عوالى اللئالى (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۲ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{ضعیف}}
+
{{خوب}}
 +
کتاب '''«عوالی اللآلی العزیزیه فی الاحادیث الدینیه»'''، اثر [[ابن ابی جمهور احسائی]] (م، ۹۱۰ ق) شامل روایات [[فقه الرضا|فقهی]] و غیرفقهی می باشد. این کتاب از مصادر مهم کتبی مثل [[بحارالانوار]]، [[وسائل الشیعه|وسائل الشیعة]] و [[مستدرک الوسائل (کتاب)|مستدرک الوسائل]] بوده است.
 
{{مشخصات کتاب
 
{{مشخصات کتاب
  
 
|عنوان=
 
|عنوان=
  
|تصویر=[[پرونده:عوالي اللئالي العزيزية.jpg|240px|وسط]]
+
|تصویر=[[پرونده:عوالي اللئالي العزيزية.jpg|۲۴۰px|وسط]]
  
|نویسنده= ابن ابی جمهور
+
|نویسنده= ابن ابی جمهور احسائی
  
 
|موضوع= احادیث شیعه
 
|موضوع= احادیث شیعه
سطر ۱۲: سطر ۱۳:
 
|زبان= عربی  
 
|زبان= عربی  
  
|تعداد جلد= 4
+
|تعداد جلد= ۴
  
 
|عنوان افزوده1= محقق
 
|عنوان افزوده1= محقق
سطر ۲۲: سطر ۲۳:
 
|افزوده2=
 
|افزوده2=
  
|لینک= [http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/38531/ کتاب عوالي اللئالي]
+
|لینک= [http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/38531/ عوالی اللئالی العزیزیه]
  
 
}}
 
}}
 
==مؤلف==
 
==مؤلف==
ابوجعفر بن علی بن ابراهیم معروف به ابن ابی جمهور احسائی (م 910 ق).
+
ابوجعفر محمد بن علی بن ابراهیم معروف به [[ابن ابی جمهور احسائی]] (م، ۹۱۰ ق)، [[محدث|محدّث‌]] و فقیه [[شیعه]] است. از اساتید او، شیخ حسن بن عبدالکریم فتال و [[علی بن هلال جزائری|شیخ علی بن هلال جزائری]]، و از جمله شاگردانش، شیخ محمد صالح غروی حلی، [[شیخ علی کرکی]] می باشند. برخی تألیفات دیگر شیخ احسایی عبارتند از: اسرار الحج، انوار المشهدیه، بدایه النهایه، تحفه الحسینیه، دُرر اللآلی العمادیه، زاد المسافرین، [[الاقطاب الفقهيه على مذهب الاماميّة (کتاب)|الأقطاب الفقهیه]]، معین الفکر، کتاب المقتل، مناظره بین الغروی والهروی.
  
==استادان==
+
==اعتبار کتاب==
[[شیخ زین الدین علی احسائی]] (پدر بزرگوارش)، [[سید شمس الدین محمد موسوی احسائی]]، [[شیخ حسن بن عبدالکریم فتال]]، [[شیخ علی بن هلال جزائری]].
+
عده‌اى کتاب ابن ابى جمهور احسائى را مردود، ضعیف، مطابق روایات [[اهل سنت]] و... دانسته‌اند. گروهى فراتر رفته و علاوه بر کتاب، در اعتبار مصنف هم مناقشه کرده‌اند و مثلا او را [[غلو]] کننده، [[تصوف|صوفى]]، ضعیف، متساهل و یا غیر دقیق در نقل [[روایت]] دانسته‌اند. [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ اعظم انصارى]] در کتاب [[فرائد الاصول (کتاب)|رسائل]] چنین مى‌فرماید: «و قد طعن فی ذلک التألیف و فی مؤلفه المحدث البحرانی فی مقدمات الحدائق».
  
