شهید محمد صدوقی: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) (ویرایش) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) جز (مهدی موسوی صفحهٔ شهید صدوقی را به شهید محمد صدوقی منتقل کرد) |
||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
{{متوسط}} | {{متوسط}} | ||
| − | ''' | + | '''«شهید آیتالله محمد صدوقی»''' (۱۲۸۷-۱۳۶۱ ش)، از روحانیون مبارز و فعال در به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی [[ایران]] بود. وی پس از انقلاب نیز، به عنوان نماینده ولی فقیه در [[یزد]] و نماینده مردم این استان در مجلس خبرگان برای تدوین قانون اساسی خدمت نمود. آیتالله صدوقی در تیرماه ۱۳۶۱، به عنوان سومین شهید [[محراب]]، پس از اقامه [[نماز جمعه]]، به دست [[نفاق|منافقان]] خائن به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رسید. |
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
|نام کامل = محمد صدوقی | |نام کامل = محمد صدوقی | ||
|تصویر=[[پرونده:Saduqi.jpg|۲۲۰px|center]] | |تصویر=[[پرونده:Saduqi.jpg|۲۲۰px|center]] | ||
|زادروز = ۱۲۸۷ شمسی | |زادروز = ۱۲۸۷ شمسی | ||
| − | |زادگاه = یزد | + | |زادگاه = [[یزد]] |
|وفات = ۱۳۶۱ شمسی | |وفات = ۱۳۶۱ شمسی | ||
| − | |مدفن = مسجد حظیره | + | |مدفن = یزد، مسجد حظیره |
| − | |اساتید = [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری]]، [[سید محمدتقی خوانساری]]، [[امام خمینی]]،... | + | |اساتید = [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری]]، [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوهکمری]]، [[سید محمدتقی خوانساری]]، [[امام خمینی]]،... |
| − | |شاگردان = [[علامه محمدتقی جعفری|محمدتقی جعفری]]، [[مرتضی مطهری|شهید مرتضی مطهری]] | + | |شاگردان = [[علامه محمدتقی جعفری|محمدتقی جعفری]]، [[مرتضی مطهری|شهید مرتضی مطهری]]، [[آیت الله علی قدوسی|شهید قدوسی]]،... |
|آثار = | |آثار = | ||
}} | }} | ||
==زندگینامه== | ==زندگینامه== | ||
| − | محمد | + | محمد صدوقی در سال ۱۲۸۷ هجری شمسی، در [[یزد]] به دنیا آمد و در اوان کودکی، پدر و مادر خویش را از دست داد. |
| − | + | '''استادان و شاگردان:''' | |
| − | و از | + | دوران تحصیل شیخ محمد صدوقی، در شهرهای یزد، [[اصفهان]] و البته بیشتر [[قم]] رقم خورده است. برخی اساتیدی که ایشان در قم به فراگیری [[علوم اسلامی|علوم اسلامی]] از ایشان پرداخت عبارتند از: [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری]]، [[سيد صدرالدين صدر|سید صدرالدین صدر]]، [[سید محمدتقی خوانساری]]، [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوهکمری]] و [[امام خمینی]]. |
| − | + | و از جمله شاگردانی که از محضر وی کسب فیض کرده اند می توان به این افراد اشاره کرد: علامه [[علامه محمدتقی جعفری|محمدتقی جعفری]]، [[مرتضی مطهری|شهید مرتضی مطهری]] و [[آیت الله علی قدوسی|شهید علی قدوسی]]. | |
| − | + | '''فعالیتهای اجتماعی و سیاسی:''' | |
| − | آن شهید | + | آیت الله صدوقی در سال ۱۳۳۰، به علت اصرار مردم یزد به زادگاه خود بازگشت و به ساماندهی وضعیت دینی و معیشتی مردم پرداخت. |
| + | |||
