سید الحکمای تبریزی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(اضافه کردن رده)
جز (مهدی موسوی صفحهٔ سيد الحکمای تبريزی را به سید الحکمای تبریزی منتقل کرد)
 
(۱۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{<I>منبع اين نوشتار يک سايت است. آن را با نوشته خودتان جايگزين کنيد.</I>}
+
'''«حکیم میر سید علی مرعشی تبریزی»''' معروف به «سید الحکما» (۱۲۰۲-۱۳۱۶ ق)، فقیه، طبیب و حکیم بزرگ [[شیعه]] در قرن سیزدهم و چهاردهم قمری و از شاگردان مبرّز [[صاحب جواهر]] و [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصاری]] بود. از آثار متعدد و متنوع سید الحکما، احاطۀ او به فنون علمی به ویژه [[طب]] و [[فقه]] مشهود است.  
  
شرف الدين علی بن محمد مرعشی تبريزی معروف به سيد الحکما یکی از علما و دانشمندان بزرگ قرن سيزدهم و چهاردهم است. سيد الحکما، از سادات بزرگ مرعشی و از نسل علامه جهان قوام الدين مرعشی عليه الرحمه است. سيد الحکما ساليانی دراز در عتبات عاليات در جمله افاضل شاگردان صاحب ضوابط و صاحب جواهر، و شيخ مرتضای انصاری بود و به مراتب علم و اخلاق سرآمد اقران گرديد.
+
{{شناسنامه عالم
 +
||نام کامل = سید علی حسینی مرعشی تبریزی
 +
||تصویر= [[پرونده:Alhokama.jpg|220px]]
 +
||زادروز =  ۱۲۰۲ قمری
 +
|زادگاه = [[تبریز]]
 +
|وفات =  ۱۳۱۶ قمری
 +
|مدفن =  [[نجف]]، [[وادی السلام]]
 +
|اساتید =  [[شیخ محمدحسن نجفی]]، [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصاری]]، [[حاج ملاهادی سبزواری|حکیم سبزواری]]، [[سید ابراهیم موسوی قزوینی]]،...
 +
|شاگردان =
 +
|آثار = جامع العلل، شرح [[القانون فی الطب (کتاب)|قانون]]، قانون العلاج، شرح [[مکاسب (کتاب)|مکاسب]]، حاشیه [[جواهر الکلام (کتاب)|جواهر الکلام]]،...
 +
}}
  
سيد الحکما حدود پانزده سال از بهترين سنوات عمر شريفش در دار العلم اصفهان به فراگيری علوم مختلف مخصوصا پزشکی و دينی سپری شد و پس از آن اين پزشک جسمی و روحی عازم سبزوار گرديد و چند سالی نيز از کرسی درس حکيم سبزواری دروس حکمت و کلام و الهيات آموخت و به سيد الحکما نيز معروف گرديد. صاحب تراجم علما، هم او را سيد العلما و هم سيد الاطباء و هم سيد الحکما می نامند و اين القاب به او زيبد.
+
==زندگی‌نامه==
 +
شرف الدین میر سید علی فرزند سید محمد حسینی مرعشی، منجم و تاجر تبریزی، در سال ۱۲۰۲ قمری در [[تبریز]] متولد گردید. او از [[سادات]] بزرگ مرعشی و از نسل علامه جهان قوام الدین مرعشی علیه الرحمه است.  
  
