تاریخ تصوف در اسلام (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۲۴: | سطر ۲۴: | ||
}} | }} | ||
| − | کتاب «تاریخ تصوف در اسلام؛ تطوّرات و تحوّلات مختلفۀ آن از صدر اسلام تا عصر حافظ» تألیف قاسم غنی، استاد دانشگاه، ادیب و [[عرفان]] | + | کتاب '''«تاریخ تصوف در اسلام؛ تطوّرات و تحوّلات مختلفۀ آن از صدر اسلام تا عصر حافظ»''' تألیف دکتر قاسم غنی، استاد دانشگاه، ادیب و [[عرفان]]<nowiki/>پژوه معاصر است. این کتاب در موضوع [[عرفان]] و [[تصوف]] اسلامی نگارش شده و چنانکه در عنوان آن آمده، درباره تطوّرات و تحوّلات تصوف از صدر [[اسلام]] تا عصر [[حافظ شیرازی]] بحث می‌کند. |
==محتوای کتاب== | ==محتوای کتاب== | ||
| − | [[تصوف]] یا [[عرفان]]، در نزد مسلمین عبارت است از | + | [[تصوف]] یا [[عرفان]]، در نزد مسلمین عبارت است از طریقه‌ی مخلوطی از [[فلسفه]] و مذهب که به عقیده‌ی پیروان آن، راه وصول به [[حق]] منحصر بدان است و این وصول به کمال و حق، متوقّف است بر سیر و [[تفکر]] و مشاهداتی که مؤدّی به وجد و [[حال]] و ذوق می شود و در نتیجه به نحو اسرارآمیزی، [[انسان]] را به [[الله|خدا]] متصل می سازد. پیروان این طریقه، به صوفی و عارف و اهل کشف معروفند و خود را اهل حق می نامند. |
این کتاب، اندیشه های اهل تصوف را بررسی کرده است و به تبیین ابعاد تاریخی و معنایی تصوف اسلامی پرداخته است. فهرست برخی از مطالب کتاب عبارت است از: | این کتاب، اندیشه های اهل تصوف را بررسی کرده است و به تبیین ابعاد تاریخی و معنایی تصوف اسلامی پرداخته است. فهرست برخی از مطالب کتاب عبارت است از: | ||
| − | # منشاء تصوّف، تاریخ آن، مناسبات تصوّف با [[اسلام]]، | + | #منشاء تصوّف، تاریخ آن، مناسبات تصوّف با [[اسلام]]، ممیّزات آن |
| − | # منشاء اسلامی تصوّف | + | #منشاء اسلامی تصوّف |
| − | # مرحله اوّل: یعنی دوره صدر اسلام | + | #مرحله اوّل: یعنی دوره صدر اسلام |
| − | # مرحله دوم: تصوّف در قرن دوم هجری | + | #مرحله دوم: تصوّف در قرن دوم هجری |
| − | # پیدایش کلمه صوفی و متصوّف و اصل آن دو کلمه | + | #پیدایش کلمه صوفی و متصوّف و اصل آن دو کلمه |
| − | # مرحله سوم: تصوّف در قرن سوم و چهارم | + | #مرحله سوم: تصوّف در قرن سوم و چهارم |
| − | # منابع غیر اسلامی تصوّف | + | #منابع غیر اسلامی تصوّف |
| − | # دیانت مسیحی | + | #دیانت مسیحی |
| − | # فلسفه نو افلاطونی | + | #فلسفه نو افلاطونی |
| − | # حکمت اشراقی عرفای قبل از اسلام و عرفای [[مسیحیت]] | + | #حکمت اشراقی عرفای قبل از اسلام و عرفای [[مسیحیت]] |
| − | # عقائد بودایی و هندی و مانوی | + | #عقائد بودایی و هندی و مانوی |
| − | # بازگشت به اصل موضوع یعنی ظهور تصوّف در اسلام | + | #بازگشت به اصل موضوع یعنی ظهور تصوّف در اسلام |
| − | # تعریف تصوّف و... . | + | #تعریف تصوّف و... . |
| − | در قسمتی از کتاب «تاریخ تصوف در اسلام» که مربوط به قسمت «تصوّف در قرن هفتم» است، | + | نویسنده در قسمتی از کتاب «تاریخ تصوف در اسلام» که مربوط به قسمت «تصوّف در قرن هفتم» است، چنین شرح می دهد: |