| + | شهید صدوقی در سال ۱۳۴۱ همگام با [[امام خمینی]] رحمه الله، نهضت را شروع کرده و با اطلاعیههای آتشین و مبارزات خود، عرصه را بر رژیم [[طاغوت]] سخت کرد. اسناد باقی مانده از [[ساواک]] استان [[یزد]] و نیز استانهای مجاور، بیانگر نفوذ ایشان در شهرهای مختلف کشور بوده است. در دوران انقلاب، اعلامیه وسیلهای بود که گروههای مبارز با آن خطدهی میشدند و جامعه در پرتو و اُفق آن حرکت میکرد. آیت الله صدوقی در نهضت مردم [[ایران]] بر ضد حکومت شاهنشاهی، افزون بر ایجاد پل ارتباطی میان مردم و [[امام خمینی]]، در رسانیدن این اعلامیهها به مردم، خود نیز با صدور اعلامیه و خطدهی مردم، میکوشید بار سنگین مبارزه را از دوش امام بکاهد. | ||
| + | |||
| + | شهید آیتالله صدوقی پس از انقلاب نیز، به عنوان نماینده ولی فقیه در یزد و نماینده مردم این استان در مجلس خبرگان برای تدوین قانون اساسی خدمت نمود. | ||
| + | |||
| + | '''شهادت:''' | ||
| + | |||
| + | از چندین هفته قبل از [[شهادت در راه خدا|شهادت]] آیت اللّه محمد صدوقی، جوانی در حدود ۲۵ ساله با لباس بسیجیان در مسجد ایشان پیدا شده بود که زاهدانه به مسجد رفت و آمد می کرد. این برخورد او باعث می شد کسی به او بدبین نشود. سرانجام روز دهم ماه مبارک [[ماه رمضان|رمضان]] سال ۱۴۰۲ قمری (۱۱ تیر ۱۳۶۱)، پس از خطبه ها و اقامه [[نماز جمعه]]، آن جوان -که بعدا مسلم شد از وابسته های [[نفاق|منافقین]] است- از پشت سر به آیت اللّه صدوقی هجوم آورد و با انفجار بمب، آن بزرگوار را به شهادت رساند. | ||
==ویژگیهای شهید محراب== | ==ویژگیهای شهید محراب== | ||
| سطر ۳۰: | سطر ۳۸: | ||
'''در اندیشه مسلمانان:''' | '''در اندیشه مسلمانان:''' | ||
| − | از ویژگیهای شهید صدوقی، نگاه ایشان به تمام زوایای جهان به ویژه جهان [[اسلام]] بود. آن شهید بزرگوار با اطلاع دقیق از محیط و زمان، خود را به عنوان یک برادر دلسوز، برای همه مسلمانان جهان میدانست و در برابر وضعیت و تفکر مسلمان دیگر کشورها، حساس بود. ایشان در اطلاعیهها و پیامهایی که به ملتهای | + | از ویژگیهای شهید صدوقی، نگاه ایشان به تمام زوایای جهان به ویژه جهان [[اسلام]] بود. آن شهید بزرگوار با اطلاع دقیق از محیط و زمان، خود را به عنوان یک برادر دلسوز، برای همه مسلمانان جهان میدانست و در برابر وضعیت و تفکر مسلمان دیگر کشورها، حساس بود. ایشان در اطلاعیهها و پیامهایی که به ملتهای مسلمان جهان میفرستاد، با تکیه بر نقش استکبار جهانی در ایجاد تفرقه میان مسلمانان، مؤمنان را از حس خودپرستی برحذر میداشت و محبوبترین انسانها را نزد خداوند، باتقواترین افراد معرفی میکرد. |
'''عشق و علاقه به اهل بیت علیهمالسلام:''' | '''عشق و علاقه به اهل بیت علیهمالسلام:''' | ||
| − | روش زندگی و سخنانی که از شهید صدوقی به یادگار مانده، بیانگر ارادت خاص ایشان به [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه | + | روش زندگی و سخنانی که از شهید صدوقی به یادگار مانده، بیانگر ارادت خاص ایشان به [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله و [[ائمه اطهار]] علیهمالسلام است. شهید صدوقی از آغاز تشکیل خانواده، همواره مقید بود که یک روز در هفته، مجلس سوگواری و ذکر فضایل [[اهل بیت]] علیهمالسلام را در منزل برگزار کند. او حتی در دوران اختناق رضاخان نیز از این روش پسندیده دست برنداشت و با برپایی این مجالس، مردم را در راه خوشهچینی از فضایل و برکات ذکر اهل بیت علیهمالسلام یاری میرساند. |
'''روح جوانپذیری:''' | '''روح جوانپذیری:''' | ||
| سطر ۴۲: | سطر ۵۰: | ||
'''معلم شجاعت:''' | '''معلم شجاعت:''' | ||
