سید محمد صادق حسینی روحانی
این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.
(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)
«آیتالله سید محمدصادق حسینى روحانى» (۱۳۰۵-۱۴۰۱ ش)، فقیه اصولی و از مراجع تقلید شیعه معاصر و از شاگردان آیتالله خویی بود. کتاب «فقه الصادق» ایشان، به عنوان یک دایرةالمعارف کامل فقهی به شمار میرود.
 | |
| نام کامل | سید محمدصادق حسینى روحانى |
| زادروز | ۱۳۰۵ شمسی |
| زادگاه | قم |
| وفات | ۱۴۰۱ شمسی |
| مدفن | قم، حرم حضرت معصومه |
|
| |
| اساتید |
سید ابوالحسن اصفهانى، سید ابوالقاسم خویى، سید حسین طباطبایى بروجردى، محمدحسین غروی اصفهانی،... |
|
| |
| آثار |
فقه الصادق، زبدة الاصول، منهاج الفقاهه، المسائل المستحدثه، نظام حکومت در اسلام، الجبر و الاختیار،... |
محتویات
ولادت
سید محمدصادق حسینى روحانى، در ماه محرم سال ۱۳۴۵ هـ.ق (۱۳۰۵ هـ.ش) در شهر قم در خاندانى با پیشینه اى از علم و تقوى و فضیلت دیده به جهان گشود.
پدرش آیت الله میرزا محمود روحانى از مفاخر روحانیت و حوزه علمیه قم بود که در ۱۸ شعبان ۱۳۸۱ هـ.ق وفات یافت و در مسجد بالاى سر حضرت معصومه سلام الله علیها به خاک سپرده شد.
تحصیلات و استادان
سید محمدصادق روحانى دروس پایه ادبیات عرب را در قم نزد پدر بزرگوارش فراگرفت. سپس در سال ۱۳۵۵ هـ.ق در سن ۱۰ سالگى براى استفاده از اساتید بزرگ و نامآور حوزه علمیه نجف اشرف، به آنجا سفر کرد. به دلیل هوش و استعداد فوقالعاده، دوره چند ساله دروس «سطح» را در مدت یک سال به اتمام رساند و به امتحان و توصیه آیت الله سید ابوالقاسم خویى در سن ۱۱ سالگى وارد درس خارج فقه و اصول شد. ورود یک نوجوان ۱۱ ساله به درس خارج فقه و اصول، آن هم همدوش طلاب باسابقه و بزرگسال حوزه علمیهی کهنِ نجف، براى همگان حیرتآور و شوقآفرین بود.
وی به دلیل علاقه و پشتکار فراوان هر روز در چندین درس مراجع و بزرگان حوزه علمیه شرکت مى کرد. عمده اساتید ایشان عبارتند از:
۱. آیت الله شیخ محمدکاظم شیرازى (۱۲۹۰-۱۳۶۷)؛
۲. آیت الله شیخ محمدحسین اصفهانى (ت ۱۳۶۱)؛
۳. آیت الله شیخ محمدعلى کاظمینى؛
۴. آیت الله سید ابوالحسن اصفهانى (۱۲۸۴-۱۳۶۵)؛
۵. آیت الله شیخ محمدرضا آل یاسین؛
۶. آیت الله سید ابوالقاسم خویى (۱۳۱۷-۱۴۱۳)؛
۷. آیت الله سید حسین طباطبایى بروجردى (۱۲۹۲-۱۳۸۰).
آیت الله روحانى از وجود تمامى اساتید نام آور خود استفاده نمودند، اما در این میان، نقش آیت الله خویى برجسته تر است. پرورش روح اجتهاد و تکوین فقهى و علمى ایشان، مرهون ۱۵ سال شرکت در دروس خصوصى و عمومى آیت الله خویى می باشد. هوش، پشتکار و استعداد، ایشان را مورد علاقه و توجه خاص اساتید و مراجع، به خصوص مورد عنایت خاصه آیت الله خویى قرار داده بود.
تدریس و مرجعیت
آیت الله روحانى تدریس دوره هاى مختلف علوم اسلامى را در همان ایام نوجوانى در صحن حرم مطهر امام علی علیه السلام در نجف اشرف آغاز کرد. تقریر دروس حوزه توسط این نوجوان براى طلاب بزرگسال و میانسال، براى همگان حیرتآور و قابل تقدیر بود. آیت الله روحانى پس از مدت کوتاهى که در دروس آیت الله خویى شرکت کرد، با تقریر دروس اصول و فقه استاد، آنان را براى عده اى از طلاب و علاقمندان به دروس حوزوى، تدریس مى کرد.
ایشان در اواخر سال (۱۳۲۹ هـ.ش) وارد قم شد و در اوایل سال (۱۳۳۰ هـ.ش) به تدریس دروس خارج فقه و اصول در صحن مطهر حضرت معصومه سلام الله علیها پرداخت. ایشان بیش از نیم قرن به تدریس علوم آل محمد صلی الله علیه وآله و تربیت هزاران طلبه فاضل و تشنگان دانش ائمه اطهار پرداخت. درس ایشان فشرده اى از آراء و مبانى بزرگان و فقیهان نامى به همراه نظریات خودشان بود که با بحث و استدلال، بر رد یا قبول آن مبانى مى پرداخت. وی در جلسات تدریس به مبارزه با جمود، یکسونگرى، احتیاط زدگى، تقلید و پیروى کورکورانه از بزرگان مى پرداخت زیرا معتقد بود که تقلید و تعصب و غیرمنطقى روى اقوال بزرگان و مبارزه با هر نظر نو، توان علمى را از حوزه مى گیرد. از این رو معظمله با حفظ احترام بزرگان و تأکید بر این امر، با نظرات آنها نقادانه برخورد مى کرد. نظریات جدید و ابتکار در مبانى، خروج از آراء پیشینیان و ژرفنگرى در تدریس ایشان موج مى زد.
بعد از هجرت ایشان از حوزه علمیه نجف اشرف و شروع به تدریس درس خارج فقه و اصول، و با توجه به نگارش کتاب عظیم «فقه الصادق» بعد از فوت آیت الله بروجردى، به پیشنهاد علماء، فضلاء و مدرسین نامآور، رساله عملیه ایشان منتشر شد. طبق آنچه در کتابخانه ملى ایران موجود است، اولین چاپ رساله توضیح المسائل ایشان مربوط به سال (۱۳۴۰ هـ.ش) میباشد.
آثار و تألیفات
۱- فقه الصادق (به زبان عربى): آیت الله روحانى به محض ورود به حوزه علمیه قم و احساس نیاز جامعه حوزوى و اسلامى، همزمان با تدریس درس خارج فقه و اصول در سنین جوانى، دست به تألیف دایرةالمعارف فقه اسلامى با نام «فقه الصادق» میزند. کتابى ماندگار که بزرگان و اساتید نامآور خبره حوزه، مراجع بزرگ تقلید و مدرسین، سر تعظیم و تمجید در برابرش فرومى آورند. آیت الله بروجردى دو بار کتاب «فقه الصادق» را همراه خود به جلسه تدریسشان مى برند و به عنوان سند از آن نقل قول و به آن استناد میکنند. آیت الله خویى طى نامهایى مرقوم فرمودند که: من کتاب «فقه الصادق» را شخصاً براى آیت الله کاشف الغطاء بردم و گفتم: ببینید من چه خدمت بزرگى به عالم اسلام و فقاهت نموده ام و چنین عالم محققى را تربیت کرده ام. رییس دانشگاه الازهر مصر (مهمترین و عالى ترین مرکز علمى اهل تسنن) نیز طى نامه اى کتاب عظیم «فقه الصادق» را مى ستاید. این کتاب، دایرةالمعارف کامل فقه تشیع است که به عنوان یک منبع مرجع شناخته شده است و در ۲۶ جلد بارها در داخل و خارج کشور به چاپ رسیده است. کتاب «فقه الصادق» در دانشگاه هاى معروف غرب (بخش مطالعات اسلام شناسى) یکى از منابع مورد قبول و قابل استناد است.
۲- زبدة الاصول (به زبان عربى): دوره کامل علم اصول فقه که به صورت بحث استدلالى ارائه گردیده است، این کتاب در ۶ جلد مى باشد.
۳- منهاج الفقاهه (به زبان عربى): در ۶ جلد مى باشد که حاشیه اى است بر «مکاسب» شیخ انصارى که به شیوهای نو و ابتکارى تمامى موارد ارائه شده را بحث و بررسى کرده اند.
