مقاله مورد سنجش قرار گرفته است

آل مروان: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سطر ۲۰: سطر ۲۰:
 
#[[مروان بن محمد|مروان بن محمد بن مروان]] (مروان حمار)(۱۲۷ - ۱۳۲ قمری)<ref>لغت نامه دهخدا، ذیل واژه بنی امیه</ref>
 
#[[مروان بن محمد|مروان بن محمد بن مروان]] (مروان حمار)(۱۲۷ - ۱۳۲ قمری)<ref>لغت نامه دهخدا، ذیل واژه بنی امیه</ref>
  
−
آل مروان نزدیک به هفتاد سال حکومت کردند<ref>حوادث خلفاى آل مروان را در مروج الذهب، ج 3، ص 91 به بعد، مطالعه کنید.</ref> و دوران حکومتشان از سخت‌ترین دوران هاى [[شیعه]] بود. بنى مروان جنایتکارترین افراد را در شهرها به ولایت‌ مى‌گماشتند که [[حجاج بن یوسف ثقفی|حجاج]] یکى از آنان بود.  
+
آل مروان نزدیک به هفتاد سال حکومت کردند<ref>حوادث خلفاى آل مروان را در مروج الذهب، ج۳، ص۹۱ به بعد، مطالعه کنید.</ref> و دوران حکومتشان از سخت‌ترین دوران هاى [[شیعه]] بود. بنى مروان جنایتکارترین افراد را در شهرها به ولایت‌ مى‌گماشتند که [[حجاج بن یوسف ثقفی|حجاج]] یکى از آنان بود.  
  
 
==لعن آل مروان توسط پیامبر و ائمه علیهم السلام==
 
==لعن آل مروان توسط پیامبر و ائمه علیهم السلام==
سطر ۳۲: سطر ۳۲:
 
==منابع==
 
==منابع==
 
* ابراهیم حسن، ابراهیم، تاریخ سیاسی اسلام
 
* ابراهیم حسن، ابراهیم، تاریخ سیاسی اسلام
−
* ابن أبي الحديد، عبد الحميد بن هبة الله، شرح نهج البلاغة، قم، چاپ اول، 1404ق.
+
* ابن أبي الحديد، عبد الحميد بن هبة الله، شرح نهج البلاغة، قم، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.
 
* ابن اثير، عزالدین علی، الکامل، ترجمه ابو القاسم حالت و عباس خليلى، تهران، مؤسسه مطبوعاتى علمى، ۱۳۷۱ش.
 
* ابن اثير، عزالدین علی، الکامل، ترجمه ابو القاسم حالت و عباس خليلى، تهران، مؤسسه مطبوعاتى علمى، ۱۳۷۱ش.
−
* ابن اعثم‏ کوفی، احمد، كتاب الفتوح، تحقيق على شيرى، بيروت، دارالأضواء، ط الأولى، 1411/1991.
+
* ابن اعثم‏ کوفی، احمد، كتاب الفتوح، تحقيق على شيرى، بيروت، دارالأضواء، ط الأولى، ۱۴۱۱/۱۹۹۱.
 +
* ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت،‌ دار الجیل، ط الأولی، ۱۴۱۲/۱۹۹۲.
 
* ابن قتیبة دینوری، عبد الله بن مسلم، الإمامة و السیاسة، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالأضواء، ۱۴۱۰/۱۹۹۰ق.
 
* ابن قتیبة دینوری، عبد الله بن مسلم، الإمامة و السیاسة، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالأضواء، ۱۴۱۰/۱۹۹۰ق.
 
* امینی، عبدالحسین، موسوعه الغدیر فی الکتاب و السنه، قم، دائره المعارف فقه اسلامی
 
* امینی، عبدالحسین، موسوعه الغدیر فی الکتاب و السنه، قم، دائره المعارف فقه اسلامی
 
* محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
 
* محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
 
* دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا
 
* دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا
−
* دینوری، احمد بن داود، الأخبار الطوال، تحقیق عبد المنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات الرضی، ۱۳۶۸ش.
+
* دینوری، احمد بن داود، الأخبار الطوال، تحقیق عبد المنعم عامر، قم، منشورات الرضی، ۱۳۶۸ش.
−
* دانشنامه جهان اسلام، ج1، مدخل "حکم بن ابی‌العاص" از صدیقه ابریشم کار
+
* دانشنامه جهان اسلام، ج۱، مدخل "حکم بن ابی‌العاص" از صدیقه ابریشم کار
  
 
{{سنجش کیفی
 
{{سنجش کیفی

نسخهٔ ‏۳۱ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۴:۴۹

آل مروان دودمان مروان بن حکم از تیره بنى امیه هستند که از سال ۶۴ تا ۱۳۲ هجری خلافت را به دست گرفته، بر مسلمانان حکومت نمودند. فساد و سخت گیری نسبت به مخالفان از ویژگی‌های بارز حکومت آنان بود. امام سجاد و امام باقر علیهما السلام توسط خلفای بنی‌مروان به شهادت رسیدند.