سيد الحکما پدر بزرگ آيت عظمی سيد شهاب الدين مرعشی مد ظله و والد گرامی علامه نسابه حاج سيد محمود تبريزی رحمة الله عليه می باشد، که اين دودمان مرعشی چون سيد جزائری اکثرا از مروجين بزرگ مذهبی و اسلامی و مسلمانان را خدمتگزارانی صادق و راهنمايانی ماهر و از لحاظ کثرت و لياقت قابل و مقصود از کوثر را به جهانيان ظاهر ساختند. اين دانشمند جامع که خود مدرسی قابل بود. آثاری به دين شرح از خويش به جا گذاشت. جامع العلل در شرح انوار، علامه، شرح قانون ابن سينا، شرح طب، علت زکام (گريپ)، شرح طب النبی، شرح طب الائمه، حاشيه منتهی المقال، حاشيه جواهر الکلام، کتاب تاريخ تبريز، راه تعيين قبله، رسائلی در جعفر و رمل. و همچنين شرح منظومه سبزواری و مکاسب شيخ انصاری و شرح لمعه شهيد ثانی. از آثار متعدد و متنوع او احاطه به فنون علمی او مشهور است. و فقير نداند تا چه اندازه مردم آذربايجان از وجود اين دانشمند صد و چهارده ساله استفاده نموده و قدر شناسی کردند (هر چند ارزش کارهای او و خدماتش محفوظ است).
+
سید الحکما، پدربزرگ آیت الله [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی]] و والد گرامی علامه نسّابه سید محمود مرعشی رحمة الله علیه می باشد، که این دودمان مرعشی اکثرا از مروجین بزرگ اسلامی بودند.  
  
بيننده عزيز: شيخ محمد عبده مفتی جامع الازهر مصر به اين دانشمند خيلی علاقه داشت و به او اظهار صميميت نموده، با وی مکاتبه می کرد و در ضمن نامه هايش قصيده در مدح اين سيد بزرگوار به عربی فصيح سرود و برايش ارسال داشت، و به ايرانيان ثابت نمود که ما مصريان نيز ارزش و قدر علمای بزرگ را داريم.
+
==تحصیلات و استادان==
  
سيد الاطباء دندان ساز قابلی بود. نوشته اند با مواد شيميائی (کيميائی) زنبور عسل مصنوعی می ساخت و عجايب و کراماتی در زندگی از او مشاهده شد (ريحانة الادب)، ولی سرانجام اين سيد العلما در سال1316 در سن 114 سالگی جهان فانی را وداع نمود.
+
سید الحکما سالیانی دراز در [[عتبات عالیات|عتبات عالیات]] در جمله افاضل شاگردان [[سید ابراهیم موسوی قزوینی]] (صاحب ضوابط) و [[شیخ محمدحسن نجفی]] (صاحب جواهر) و [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ مرتضی انصاری]] بود و به مراتب علم و [[اخلاق]] سرآمد اقران گردید.
  
منبع:سايت شعائر
+
سید الحکما همچنین حدود پانزده سال از بهترین سنوات عمر شریفش در دارالعلم [[اصفهان]] به فراگیری علوم مختلف مخصوصا پزشکی و دینی سپری شد و پس از آن این پزشک جسمی و روحی عازم سبزوار گردید و چند سالی نیز از کرسی درس [[حاج ملاهادی سبزواری]] دروس [[حکمت]] و [[علم کلام|کلام]] و الهیات آموخت و به «سید الحکما» نیز معروف گردید. صاحب تراجم علما، هم او را سید العلما و هم سید الاطباء و هم سید الحکما می نامند و این القاب به او زیبد.
[[رده:علمای قرن چهاردهم]]
+
 
 +
==خدمات علمی و اجتماعی==
 +
سید الحکما مدتى در [[تهران]] در محله سرچشمه به پزشکى مشغول بوده و مدتى نیز در [[مشهد]] و [[تبریز|تبریز]] به مداواى بیماران مشغول بود، که این دوره مصادف  با دوران ولایت‌عهدى [[مظفرالدين شاه قاجار|مظفر‌الدین شاه قاجار]]است.
 +
 
 +
او در بازگشت به تهران همچنان به [[طب|طبابت]] مشغول بود و نقل است که او براى نخستین بار در [[ایران|ایران]] (قبل از آمدن دندان مصنوعى از اورپا)، یک دست دندان مصنوعى را از عاج فیل تهیه نمود که به کمک فنرى که براى آن تعبیه کرده بود؛ آن را در درون دهان استقرار مى‌بخشید. همچنین صاحب «[[ریحانة الادب|ریحانة الادب]]» نوشته است: او با مواد شیمیائی (کیمیائی) زنبور عسل مصنوعی می ساخت و عجایب و کراماتی در زندگی از او مشاهده شد.
 +
 