۴- المسائل المستحدثه (به زبان عربى): آیت الله روحانی مبتکر مسائل مستحدثه و ارائه مسائل جدید با ذکر مسایل فقهى، روایى هستند. این کتاب که بارها در خارج و داخل کشور به چاپ رسیده است، شامل ارائه مسائل جدید و مورد ابتلاى جامعه با ذکر دلایل و مستندات فقهى، روایى و قرآنى مى باشد.
۵- تعلیق بر منهاج الصالحین در ۳ جلد (به زبان عربى)؛
۶- تعلیق بر عروة الوثقى در ۲ جلد (به زبان عربى)؛
۷- تعلیق بر وسیلة النجاة (به زبان عربى)؛
۸- رساله در لباس مشکوک (به زبان عربى)؛
۹- رساله در قاعده لاضرر (به زبان عربى)؛
۱۰- الجبر و الاختیار (به زبان عربى)؛
۱۱- رساله در قرعه (به زبان عربى)؛
۱۲- مناسک الحج (به زبان عربى)؛
۱۳- المسائل المنتخبه (به زبان عربى)؛
۱۴- رساله در فروع العلم الاجمالى (به زبان عربى)؛
۱۵- الاجتهاد و التقلید (به زبان عربى)؛
۱۶- القواعد الثلاثه (به زبان عربى)؛
۱۷- اللقاء الخاص (به زبان عربى) مجموعه استفتایات به زبان عربی
۱۸- رساله توضیح المسائل (به زبان فارسى و اردو)؛
۱۹- تحقیقى در مورد جبر و اختیار (به زبان فارسى)؛
۲۰- نظام حکومت در اسلام (به زبان فارسى و ترکى و اردو)؛
۲۱- مناسک حج (به زبان فارسى)؛
۲۲- منتخب احکام (به زبان فارسى)؛
۲۳- استفتائات قوه قضائیه و مؤسسه حقوقى وکلاى بین الملل (به زبان فارسى)؛
۲۴- احکام فقهى مسائل روز (به زبان فارسى)؛
۲۵- استفتائات (پرسش و پاسخ هاى مسائل شرعى) (به زبان فارسى) که تاکنون در ۷ جلد به صورت سؤال و جواب ارائه شده است.
۲۶- ألف سؤال و جواب (به زبان عربى): شامل استفتائات و پاسخ هاى مسائل شرعى مى باشد که در ۶ جلد تهیه شده است. هر جلد شامل ۱۰۰۰ سؤال و جواب است.
۲۷- الطهاره؛ مسائل و اعتقادات (به زبان عربی)
۲۸- التقلید و العقاید (به زبان عربی)
۲۹- اجوبة المسایل فی الفکر و العقیده و التاریخ و الاخلاق (به زبان عربی)
۳۰- فضایل و مصایب حضرت زهرا (س) (به زبان های فارسی _ عربی _ انگلیسی)
۳۱- عاشورا و قیام امام حسین (ع) (به زبان های فارسی _ عربی _ انگلیسی)
۳۲- امام زمان از ولادت تا ظهور (به زبان های فارسی _ عربی _ انگلیسی)
۳۳- راه سعادت (به زبان فارسی)
وفات
مرحوم آیت الله سید محمدصادق روحانی، سرانجام در غروب روز جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱ شمسى (۱۴۴۴ ق)، پس از یک دوره بیماری در قم درگذشت و در مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.
منابع
آرشیو عکس و تصویر
از راست: نصرالله شاه آبادی، سید ابوالحسن روحانی، سلمان خاقانی، سید محمدصادق حسینی روحانی و سید مهدی حسینی روحانی
سید محمدصادق حسینی روحانی در جوانی
سید محمدصادق حسینی روحانی و سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی
اقامه نماز عید فطر توسط سید محمدصادق حسینی روحانی
تکیه به دیوار از راست: محمدتقی فلسفی، سید محمد صادق حسینی روحانی، سید محمدکاظم شریعتمداری و سید محمدرضا موسوی گلپایگانی
از راست: سید محمدصادق حسینی روحانی، سید شهاب الدین حسینی مرعشی نجفی و سید محمد حسینی شیرازی
محمدرضا مروجی طبسى و سید محمدصادق حسینی روحانی
سید محمدصادق حسینی روحانی و سید محمد وحیدی شبستری
جعفر سبحانی و سید محمدصادق حسینی روحانی
آثار سید محمدصادق حسینی روحانی
.jpg)
.jpg)
.JPG)
.jpg)
