صفوة شروح نهج البلاغة (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ویرایش)
 
سطر ۵: سطر ۵:
 
|موضوع=شرح نهج البلاغه
 
|موضوع=شرح نهج البلاغه
 
|زبان=عربی
 
|زبان=عربی
|تعداد جلد=1
+
|تعداد جلد=۱
 
|عنوان افزوده1=
 
|عنوان افزوده1=
 
|افزوده1=
 
|افزوده1=
سطر ۱۳: سطر ۱۳:
 
}}
 
}}
  
کتاب «'''صفوة شروح نهج‌البلاغة»'''، اثر ارکان التمیمى، مجموعه‌اى از سه شرح برگزیده [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]: «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج‌البلاغه ابن ابی الحدید]]»، «[[شرح نهج البلاغه عبده (کتاب)|شرح نهج‌البلاغه شیخ محمد عبده]]» و «تعلیقات صبحى صالح» است. کتاب حاضر به زبان عربى در یک جلد منتشر شده است. نویسنده انگیزه‌اش از نگارش این اثر را پاسخگویى به نیاز خوانندگان به جمع بودن شروح مختلف نهج‌البلاغه در یک کتاب دانسته است.<ref>مقدمه نویسنده، ص۷</ref>
+
کتاب '''«صَفوة شروح نهج‌البلاغة»''' تألیف ارکان التمیمى، مجموعه‌اى از سه شرح برگزیده «[[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]» یعنی «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید]]»، «[[شرح نهج البلاغه عبده (کتاب)|شرح نهج‌البلاغه محمد عبده]]» و «تعلیقات صبحى صالح» است. نویسنده انگیزه‌اش از نگارش این اثر را پاسخگویى به نیاز خوانندگان به جمع بودن شروح مختلف «نهج‌البلاغه» در یک کتاب دانسته است.
==ساختار کتاب==
 
  
کتاب با مقدمه نویسنده درباره کتاب آغاز شده است. پس از آن زندگى [[شریف الرضی، محمد بن حسین|شریف رضى]](ره) و آثار او به اجمال بررسى شده است. مقدمه [[شریف‌الرضی، محمد بن حسین|سید رضى]] بر کتاب شریف [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]] نیز بخشى از مطالب کتاب را به خود اختصاص داده است.
+
==محتوای کتاب==
  
نویسنده سپس توجه داده است که از سه نوع خط در چاپ کتاب استفاده شده تا خواننده به راحتى بتواند سه شرح مذکور را از یکدیگر تشخیص دهد.<ref>متن کتاب، ص۲۰</ref>
+
کتاب «صَفوة شروح نهج‌البلاغة» با مقدمه ارکان التمیمى درباره کتاب حاضر و زندگى [[شریف الرضی، محمد بن حسین|شریف رضى]] و آثار او آغاز شده است. مقدمه [[شریف‌الرضی، محمد بن حسین|سید رضى]] بر کتاب شریف «[[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]» نیز آمده است. نویسنده سپس توجه داده است که از سه نوع خط در چاپ کتاب استفاده شده تا خواننده به راحتى بتواند سه شرح مذکور را از یکدیگر تشخیص دهد.
  
شیوه ارائه شروح بدین‌ترتیب است که متن نهج‌البلاغه در بالاى صفحه ذکر شده و در ذیل صفحه با ذکر شماره، مطالب شروح برگزیده بدون آنکه اشاره شود که از کدام شرح است و تنها با اختلاف در قلم ارائه شده است.
+
مؤلف در مقدمه به این نکته اشاره کرده که اگرچه تحقیق اختلاف نسخه‌ها از حوصله این اثر خارج است، اما سعى شده که به مهم‌ترین موارد اختلاف که تأثیر واضحى در معنا داشته اشاره شود. همچنین وی تأکید کرده که عبارات شارحان -جز در موارد اندکى- بدون تعلیقه خود او ارائه شده است؛ که در آن موارد اندک نیز به جهت رعایت در امانت، به صورت حاشیه‌اى مستقل آورده شده است.
  