 +
گفته شده [[محمد عبده|شیخ محمد عبده]]، مفتی جامع الازهر [[مصر]]، به این دانشمند خیلی علاقه داشت و به او اظهار صمیمیت نموده، با وی مکاتبه می کرد و در ضمن نامه هایش [[قصیده|قصیده]] در مدح این سید بزرگوار به عربی فصیح سرود و برایش ارسال داشت.
 +
 
 +
==آثار و تألیفات==
 +
این دانشمند جامع که خود مدرسی قابل بود، آثاری به این شرح از خویش به جا گذاشت:
 +
[[پرونده:Alaj.jpg|thumb|left|قانون العلاج؛ از آثار سيد الحکمای تبريزی]]
 +
 
 +
#جامع العلل، در شرح [[انوار الملکوت فی شرح الیاقوت (کتاب)|انوار الملکوت]] [[علامه حلی]].
 +
#شرح [[القانون فی الطب (کتاب)|قانون]] [[ابن سینا|ابن سینا]].
 +
#شرح طب.
 +
#علت زکام.
 +
#شرح طب النبى(ص).
 +
#شرح طب الائمه(ص).
 +
#حاشیه [[منتهى المقال (کتاب)|منتهى المقال]].
 +
#حاشیه [[جواهر الکلام (کتاب)|جواهر الکلام]].
 +
#تاریخ [[تبریز]].
 +
#راه تعیین [[قبله]].
 +
#قانون العلاج.
 +
#شرح [[شرح منظومه سبزواری (کتاب)|منظومه سبزوارى]].
 +
#شرح [[مکاسب (کتاب)|مکاسب]] [[شیخ انصارى]].
 +
#شرح [[اللمعة الدمشقیة (کتاب)|لمعه]] [[شهید ثانى]].
 +
#رسائلى در جفر و رمل.
 +
 
 +
==وفات==
 +
مرحوم سید الحکما تبریزی، در سال ۱۳۱۶ قمری در سن ۱۱۴ سالگی جهان فانی را وداع نمود و در [[وادی السلام]] [[نجف]] به خاک سپرده شد.
 +
 
 +
==منابع==
 +
*"حسینی تبریزی، سید علی بن محمد"، ویکی نور.
 +
*"سید الحکما تبریزی"، سایت شعائر.
 +
==آرشیو عکس و تصویر==
 +
<gallery mode="packed" heights="170">
 +
پرونده:مرعشی نجفی (1).jpg|alt=آیت الله مرعشی نجفی در کودکی در کنار پدر و پدر پدر|از راست: سید شمس الدین محمود حسینی مرعشی نجفی، [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|سید شهاب الدین حسینی مرعشی نجفی]] و [[سيد الحکمای تبريزی|سید علی حسینی مرعشی تبریزی]]
 +
پرونده:سیدالحکما.jpg|سید علی حسینی مرعشی تبریزی
 +
</gallery>
 +
 
 +
[[رده:علمای قرن چهاردهم|حسینی مرعشی تبریزی، سید علی]][[رده:علماء شیعه]]
 +
[[رده:فقیهان]]
 +
[[رده:طبیبان]]
 +
[[رده:فیلسوفان]]
 +
[[رده:مدفونین در وادی السلام]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۳

«حکیم میر سید علی مرعشی تبریزی» معروف به «سید الحکما» (۱۲۰۲-۱۳۱۶ ق)، فقیه، طبیب و حکیم بزرگ شیعه در قرن سیزدهم و چهاردهم قمری و از شاگردان مبرّز صاحب جواهر و شیخ انصاری بود. از آثار متعدد و متنوع سید الحکما، احاطۀ او به فنون علمی به ویژه طب و فقه مشهود است.

Alhokama.jpg
نام کامل سید علی حسینی مرعشی تبریزی
زادروز ۱۲۰۲ قمری
زادگاه تبریز
وفات ۱۳۱۶ قمری
مدفن نجف، وادی السلام

Line.png

اساتید

شیخ محمدحسن نجفی، شیخ انصاری، حکیم سبزواری، سید ابراهیم موسوی قزوینی،...


آثار

جامع العلل، شرح قانون، قانون العلاج، شرح مکاسب، حاشیه جواهر الکلام،...


زندگی‌نامه

شرف الدین میر سید علی فرزند سید محمد حسینی مرعشی، منجم و تاجر تبریزی، در سال ۱۲۰۲ قمری در تبریز متولد گردید. او از سادات بزرگ مرعشی و از نسل علامه جهان قوام الدین مرعشی علیه الرحمه است.

سید الحکما، پدربزرگ آیت الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی و والد گرامی علامه نسّابه سید محمود مرعشی رحمة الله علیه می باشد، که این دودمان مرعشی اکثرا از مروجین بزرگ اسلامی بودند.

تحصیلات و استادان

سید الحکما سالیانی دراز در عتبات عالیات در جمله افاضل شاگردان سید ابراهیم موسوی قزوینی (صاحب ضوابط) و شیخ محمدحسن نجفی (صاحب جواهر) و شیخ مرتضی انصاری بود و به مراتب علم و اخلاق سرآمد اقران گردید.

سید الحکما همچنین حدود پانزده سال از بهترین سنوات عمر شریفش در دارالعلم اصفهان به فراگیری علوم مختلف مخصوصا پزشکی و دینی سپری شد و پس از آن این پزشک جسمی و روحی عازم سبزوار گردید و چند سالی نیز از کرسی درس حاج ملاهادی سبزواری دروس حکمت و کلام و الهیات آموخت و به «سید الحکما» نیز معروف گردید. صاحب تراجم علما، هم او را سید العلما و هم سید الاطباء و هم سید الحکما می نامند و این القاب به او زیبد.

خدمات علمی و اجتماعی

سید الحکما مدتى در تهران در محله سرچشمه به پزشکى مشغول بوده و مدتى نیز در مشهد و تبریز به مداواى بیماران مشغول بود، که این دوره مصادف با دوران ولایت‌عهدى مظفر‌الدین شاه قاجاراست.

او در بازگشت به تهران همچنان به طبابت مشغول بود و نقل است که او براى نخستین بار در ایران (قبل از آمدن دندان مصنوعى از اورپا)، یک دست دندان مصنوعى را از عاج فیل تهیه نمود که به کمک فنرى که براى آن تعبیه کرده بود؛ آن را در درون دهان استقرار مى‌بخشید. همچنین صاحب «ریحانة الادب» نوشته است: او با مواد شیمیائی (کیمیائی) زنبور عسل مصنوعی می ساخت و عجایب و کراماتی در زندگی از او مشاهده شد.

گفته شده شیخ محمد عبده، مفتی جامع الازهر مصر، به این دانشمند خیلی علاقه داشت و به او اظهار صمیمیت نموده، با وی مکاتبه می کرد و در ضمن نامه هایش قصیده در مدح این سید بزرگوار به عربی فصیح سرود و برایش ارسال داشت.

آثار و تألیفات

این دانشمند جامع که خود مدرسی قابل بود، آثاری به این شرح از خویش به جا گذاشت:

قانون العلاج؛ از آثار سيد الحکمای تبريزی
  1. جامع العلل، در شرح انوار الملکوت علامه حلی.
  2. شرح قانون ابن سینا.
  3. شرح طب.
  4. علت زکام.
  5. شرح طب النبى(ص).
  6. شرح طب الائمه(ص).
  7. حاشیه منتهى المقال.
  8. حاشیه جواهر الکلام.
  9. تاریخ تبریز.
  10. راه تعیین قبله.
  11. قانون العلاج.
  12. شرح منظومه سبزوارى.
  13. شرح مکاسب شیخ انصارى.
  14. شرح لمعه شهید ثانى.
  15. رسائلى در جفر و رمل.

وفات

مرحوم سید الحکما تبریزی، در سال ۱۳۱۶ قمری در سن ۱۱۴ سالگی جهان فانی را وداع نمود و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد.

منابع

  • "حسینی تبریزی، سید علی بن محمد"، ویکی نور.
  • "سید الحکما تبریزی"، سایت شعائر.

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه