و مشایخ او عبارتند از:
- امام شهید عبدالواحد بن اسماعیل رویانی.
- سید ابوالبرکات محمد بن اسماعیل حسینی مشهدی.
- سید مرتضی بن سید داعی حسینی.
- ابوالحرب المنتهی بن سید داعی حسینی.
- سید علی بن ابیطالب حسنی.
- شیخ حسین بن محمد بن عبدالوهاب بغدادی.
- علی بن علی بن عبدالصمد.
- ابوعبدالله جعفر بن محمد دوریستی.
- ابوجعفر محمد بن علی بن حسین مقری نیشابوری.
تدریس و شاگردان
«مدرسه مجدیّه» در کاشان از آثار مجدالدین عبدالله فضل بن محمود کاشانى متوفاى ۵۳۵ قمری است. او پس از احداث این مدرسه، تصدّى و تولیت این مدرسه بزرگ را به سید فضل الله راوندى سپرد. ایشان در این مدرسه فقه، اصول، حدیث، تفسیر، ادبیات را تدریس می کرد و به موعظه مى پرداخت. علمای بزرگی در محضر سید فضل الله راوندى تربیت شده اند، مانند:
- ابن شهر شوب مازندرانی.
- شیخ منتجبالدین بن بابویه قمی.
- شیخ محمد بن حسن طوسی، پدر خواجه نصیرالدین طوسی.
- سید ناصرالدین ابوالمعالی محمد بن حسین بن محمد حمدانی.
- شیخ قوام الدین محمد بن محمد بحرانی.
- شیخ تاج الدین محمد بن محمد شعیری.
آثار و تألیفات
سید فضل الله راوندى آثارى سودمند در زمینه هاى حدیث، دعا، شعر، ادبیات، شرح و ترجمه و تفسیر قرآن مجید، نوشته است، از جمله:
- کتاب النوادر، شامل روایات اخلاقى و فقهى است.
- المناجات الالهیات، یا مناجات مولانا امیرالمؤمنین علیهالسلام
- ضوء الشهاب فی شرح الشهاب.
- الأربعین فی الأحادیث.
- الکافی فی التفسیر.
- أدعیة السرّ: این رساله شامل ۳۱ دعاى گوناگون براى مقاصد مختلف است.
- الحاشیة على أمالی المرتضى.
- خبر مولانا حضرت قائم علیه السلام.
- دیوان اشعار.
در نظر عالمان
سید فضل الله راوندی شخصیتی فاضل و دانشمند، رئیس مذهب و از برجسته ترین علمای دوران خود بشمار می رفت.
- سمعانی در کتاب خود می گوید: روزی به کاشان رفتم و تصمیم به زیارت ابوالرضا فضل الله راوندی گرفتم. وقتی به خانه وی رسیدم، در زدم و منتظر خروج ایشان شدم. در آن هنگام دیدم بالای درِ خانه این آیه شریفه را نوشته اند: «إنَّما یُریدُ اللّهُ لِیُذهِبَ عَنکمُ الرِّجسَ أهلَ البَیتِ و یُطهِّرَکم تَطهیراً» (احزاب، ۳۳). لحظه ای که چشمانم به روی مبارکش افتاد، دیدم ایشان از آن چه تصور می کردم بسیار بزرگوارتر است. در آن دیدار من برخی احادیث و بخشی از اشعار وی را از ایشان شنیدم. از جمله اشعاری که ایشان به خط خود برای من نگاشتند این ابیات بود:
هل لک یا مغرور من زاجر * أو حاجز من جهلک الغامر
أمس تقضی و غد لم یجیء * والیوم یمضی لمحة الباصر
فذلک العمر کذا ینقضی * ما أشبه الماضی بالغابر
یعنی: ای فریفته دنیا آیا چیزی تو را بیدار می کند؟ و آیا مانعی در برابر دریای جهل تو وجود دارد؟ دیروز گذشت و فردا هنوز نیامده است. و امروز هم با یک چشم به هم زدن می گذرد. و عمر این گونه به پایان می رسد. چقدر گذشته به آینده شباهت دارد.
- محمد عمادالدین کاتب اصفهانی (۵۹۷-۵۱۹ ق)، درباره ایشان می گوید: سید فضل الله راوندی شخصیتی کم نظیر و دارای نسبی شریف و اخلاقی بزرگوار بود. وی از قدمای علما و دانشمندی فاضل و دارای چهره ای جذاب و با ابهت و صاحب سخنی زیبا بود. او واعظی بزرگ و دارای خطی خوش و تألیفاتی فراوان بوده، مورد احترام مردم و از رزق و روزی خوبی نیز بهره مند بود. در سال ۵۳۳ هجری در دوران کودکی من و برادر کوچکم در مدرسه مجدیه در شهر کاشان درس می خواندم. در آن زمان می دیدم که آن سید بزرگوار به مدرسه می آمدند و در آن جا درس اخلاق می دادند. جمعیت فراوانی از مردم عادی و علمای بزرگ نیز پای درس ایشان حاضر می شدند. بعدها در اصفهان با فرزندش احمد دوست شدم و از طریق ایشان بهتر با تألیفات و مقام علمی پدر بزرگوارش آشنا گشتم.
وفات
سید فضل الله راوندى، سرانجام پس از عمری خدمت به اسلام و علوم و معارف اهل بیت علیهم السلام، در حدود سال ۵۷۰ یا ۵۷۱ هجری دیده از جهان فروبست. مرقد این دانشمند فرزانه در قبرستان محله «پنجه شاه» نزدیک مسجد جامع کاشان است.
منابع
- فقهای نامدار شیعه، عبدالرحیم عقیقی بخشایشی.
- "ابوالرضا سید ضیاءالدین فضلالله راوندی"، سایت تبیان، بازیابی: ۱۱ اسفند ۱۳۹۲.
- "سید فضلالله راوندی"، سایت فرهیختگان تمدن شیعی.