مروان بن حکم

مروان حکم داماد عثمان بود و سوءاستفاده‌هاى بسيارى از بيت المال در زمان عثمان داشت.[۱] پس از آن مدتی از طرف معاویه والی مدینه بود.[۲] مطابق با نقل ابن اعثم در کتاب الفتوح، مروان از طرف معاویه مامور شد که جعده دختر اشعث بن قیس را با وعده‌هایی به قتل امام حسن علیه السلام وادارد.[۳] و هنگامی که امام حسن علیه السلام به شهادت رسید، مروان با اینکه در آن زمان حاکم مدینه نبود، گروهی از بنی امیه و پیروانشان را جمع نمود و مانع از دفن آن حضرت در جوار پیامبر شد.[۴]

مروان بن حکم در سال ۶۵ هجری و پس از معاویه دوم به خلافت رسید.[۵] خلافت مروان ۹ یا ۱۰ ماه بیشتر دوام نداشت و در ابتدای ماه رمضان سال ۶۵، در سن ۶۴ سالگی مرگش فرا رسید.[۶] وی پیش از مرگ، پسرش عبدالملک را ولیعهد خود قرار داده بود و پسر دیگرش عبدالعزیز را به عنوان ولیعهد دوم منصوب کرده بود؛ پس از مرگ مروان، عبدالملک به خلافت رسید و مردم شام با وی بیعت کردند.[۷]

خلفا از مروانیان

  1. مروان بن حکم بن ابی‌العاص بن امیه (۶۴-۶۵ قمری)
  2. عبدالملک بن مروان (۶۵ - ۸۶ قمری)
  3. ولید بن عبدالملک (۸۶ - ۹۶ قمری)
  4. سلیمان بن عبدالملک (۹۶ - ۹۹ قمری)
  5. عمر بن عبدالعزیز بن مروان (۹۹ - ۱۰۱ قمری)
  6. یزید بن عبدالملک بن مروان (۱۰۱ - ۱۰۵ قمری)
  7. هشام بن عبدالملک (۱۰۵ - ۱۲۵ قمری)
  8. ولید بن یزید بن عبدالملک (۱۲۵ - ۱۲۶ قمری)
  9. یزید بن ولید (۶ ماه در سال ۱۲۶ قمری)
  10. ابراهیم بن ولید بن عبدالملک (۱۲۶ - ۱۲۷ قمری)
  11. مروان بن محمد بن مروان (مروان حمار)(۱۲۷ - ۱۳۲ قمری)[۸]

آل مروان نزدیک به هفتاد سال حکومت کردند[۹] و دوران حکومتشان از سخت‌ترین دوران هاى شیعه بود. بنى مروان جنایتکارترین افراد را در شهرها به ولایت‌ مى‌گماشتند که حجاج یکى از آنان بود.

لعن آل مروان توسط پیامبر و ائمه علیهم السلام

پدرِ مروان، حکم بن ابی العاص بن امیه به جهت افشای اسرار پیامبر(ص) نزد بزرگان قریش توسط پیامبر از مدینه اخراج، و لعنت شد[۱۰] بنا به نقل ‌بلاذری و برخی دیگر از مورخان اهل سنت، پیامبر اکرم صلوات‌الله‌علیه، نه فقط حَکم، بلکه ذریه و نسل او را نیز لعنت کرد، مگر مؤمنان آنان که اندک‌اند.[۱۱] و در شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید آمده است: على علیه السلام روزى به او نگريست و فرمود: واى بر تو و واى بر امت محمد از دست تو و دودمانت، آنگاه كه موى دو بناگوشت سفيد شود.[۱۲]

«آل مروان‌» در زیارت عاشورا نیز همچون آل زیاد و آل ابى سفیان و بنى امیه مورد لعن قرار گرفته‌اند.

پانویس

  1. ↑ امینی، الغدیر فی الکتاب و السنه، ج۸، ص ۳۶۷.
  2. ↑ دینوری، اخبار الطوال، ۱۳۶۸ش، ص۲۲۴
  3. ↑ ابن اعثم، الفتوح، ج‏۴، ص۳۱۹
  4. ↑ ابن اثیر، الكامل، ترجمه ابولقاسم حالت و عباس خلیلی، ج‏۱۰، ص۳۴۱
  5. ↑ ابراهیم حسن، ابراهیم، تاریخ سیاسی اسلام، ج 1
  6. ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۳۸۹
  7. ↑ ابن قتیبة دینوری، الإمامة و السیاسة، ۱۴۱۰ق، ج۲، ص۲۳
  8. ↑ لغت نامه دهخدا، ذیل واژه بنی امیه
  9. ↑ حوادث خلفاى آل مروان را در مروج الذهب، ج۳، ص۹۱ به بعد، مطالعه کنید.
  10. ↑ ابن الأثیر الجزری، أسدالغابة، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۳۶۸
  11. ↑ دانشنامه جهان اسلام، ج1، مدخل "حکم بن ابی‌العاص" از صدیقه ابریشم کار
  12. ↑ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغة، ج‏۶، ص۱۵۰

منابع

  • ابراهیم حسن، ابراهیم، تاریخ سیاسی اسلام
  • ابن أبي الحديد، عبد الحميد بن هبة الله، شرح نهج البلاغة، قم، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.
  • ابن اثير، عزالدین علی، الکامل، ترجمه ابو القاسم حالت و عباس خليلى، تهران، مؤسسه مطبوعاتى علمى، ۱۳۷۱ش.
  • ابن اعثم‏ کوفی، احمد، كتاب الفتوح، تحقيق على شيرى، بيروت، دارالأضواء، ط الأولى، ۱۴۱۱/۱۹۹۱.
  • ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت،‌ دار الجیل، ط الأولی، ۱۴۱۲/۱۹۹۲.
  • ابن قتیبة دینوری، عبد الله بن مسلم، الإمامة و السیاسة، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالأضواء، ۱۴۱۰/۱۹۹۰ق.
  • امینی، عبدالحسین، موسوعه الغدیر فی الکتاب و السنه، قم، دائره المعارف فقه اسلامی
  • محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
  • دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا
  • دینوری، احمد بن داود، الأخبار الطوال، تحقیق عبد المنعم عامر، قم، منشورات الرضی، ۱۳۶۸ش.
  • دانشنامه جهان اسلام، ج۱، مدخل "حکم بن ابی‌العاص" از صدیقه ابریشم کار


مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه