خاکی شیرازی: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) (ویرایش) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | ''' | + | '''«ملا محمدابراهیم قاری»''' [[تخلص|متخلص]] به «خاکی شیرازی» (م، ۱۲۸۶ ق)، یکى از دراویش و شعرای [[ایران]] در قرن سیزدهم هجری است. خاکی اهل طریقت بود، از ظاهر [[شرع|شرع]] تجاوز نمیکرد و در عین فقر، [[قناعت]] و در کمال عجز، مناعت طبع داشت. |
| − | == زندگینامه == | + | ==زندگینامه== |
| − | رضا قلی خان هدایت در «ریاض العارفین» شرح حال او را چنین مى آورد: | + | رضا قلی خان هدایت در «ریاض العارفین» شرح حال او را چنین مى آورد: «اسم او میرزا امین، فقیرى است دردمند و سالکى است دل نژند، پیوسته در زحمت و ابتلاء مبتلى و گرفتار و از ملامت و شناعت منکرین در آزار، رنجهاى بیشمار کشیده و مجاهدات بسیار دیده، در کنج قناعت آرمیده. در ایام شباب سیاحت فارس و [[عراق]] عرب و عراق عجم نموده و مدتها در [[عتبات عالیات|عتبات]] زائر بوده، اگرچه بسیارى از [[مشایخ|مشایخ]] معاصرین را دریافته، اما در وادى [[اخلاص]] و ارادت محب على شاه چشتى شتافته، از میامن خدمت او به مقاصد اصلى کامیاب آمده، چندى در قلمرو على تنکر توقف داشته و جمعى همت بر ارادتش گماشته، طریقه سلسله چشتیه دریافتند. اکنون در خارج [[شیراز|شیراز]] در بقعه هفتتنان زاویه و خانقاهى دارند و احبّاء صحبت ایشان را غنیمت مى شمارند».<ref>ریاض العارفین، چاپ اول، ص۲۵۸.</ref> <ref>هدایت در مجمع الفصحاء صفحه ۱۰۸ جلد دوم نیز از او یاد مى کند.</ref> |
| − | از خاکی شیرازی اشعار پراکندهاى در دو تذکره «حدیقةالشعراء» و «مرآةالفصاحه» به چاپ رسیدهاست که در [[سبک عراقی|سبک عراقى]] است و او از شیوه بیانى این سبک براى به تصویر کشیدن مطالبى که در نظر داشته استفاده کردهاست. از جمله اشعار اوست: | + | از خاکی شیرازی اشعار پراکندهاى در دو [[تذکره]] «حدیقةالشعراء» و «مرآةالفصاحه» به چاپ رسیدهاست که در [[سبک عراقی|سبک عراقى]] است و او از شیوه بیانى این سبک براى به تصویر کشیدن مطالبى که در نظر داشته استفاده کردهاست. از جمله اشعار اوست: |
{{بیت|اى دل اگر دمى ز خودى با خدا شدى|از پاى تا بسر همه نور و ضیا شدى}} | {{بیت|اى دل اگر دمى ز خودى با خدا شدى|از پاى تا بسر همه نور و ضیا شدى}} | ||
{{بیت|گفتى کز اختلاف جهان نیستم خلاص|هستت خلاص گر بخلافش رضا شدى}} | {{بیت|گفتى کز اختلاف جهان نیستم خلاص|هستت خلاص گر بخلافش رضا شدى}} | ||
| − | {{بیت|یابى فراغتى ز ستمهاى نفس|گر با سالکان راه خدا آشنا شدى}} | + | {{بیت|یابى فراغتى ز ستمهاى نفس|گر با سالکان راه خدا آشنا شدى}}'''وفات:''' |
| − | + | درباره تاریخ وفات خاکی شیرازی اتفاق نظر نیست. به گفته فسائی در «فارسنامه ناصری»، وی در حدود سال ۱۲۵۰ ق. وفات یافت، اما اشاره مؤلف [[تذکره]] «حدیقة الشعراء» حاکی از آن است که خاکی شیرازی در حدود سال ۱۲۶۰ ق، هنوز در [[شیراز]] ساکن بوده است. با توجه به اشاره رضاقلی خان هدایت به مرگ خاکی، یقیناً تاریخ وفاتش قبل از ۱۲۸۸ ق. بوده است. | |