| − | یکی از ویژگیهای بارز شهید صدوقی، [[شجاعت]] منحصر به فرد ایشان در مبارزه با رژیم شاه و پس از انقلاب بود. | + | یکی از ویژگیهای بارز شهید صدوقی، [[شجاعت]] منحصر به فرد ایشان در مبارزه با رژیم شاه و پس از انقلاب بود. آیت الله شهید [[سید علی حسینی خامنه ای]] در مورد شجاعت ایشان میفرمایند: «بنده از تبعید برمیگشتم. وقتی به [[یزد]] سفر کردم و وارد مسجد ایشان شدم، دیدم مثل این که این جا جزء محیط اختناق کشور ایران نیست. توی مسجد اعلامیههایی زده بودند خیلی آزاد. همه میآمدند و میخواندند... (که) دارای مضامین فوقالعاده تحریک آمیزی بود... یا طریقه ساختن «کوکتل مولوتف» یا «نارنجک دستی»... را زده بودند پشت شیشه مسجد... خود (شهید صدوقی) هر شب منبر میرفت و جمعیت انبوهی در مسجد جمع میشدند و با بیانات خودش ارشاد میکرد و به طور صریح علیه مقامات سخن میگفت. این روحیه شجاعانه آیت اللّه صدوقی، مردم یزد را هم شجاع کرده بود». |
'''مدیری مدبّر:''' | '''مدیری مدبّر:''' | ||
| − | شهید صدوقی، دانشوری اندیشمند و مدیری توانا بود که با حقمداری و مردمداری در مدیریتِ بحرانها، کارهای شگفتی از خود نشان میداد. وی با تأکید بر رعایت حدود الهی و پافشاری بر حفظ ارزش ها، مردم را جذب میکرد و در عین حال، با مُدارای خود اصول [[دین|دینی]] و [[اخلاق|اخلاقی]] آنان را متزلزل نمیساخت. شهید صدوقی با راهنماییهای خود، بحرانهای پیچیده جامعه را به گونهای حل و فصل میکرد که اصول دینی خدشهدار نشود. | + | شهید صدوقی، دانشوری اندیشمند و مدیری توانا بود که با حقمداری و مردمداری در مدیریتِ بحرانها، کارهای شگفتی از خود نشان میداد. وی با تأکید بر رعایت [[حدود]] الهی و پافشاری بر حفظ ارزش ها، مردم را جذب میکرد و در عین حال، با مُدارای خود اصول [[دین|دینی]] و [[اخلاق|اخلاقی]] آنان را متزلزل نمیساخت. شهید صدوقی با راهنماییهای خود، بحرانهای پیچیده جامعه را به گونهای حل و فصل میکرد که اصول دینی خدشهدار نشود. |
==دیدگاههای شهید صدوقی== | ==دیدگاههای شهید صدوقی== | ||
| سطر ۵۷: | سطر ۶۵: | ||
شهید صدوقی، روحانیت را چنین توصیف میکرد: «روحانیت نه تنها از [[شهادت در راه خدا|شهادت]] نمیهراسد، بلکه عاشق شهادت است و تاریخ سرخ [[تشیع]]، ثابت کرده است (که) ملت مسلمان، همیشه شخصیتهای ارزنده خود را فدای هدف کرده است». ایشان همچنین با اشاره به مسأله ارتباط روحانیت با مردم فرمودند: «جدایی روحانیت از تودههای میلیونی مردم، مساوی انهدام کامل انقلاب و تحقق خواستههای ابرقدرتهای خارجی و مزدوران خودفروخته داخلی آنهاست». | شهید صدوقی، روحانیت را چنین توصیف میکرد: «روحانیت نه تنها از [[شهادت در راه خدا|شهادت]] نمیهراسد، بلکه عاشق شهادت است و تاریخ سرخ [[تشیع]]، ثابت کرده است (که) ملت مسلمان، همیشه شخصیتهای ارزنده خود را فدای هدف کرده است». ایشان همچنین با اشاره به مسأله ارتباط روحانیت با مردم فرمودند: «جدایی روحانیت از تودههای میلیونی مردم، مساوی انهدام کامل انقلاب و تحقق خواستههای ابرقدرتهای خارجی و مزدوران خودفروخته داخلی آنهاست». | ||
| − | '''سفارش به حضور در صحنه:''' | + | '''سفارش به حضور مردم در صحنه:''' |
آیت الله شهید صدوقی، در یکی از توصیههای خود به ملت ایران، چنین میفرماید: «ملت ما بدانند آن عامل مهمی که دشمن را ناامید و مأیوس میسازد، حضور مردم در صحنه است. پس اکنون یکی از وظایف دینی و الهی مردم، حضور آنان در صحنههای سیاسی کشور است». | آیت الله شهید صدوقی، در یکی از توصیههای خود به ملت ایران، چنین میفرماید: «ملت ما بدانند آن عامل مهمی که دشمن را ناامید و مأیوس میسازد، حضور مردم در صحنه است. پس اکنون یکی از وظایف دینی و الهی مردم، حضور آنان در صحنههای سیاسی کشور است». | ||
| سطر ۶۵: | سطر ۷۳: | ||
'''علامه طباطبایی:''' | '''علامه طباطبایی:''' | ||