==شاگردان==
+
در مقابل، بزرگانى چون [[محدث نوری|محدث نورى]] در [[مستدرک الوسائل (کتاب)|مستدرک]] و [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزائرى]] در شرح خود بر «عوالی اللآلی» و [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|آیت الله مرعشى نجفى]] در مقدمه کتاب، اشکالات وارده را نقل کرده و جواب‌هاى مفصلى به آنها داده‌اند.
[[سید محسن رضوی قمی]]، [[شیخ ربیعه جزائری سید شرف الدین طالقانی]]، [[شیخ محمد صالح غروی حلی]]، [[شیخ علی کرکی]].
+
در این مقال جاى بسط کلام نیست و طالبین مى‌توانند به منابع فوق مراجعه کنند؛ اما در چند جمله مختصر مى‌توان گفت:
 +
اولا: جواب ایرادها با جوابهاى نقضى و حلى مفصلا داده شده است.
 +
ثانیا: علمایى چون [[علامه مجلسى]]، کتاب «عوالی اللآلی» را از مصادر [[بحارالأنوار (کتاب)|بحار]] قرار داده و بزرگانى مانند [[شیخ یوسف بحرانی|شیخ یوسف بحرانى]] و [[قاضی نورالله شوشتری|قاضى نور اللّه شوشترى]] و... به آن اعتماد کرده و روایات آن را نقل کرده‌اند.
 +
ثالثا: مسأله اعتبار کتاب و عدم ذکر [[سند حدیث|اسناد]] روایات نیز با توجه به هماهنگى روایات این کتاب با کتب معتبر و مسند قابل حل است.
 +
تنها مطلبى که باقى مى‌ماند، تشخیص روایات صحیحه از غیر صحیحه است که در این کتاب نیز مانند تمام کتب روایى به عهده محقق و استفاده کننده از کتاب است و در هر کتاب روایى، محقق خبره این اصل اوّلى را مد نظر دارد که باید روایات و اعتبار آنها را از حیث سند و متن بدون چشم پوشى و از هر کتابى که باشد با دقت بررسى کند.
  
==تألیفات==
+
==ترتیب ابواب‌ کتاب==
عوالی اللآلی العزیزیه، [[اسرار الحج]]، [[انوار المشهدیه]]، [[بدایه النهایه]]، [[تحفه الحسینیه]]، [[دُرر اللآلی العمادیه]]، [[زاد المسافرین]]، [[الأقطاب الفقهیه]]، [[معین الفکر]]، کتاب [[المقتل]]، [[مناظره بین الغروی والهروی]].
+
این کتاب، روایی است و شامل روایات [[فقه|فقهی]] و غیرفقهی می باشد. مصنف محترم، کتاب را در مدت چهار ماه در [[مشهد]] مقدس تألیف نموده و آن را بدین گونه مرتب کرده است:
  
== اعتبار كتاب و مؤلف‌ ==
+
#مقدمه که ده فصل دارد و مؤلف به مشیخه مؤلف و علت تألیف کتاب پرداخته است.
ابن ابى جمهور احسائى، از جمله علمايى است كه در طول تاريخ بحث‌هاى فراوانى را متوجه خود ساخته است. عده‌اى كتاب او را مردود، ضعيف، مطابق روايات اهل سنت و... دانسته‌اند. گروهى فراتر رفته و علاوه بر كتاب، در اعتبار مصنف هم مناقشه كرده‌اند و مثلا او را غلو كننده، صوفى، ضعيف، متساهل و يا غير دقيق در نقل روايت دانسته‌اند. شيخ اعظم انصارى در كتاب رسائل چنين مى‌فرمايد:« و قد طعن في ذلك التأليف و في مؤلفه المحدث البحراني في مقدمات الحدائق».
+
#باب اول، که شامل احادیث فقهی است. این [[احادیث]]، به ترتیب رایج کتب فقهی از طهارت تا دیات ذکر نشده اند؛ بلکه چون منابع از بزرگانی چون: [[علامه حلی]]، شهید و [[فاضل مقداد]] به دست مؤلف رسیده اند و به ترتیب ناقل ذکر شده اند.
در مقابل، بزرگانى چون محدث نورى در مستدرك و سيد نعمت الله جزائرى در شرح خود بر« عوالي اللآلي» و آيت الله مرعشى نجفى در مقدمه كتاب، اشكالات وارده را نقل كرده و جواب‌هاى مفصلى به آنها داده‌اند.
+
#باب دوم، شامل احادیثی است که بر طبق ابواب فقهی مرتب شده اند. قسمت اول آن ها مرویات [[فخر المحققین|فخرالمحققین]] است و قسمت دوم، روایات [[ابن فهد حلی|ابن فهد]] و [[محقق حلی]] است. در خاتمه نیز روایات متفرق در موضوعات گوناگون و بعضی کرامات [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام نقل شده است.
در اين مقال جاى بسط كلام نيست و طالبين مى‌توانند به منابع فوق مراجعه كنند؛ اما در چند جمله مختصر مى‌توان گفت:
 
اولا: جواب ايرادها با جوابهاى نقضى و حلى مفصلا داده شده است.
 
ثانيا: علمايى چون علامه مجلسى، كتاب« عوالي اللآلي» را از مصادر بحار قرار داده و بزرگانى مانند شيخ يوسف بحرانى و قاضى نور اللّه شوشترى و... به آن اعتماد كرده و روايات آن را نقل كرده‌اند.
 
ثالثا: مسأله اعتبار كتاب و عدم ذكر اسناد روايات نيز با توجه به هماهنگى روايات اين كتاب با كتب معتبر و مسند قابل حل است.
 
تنها مطلبى كه باقى مى‌ماند، تشخيص روايات صحيحه از غير صحيحه است كه در اين كتاب نيز مانند تمام كتب روايى به عهده محقق و استفاده كننده از كتاب است و در هر كتاب روايى، محقق خبره اين اصل اوّلى را مد نظر دارد كه بايد روايات و اعتبار آنها را از حيث سند و متن بدون چشم پوشى و از هر كتابى كه باشد با دقت بررسى كند.
 
  
== ترتيب ابواب‌ ==
+
==شرح کتاب==
این کتاب، روایی است و شامل روایات فقهی و غیرفقهی می باشد. مصنف محترم، کتاب را در مدت چهار ماه در [[مشهد]] مقدس تألیف نموده و آن را بدین گونه مرتب کرده است:
 
  
# مقدمه که ده فصل دارد و مؤلف به مشیخه مؤلف و علت تألیف کتاب پرداخته است.
+
[[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزائری]] شرح مبسوطی بر این کتاب نگاشته و با عنوان «الجواهر الغوالی» یا «مدینه الحدیث» منتشر شده است.
# باب اول، که شامل [[احادیث فقهی]] است. این [[احادیث]]، به ترتیب رایج کتب فقهی از طهارت تا دیات ذکر نشده اند؛ بلکه چون منابع از بزرگانی چون: [[علامه حلی]]، شهید و فاضل مقداد به دست مؤلف رسیده اند و به ترتیب ناقل ذکر شده اند.
 
# باب دوم، شامل احادیثی است که بر طبق ابواب فقهی مرتب شده اند. قسمت اول آن ها مرویات فخرالمحققین است و قسمت دوم، روایات [[ابن فهد]] و محقق حلی است. در خاتمه نیز روایات متفرق در موضوعات گوناگون و بعضی کرامات امیرالمؤمنین نقل شده است.
 
  
==شروح و تعلیقات==
+
==نسخه و چاپ کتاب‌==
  
سید نعمت الله جزائری شرح مبسوطی بر این کتاب نگاشته و با عنوان الجواهر الغوالی یا مدینه الحدیث منتشر شده است.
+
نسخه‌اى از کتاب در [[نجف]] اشرف است که تاریخ آن ۸۹۹ ذکر شده و در حضور مصنف نوشته شده است. حواشى فراوانى نیز با عنوان ‌«منه مدّ ظله» در آن به چشم مى‌خورد. این نسخه از نظر اعتبار در بالاترین درجه ممکن است و نسخه [[آیت الله بروجردی|آیت الله بروجردى]] از روى آن استنساخ شده که در زمان حیات مؤلف بوده.
  
== نسخه كتاب‌ ==
+
کتاب از روى این نسخه و بعد از مقابله با نسخه [[کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی|کتابخانه آیت الله مرعشى نجفى]] آماده شده است.
 +
تحقیق بسیار جامعى از حجة الاسلام حاج آقا مجتبى عراقى همراه آن آمده است.
 +
در مقدمه محقق، عنوان مطالب کتاب ذکر شده و بحث‌هایى در اعتبار کتاب و مؤلف آمده است.
 +
همچنین مقدمه‌اى به قلم [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|آیت الله مرعشى نجفى]] با عنوان‌رسالة النقود و الردود على الکتاب و مؤلفه‌ در ابتداى کتاب ذکر شده.
  
نسخه‌اى از كتاب در نجف اشرف است كه تاريخ آن 899 ذكر شده و در حضور مصنف نوشته شده است. حواشى فراوانى نيز با عنوان‌«منه مد ظله» در آن به چشم مى‌خورد. اين نسخه از نظر اعتبار در بالاترين درجه ممكن است و نسخه آيت الله بروجردى از روى آن استنساخ شده كه در زمان حيات مؤلف بوده.
+
محقق محترم، روایات متن را از کتب [[شیعه|شیعه]] و [[اهل سنت|سنى]] استخراج کرده است.
 +
همچنین حواشى مصنف را از نسخه خطى بعینه به پاورقى انتقال داده است.
 +
علاوه بر آن در جاهایى که نیاز به توضیح احساس شده از شرح [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزائرى]] بر کتاب، مطالب لازم نقل شده است.
 +
این تحقیق، ارزش کتاب را دو چندان نموده، چرا که مصنف تمام روایات کتاب را بدون سند ذکر کرده و در تحقیق کتاب، اسناد همه آنها آمده است.
 +
در پایان جلد چهارم، تعداد روایات کتاب را ۵۰۵۸ عدد ذکر کرده و فهرست مصادر تحقیق و فهرست مطالب کتاب را آورده است.
  
== چاپ حاضر ==
+
از جمله نکات مثبت در این چاپ آن است که جناب آقاى محمد مهدى نجف فهرست تمام روایات کتاب را به ترتیب حروف الفباء با ذکر شماره صفحه روایت مرتب نموده که دسترسى به روایات را بسیار آسان مى‌کند. این ترتیب بر اساس اولین کلمه از متن روایت است.
  
كتاب از روى اين نسخه و بعد از مقابله با نسخه كتابخانه آيت الله مرعشى نجفى آماده شده است.
+
==منابع==
تحقيق بسيار جامعى از حجة الاسلام حاج آقا مجتبى عراقى همراه آن آمده است.
+
 
در مقدمه محقق، عنوان مطالب كتاب ذكر شده و بحث‌هايى در اعتبار كتاب و مؤلف آمده است.
+
*محمدرضا ضمیری، کتاب شناسی تفصیلی مذاهب اسلامی، ص ۳۷۸-۳۷۹.
همچنين مقدمه‌اى به قلم آيت الله مرعشى نجفى با عنوان‌رسالة النقود و الردود على الكتاب و مؤلفه‌ در ابتداى كتاب ذكر شده.
+
*مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع الحادیث ۳ [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی.
محقق محترم، روايات متن را از كتب شيعه و سنى استخراج كرده است.
+
 
همچنين حواشى مصنف را از نسخه خطى بعينه به پاورقى انتقال داده است.
+
== متن کتاب ==
علاوه بر آن در جاهايى كه نياز به توضيح احساس شده از شرح سيد نعمت الله جزائرى بر كتاب، مطالب لازم نقل شده است.
 
اين تحقيق، ارزش كتاب را دو چندان نموده، چرا كه مصنف تمام روايات كتاب را بدون سند ذكر كرده و در تحقيق كتاب، اسناد همه آنها آمده است.
 
در پايان جلد چهارم، تعداد روايات كتاب را 5058 عدد ذكر كرده و فهرست مصادر تحقيق و فهرست مطالب كتاب را آورده است.
 
از جمله نكات مثبت در اين چاپ آن است كه جناب آقاى محمد مهدى نجف فهرست تمام روايات كتاب را به ترتيب حروف الفباء با ذكر شماره صفحه روايت مرتب نموده كه دسترسى به روايات را بسيار آسان مى‌كند. اين ترتيب بر اساس اولين كلمه از متن روايت است.
 
  
==منابع==
+
*'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/38531/ عوالی اللآلی العزیزیه فی الاحادیث الدینیه]'''
*محمدرضا ضميري، کتاب شناسي تفصيلي مذاهب اسلامي، ص 378-379.
 
*مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع الحادیث 3 [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی
 
'''متن کتاب کتاب عوالي اللئالي'''
 
* [http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/38531/ کتاب عوالي اللئالي]
 
  
 
[[رده:منابع حدیثی]]
 
[[رده:منابع حدیثی]]
 
{{حدیث}}
 
{{حدیث}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۶ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۱۶

کتاب «عوالی اللآلی العزیزیه فی الاحادیث الدینیه»، اثر ابن ابی جمهور احسائی (م، ۹۱۰ ق) شامل روایات فقهی و غیرفقهی می باشد. این کتاب از مصادر مهم کتبی مثل بحارالانوار، وسائل الشیعة و مستدرک الوسائل بوده است.

۲۴۰px
نویسنده ابن ابی جمهور احسائی
موضوع احادیث شیعه
زبان عربی
تعداد جلد ۴
محقق مجتبی عراقی

عوالی اللئالی العزیزیه

مؤلف

ابوجعفر محمد بن علی بن ابراهیم معروف به ابن ابی جمهور احسائی (م، ۹۱۰ ق)، محدّث‌ و فقیه شیعه است. از اساتید او، شیخ حسن بن عبدالکریم فتال و شیخ علی بن هلال جزائری، و از جمله شاگردانش، شیخ محمد صالح غروی حلی، شیخ علی کرکی می باشند. برخی تألیفات دیگر شیخ احسایی عبارتند از: اسرار الحج، انوار المشهدیه، بدایه النهایه، تحفه الحسینیه، دُرر اللآلی العمادیه، زاد المسافرین، الأقطاب الفقهیه، معین الفکر، کتاب المقتل، مناظره بین الغروی والهروی.

اعتبار کتاب

عده‌اى کتاب ابن ابى جمهور احسائى را مردود، ضعیف، مطابق روایات اهل سنت و... دانسته‌اند. گروهى فراتر رفته و علاوه بر کتاب، در اعتبار مصنف هم مناقشه کرده‌اند و مثلا او را غلو کننده، صوفى، ضعیف، متساهل و یا غیر دقیق در نقل روایت دانسته‌اند. شیخ اعظم انصارى در کتاب رسائل چنین مى‌فرماید: «و قد طعن فی ذلک التألیف و فی مؤلفه المحدث البحرانی فی مقدمات الحدائق».

در مقابل، بزرگانى چون محدث نورى در مستدرک و سید نعمت الله جزائرى در شرح خود بر «عوالی اللآلی» و آیت الله مرعشى نجفى در مقدمه کتاب، اشکالات وارده را نقل کرده و جواب‌هاى مفصلى به آنها داده‌اند. در این مقال جاى بسط کلام نیست و طالبین مى‌توانند به منابع فوق مراجعه کنند؛ اما در چند جمله مختصر مى‌توان گفت: اولا: جواب ایرادها با جوابهاى نقضى و حلى مفصلا داده شده است. ثانیا: علمایى چون علامه مجلسى، کتاب «عوالی اللآلی» را از مصادر بحار قرار داده و بزرگانى مانند شیخ یوسف بحرانى و قاضى نور اللّه شوشترى و... به آن اعتماد کرده و روایات آن را نقل کرده‌اند. ثالثا: مسأله اعتبار کتاب و عدم ذکر اسناد روایات نیز با توجه به هماهنگى روایات این کتاب با کتب معتبر و مسند قابل حل است. تنها مطلبى که باقى مى‌ماند، تشخیص روایات صحیحه از غیر صحیحه است که در این کتاب نیز مانند تمام کتب روایى به عهده محقق و استفاده کننده از کتاب است و در هر کتاب روایى، محقق خبره این اصل اوّلى را مد نظر دارد که باید روایات و اعتبار آنها را از حیث سند و متن بدون چشم پوشى و از هر کتابى که باشد با دقت بررسى کند.