==گزارش محتوا==
+
شیوه ارائه شروح بدین‌ترتیب است که متن «نهج‌البلاغه» در بالاى صفحه ذکر شده و در ذیل صفحه با ذکر شماره، مطالب شروح برگزیده ([[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید]]، [[شرح نهج البلاغه عبده (کتاب)|شرح نهج‌البلاغه محمد عبده]] و تعلیقات صبحى صالح) -بدون آنکه اشاره شود که از کدام شرح است و تنها با اختلاف در قلم- ارائه شده است.
  
نویسنده در مقدمه به این نکته اشاره کرده که اگرچه تحقیق اختلاف نسخه‌ها از حوصله این اثر خارج است، اما سعى شده که به مهم‌ترین موارد اختلاف که تأثیر واضحى در معنا داشته اشاره شود.<ref>مقدمه نویسنده، ص۸</ref>
+
از اشکالاتى که برخى بر [[شریف‌الرضی، محمد بن حسین|سید رضى]] گرفته‌اند، عدم ذکر [[سند حدیث|اسناد]] و مصادر «[[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]» است، که نویسنده به جهت رفع بخشى از این ایراد، در بخشى مابین متن و ذیل، به مصادر [[خطبه|خطبه‌ها]] و نامه‌ها اشاره کرده است. در رابطه با حکمت‌ها، مصدر هر حکمت در خود متن داخل کروشه ذکر شده است.
  
نویسنده تأکید کرده که عبارات شارحان -جز در موارد اندکى- بدون تعلیقه خود او ارائه شده است؛ که در آن موارد اندک نیز به جهت رعایت در امانت به صورت حاشیه‌اى مستقل آورده شده است.<ref>همان</ref>
+
نویسنده استفاده از رموز را به سختى انداختن خواننده مى‌داند؛ لذا از ذکر رموز در این اثر خوددارى کرده است. وى همچنین تلاش کرده که با استفاده از سه شرح، شرح واحد و منسجمى به‌دست دهد و گاه از حروف ربط «و» یا «أو» استفاده کرده است؛ البته به اعتراف خود او گاه موفق نبوده، چرا که اسلوب و شیوه شارحان مختلف بوده و نویسنده هم بناى بر بازى با عبارات آنها را نداشته است.
  
از اشکالاتى که برخى بر [[شریف‌الرضی، محمد بن حسین|سید رضى]](ره) گرفته‌اند، عدم ذکر مصادر و سندهاى [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]] است که نویسنده به جهت رفع بخشى از این ایراد، در بخشى مابین متن و ذیل، به مصادر [[خطبه|خطبه‌ها]] و نامه‌ها اشاره کرده است. در رابطه با حکمت‌ها مصدر هر حکمت در خود متن داخل کروشه ذکر شده است.
+
عدد خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌ها در سه شرح منتخب اختلافاتى با هم دارد، که نویسنده این اختلافات را در ضمن فهارس آخر کتاب در جدولى ارائه کرده است.
 
 
نویسنده استفاده از رموز را به سختى انداختن خواننده مى‌داند؛ لذا از ذکر رموز در این اثر خوددارى کرده است. وى همچنین تلاش کرده که با استفاده از سه شرح، شرح واحد و منسجمى به‌دست دهد و گاه از حروف ربط «و» یا «أو» استفاده کرده است؛ البته به اعتراف خود او گاه موفق نبوده، چرا که اسلوب و شیوه شرّاح مختلف بوده و نویسنده هم بناى بر بازى با عبارات آنها را نداشته است.<ref>همان، ص۷</ref>
 
 
 
==وضعیت کتاب==
 
 
 
در این اثر سعى شده که اشکالات چاپى کتاب به حداقل برسد،<ref>مقدمه نویسنده، ص۸</ref> از جمله فعالیت‌هاى مفیدى که در این کتاب صورت گرفته این است که فهرست‌هاى فنى در انتهاى کتاب، قید شده که عبارتند از: فهرست‌هاى آیات [[قرآن|قرآن کریم]]، ابیات اشعار، حیوانات، اماکن، و فهرست تفصیلى مطالب.
 
 
 
عدد خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌ها در سه شرح منتخب نویسنده اختلافاتى با هم دارد که نویسنده این اختلافات را در ضمن فهارس آخر کتاب در جدولى ارائه کرده است.
 
==پانویس==
 
<references />
 
 
==منابع==
 
==منابع==
*ویکی نور
+
*[[نرم افزار دانشنامه علوی]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
 
 
 
{{نهج البلاغه}}
 
{{نهج البلاغه}}
 
 
[[رده:شروح نهج البلاغه]]
 
[[رده:شروح نهج البلاغه]]
 +
[[رده:کتابهای با موضوع نهج البلاغه]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۵

Ketab316.jpg
نویسنده اركان التميمى
موضوع شرح نهج البلاغه
زبان عربی
تعداد جلد ۱

کتاب «صَفوة شروح نهج‌البلاغة» تألیف ارکان التمیمى، مجموعه‌اى از سه شرح برگزیده «نهج‌البلاغه» یعنی «شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید»، «شرح نهج‌البلاغه محمد عبده» و «تعلیقات صبحى صالح» است. نویسنده انگیزه‌اش از نگارش این اثر را پاسخگویى به نیاز خوانندگان به جمع بودن شروح مختلف «نهج‌البلاغه» در یک کتاب دانسته است.

محتوای کتاب

کتاب «صَفوة شروح نهج‌البلاغة» با مقدمه ارکان التمیمى درباره کتاب حاضر و زندگى شریف رضى و آثار او آغاز شده است. مقدمه سید رضى بر کتاب شریف «نهج‌البلاغه» نیز آمده است. نویسنده سپس توجه داده است که از سه نوع خط در چاپ کتاب استفاده شده تا خواننده به راحتى بتواند سه شرح مذکور را از یکدیگر تشخیص دهد.

مؤلف در مقدمه به این نکته اشاره کرده که اگرچه تحقیق اختلاف نسخه‌ها از حوصله این اثر خارج است، اما سعى شده که به مهم‌ترین موارد اختلاف که تأثیر واضحى در معنا داشته اشاره شود. همچنین وی تأکید کرده که عبارات شارحان -جز در موارد اندکى- بدون تعلیقه خود او ارائه شده است؛ که در آن موارد اندک نیز به جهت رعایت در امانت، به صورت حاشیه‌اى مستقل آورده شده است.

شیوه ارائه شروح بدین‌ترتیب است که متن «نهج‌البلاغه» در بالاى صفحه ذکر شده و در ذیل صفحه با ذکر شماره، مطالب شروح برگزیده (شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه محمد عبده و تعلیقات صبحى صالح) -بدون آنکه اشاره شود که از کدام شرح است و تنها با اختلاف در قلم- ارائه شده است.

از اشکالاتى که برخى بر سید رضى گرفته‌اند، عدم ذکر اسناد و مصادر «نهج‌البلاغه» است، که نویسنده به جهت رفع بخشى از این ایراد، در بخشى مابین متن و ذیل، به مصادر خطبه‌ها و نامه‌ها اشاره کرده است. در رابطه با حکمت‌ها، مصدر هر حکمت در خود متن داخل کروشه ذکر شده است.

نویسنده استفاده از رموز را به سختى انداختن خواننده مى‌داند؛ لذا از ذکر رموز در این اثر خوددارى کرده است. وى همچنین تلاش کرده که با استفاده از سه شرح، شرح واحد و منسجمى به‌دست دهد و گاه از حروف ربط «و» یا «أو» استفاده کرده است؛ البته به اعتراف خود او گاه موفق نبوده، چرا که اسلوب و شیوه شارحان مختلف بوده و نویسنده هم بناى بر بازى با عبارات آنها را نداشته است.

عدد خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌ها در سه شرح منتخب اختلافاتى با هم دارد، که نویسنده این اختلافات را در ضمن فهارس آخر کتاب در جدولى ارائه کرده است.

منابع