| − | درباره تاریخ وفات | ||
جنازه خاکی شیرازی را در قبرستان حاج میرزا حسین (از قدیمترین قبرستانهای [[تهران|تهران]]) به خاک سپردند. | جنازه خاکی شیرازی را در قبرستان حاج میرزا حسین (از قدیمترین قبرستانهای [[تهران|تهران]]) به خاک سپردند. | ||
| سطر ۱۷: | سطر ۱۶: | ||
<references /> | <references /> | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | |
| + | *[[فرهنگ معارف و معاریف (کتاب)|فرهنگ معارف و معاریف]]، سید مصطفی حسینی دشتی. | ||
*[[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]]، ج۱، ص۴۹۸۸. | *[[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]]، ج۱، ص۴۹۸۸. | ||
[[رده:عارفان]] | [[رده:عارفان]] | ||
[[رده:شعرای پارسی گو]] | [[رده:شعرای پارسی گو]] | ||
| + | [[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۰
«ملا محمدابراهیم قاری» متخلص به «خاکی شیرازی» (م، ۱۲۸۶ ق)، یکى از دراویش و شعرای ایران در قرن سیزدهم هجری است. خاکی اهل طریقت بود، از ظاهر شرع تجاوز نمیکرد و در عین فقر، قناعت و در کمال عجز، مناعت طبع داشت.
زندگینامه
رضا قلی خان هدایت در «ریاض العارفین» شرح حال او را چنین مى آورد: «اسم او میرزا امین، فقیرى است دردمند و سالکى است دل نژند، پیوسته در زحمت و ابتلاء مبتلى و گرفتار و از ملامت و شناعت منکرین در آزار، رنجهاى بیشمار کشیده و مجاهدات بسیار دیده، در کنج قناعت آرمیده. در ایام شباب سیاحت فارس و عراق عرب و عراق عجم نموده و مدتها در عتبات زائر بوده، اگرچه بسیارى از مشایخ معاصرین را دریافته، اما در وادى اخلاص و ارادت محب على شاه چشتى شتافته، از میامن خدمت او به مقاصد اصلى کامیاب آمده، چندى در قلمرو على تنکر توقف داشته و جمعى همت بر ارادتش گماشته، طریقه سلسله چشتیه دریافتند. اکنون در خارج شیراز در بقعه هفتتنان زاویه و خانقاهى دارند و احبّاء صحبت ایشان را غنیمت مى شمارند».[۱] [۲]
از خاکی شیرازی اشعار پراکندهاى در دو تذکره «حدیقةالشعراء» و «مرآةالفصاحه» به چاپ رسیدهاست که در سبک عراقى است و او از شیوه بیانى این سبک براى به تصویر کشیدن مطالبى که در نظر داشته استفاده کردهاست. از جمله اشعار اوست:
اى دل اگر دمى ز خودى با خدا شدى از پاى تا بسر همه نور و ضیا شدى
گفتى کز اختلاف جهان نیستم خلاص هستت خلاص گر بخلافش رضا شدى
یابى فراغتى ز ستمهاى نفس گر با سالکان راه خدا آشنا شدى
وفات:
درباره تاریخ وفات خاکی شیرازی اتفاق نظر نیست. به گفته فسائی در «فارسنامه ناصری»، وی در حدود سال ۱۲۵۰ ق. وفات یافت، اما اشاره مؤلف تذکره «حدیقة الشعراء» حاکی از آن است که خاکی شیرازی در حدود سال ۱۲۶۰ ق، هنوز در شیراز ساکن بوده است. با توجه به اشاره رضاقلی خان هدایت به مرگ خاکی، یقیناً تاریخ وفاتش قبل از ۱۲۸۸ ق. بوده است.
جنازه خاکی شیرازی را در قبرستان حاج میرزا حسین (از قدیمترین قبرستانهای تهران) به خاک سپردند.
پانویس
منابع
- فرهنگ معارف و معاریف، سید مصطفی حسینی دشتی.
- دانشنامه جهان اسلام، ج۱، ص۴۹۸۸.
