آیه 65 سوره عنکبوت

از دانشنامه‌ی اسلامی
(تغییرمسیر از آیه ۶۵ عنکبوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

فَإِذَا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ يُشْرِكُونَ

مشاهده آیه در سوره


<<64 آیه 65 سوره عنکبوت 66>>
سوره : سوره عنکبوت (29)
جزء : 21
نزول : مکه

ترجمه های فارسی

این مردم مشرک چون به کشتی نشینند (و به دست امواج خطر افتند در آن حال) تنها خدا را به اخلاص کامل در دین می‌خوانند، و چون از خطر دریا به ساحل نجاتشان رساند (باز به خدای یکتا) مشرک می‌شوند.

[مشرکان تا در امنیت و آسایشند، بر آیین شرک تعصّب دارند،] پس زمانی که در کشتی سوار می شوند [و در وسط دریا امواج خطرناک آنان را محاصره می کند] خدا را در حالی که ایمان و عبادت را برای او [از هر گونه شرکی] خالص می کنند، می خوانند، و چون به سوی خشکی نجاتشان می دهیم به ناگاه به آیین شرک روی می آورند،

و هنگامى كه بر كشتى سوار مى‌شوند، خدا را پاكدلانه مى‌خوانند، و[لى‌] چون به سوى خشكى رساند و نجاتشان داد، بناگاه شرك مى‌ورزند.

چون به كشتى نشستند خدا را با اخلاص در دين او خواندند و چون نجاتشان داد و به خشكى آورد، شرك آوردند؛

هنگامی که بر سوار بر کشتی شوند، خدا را با اخلاص می‌خوانند (و غیر او را فراموش می‌کنند)؛ امّا هنگامی که خدا آنان را به خشکی رساند و نجات داد، باز مشرک می‌شوند!

ترجمه های انگلیسی(English translations)

When they board the ship, they invoke Allah putting exclusive faith in Him, but when He delivers them to land, behold, they ascribe partners [to Him],

So when they ride in the ships they call upon Allah, being sincerely obedient to Him, but when He brings them safe to the land, lo! they associate others (with Him);

And when they mount upon the ships they pray to Allah, making their faith pure for Him only, but when He bringeth them safe to land, behold! they ascribe partners (unto Him),

Now, if they embark on a boat, they call on Allah, making their devotion sincerely (and exclusively) to Him; but when He has delivered them safely to (dry) land, behold, they give a share (of their worship to others)!-

معانی کلمات آیه

  • فلك: كشتى. آن در مفرد و جمع به كار مى‏رود و با قرينه معلوم مى‏شود كه مراد جمع است يا مفرد، نظير وَ تَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيهِ‏.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)

فَإِذا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذا هُمْ يُشْرِكُونَ «65»

پس هنگامى كه بر كشتى سوار شوند (و خطر را احساس كنند،) خدا را با اخلاص مى‌خوانند (و غير او را فراموش مى‌كنند) پس همين كه (خداوند) آنان را به سوى خشكى رساند و نجات داد، باز ناگاه به شرك بر مى‌گردند.

نکته ها

سؤال: مادّيون در تحليل خود، براى ريشه‌ى ايمان، مسأله‌ى ترس را مطرح مى‌كنند و مى‌گويند: سرچشمه‌ى مذهب ترس است. انسانى كه بترسد، در كودكى به مادر و در بزرگسالى به قدرتى موهوم به نام خدا پناه مى‌برد. آيا اين آيه كه مى‌گويد: بعضى مردم، هنگام احساس خطر و غرق شدن، خدا را مى‌خوانند، نظريّه‌ى آنان را تأييد نمى‌كند؟

پاسخ: اين آيه مى‌فرمايد: توجّه به خدا به هنگام ترس است، نه آنكه اصل وجود خدا، مولود ترس است. مثلًا ما به هنگام ديدن سگ و احساس خطر، رو به سنگ مى‌رويم؛ امّا اين، بدان معنا نيست كه اصل سنگ به خاطر سگ به وجود آمده باشد. وجود قدرتى لايزال در هستى، امرى فطرى است كه به هنگام حوادث، مورد توجّه انسان واقع مى‌شود.

پیام ها

1- ترس، غبارهاى غفلت را برطرف و فطرت‌خداجويى را بيدار مى‌كند. فَإِذا رَكِبُوا ... دَعَوُا اللَّهَ‌ ...

2- ايمان نبايد موسمى و مقطعى باشد. فَلَمَّا نَجَّاهُمْ‌ ... يُشْرِكُونَ‌

جلد 7 - صفحه 171

3- زمين و زمان، مثال‌هاى قرآن را كهنه نمى‌كند. كشتى‌سوارى در طول تاريخ بشر بوده است. فَإِذا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ‌ ...

4- مهم‌تر از اخلاص، حفظ آن است. «مُخْلِصِينَ‌- إِذا هُمْ يُشْرِكُونَ»

5- دعاى خالصانه، مستجاب است. دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ‌ ... فَلَمَّا نَجَّاهُمْ‌ (پس از دعا، حرف «فاء» در «فلمّا»، نشانه‌ى استجابت دعا مى‌باشد)

6- نجات از مشكلات وحوادث، راهى است براى شكر نه شرك. «إِذا هُمْ يُشْرِكُونَ»



پانویس

  1. تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی ، ج‏8، ص: 160

منابع

مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه