طهارت از حدث: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
−
طهارت از حدث كه با انجام [[وضو]]، [[غسل]] يا [[تيمم]] بدست مى آيد، همچون [[نماز]]، [[طواف]] و... شرط صحت برخى عبادات است؛ و در انجام آن قصد قربت معتبر است. اين طهارت حالتى روحانى و معنوى است كه به سبب وضو، غسل و تيمم حاصل مى شود.
+
«[[طهارت]] از حَدَث» -كه با انجام [[وضو]]، [[غسل]] يا [[تيمم|تیمّم]] حاصل مى‌شود-، شرط صحت برخى [[عبادت|عبادات]] همچون [[نماز]] است. مراد از «حَدَث»، اموری است که موجب وضو، غسل و یا تیمّم می‌شود، مانند خروج ادرار و [[جنابت]]. اين نوع طهارت -که در مقابل «[[طهارت از خبث|طهارت از خَبَث]]» قرار دارد، حالتى روحانى و معنوى است و در انجام آن [[قصد قربت]] لازم است.
  
−
اسباب طهارت عبارتند از:
+
==اسباب و اقسام طهارت از حدث==
  
−
* 1- '''[[وضو]]'''؛
+
سبب [[واجب|وجوب]] یا [[استحباب]] [[طهارت]]، پیدایش «حدَث»، اعم از حدث اصغر و اکبر است.
 +
*حدث اصغر، که موجب [[وضو]] می‌شود عبارتند از: خروج ادرار، مدفوع، باد معده، خواب، زایل شدن [[عقل]] و برخی اقسام استحاضه.
  
−
* 2- '''[[غسل]]'''؛
+
*حدث اکبر، که موجب [[غسل]] می‌گردد عبارتند از: [[جنابت]]؛ حیض؛ نفاس؛ استحاضه و مسّ میّت پس از سرد شدن و پیش از غسل دادن میّت. چنانکه [[مرگ]] نیز موجب غسل میّت می‌شود.<ref>سداد العباد و رشاد العباد، حسين آل عصفور، ص۲۰-۲۱.</ref>
  
−
* 3- '''[[تیمم]]'''.
+
طهارت از حدث -از جهت دیگر- دو قسم است:
−
[[Category:طهارت]]
+
*اول، طهارت با آب، که به گونه وضو یا غسل انجام می‌شود. اولی را که برطرف کننده حدث اصغر است، طهارت صغری و دومی را که برطرف کننده حدث اکبر است، طهارت کبری می‌نامند.
 +
 
 +
*دوم، طهارت با خاک، که به گونه [[تيمم|تیمّم]] صورت می‌گیرد و بدل از طهارت صغری و کبری است.
 +
 
 +
از این سه نوع طهارت (وضو و غسل و تیمّم) به «طهارات ثلاث» یاد می‌شود. طهارت با آب اصل است و عدول از آن به طهارت با خاک تنها در موارد استثنایی و ضرورت است.<ref>المبسوط فی فقه الامامه، شیخ طوسی، ج۱، ص۴.</ref>
 +
 
 +
==مصادیق واجب و مستحب طهارت از حدث==
 +
'''الف.''' طهارت از حدث (با [[وضو]]، [[غسل]] يا [[تيمم]]) برای به جا آوردن اعمال زیر [[واجب]] است:
 +
*[[نماز]] واجب،<ref>جواهر الکلام، محمدحسن نجفی، ج۱، ص۸.</ref> جز [[نماز میت]].<ref>جواهر الکلام، ج۱۲، ص۶۰.</ref>
 +
*[[طواف]] واجب.<ref>جواهر الکلام، ج۱، ص۸.</ref>
 +
*مسّ نوشته‌های [[قرآن]].<ref>جواهر الکلام، ج۳، ص۴۵.</ref>
 +
*مسّ نامهای [[خداوند]] تعالی، [[پیامبر اکرم]] صلّی اللّه‌ علیه وآله و به قول مشهور، [[اهل بیت]] علیهم السّلام.<ref>المبسوط، ج۱، ص۱۹؛ مستمسک العروة، ج۳، ص۴۳-۴۵.</ref>   
 +
*ماندن در [[مسجد]] و به قول گروهی، مشاهد مشرّفه.<ref>جواهر الکلام، ج۳، ص۴۹-۵۶.</ref>
 +
*دخول در [[مسجد الحرام]] و [[مسجد النبی]] صلّی اللّه‌ علیه وآله، حتی بدون مکث و در حدّ عبور.<ref>جواهر الکلام، ج۳، ص۵۵.</ref>
 +
در چهار مورد نخست، طهارت از حدث اصغر و اکبر، هر دو واجب است؛ اما در چهار مورد آخر، تنها طهارت از حدث اکبر واجب است.
 +
 
 +
'''ب.''' به جز موارد مذکور، طهارت در موارد زیادی [[مستحب]] است، مانند:
 +
*طلب حاجت از [[خداوند]] تعالی؛
 +
*همراه داشتن [[قرآن کریم]]؛
 +
*به جا آوردن مناسک [[حج]]، جز [[طواف]] و نماز (که واجب است)؛
 +
*[[نماز میت]]؛
 +
*[[زیارت اهل قبور]]؛
 +
*[[تلاوت قرآن]]؛
 +
*داخل شدن در [[مسجد]]؛
 +
*هنگام خوابیدن؛
 +
*برای عروس و داماد در شب زفاف؛
 +
*داخل کردن میّت در [[قبر]].<ref>سداد العباد و رشاد العباد، ص۱۹.</ref>
 +
==پانویس==
 +
<references />
 +
==منابع==
 +
*[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]، مدخل "طهارت"، ج۵، ص۲۳۵.   
 +
{{فقه/احکام}}
 +
[[رده:احکام عبادی]]
 +
[[رده:طهارت]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۰۳

«طهارت از حَدَث» -كه با انجام وضو، غسل يا تیمّم حاصل مى‌شود-، شرط صحت برخى عبادات همچون نماز است. مراد از «حَدَث»، اموری است که موجب وضو، غسل و یا تیمّم می‌شود، مانند خروج ادرار و جنابت. اين نوع طهارت -که در مقابل «طهارت از خَبَث» قرار دارد، حالتى روحانى و معنوى است و در انجام آن قصد قربت لازم است.

اسباب و اقسام طهارت از حدث

سبب وجوب یا استحباب طهارت، پیدایش «حدَث»، اعم از حدث اصغر و اکبر است.

  • حدث اصغر، که موجب وضو می‌شود عبارتند از: خروج ادرار، مدفوع، باد معده، خواب، زایل شدن عقل و برخی اقسام استحاضه.
  • حدث اکبر، که موجب غسل می‌گردد عبارتند از: جنابت؛ حیض؛ نفاس؛ استحاضه و مسّ میّت پس از سرد شدن و پیش از غسل دادن میّت. چنانکه مرگ نیز موجب غسل میّت می‌شود.[۱]

طهارت از حدث -از جهت دیگر- دو قسم است:

  • اول، طهارت با آب، که به گونه وضو یا غسل انجام می‌شود. اولی را که برطرف کننده حدث اصغر است، طهارت صغری و دومی را که برطرف کننده حدث اکبر است، طهارت کبری می‌نامند.
  • دوم، طهارت با خاک، که به گونه تیمّم صورت می‌گیرد و بدل از طهارت صغری و کبری است.

از این سه نوع طهارت (وضو و غسل و تیمّم) به «طهارات ثلاث» یاد می‌شود. طهارت با آب اصل است و عدول از آن به طهارت با خاک تنها در موارد استثنایی و ضرورت است.[۲]

مصادیق واجب و مستحب طهارت از حدث

الف. طهارت از حدث (با وضو، غسل يا تيمم) برای به جا آوردن اعمال زیر واجب است:

در چهار مورد نخست، طهارت از حدث اصغر و اکبر، هر دو واجب است؛ اما در چهار مورد آخر، تنها طهارت از حدث اکبر واجب است.

ب. به جز موارد مذکور، طهارت در موارد زیادی مستحب است، مانند:

پانویس

  1. ↑ سداد العباد و رشاد العباد، حسين آل عصفور، ص۲۰-۲۱.
  2. ↑ المبسوط فی فقه الامامه، شیخ طوسی، ج۱، ص۴.
  3. ↑ جواهر الکلام، محمدحسن نجفی، ج۱، ص۸.
  4. ↑ جواهر الکلام، ج۱۲، ص۶۰.
  5. ↑ جواهر الکلام، ج۱، ص۸.
  6. ↑ جواهر الکلام، ج۳، ص۴۵.
  7. ↑ المبسوط، ج۱، ص۱۹؛ مستمسک العروة، ج۳، ص۴۳-۴۵.
  8. ↑ جواهر الکلام، ج۳، ص۴۹-۵۶.
  9. ↑ جواهر الکلام، ج۳، ص۵۵.
  10. ↑ سداد العباد و رشاد العباد، ص۱۹.

منابع

فقه/احکام
عبادات: تقلید، طهارت، نماز، روزه، خمس، زکات، حج

اموال: خرید و فروش، شرکت، صلح، اجاره، مزارعه، مساقات، وکالت، قرض، حواله، رهن، ضامن شدن، کفالت، امانت، عاریه، ارث، غصب

آداب و رفتار: ازدواج، طلاق، خوردن و آشامیدن، نذر و عهد، قسم، امر به معروف و نهی از منکر، صید ، ذبح، وصیت، مال پیدا شده، وقف، دفاع، مسائل مستحدثه

رده ها: احکام | احکام عبادی | احکام اقتصادی | احکام خانواده | احکام روابط اجتماعی |اصطلاحات احکام|مراجع تقلید
برگرفته از «https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=طهارت_از_حدث&oldid=160434»
آپارات موسسه اهل البیت علیهم السلام کانال عکس نوشته قرآن و حدیث در اینستاگرام تلگرام قرآن و حدیث کانال قرآن و حدیث در ایتا
مسابقه از خطبه ۱۸۳ نهج البلاغه