| − | + | [[علامه طباطبایی]] از دانشمندانی بود که بیشتر وقت خود را به تدریس و مطالعه اختصاص میداد تا دید و بازدید، ولی در مورد شهید محراب آیت الله صدوقی، استثنا قایل بود و با [[تواضع]] خاصی در مورد ایشان میفرمود: «صدوقی، شخص ظریفی است و زحمات زیادی (برای اسلام) کشیده است». | |
'''آیت الله بهاءالدینی:''' | '''آیت الله بهاءالدینی:''' | ||
| − | + | عارف بزرگوار [[سید رضا بهاءالدینی]] درباره ایشان میگوید: «(او) عالم مجاهدی بود که در مکتب [[تشیع]] و [[اهل البیت|اهل بیت]] عصمت و طهارت، از مفاخر روحانیت محسوب میشد». | |
'''امام خمینی:''' | '''امام خمینی:''' | ||
| − | + | [[امام خمینی]] رحمه الله در مورد ایشان میفرمودند: «میتوانم بگویم که (شهید صدوقی) محور این انقلاب بوده است». | |
| − | ''' | + | '''آیت الله خامنهای:''' |
| − | [[سید علی حسینی خامنه ای | + | آیت الله [[سید علی حسینی خامنه ای]] در مورد شهید صدوقی میفرماید: «این عالم ربانی، که یکی از ارکان [[اسلام]] و بانیان انقلاب اسلامی ایران بود، با مبارزات خود در دوران اختناق و مقاومتش در برابر دشمن و با [[ایثار]] و فداکاری اش پس از انقلاب و حضورش در همه صحنههای حساس و سازنده، سند افتخاری برای جامعه روحانیت و نمونهای از یک عالم مبارز و مجاهد [[اسلام]] بود. وجود با برکت او، میتوانست در عرصه پیکار [[حق]] علیه [[باطل]] کارساز و مشکلگشا و راهنما باشد و حیاتش، مشحون از جلوههای مبارک حیات طیبه اسلامی بود. (او) از شهادت بیمی نداشت و با حضور خود و عمل صالح خود، آمادگیاش را برای شهادت اعلام میکرد». |
| − | |||
| − | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | *"آیت صدق و صفا (سالروز شهادت آیتالله صدوقی)"، احسان شریعتی، گلبرگ: تیر ۱۳۸۳، شماره ۵۲. |
| − | * پایگاه | + | *"شهید آیتالله محمد صدوقی"، پایگاه اطلاعرسانی حوزه. |
{{سنجش کیفی | {{سنجش کیفی | ||
|سنجش=شده | |سنجش=شده | ||
| سطر ۹۸: | سطر ۱۰۴: | ||
==آرشیو عکس و تصویر== | ==آرشیو عکس و تصویر== | ||
<gallery mode="packed" heights="170"> | <gallery mode="packed" heights="170"> | ||
| − | پرونده:صدوقی (1).jpg|محمد صدوقی در جوانی | + | پرونده:صدوقی (1).jpg|شهید محمد صدوقی در جوانی |
| − | پرونده:صدوقی (2).jpg|محمد صدوقی | + | پرونده:صدوقی (2).jpg|شهید محمد صدوقی |
| − | پرونده:صدوقی (3).jpg|از راست: محمد صدوقی، محمدتقی فلسفی و سید روح الله خاتمی | + | پرونده:صدوقی (3).jpg|از راست: شهید محمد صدوقی، [[محمدتقی فلسفی]] و سید روح الله خاتمی |
| − | پرونده:صدوقی (6).jpg|alt=شهید صدوقی و رهبری|از راست: محمد | + | پرونده:صدوقی (6).jpg|alt=شهید صدوقی و رهبری|ردیف جلو از راست: شهید محمد صدوقی و [[سید علی حسینی خامنه ای]] |
| − | پرونده:اسدالله مدنی (112).jpg|alt=شهیدان صدوقی، مدنی و دستغیب در فضیه|از راست نشسته پایین: ناشناس، محمد صدوقی، سید روح الله خاتمی، ناشناس، سید اسدالله | + | پرونده:اسدالله مدنی (112).jpg|alt=شهیدان صدوقی، مدنی و دستغیب در فضیه|از راست نشسته پایین: ناشناس، شهید محمد صدوقی، سید روح الله خاتمی، ناشناس، شهید [[شهید سید اسدالله مدنی|سید اسدالله مدنی]]، شهید سید عبدالحسین دستغیب - از راست نشسته بالا: ناشناسان، [[حسینعلی منتظری نجف آبادی|حسین علی منتظری]]، سید جلال الدین طاهری، علی اکبر فیض آلنی (علی مشکینی) |
| − | پرونده:صدوقی (4).jpg|alt=شهید صدوقی و آیت الله صافی در مجلس خبرگان قانون اساسی|از راست: محمد صدوقی، لطف الله صافی گلپایگانی و محمد کرمی | + | پرونده:صدوقی (4).jpg|alt=شهید صدوقی و آیت الله صافی در مجلس خبرگان قانون اساسی|از راست: شهید محمد صدوقی، [[لطف الله صافی گلپایگانی]] و محمد کرمی |