| − | «تصوف قرن هفتم، | + | «تصوف قرن هفتم، دنباله‌ی همان تصوف قرن پنجم و ششم است که با ظهور بعضی از بزرگان عرفا مخصوصا [[محیی الدین ابن عربی|محیی الدین ابن العربی]] و [[مولوی|جلال الدین رومی]] به کمال نضج و پختگی رسیده است. کلیاتی که راجع به وضعیت علوم و چگونگی بحث و تحقیق و سنخ فکر مشتغلین به [[حکمت]] و شیوع مناظره و جدل و سرگرمی به مجادلات مذهبی در قرن پنجم و ششم گفته شد، در اوایل قرن هفتم نیز صادق می آید و فقط حادثه‌ی عظیم هجوم مغول است که این جریان را نخست در [[خراسان]] و شرق [[ایران]] و به تدریج در سایر ایالات منقطع می سازد». |
==منابع== | ==منابع== | ||
نسخهٔ کنونی تا ۴ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۹
 | |
| نویسنده | قاسم غنی |
| موضوع | تاریخ تصوف و عرفان |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | ۱ |
|
| |
کتاب «تاریخ تصوف در اسلام؛ تطوّرات و تحوّلات مختلفۀ آن از صدر اسلام تا عصر حافظ» تألیف دکتر قاسم غنی، استاد دانشگاه، ادیب و عرفان‌پژوه معاصر است. این کتاب در موضوع عرفان و تصوف اسلامی نگارش شده و چنانکه در عنوان آن آمده، درباره تطوّرات و تحوّلات تصوف از صدر اسلام تا عصر حافظ شیرازی بحث می‌کند.
محتوای کتاب
تصوف یا عرفان، در نزد مسلمین عبارت است از طریقه‌ی مخلوطی از فلسفه و مذهب که به عقیده‌ی پیروان آن، راه وصول به حق منحصر بدان است و این وصول به کمال و حق، متوقّف است بر سیر و تفکر و مشاهداتی که مؤدّی به وجد و حال و ذوق می شود و در نتیجه به نحو اسرارآمیزی، انسان را به خدا متصل می سازد. پیروان این طریقه، به صوفی و عارف و اهل کشف معروفند و خود را اهل حق می نامند.
این کتاب، اندیشه های اهل تصوف را بررسی کرده است و به تبیین ابعاد تاریخی و معنایی تصوف اسلامی پرداخته است. فهرست برخی از مطالب کتاب عبارت است از:
- منشاء تصوّف، تاریخ آن، مناسبات تصوّف با اسلام، ممیّزات آن
- منشاء اسلامی تصوّف
- مرحله اوّل: یعنی دوره صدر اسلام
- مرحله دوم: تصوّف در قرن دوم هجری
- پیدایش کلمه صوفی و متصوّف و اصل آن دو کلمه
- مرحله سوم: تصوّف در قرن سوم و چهارم
- منابع غیر اسلامی تصوّف
- دیانت مسیحی
- فلسفه نو افلاطونی
- حکمت اشراقی عرفای قبل از اسلام و عرفای مسیحیت
- عقائد بودایی و هندی و مانوی
- بازگشت به اصل موضوع یعنی ظهور تصوّف در اسلام
- تعریف تصوّف و... .
نویسنده در قسمتی از کتاب «تاریخ تصوف در اسلام» که مربوط به قسمت «تصوّف در قرن هفتم» است، چنین شرح می دهد:
«تصوف قرن هفتم، دنباله‌ی همان تصوف قرن پنجم و ششم است که با ظهور بعضی از بزرگان عرفا مخصوصا محیی الدین ابن العربی و جلال الدین رومی به کمال نضج و پختگی رسیده است. کلیاتی که راجع به وضعیت علوم و چگونگی بحث و تحقیق و سنخ فکر مشتغلین به حکمت و شیوع مناظره و جدل و سرگرمی به مجادلات مذهبی در قرن پنجم و ششم گفته شد، در اوایل قرن هفتم نیز صادق می آید و فقط حادثه‌ی عظیم هجوم مغول است که این جریان را نخست در خراسان و شرق ایران و به تدریج در سایر ایالات منقطع می سازد».
منابع
- تاریخ تصوف در اسلام، تألیف: قاسم غنی، انتشارات زوّار، ۱۳۸۰.
- مؤسسه فرهنگی و هنری نور راسخون.