ترتیب ابواب‌ کتاب

این کتاب، روایی است و شامل روایات فقهی و غیرفقهی می باشد. مصنف محترم، کتاب را در مدت چهار ماه در مشهد مقدس تألیف نموده و آن را بدین گونه مرتب کرده است:

  1. مقدمه که ده فصل دارد و مؤلف به مشیخه مؤلف و علت تألیف کتاب پرداخته است.
  2. باب اول، که شامل احادیث فقهی است. این احادیث، به ترتیب رایج کتب فقهی از طهارت تا دیات ذکر نشده اند؛ بلکه چون منابع از بزرگانی چون: علامه حلی، شهید و فاضل مقداد به دست مؤلف رسیده اند و به ترتیب ناقل ذکر شده اند.
  3. باب دوم، شامل احادیثی است که بر طبق ابواب فقهی مرتب شده اند. قسمت اول آن ها مرویات فخرالمحققین است و قسمت دوم، روایات ابن فهد و محقق حلی است. در خاتمه نیز روایات متفرق در موضوعات گوناگون و بعضی کرامات امیرالمؤمنین علیه السلام نقل شده است.

شرح کتاب

سید نعمت الله جزائری شرح مبسوطی بر این کتاب نگاشته و با عنوان «الجواهر الغوالی» یا «مدینه الحدیث» منتشر شده است.

نسخه و چاپ کتاب‌

نسخه‌اى از کتاب در نجف اشرف است که تاریخ آن ۸۹۹ ذکر شده و در حضور مصنف نوشته شده است. حواشى فراوانى نیز با عنوان ‌«منه مدّ ظله» در آن به چشم مى‌خورد. این نسخه از نظر اعتبار در بالاترین درجه ممکن است و نسخه آیت الله بروجردى از روى آن استنساخ شده که در زمان حیات مؤلف بوده.

کتاب از روى این نسخه و بعد از مقابله با نسخه کتابخانه آیت الله مرعشى نجفى آماده شده است. تحقیق بسیار جامعى از حجة الاسلام حاج آقا مجتبى عراقى همراه آن آمده است. در مقدمه محقق، عنوان مطالب کتاب ذکر شده و بحث‌هایى در اعتبار کتاب و مؤلف آمده است. همچنین مقدمه‌اى به قلم آیت الله مرعشى نجفى با عنوان‌رسالة النقود و الردود على الکتاب و مؤلفه‌ در ابتداى کتاب ذکر شده.

محقق محترم، روایات متن را از کتب شیعه و سنى استخراج کرده است. همچنین حواشى مصنف را از نسخه خطى بعینه به پاورقى انتقال داده است. علاوه بر آن در جاهایى که نیاز به توضیح احساس شده از شرح سید نعمت الله جزائرى بر کتاب، مطالب لازم نقل شده است. این تحقیق، ارزش کتاب را دو چندان نموده، چرا که مصنف تمام روایات کتاب را بدون سند ذکر کرده و در تحقیق کتاب، اسناد همه آنها آمده است. در پایان جلد چهارم، تعداد روایات کتاب را ۵۰۵۸ عدد ذکر کرده و فهرست مصادر تحقیق و فهرست مطالب کتاب را آورده است.

از جمله نکات مثبت در این چاپ آن است که جناب آقاى محمد مهدى نجف فهرست تمام روایات کتاب را به ترتیب حروف الفباء با ذکر شماره صفحه روایت مرتب نموده که دسترسى به روایات را بسیار آسان مى‌کند. این ترتیب بر اساس اولین کلمه از متن روایت است.

منابع

  • محمدرضا ضمیری، کتاب شناسی تفصیلی مذاهب اسلامی، ص ۳۷۸-۳۷۹.
  • مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع الحادیث ۳ [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی.

متن کتاب