| − | پرونده:جعفر سبحانی (555).jpg|alt=شهیدان صدوقی و بهشتی و اعضای خبرگان قانون اساسی در دیدار با امام خمینی|1. سید محمد حسینی بهشنی، 2. سید جعفر کریمی، 3. جعفر افروغ (اشراقی)، 4. حسین علی منتظری، 5. ناصر مکارم | + | پرونده:جعفر سبحانی (555).jpg|alt=شهیدان صدوقی و بهشتی و اعضای خبرگان قانون اساسی در دیدار با امام خمینی|1. شهید سید محمد حسینی بهشنی، 2. سید جعفر کریمی، 3. جعفر افروغ (اشراقی)، 4. حسین علی منتظری، 5. [[ناصر مکارم شیرازی]]، 6. [[جعفر سبحانی]]، 7. شهید محمد صدوقی، 8. [[سید محمدعلی انگجی]]، 9. [[مرتضی حائری یزدی]] و 10. سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی |
| − | پرونده:رباني املشي (8).jpg|alt=شهیدان صدوقی، دستغیب و بهشتی و اعضای خبرگان قانون اساسی در دیدار با امام خمینی|1. حسینعلی منتظری، 2. محمد صدوقی، 3. سید محمدعلی انگجی، 4. امام | + | پرونده:رباني املشي (8).jpg|alt=شهیدان صدوقی، دستغیب و بهشتی و اعضای خبرگان قانون اساسی در دیدار با امام خمینی|1. حسینعلی منتظری، 2. شهید محمد صدوقی، 3. سید محمدعلی انگجی، 4. [[امام خمینی|سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی]]، 5. علی فلسفی، 6. جوادآقا تهرانی، 7. [[محمدمهدی ربانی املشی]]، 8. [[سید عبدالحسین دستغیب|شهید سید عبدالحسین دستغیب]]، 9. [[شهید بهشتی|شهید سید محمد حسینی بهشتی]] |
| − | پرونده:اشرفی (5).jpg|alt=شهیدان محراب صدوقی و اشرفی اصفهانی|از راست: محمد | + | پرونده:اشرفی (5).jpg|alt=شهیدان محراب صدوقی و اشرفی اصفهانی|ردیف جلو از راست: شهید محمد صدوقی و [[شهید عطاءالله اشرفی اصفهانی]] |
| − | پرونده:صدوقی (5).jpg|محمد صدوقی | + | پرونده:صدوقی (5).jpg|شهید محمد صدوقی |
| − | پرونده:صدوقی (7).jpg|محمد صدوقی در منزل شخصی | + | پرونده:صدوقی (7).jpg|شهید محمد صدوقی در منزل شخصی |
| − | پرونده:صدوقی (8).jpg|alt=شهید صدوقی و شهید بروجردی|از راست: محمد بروجردی و محمد صدوقی | + | پرونده:صدوقی (8).jpg|alt=شهید صدوقی و شهید بروجردی|از راست: [[شهید محمد بروجردی]] و شهید محمد صدوقی |
| − | پرونده:صدوقی (9).jpg|alt=شهید صدوقی و شهید صیاد شیرازی|از راست: ناشناس، محمد صدوقی و علی صیاد شیرازی | + | پرونده:صدوقی (9).jpg|alt=شهید صدوقی و شهید صیاد شیرازی|از راست: ناشناس، شهید محمد صدوقی و [[شهید علی صیاد شیرازی]] |
| − | پرونده:صدوقی (10).jpg|پیکر | + | پرونده:صدوقی (10).jpg|پیکر شهید محمد صدوقی |
| − | + | پرونده:صدوقی (12).jpg|آیت الله خامنهای بر مزار شهید صدوقی در مسجد حظیره [[یزد]] | |
| − | پرونده:صدوقی (12).jpg|آیت الله | ||
</gallery> | </gallery> | ||
| − | [[رده:علمای معاصر|صدوقی،محمد]] | + | [[رده:علمای معاصر|صدوقی،محمد]][[رده:علماء شیعه]][[رده:ائمه جمعه]][[رده:مبارزان علیه پهلوی]][[رده:علمای شهید]][[رده:شهدای محراب]] |
| − | [[رده: | ||
| − | [[رده: | ||
| − | [[رده: | ||
[[رده: مقاله های مرتبط به دانشنامه]] | [[رده: مقاله های مرتبط به دانشنامه]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۷
«شهید آیتالله محمد صدوقی» (۱۲۸۷-۱۳۶۱ ش)، از روحانیون مبارز و فعال در به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی ایران بود. وی پس از انقلاب نیز، به عنوان نماینده ولی فقیه در یزد و نماینده مردم این استان در مجلس خبرگان برای تدوین قانون اساسی خدمت نمود. آیتالله صدوقی در تیرماه ۱۳۶۱، به عنوان سومین شهید محراب، پس از اقامه نماز جمعه، به دست منافقان خائن به شهادت رسید.
 | |
| نام کامل | محمد صدوقی |
| زادروز | ۱۲۸۷ شمسی |
| زادگاه | یزد |
| وفات | ۱۳۶۱ شمسی |
| مدفن | یزد، مسجد حظیره |
|
| |
| اساتید |
شیخ عبدالکریم حائری، سید محمد حجت کوهکمری، سید محمدتقی خوانساری، امام خمینی،... |
| شاگردان |
|
|
| |
محتویات
زندگینامه
محمد صدوقی در سال ۱۲۸۷ هجری شمسی، در یزد به دنیا آمد و در اوان کودکی، پدر و مادر خویش را از دست داد.
استادان و شاگردان:
دوران تحصیل شیخ محمد صدوقی، در شهرهای یزد، اصفهان و البته بیشتر قم رقم خورده است. برخی اساتیدی که ایشان در قم به فراگیری علوم اسلامی از ایشان پرداخت عبارتند از: شیخ عبدالکریم حائری، سید صدرالدین صدر، سید محمدتقی خوانساری، سید محمد حجت کوهکمری و امام خمینی.
و از جمله شاگردانی که از محضر وی کسب فیض کرده اند می توان به این افراد اشاره کرد: علامه محمدتقی جعفری، شهید مرتضی مطهری و شهید علی قدوسی.
فعالیتهای اجتماعی و سیاسی:
آیت الله صدوقی در سال ۱۳۳۰، به علت اصرار مردم یزد به زادگاه خود بازگشت و به ساماندهی وضعیت دینی و معیشتی مردم پرداخت.
شهید صدوقی در سال ۱۳۴۱ همگام با امام خمینی رحمه الله، نهضت را شروع کرده و با اطلاعیههای آتشین و مبارزات خود، عرصه را بر رژیم طاغوت سخت کرد. اسناد باقی مانده از ساواک استان یزد و نیز استانهای مجاور، بیانگر نفوذ ایشان در شهرهای مختلف کشور بوده است. در دوران انقلاب، اعلامیه وسیلهای بود که گروههای مبارز با آن خطدهی میشدند و جامعه در پرتو و اُفق آن حرکت میکرد. آیت الله صدوقی در نهضت مردم ایران بر ضد حکومت شاهنشاهی، افزون بر ایجاد پل ارتباطی میان مردم و امام خمینی، در رسانیدن این اعلامیهها به مردم، خود نیز با صدور اعلامیه و خطدهی مردم، میکوشید بار سنگین مبارزه را از دوش امام بکاهد.
شهید آیتالله صدوقی پس از انقلاب نیز، به عنوان نماینده ولی فقیه در یزد و نماینده مردم این استان در مجلس خبرگان برای تدوین قانون اساسی خدمت نمود.
شهادت:
از چندین هفته قبل از شهادت آیت اللّه محمد صدوقی، جوانی در حدود ۲۵ ساله با لباس بسیجیان در مسجد ایشان پیدا شده بود که زاهدانه به مسجد رفت و آمد می کرد. این برخورد او باعث می شد کسی به او بدبین نشود. سرانجام روز دهم ماه مبارک رمضان سال ۱۴۰۲ قمری (۱۱ تیر ۱۳۶۱)، پس از خطبه ها و اقامه نماز جمعه، آن جوان -که بعدا مسلم شد از وابسته های منافقین است- از پشت سر به آیت اللّه صدوقی هجوم آورد و با انفجار بمب، آن بزرگوار را به شهادت رساند.
ویژگیهای شهید محراب
در اندیشه مسلمانان:
از ویژگیهای شهید صدوقی، نگاه ایشان به تمام زوایای جهان به ویژه جهان اسلام بود. آن شهید بزرگوار با اطلاع دقیق از محیط و زمان، خود را به عنوان یک برادر دلسوز، برای همه مسلمانان جهان میدانست و در برابر وضعیت و تفکر مسلمان دیگر کشورها، حساس بود. ایشان در اطلاعیهها و پیامهایی که به ملتهای مسلمان جهان میفرستاد، با تکیه بر نقش استکبار جهانی در ایجاد تفرقه میان مسلمانان، مؤمنان را از حس خودپرستی برحذر میداشت و محبوبترین انسانها را نزد خداوند، باتقواترین افراد معرفی میکرد.
عشق و علاقه به اهل بیت علیهمالسلام:
روش زندگی و سخنانی که از شهید صدوقی به یادگار مانده، بیانگر ارادت خاص ایشان به پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و ائمه اطهار علیهمالسلام است. شهید صدوقی از آغاز تشکیل خانواده، همواره مقید بود که یک روز در هفته، مجلس سوگواری و ذکر فضایل اهل بیت علیهمالسلام را در منزل برگزار کند. او حتی در دوران اختناق رضاخان نیز از این روش پسندیده دست برنداشت و با برپایی این مجالس، مردم را در راه خوشهچینی از فضایل و برکات ذکر اهل بیت علیهمالسلام یاری میرساند.
روح جوانپذیری:
شهید آیت الله صدوقی، نه تنها با احترام به بزرگان، مقام آنان را در اجتماع ارج مینهاد؛ بلکه در جذب جوانان و تربیت آنان نیز تلاش وافری از خود نشان میداد. زمانی که آن بزرگوار به یزد آمد، حدوداً ۴۵ ساله بود، ولی چنان با نسل جوان صمیمی گردید که بیشتر شرکتکنندگان در نماز جماعت ایشان، جوانان بودند. شهید صدوقی میدانست که با ورود جوانان به مساجد، آنها آداب و سنتهای اسلامی را فرامیگیرند و در محیط مسجد و مسجدیان، پایبندی بیشتری به اسلام از خود نشان خواهند داشت.
معلم شجاعت:
یکی از ویژگیهای بارز شهید صدوقی، شجاعت منحصر به فرد ایشان در مبارزه با رژیم شاه و پس از انقلاب بود. آیت الله شهید سید علی حسینی خامنه ای در مورد شجاعت ایشان میفرمایند: «بنده از تبعید برمیگشتم. وقتی به یزد سفر کردم و وارد مسجد ایشان شدم، دیدم مثل این که این جا جزء محیط اختناق کشور ایران نیست. توی مسجد اعلامیههایی زده بودند خیلی آزاد. همه میآمدند و میخواندند... (که) دارای مضامین فوقالعاده تحریک آمیزی بود... یا طریقه ساختن «کوکتل مولوتف» یا «نارنجک دستی»... را زده بودند پشت شیشه مسجد... خود (شهید صدوقی) هر شب منبر میرفت و جمعیت انبوهی در مسجد جمع میشدند و با بیانات خودش ارشاد میکرد و به طور صریح علیه مقامات سخن میگفت. این روحیه شجاعانه آیت اللّه صدوقی، مردم یزد را هم شجاع کرده بود».
مدیری مدبّر:
شهید صدوقی، دانشوری اندیشمند و مدیری توانا بود که با حقمداری و مردمداری در مدیریتِ بحرانها، کارهای شگفتی از خود نشان میداد. وی با تأکید بر رعایت حدود الهی و پافشاری بر حفظ ارزش ها، مردم را جذب میکرد و در عین حال، با مُدارای خود اصول دینی و اخلاقی آنان را متزلزل نمیساخت. شهید صدوقی با راهنماییهای خود، بحرانهای پیچیده جامعه را به گونهای حل و فصل میکرد که اصول دینی خدشهدار نشود.
دیدگاههای شهید صدوقی
ولایت فقیه از نگاه شهید صدوقی:
شهید صدوقی در مورد نقش ولایت فقیه در اداره جامعه چنین میفرمایند: «امام خمینی با ایدئولوژی اسلام راستین و نیروی لایزال و خلاق ایمان، زنجیرهای اسارت را یکی پس از دیگری از دست و پای خلق مسلمان ایران برداشت. امام خمینی در رهبری خویش، به دنبال رهبری و ادامه رهبری ائمه معصومین علیهمالسلام است».
روحانیت از دیدگاه شهید صدوقی:
شهید صدوقی، روحانیت را چنین توصیف میکرد: «روحانیت نه تنها از شهادت نمیهراسد، بلکه عاشق شهادت است و تاریخ سرخ تشیع، ثابت کرده است (که) ملت مسلمان، همیشه شخصیتهای ارزنده خود را فدای هدف کرده است». ایشان همچنین با اشاره به مسأله ارتباط روحانیت با مردم فرمودند: «جدایی روحانیت از تودههای میلیونی مردم، مساوی انهدام کامل انقلاب و تحقق خواستههای ابرقدرتهای خارجی و مزدوران خودفروخته داخلی آنهاست».
سفارش به حضور مردم در صحنه:
آیت الله شهید صدوقی، در یکی از توصیههای خود به ملت ایران، چنین میفرماید: «ملت ما بدانند آن عامل مهمی که دشمن را ناامید و مأیوس میسازد، حضور مردم در صحنه است. پس اکنون یکی از وظایف دینی و الهی مردم، حضور آنان در صحنههای سیاسی کشور است».
شهید صدوقی در نگاه بزرگان
علامه طباطبایی:
علامه طباطبایی از دانشمندانی بود که بیشتر وقت خود را به تدریس و مطالعه اختصاص میداد تا دید و بازدید، ولی در مورد شهید محراب آیت الله صدوقی، استثنا قایل بود و با تواضع خاصی در مورد ایشان میفرمود: «صدوقی، شخص ظریفی است و زحمات زیادی (برای اسلام) کشیده است».
آیت الله بهاءالدینی:
عارف بزرگوار سید رضا بهاءالدینی درباره ایشان میگوید: «(او) عالم مجاهدی بود که در مکتب تشیع و اهل بیت عصمت و طهارت، از مفاخر روحانیت محسوب میشد».
امام خمینی:
امام خمینی رحمه الله در مورد ایشان میفرمودند: «میتوانم بگویم که (شهید صدوقی) محور این انقلاب بوده است».
آیت الله خامنهای:
آیت الله سید علی حسینی خامنه ای در مورد شهید صدوقی میفرماید: «این عالم ربانی، که یکی از ارکان اسلام و بانیان انقلاب اسلامی ایران بود، با مبارزات خود در دوران اختناق و مقاومتش در برابر دشمن و با ایثار و فداکاری اش پس از انقلاب و حضورش در همه صحنههای حساس و سازنده، سند افتخاری برای جامعه روحانیت و نمونهای از یک عالم مبارز و مجاهد اسلام بود. وجود با برکت او، میتوانست در عرصه پیکار حق علیه باطل کارساز و مشکلگشا و راهنما باشد و حیاتش، مشحون از جلوههای مبارک حیات طیبه اسلامی بود. (او) از شهادت بیمی نداشت و با حضور خود و عمل صالح خود، آمادگیاش را برای شهادت اعلام میکرد».
منابع
- "آیت صدق و صفا (سالروز شهادت آیتالله صدوقی)"، احسان شریعتی، گلبرگ: تیر ۱۳۸۳، شماره ۵۲.
- "شهید آیتالله محمد صدوقی"، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
آرشیو عکس و تصویر
شهید محمد صدوقی در جوانی
شهید محمد صدوقی
از راست: شهید محمد صدوقی، محمدتقی فلسفی و سید روح الله خاتمی
ردیف جلو از راست: شهید محمد صدوقی و سید علی حسینی خامنه ای
از راست نشسته پایین: ناشناس، شهید محمد صدوقی، سید روح الله خاتمی، ناشناس، شهید سید اسدالله مدنی، شهید سید عبدالحسین دستغیب - از راست نشسته بالا: ناشناسان، حسین علی منتظری، سید جلال الدین طاهری، علی اکبر فیض آلنی (علی مشکینی)
از راست: شهید محمد صدوقی، لطف الله صافی گلپایگانی و محمد کرمی
1. شهید سید محمد حسینی بهشنی، 2. سید جعفر کریمی، 3. جعفر افروغ (اشراقی)، 4. حسین علی منتظری، 5. ناصر مکارم شیرازی، 6. جعفر سبحانی، 7. شهید محمد صدوقی، 8. سید محمدعلی انگجی، 9. مرتضی حائری یزدی و 10. سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی
1. حسینعلی منتظری، 2. شهید محمد صدوقی، 3. سید محمدعلی انگجی، 4. سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی، 5. علی فلسفی، 6. جوادآقا تهرانی، 7. محمدمهدی ربانی املشی، 8. شهید سید عبدالحسین دستغیب، 9. شهید سید محمد حسینی بهشتی
ردیف جلو از راست: شهید محمد صدوقی و شهید عطاءالله اشرفی اصفهانی
شهید محمد صدوقی
شهید محمد صدوقی در منزل شخصی
از راست: شهید محمد بروجردی و شهید محمد صدوقی
از راست: ناشناس، شهید محمد صدوقی و شهید علی صیاد شیرازی
پیکر شهید محمد صدوقی
آیت الله خامنهای بر مزار شهید صدوقی در مسجد حظیره یزد
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
