منابع و پی نوشتهای متوسط
جامعیت مقاله متوسط
شناسه ناقص است
مقاله مورد سنجش قرار گرفته است

ابن عقده

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

احمد بن محمد بن سعید همدانى كوفى معروف به ابن عقده شخصیتى جلیل القدر و عظیم المنزله بوده ، در وثاقت نقل حدیث و جلالت شان و كثرت حفظ فوق شهرت است ، وى زیدى مذهب و جارودى مسلك بوده و بر این عقیده مرده است ولى علماى اثناعشریه نام او را در بین روات و محدثین خویش آورده اند.[۱] ابن عقده به سال 249 متولد و به سال 332 یا 333 در كوفه درگذشت.

جایگاه ابن عقده در نقل حدیث

ابن‌ عقده‌ در حفظ حدیث‌ زبانزد بود و به‌ روایتى‌ حافظ 100 هزار حدیث‌ بوده‌ و بر سند و متن‌ تنها 300 هزار حدیث‌، از احادیث‌ اهل‌ بیت‌ وقوف‌ داشته‌ است‌. در میان‌ راویان‌ ابن‌ عقده‌ محدثان‌ مشهوری‌ چون‌ محمد بن‌ یعقوب‌ كلینى‌، ابوالحسن‌ دارقطنى‌، ابوالقاسم‌ طبرانى‌، ابوالفرج‌ اصفهانى‌، ابوغالب‌ زراری‌، ابن‌ ابى‌ زینب‌ نعمانى‌، ابن‌ عدی‌ جرجانى‌، ابوحفص‌ بن‌ شاهین‌، ابن‌ جعابى‌ و هارون‌ بن‌ موسى‌ تَلْعُكبری‌ دیده‌ مى‌شوند.

خاندان

عقده‌ لقب‌ پدر وی‌ مى‌باشد كه‌ از وراقان‌ و معلمان‌ كوفه‌ بود. خاندان‌ او از طریق‌ ولاء عتق‌ با بنى‌ هاشم‌ (ظاهراً شاخة عباسى‌ آن‌) و نیز با قبیلة همْدان‌ (شاخة سبیع‌) خویشاوند بوده‌اند.

تالیفات

او نویسنده ای پرکار بوده و آثار فراوانی از خود به یادگار گذاشته است. که اجمالا به بیان و معرفی آنها می پردازیم: رجال ابن عقده که یکی از مهمترین آثار او و درباره صحابیان امام صادق علیه السلام است. کتاب الجهر ببسم الله الرحمان الرحیم/ذکر النبی صلی الله علیه و آله والصخرة والراهب وطرق ذلک/کتاب الشیعة من اصحاب الحدیث/کتاب صلح الحسن علیه السلام و معاویة/طرق حدیث النّبی صلی الله علیه و آله: «أنت منّی بمنزلة هارون من موسی»، عن سعدبن أبی وقّاص/طرق حدیث الرّایة/فضائل علی علیه السلام/کتاب فضل الکوفة/کتاب الشوری/کتاب الطائر/مسند عبدالله بن بکیر بن أعین/کتاب من روی عن أبی جعفر محمد بن علی الباقر علیه السلام و أخباره/کتاب من روی عن الحسن والحسین علیه السلام/کتاب من روی عن زید بن علی و مسنده/کتاب من روی عن علیّ بن الحسین علیه السلام زین العابدین و اخباره/کتاب من روی عن علی علیه السلام أنّه قسیم الجنة والنار/من روی عن فاطمةالزهراء سلام الله علیها من اولادها/کتاب الولایة ومن روی غدیرخم در این کتاب، حدیث غدیر را از یکصد و پنج طریق ذکر کرده است./ یحیی بن زید بن علی وأخباره/ کتاب السنن/کتاب من روی عن امیرالمؤمنین علیه السلام/کتاب تفسیرالقرآن / نجاشی این کتاب را خود دیده و به نیکویی ستوده است.

پانویس

  1. سید مصطفى حسینى دشتى، معارف و معاریف، ذیل عنوان "ابن عقده"

منابع